WEER THUIS

Reverse Culture Shock

Weer thuis

Reverse Culture Shock

Natasja Beumer

ISBN 978 94 61851 734 paperback

Ook verkrijgbaar als eBook

1e druk september 2016

Omslagontwerp: Eric Jan van Dorp

VanDorp Uitgevers / Uitgeverij Grenzenloos

Postbus 42

3956 ZR LEERSUM

info@vandorp.net

www.vandorp.net

Kijk voor meer reisboeken op grenzenloos.nl

Copyright©2016 VanDorp Uitgevers (deze uitgave)

Copyright©2016 Natasja Beumer

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

NEDERLANDERS OPREIS

NATASJA BEUMER

WEER THUIS

REVERSE CULTURE SHOCK

UITGEVERIJ GRENZENLOOS

Voor alle reizigers

INLEIDING

Misschien heb je het zelf al eens meegemaakt. Na een langere periode in het buitenland gereisd of zelfs gewoond te hebben ga je weer terug naar het zo vertrouwde Nederland. Natuurlijk ben je enorm blij om je familieleden en goede vrienden weer te zien, maar eenmaal terug kom je er al heel snel achter dat het beeld van thuis dat je in je hoofd had zitten, heel anders is dan de realiteit.

Je zou urenlang verhalen kunnen en willen vertellen over alles wat je hebt meegemaakt, maar iedereen om je heen lijkt daarvoor geen tijd te hebben, druk als men is met allerdaagse bezigheden. De berichtjes op smartphones zijn schijnbaar belangrijker dan jouw belevenissen in het buitenland. Het valt je ook ineens op dat mensen in Nederland veel minder ruimdenkend zijn dan je altijd dacht en bovendien lijkt iedereen voortdurend haast te hebben.

Je voelt je al snel niet thuis en begint heimwee te krijgen naar de landen en de plaatsen waar je bent geweest en waar alles bij nader inzien veel leuker was dan hier. Wanneer je over dat gevoel wil praten, word je vreemd aangekeken. Men vewacht dat je binnen een paar dagen weer ‘gewoon’ met beide benen in de nuchtere Nederlandese samenleving staat.

Komt het bovenstaande je bekend voor? Misschien heb jij dan zelf te maken gehad met een Reverse Culture Shock.

Een Reverse Culture Shock treedt op wanneer je na een langere periode in het buitenland weer terug naar huis gaat. Een cultuur schok van je thuisland overvalt je, iets waar je je waarschijnlijk niet op had voorbereid. Je gaat immers terug naar de vertrouwde omgeving waar je bent opgegroeid en altijd hebt gewoond.

Bij een recent onderzoek van Angela van der Velden over het fenomeen Reverse Culture Shock gaf maar liefst 90% van alle geinterviewden aan in enige mate last te hebben gehad van Reverse Culture Shock verschijnselen, ook al had slechts 40% ooit van de term gehoord.

Omdat mensen in je omgeving waarschijnlijk niets begrijpen van je gevoelens - je bent immers ‘weer thuis’ - is de kans groot dat je je al snel eenzaam en onbegrepen zal voelen.

Wellicht kan dit autobiografische boek een steuntje in de rug zijn voor iedereen die met een Reverse Culture Shock te maken heeft gehad. Of kan het toekomstige reizigers helpen om na terugkomst gemakkelijker te landen op Nederlandse bodem…

CHRISTOPHE

1

‘Turn a different corner and we never would have met…’ (George Michael – A Different Corner)

Vanachter het raampje van de caravan kan ik hem precies zien. Hij staat met een groepje jongens in een grote blauwe tent, iets hoger tegen de berg op en als ze water moeten halen of naar het toiletgebouw lopen dan komt hij vlak langs onze caravan.

Hij is erg lang voor een Fransman, slank, heeft donkerblond haar en de mooiste groene ogen met de langste wimpers die ik ooit heb gezien. Ik ben 14 en hij is 17 jaar en ik smelt voor zijn Bambi ogen. Jaren later bedenken we samen een nieuw werkwoord: faire un Bambi, letterlijk een Bambi doen en dat betekent dat hij mijn gezicht kietelt met zijn lange wimpers en ik moet hier altijd vreselijk om lachen.

Hij draagt een zwarte wielrenbroek met daarop een lichtblauw strak wielrentruitje. Het staat hem onwijs goed. Hij is op de fiets gekomen, helemaal vanuit Grenoble naar Sainte-Croix-du-Verdon. Dat doen ze elk jaar. Vanaf het moment dat ik hem zag, wist ik het: ik wilde hem en niemand anders.

Als je jong bent, verbind je je moeiteloos. Naarmate we ouder worden en steeds meer ‘bagage’ met ons meeslepen wordt het moeilijker. Om je te verbinden moet je eerst loslaten zodat er weer nieuwe ruimte is en dat is niet altijd eenvoudig. We geven ons hart ook niet zomaar meer weg. We willen het beschermen, maar waar tegen? Ontnemen we onszelf hierdoor niet elke kans op geluk?

Ik negeer de opmerking van mijn moeder, dat een vakantieliefde toch geen standhoudt, volledig en kijk reikhalzend uit naar de brieven die ik van hem krijg en die blijven komen ook al beantwoord ik die van hem binnen een week en moet ik vaak een hele maand wachten op zijn volgende brief.

Het jaar erop gaan we weer naar dezelfde camping en de jongens zijn er ook weer. Ik trek veel met de groep op en na een nachtelijke duik in het meer, sta ik samen met Christophe bibberend weer op het strand. Hij heeft geen handdoek mee en samen drogen we ons af met de mijne. Als we teruglopen naar de camping pakt hij mijn hand en mijn hart maakt een sprongetje. Als hij me even later voor het eerst kust, fladderen de vlinders door mijn hele lijf. Ik ben zó verliefd. De rest van de vakantie zijn we onafscheidelijk.

Jaren later komen we nog eens terug in Sainte-Croix, de plek waar we elkaar ontmoet hebben en de plek waar we elkaar lachend beloven dat als we zeventig zijn en nog steeds samen, we hier alsnog zullen trouwen.

De volgende zomer moet Christophe werken in de Vercors en kan hij niet naar de camping komen. Hij vindt het erg jammer en nodigt me uit om de kerstvakantie in Grenoble door te brengen.

Zijn jongere broer, Pascal, is er dit jaar wel bij met zijn vriendin en verder zijn bijna alle vrienden van Christophe van vorig jaar er ook weer. Ondanks dat ik hem erg mis, heb ik een leuke tijd en ontstaan er hechte vriendschappen. Vrienden die ik nu niet vaak meer zie maar als ik in de buurt ben en we spreken af dan is het net of we elkaar gisteren nog gesproken hebben. Ik ken ze al zo lang en we hebben door de jaren heen zoveel samen meegemaakt dat de onderlinge band altijd zal blijven.

Na de vakantie heb ik snel een bijbaantje gevonden bij de HEMA om de vliegreis te kunnen betalen. Als ik uiteindelijk het geld bij elkaar heb gespaard en kan gaan boeken, wil mijn baas me geen vrij geven in de kerstperiode omdat ze dan juist alle hulpverkoopsters nodig hebben.

Ik ben in tranen. Ik heb hem al zo lang niet gezien en heb nu eindelijk het geld bij elkaar voor de vliegreis en dan krijg ik geen vrij. Een vaste collega biedt aan om te werken, zodat ik toch nog naar Frankrijk kan en ik zal haar mijn hele leven dankbaar blijven voor dit gebaar.

Het zal mijn eerste vliegreis worden en ook de eerste keer dat ik op ski’s sta. Aangekomen op het vliegveld van Lyon Satolas (tegenwoordig Saint Exupéry) begint het al goed; hij is er niet.

In die tijd bestond de mobiele telefoon nog niet. Ik had wel het nummer van zijn ouders, maar ja, als hij ergens onderweg is dan kunnen zij hem ook niet bereiken, dus er zit niets anders op dan blijven wachten op de afgesproken plek.

Een uur later staat hij samen met een vriend lachend voor me. Ze waren helemaal verkeerd gereden, maar ze zijn er en we rijden door naar Grenoble waar ik kennismaak met zijn ouders, jongste broer en zusje. Pascal is er ook. Hij scheelt weinig in leeftijd met Christophe en ze doen veel samen.

Hoewel ik Frans op school heb gehad, vind ik het moeilijk om alles te volgen. Het gaat vaak te snel en de jongens spreken veel ‘argo’(slang), waardoor ik er soms geen touw aan vast kan knopen. Met Christophe en Pascal praat ik daarom Engels en de jongens vertalen voor de rest van de familie. Christophe stelt me snel op mijn gemak, we komen er wel uit met z’n allen en ik voel me hier gelijk welkom.

Voor het eerst sta ik op ski’s in Les Deux Alpes. We zijn ‘s morgens vroeg vertrokken zodat we gelijk kunnen beginnen zodra de pistes geopend zijn. Pascal is ook mee met een aantal vrienden. De jongens skiën al van jongs af aan. Ik doe mijn best maar door de hoogte ben ik snel vermoeid. Aan het einde van de dag kan ik geen stap meer zetten, laat staan op ski’s naar beneden komen.

Christophe besluit om me op zijn rug te nemen, geeft mijn ski’s en stokken aan een vriend, en daar gaan we. Iedereen kijkt verbaasd als we langs komen skiën en Christophe zegt alleen maar: ‘Kusje, don’t move,’ bang dat we anders zullen vallen. Maar we vallen niet en even later sta ik onderaan de piste weer op mijn eigen benen. Hij is mijn held, mijn maatje, mijn vriend en zoveel meer dan dat.

CAROLINE

2

‘To have joy, one must share it.’ (Lord Byron)

Wanneer ben je iemands beste vriendin? Ik heb ooit een beste vriendin gehad, Linda; we deden alles samen. Hoewel we op verschillende scholen zaten, liepen we elke dag samen op en wachtten we op elkaar als de school weer uit ging. Als ik niet bij Linda was, dan was Linda bij mij. We speelden altijd samen en sliepen vaak bij elkaar. We hadden nooit ruzie, op die ene keer na dan, maar die was na een half uurtje weer bijgelegd want veel langer konden we toch niet zonder elkaar.

‘Jij blijft altijd mijn beste vriendinnetje.’ Maar toen kreeg haar vader een andere baan; hij ging weer voor zichzelf beginnen en ze zouden van Noord-Holland naar Drenthe verhuizen. Ik was ontroostbaar en ook boos want we hadden elkaar toch beloofd dat we voor altijd vriendinnen zouden zijn?

In het begin waren er nog de logeerpartijtjes en stuurden we brieven, maar na een tijdje werd het contact steeds minder. Ik kreeg weer nieuwe vriendinnetjes, maar het was nooit meer zoals met Linda.

Soms vraag ik me af of deze gebeurtenis er misschien voor heeft gezorgd dat ik nooit meer een beste vriendin heb gehad, iemand met wie ik alles deelde. Iemand met wie ik dag en nacht samen kon zijn en met wie ik me nooit verveelde. Ik leerde al snel dat niets voor altijd en alles slechts tijdelijk is. In de relaties die volgden is mijn vriend altijd mijn beste ‘vriendin’ geweest, iemand met wie ik alles deelde, die mij door en door kende, bij wie ik altijd mezelf kon zijn en die ik volledig vertrouwde.

Een beste vriendin is er nooit meer geweest, behalve dan misschien Caroline. Caroline is net een paar maandjes eerder begonnen dan ik en we werkten samen op dezelfde afdeling. Ik ben een half jaar ouder, maar behalve onze leeftijd hebben we verder weinig overeenkomsten. Sterker nog we zijn bijna volledig elkaars tegenpolen.

Caroline houdt van luxe, dure merken en aanbidt de levensstijl van de ‘Rich and Famous’. Haar grote voorbeelden zijn Joan Collins, Jackie O, Máxima en Hillary Clinton. Ze is soms net een prinses op de erwt en wordt door haar vriend in de watten gelegd. Ze vindt het heerlijk om verzorgd te worden en maakt zelf haar handen nergens aan vuil.

‘s Avonds staat het eten klaar op tafel, het huishouden en de boodschappen worden grotendeels door haar vriend gedaan met wie ze al jaren samenwoont. Als ze bij wijze van uitzondering zelf eten moet koken dan haalt ze Chinees of patat. Ik kan me niet herinneren dat ik haar ooit in de keuken heb zien staan.

Als ze op vakantie gaat dan is het all-inclusive met Club Med een cruisevakantie of een luxe stacaravan aan het strand van Pamplona. Ze heeft een adoratie voor Frankrijk en voornamelijk voor alles wat dit land aan luxe te bieden heeft: mondgeblazen glazen uit Biot, servies van Villeroy & Boch, de Côte d’Azur met Cannes en Saint-Tropez, Parijs en de Champs Elysées, Coco Chanel, Louis Vuitton, Anne Fontaine en de Franse taal (maar dan wel met een plat Amsterdams accent).

Het liefst loopt ze te flaneren langs de jetset boulevards met een zonnehoed, waaier en bijpassende slippers en zich te vergapen aan al die luxe en weelde die ze zich nooit kan veroorloven maar waarvan ze wel altijd droomt.

Ze is een mooie vrouw om te zien en dat weet ze. Ze is altijd tot in de puntjes verzorgd. Haar make-up, kleding en accessoires zijn smaakvol uitgekozen en er valt nooit iets op aan te merken.

In haar jeugd heeft ze het niet gemakkelijk gehad; haar vader heeft ze nooit gekend en ze is enig kind. Ze heeft altijd een sterke wil gehad om hogerop te komen, wilde iets bereiken in het leven en keek op tegen mensen die een bepaalde sociale ‘status’ hadden.

Als het even kon ging ze shoppen bij de Bijenkorf of uit eten bij ‘Flo.’ Ze voelt zich volkomen op haar gemak in het Kurhaus en in de luxe hotels aan de Franse ‘Koot’ of in haar eigen Amsterdam.

Ze heeft me weleens verteld dat als ze het geld ervoor had, ze het liefst personeel in dienst zou willen nemen. In gedachten zag ik haar dan aan het hof van de Zonnekoning, maar wat zij voor ogen had was het luxe leventje van de jetset en de royals.

Sport is niet haar favoriete bezigheid, hoewel ze regelmatig zwemt en tochtjes op de fiets maakt. Ze zorgt er wel voor dat wat ze ook doet, ze er altijd onberispelijk uitziet.

Caroline heeft een klein hartje en bedoelt het allemaal niet zo. Love her or hate her, ze heeft een persoonlijkheid waar je niet omheen kan. Zoals zij is er maar één; ze is werkelijk uniek en bijzonder.

Als ik daarentegen naar mezelf kijk, vraag ik me nog vaak af hoe we toch vriendinnen zijn geworden.

Dure merken zeggen mij niets en ik heb het geld er ook niet voor over. Ik heb geen hoge pet op van de jetset en de royals want geld maakt niet gelukkig en ik zou niet met ze willen ruilen als ik daardoor niet meer gewoon over straat kan.

‘Be yourself no matter what they say,’ zingt Sting, één van mijn grote voorbeelden net als Herman Brood, Bono en Nelson Mandela.

Ik geef niet veel geld uit aan kleding en make-up en ik moet weinig hebben van accessoires. Ik heb een bos krullen die moeilijk in toom te houden is en mijn haar ziet er dan ook altijd een beetje uit als een ragebol in tegenstelling tot het perfect gestylde haar van Caroline. Ik gebruik alleen mascara en hooguit een beetje oogschaduw. Ik loop het liefst in een (oude) spijkerbroek en ga alleen met de mode mee als het lekker zit en de kleur me bevalt. Ik haat de kleur roze en alle pastels, doe mij maar zwart, bruin, rood of grijs.

Ik heb geen schoenen of tassen fetisj zoals de meeste vrouwen en sieraden doen mij ook helemaal niets. Ik draag zelfs geen horloge (het geeft me een vrij gevoel niet gebonden te zijn aan tijd). Shoppen doe ik alleen als het nodig is en dan koop ik het liefst alles in een keer want dan ben ik gelijk klaar voor de rest van het seizoen.

Caroline vond het heerlijk om naar Sex and the City te kijken. Toen ze de hele dvd-box had gekocht en die met mij wilde kijken heb ik het slechts twee afleveringen volgehouden, want die Manolo Blahnik schoenen en die kleren konden mij echt niet boeien. Zij begreep weer niet wat ik zo leuk vond aan de trilogie van The Lord of the Rings die ik wel moeiteloos achter elkaar kon afspelen.

Ik heb bijna acht jaar in Frankrijk gewoond en deel dus de liefde voor dat land met Caroline, die droomde om er ooit te gaan wonen. Mijn liefde voor Frankrijk ging echter veel dieper. Ik spreek niet alleen de taal vloeiend maar begrijp de mensen, de cultuur en de humor. Voor mij is Frankrijk een ‘thuis,’ een tweede vaderland en dat gevoel zal altijd blijven, ook nu ik weer terug ben in Nederland. Ik hou van de mensen en kan slecht tegen het vooroordeel: ‘Frankrijk is een mooi land maar jammer dat er zoveel Fransen wonen…’

Als kind wilde ik stewardess worden bij de KLM, want dan zou ik de hele wereld over gaan. Die drang om te reizen heb ik altijd gehad, is mij bij de geboorte meegegeven denk ik.

Eigenlijk ben ik een beetje een zigeuner want ik ben geboren in een stacaravan. Ons huis moest nog gebouwd worden en toen mijn moeder zwanger van mij was, woonden mijn ouders tijdelijk in een stacaravan. Mijn vader werkte indertijd als badmeester en de caravan stond op de parkeerplaats van het zwembad. Ik kon bijna eerder zwemmen dan lopen en sporten zat in de familie.

Van jongs af aan heb ik gesport. Lange tijd heb ik badminton gespeeld en daarna ben ik voor de atletiek gegaan. De 400 meter was mijn favoriete afstand. Ik loop nu nog steeds regelmatig een halve marathon. Hardlopen is voor mij een uitlaatklep, ik kan mijn hoofd helemaal leegmaken en tijdens het hardlopen heb ik belangrijke beslissingen in mijn leven genomen en vaak een rustpunt gevonden.

In Frankrijk kwam ik in aanraking met diverse bergsporten zoals, bergbeklimmen, skiën, langlaufen, cross- country skiën, speleologie, paragliden en bungeejumping en ik nam squashlessen. We maakten lange wandeltochten, samen met vrienden en bivakkeerden regelmatig in de vrije natuur waar we ’s nachts naar de ontelbare sterren keken. Ik leer veel in deze periode over de bergen en op mijn latere reizen zal ik vaak in mijn eentje meerdaagse trektochten maken.

De laatste jaren doe ik ook aan yoga. Het geeft me de nodige rust en het verbetert mijn houding. Door de yoga heb ik minder last van rugpijn tijdens het hardlopen, het is een goede ondersteuning en een rustpunt in mijn toch wel drukke leventje.

Mijn hele leven droom ik al van die grote wereldreis en vooral van de onmetelijke vrijheid die eraan verbonden zit. Mijn liefde voor andere culturen, andere geuren, andere smaken en andere mensen. Reizen maakt je zoveel rijker en de ervaringen zijn onbetaalbaar.

Ik vind het niet erg om af te zien, ben gewend om in berghutten of op kale rotsen te slapen en hoewel ik comfort wel kan waarderen is het zeker geen must. Tijdens mijn reizen is het budget er ook niet naar en geef ik liever mijn geld uit aan activiteiten dan aan een luxe slaapplek. Ik neem genoegen met de hostels onderweg, en met de vieze keukens en toiletten. Ik ervaar daar bovendien de gezelligheid en het gemak er andere reizigers te ontmoeten.

Ik ben een echte backpacker en Caroline reist het liefst met een Samsonite koffer op wieltjes. Ik reis vaker alleen dan samen, waardeer het alleen reizen en de absolute vrijheid en onafhankelijkheid ervan. Caroline vindt het vreselijk om alleen op vakantie te gaan.

We zijn ooit samen naar New York geweest, vijf dagen musea, shoppen, Starbucks en sightseeing. Amerika heeft nooit hoog op mijn lijstje gestaan (eigenlijk helemaal onderdaan) maar New York deed me denken aan Amsterdam. De vele nationaliteiten die er wonen zijn het kloppende hart van deze bruisende en dynamische wereldstad en jaren later zou ik dit New York gevoel zelfs nog meer terugvinden in mijn eigen Rotterdam.

Het was een geweldig leuke reis maar een stedentrip is dan ook het enige dat ik samen met Caroline kan doen. Op de terugreis was ik voor het eerst in mijn leven overboekt en kon eindelijk aanspraak maken op een gratis ticket als we ons aan zouden melden om een vlucht later te nemen. Dit was mijn kans, wat een geluk, met het gratis ticket kon ik een volgende reis maken. Maar Caroline wilde nu direct weg en niet wachten. We hadden gezamenlijk onze bagage ingecheckt waardoor het onmogelijk was dat ik een vlucht later zou nemen en zij direct zou vertrekken dus het hele verhaal ging niet door want mevrouw wilde per se naar huis. Ik heb de eerste twee uur niet met haar gesproken en daarna ben ik nooit meer overboekt geweest, ongelooflijk.

Tegenpolen trekken elkaar aan. Op de een of andere manier hadden we bewondering voor elkaar en omdat we dezelfde humor hadden, hebben we ook heel wat afgelachen. Regelmatig gingen we naar de sauna, bezochten een museum of een expo en zo’n dagje begon standaard met een cappuccino of eindigde met een goed glas wijn. Samen vierden we het nieuwe millennium op de Dam. Een paar maanden later zitten we in het Vondelpark op Koninginnedag en luisteren naar de muziek. We zijn allebei gelijk tipsy van één glaasje wijn. Even later zit ik bij haar achterop de fiets, ze moet moeite doen om niet te dicht langs de paaltjes te rijden of langs een muur en lachend komen we thuis, ik met geschaafde knieën.

We respecteerden de verschillen en omarmden de gezamenlijke interesses en op deze manier is er toch een bijzondere vriendschap ontstaan.

FRANKRIJK

3

‘On est d’ ou on se sent le mieux.’ (Luis Sepúlveda - Le Neveu d’Amérique)

Mijn rugzak is loodzwaar en ik kan hem bijna niet op mijn rug krijgen. De enige manier is om hem op een bankje te sjorren zodat ik mijn rug ertegen kan zetten en als ik door mijn knieën ga, kan ik mijn armen door de banden steken en dan met kracht vanuit de benen weer omhoog komen.

Ik kan in de zomer van 1991 op een camping in Talmont- Saint-Hilaire in de Vendée werken voor de ‘kids club.’ Ik organiseer activiteiten en speel spelletjes met de kinderen. Daarna reis ik door naar Christophe in Grenoble en ga op zoek naar een baan.

Ik verlaat Nederland, mijn vaderland, mijn vrienden, mijn familie. Vol goede moed stap ik in de slaaptrein Étoile du Nord richting Parijs en zoek mijn coupé op, ik klets wat met een meisje dat ook in Amsterdam opstapt en nadat er nog iemand in Roosendaal en nog twee mensen in Antwerpen instappen wordt het rustig in de coupé. Toch slaap ik slecht. Het regent als ik in Parijs op Gare du Nord weer uitstap. Ik probeer eerst om met de RER naar Gare de Montparnasse te komen maar ik kom met die uitpuilende rugzak niet door de poortjes heen, de rugzak eroverheen tillen lukt al helemaal niet. Uiteindelijk neem ik een taxi, er zit niets anders op.

Als ik voor het eerst mijn vaderland verlaat, is het voor onbepaalde tijd en heb ik geen enkel idee wanneer ik weer thuiskom. Ik denk dat niemand verwacht had dat ik pas acht jaar later terug zou keren. Sommigen hadden verwacht dat ik niet zou kunnen aarden en na een paar weken weer huiswaarts zou keren, maar ik had totaal geen moeite om Nederland en alles en iedereen achter me te laten. Heimwee naar huis heb ik nooit gehad. Ik vertrok niet naar het einde van de wereld en kreeg er zoveel moois voor terug: samenzijn met Christophe en wie wil er nou niet in Frankrijk wonen?

Als ik uitstap, helpt de taxichauffeur me om mijn rugzak weer op mijn rug te krijgen en hij verbaast zich over het gewicht dat ik meezeul. Ik loop het station binnen maar voordat ik goed en wel binnen ben, glijd ik uit over de natte, marmeren tegels en voor ik het besef lig ik als een kakkerlak op mijn rug, bovenop mijn rugzak.

Voor de zoveelste keer vervloek ik het ding, het is een ‘mission impossible’ om zelf op te staan. Doordat de rugzak op mijn heupen steunt en met een band vastzit, kan ik onmogelijk van een liggende positie naar een zittende positie komen of ik moet me op mijn zij rollen en vervolgens met dat loodzware gewicht proberen op handen en knieën te komen en dan op te staan. De vloer is vies en nat van de regen dus daar voel ik weinig voor. Het komt niet in mij op om de rugzak gewoon af te doen, omdat het bijna onmogelijk is om hem daarna weer op mijn rug te krijgen. In mijn beste Frans vraag ik daarom of er iemand is die me overeind wil helpen en ik heb geluk ook al kijkt iedereen eerst een beetje vreemd. Spoedig daarna vertrekt mijn TGV richting Nantes.

De rugzak is zo zwaar dat ik hem met de beste wil van de wereld niet in het bagagerek krijg. Ik probeer het dus niet eens en zet hem op de stoel naast mij. Als er meer mensen in de trein stappen, wordt er een beetje schuin naar mijn rugzak gekeken en iemand wil dus naast mij gaan zitten. In mijn beste Frans leg ik uit dat de rugzak erg zwaar is en ik hem niet in het bagagerek krijg. Een meneer biedt aan om me te helpen, maar moet na een aantal pogingen helaas bevestigen dat de rugzak écht te zwaar is, als we hem ook samen niet in het bagagerek krijgen. Ik besluit om met rugzak en al te verhuizen naar het gangetje.

In Nantes aangekomen neem ik een broodje en wacht op de trein naar Les Sables-d’Olonne en dan het laatste stukje met de taxi naar de camping in Talmont-Saint-Hilaire. Na deze reis zal ik nooit maar dan ook nooit meer zoveel spullen meenemen en alleen nog maar ‘light’ reizen. Ik leek ook wel gek, wie neemt er nu een badjas en fotolijstjes mee. Al doende leert men.

Mijn eerste rugzak is ook geen lang leven beschoren. Een paar jaar later koop ik op Réunion een groene trekking rugzak, met zijvakken, ideaal formaat en deze nieuwe vriend zal me op mijn wereldreis en alle andere reizen steeds blijven vergezellen.

Als het hoogseizoen afgelopen is, neem ik afscheid van de familie en de camping en vertrek met de trein vanuit Les Sables-d’Olonne richting Grenoble. Eindelijk zal ik Christophe weer zien en ik ben helemaal gelukkig.

Hij helpt me met het schrijven van sollicitatiebrieven en ik volg een conversatiecursus Frans aan de universiteit van Grenoble. Al snel vind ik een baan in een hotel. Ik woon de eerste tijd bij de ouders van Christophe, in een appartement op de eerste etage en voor Christophe en Pascal hebben ze het appartement op de begane grond erbij gehuurd. We slapen beneden en eten boven. Later heb ik mijn eigen kamer in Grenoble maar ik zal nog veel weekenden bij Christophe thuis zijn.

De periode dat ik in het hotel werk heb ik het zwaar. Ik sta elke dag om vijf uur op en ben ’s avonds om negen uur rijp voor mijn bed. Het werk is niet echt interessant maar mijn Frans wordt steeds beter en ik ben samen met Christophe, dat is het belangrijkst en het enige dat telt op dit moment.

De meeste tijd samen brengen we door in de bergen of met vrienden. Ik maak voor het eerst kennis met de speleologie en na vijf uur onder de grond te hebben gezeten ben ik blij dat ik weer zonlicht zie. Het was een bijzondere ervaring maar niet echt mijn ding. Van te kleine ruimtes krijg ik het toch een beetje benauwd. Ik ga wel vaak mee naar de vergaderingen van de club en leer Bertrand en Anne kennen. Christophe is veel op pad met Bertrand en de harde kern van de club die ik inmiddels ook ken.

Ze vertrekken voor een paar dagen maar je weet nooit wanneer ze precies weer terug komen. Als ze onderweg een nieuwe doorgang ontdekken, gaan ze gewoon verder. Alles wordt in kaart gebracht en hij zal vele uren en dagen onder de grond verblijven. Ik raak er aan gewend dat het soms langer kan duren voor hij thuiskomt. Pascal maakt zich meestal als eerste ongerust.

Christophe maakt deel uit van het reddingsteam en wordt regelmatig opgeroepen als er mensen in nood zijn die er niet meer zelfstandig uit kunnen komen. Ik ben het weekend bij hem als hij een telefoontje krijgt en vertrekt. Hij komt ruim twintig uur later, midden in de nacht, weer thuis als ik al lig te slapen. Na een douche kruipt hij tegen me aan in bed en zegt: ‘Ik ben er weer Kusje.’ Ik mompel:

‘Hoe is het gegaan?’ ‘Ze waren allebei dood. Het is zo zwaar om een levenloos lichaam te verplaatsen.’

Het reddingsteam bestond uit vijf man. Met heel veel moeite hebben ze de bodybags boven de grond gekregen en ze hebben explosieven moeten gebruiken om sommige ruimtes groter te maken zodat ze erdoor konden.

‘De vrouw van één van die mannen was hoogzwanger,’ gaat hij verder, ‘Ze stond buiten op ons te wachten en ik wist niet wat ik moest zeggen.’ Hij begint te huilen. ‘Kende je ze?’ ‘Nee.’

Ik kruip nog dichter tegen hem aan en houd hem alleen maar stevig vast. Hij is volledig uitgeput en valt al snel in mijn armen in slaap. Ik lig nog uren wakker, wil hem nooit meer loslaten en ben bang dat hij op een dag ook niet meer thuis zal komen.

De baan in het hotel is niet vol te houden en ik verdien ook te weinig om in mijn eigen onderhoud te kunnen voorzien dus ga ik maar weer solliciteren. Ik word aangenomen bij de ANWB in Lyon en verhuis naar deze mooie stad.

Christophe heeft zijn ingenieursopleiding afgerond en moet daarna in dienst.

Van jongs af aan doet hij al aan cross-country skiën en hierdoor kan hij zich aanmelden bij het biatlon team tijdens zijn diensttijd en zal deze zelfs met een jaar verlengen. Ze trainen veel, hij doet mee aan verschillende grote wedstrijden en krijgt ook nog een soort van salaris. Hij heeft een dijk van een conditie en met zijn lange benen is hij erg snel. Hij wint vaak of zit bij de besten. Sport is zijn passie en hij doet alles met evenveel gedrevenheid.

Ik woon eerst bij een hospita in Saint-Cyr-au-Mont-d’Or, vlakbij Lyon en ga op de brommer naar mijn werk samen met mijn huisgenotes. Daarna kan ik tijdelijk wonen op een kamer in Lyon Vaise en verhuis een paar maanden later naar een appartement in het zesde arrondissement vlakbij Parc de la Tête d’Or, waar ik vaak ga hardlopen.

In Lyon beleef ik een geweldige tijd. Ik heb leuk en afwisselend werk als hulpverlener, kan het prima vinden met mijn collega’s en we doen na het werk ook veel samen. Christophe komt het weekend naar Lyon toe of ik ga naar Grenoble. Het is een hele gelukkige periode.

Ik voel me meer en meer thuis in Frankrijk en krijg de taal nu echt goed onder de knie. De meesten van mijn vrienden zijn Frans maar zowel in Grenoble als in Lyon heb ik ook Nederlandse vriendinnen. Ik heb geen heimwee naar Nederland, nooit gehad ook. Natuurlijk mis ik mijn familie, die regelmatig overkomt, wel maar ik heb Christophe, voel me welkom bij zijn familie en ik heb een grote vriendengroep en leuke collega’s om me heen.

Na zijn diensttijd gaat Christophe werken voor een constructiebedrijf gespecialiseerd in het plaatsen van netten, gaas en andere beveiligingen tegen vallend gesteente in de bergen. Hij is geen man om achter een bureau te zitten. Hij kan alle technieken van het bergbeklimmen en de speleologie goed gebruiken in zijn werk en bovenal werkt hij in de buitenlucht, het betaalt goed en het is op projectbasis dus tussendoor heeft hij veel vrije tijd om te kunnen sporten.

In de periode dat hij aan speleologie doet, leert hij omgaan met explosieven. Hij zal via z’n werk nog een speciale opleiding volgen zodat hij gediplomeerd is. Hij mag hiermee ook groot siervuurwerk afsteken. Net als het preventief opblazen van lawines, worden ook gedeeltes van de bergen opgeblazen voordat ze de netten plaatsen. Soms zit een groot rotsblok in de weg en deze wordt dan ook opgeblazen.

In de zomer van 1994 krijgt hij te horen dat er een project is op het eiland Réunion. Dit Franse eiland (departement) in de Indische oceaan, is een buureiland van Mauritius. Het is een tropisch eiland met een bevolkingsmix van Fransen, Chinezen, Afrikanen, Maleisiërs en Indiërs, die allemaal een eigen stukje cultuur hebben meegebracht toen ze op dit eiland aankwamen: de keuken in de eerste plaats maar ook de religie. Je vind er Hindoe tempels, kerken en moskeeën. Het Chinese Nieuwjaar wordt uitbundig gevierd, de Hindoes lopen over vuur, er wordt gevast tijdens de Ramadan en veel mensen gaan, prachtig uitgedost, op zondag naar de kerk. Réunion is het levende bewijs dat mensen met verschillende religieuze en culturele achtergronden toch in vrede naast elkaar kunnen leven.

Het eiland is een waar paradijs voor bergbeklimmers en natuurliefhebbers. De binnenlanden zijn soms alleen maar te voet bereikbaar en een wandeling door het surrealistische maanlandschap Plaine des Sables naar de top van de vulkaan Le Piton de la Fournaise is adembenemend. Je vindt er verder prachtige watervallen, een ruige kustlijn, meren en kleine creoolse dorpjes. De stranden bestaan voornamelijk uit zwart lavazand met uitzondering van het strand van Boucan-Canot met zijn prachtige lagune en het strand van L’Hermitage nabij Saint-Gilles-les-Bains.

We besluiten samen te vertrekken. Ik zeg mijn baan en de huur van mijn appartement op en neem afscheid van mijn vrienden en collega’s. We verkopen de auto en slaan onze spullen op bij een vriendin. In oktober vertrekken we samen naar Réunion, een nieuw avontuur.