Boeren, Burgers, Duitselui

Tjarda Kanters

ISBN 978 94 61852 380 paperback

Ook verkrijgbaar als eBook

1e druk december 2018

Omslagontwerp: Eric Jan van Dorp

Omslagfoto: Adobe Stock

VanDorp Uitgevers / Uitgeverij Grenzenloos
Postbus 42
3956 ZR LEERSUM
info@vandorp.net

www.vandorp.net

Kijk voor meer boeken over Duistland op grenzenloos.nl

Copyright©2018 VanDorp Uitgevers (deze uitgave)

Copyright©2018 Tjarda Kanters

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd
in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en
schriftelijke toestemming van de uitgever.

Tjarda Kanters

Boeren, Burgers

Duitselui

uitgeverij grenzenloos

Een nieuwe weg

We staan aan het begin van een nieuwe weg. Mijn man Davy, kinderen Mirre (5) en Jelle (3) en ik. Een weg waar we toch best lang over getwijfeld hebben, maar we gaan het doen. Wij gaan emigreren naar Duitsland! Maar niet helemaal alleen. We gaan mijn broertje Jorrit en zijn gezin achterna om met hen een kaasboerderij te beginnen in het Duitse Rheinland Pfalz. Zij hebben enkele maanden geleden de stap gemaakt en sindsdien lag diezelfde weg voor ons open. Er was ruimte voor nog een gezin. En dat gaan wij dus worden. Ons hele fijne hobbyboerderijtje in het Achterhoekse IJzerlo is inmiddels onder voorbehoud van financiering verkocht. Midden in de zomervakantie horen we of de verkoop definitief kan plaatsvinden en midden in de zomervakantie moeten we onze stek dan ook verlaten.

We gaan dus maar vast afscheid nemen. Dat lijkt ons beter dan stilletjes met de noorderzon vertrekken. Al is dat vertrekken nog een beetje een pijnlijk woord op het moment. Ooit gemerkt dat onschuldige kinderliedjes heel pakkende teksten kunnen hebben? Zo staat hier vrijwel iedere avond bij Mirre de cd van ‘Frozen’ aan, om zo fijn bij in slaap te vallen. Dringt het ineens tot me door dat de tekst van het Nederlandse ‘laat het los’ eigenlijk zo ontzettend goed past bij mijn gedachtes van de afgelopen maanden. En nog steeds wel moet ik mijzelf er soms van overtuigen dat los laten heus niet eng hoeft te zijn. Dat het loslaten van het een, het begin is voor iets anders. Iets nieuws, misschien nog veel mooiers. Maar ik ben er denk ik gewoon niet zo goed in, in dat los laten. Ik heb heus wel veel zin in ons avontuur. Maar vooral het achterlaten van vrienden, familie en de gezellige activiteiten die we hier ondernemen vind ik lastig. Blijkbaar zijn niet alle emigranten stoere, onverschrokken avonturiers met de prachtigste ideaalbeelden. Ik vraag mij ook af of die stoere onverschrokken avonturiers ook zoveel regelgedoe hebben. Want emigreren is best lastig, vooral als je de taal nog niet goed spreekt. Zorgverzekering bellen, verwezen worden naar die Deutsche Krankenkasse...aber wie dann? Mijn Duits is toch echt nog niet goed genoeg voor zo’n gesprek. We zijn nog in de aap-noot-mies fase van onze Duitse les. En de discipline om veel verder te komen dan dat ontbreekt er regelmatig aan moet ik eerlijk bekennen. Met Engels kom je ook niet ver. Engels kunnen de Duitse telefonistes namelijk lang niet allemaal. Dat is daar blijkbaar niet vanzelfsprekend. Of ze willen het niet kunnen. Dat kan ook. Ik zal me er hakkelend en stotterend door moeten worstelen vrees ik.

Nog zoiets, tussen de zekerheid van verkoop en de overdracht zit maar liefst twee(!) weken. Alvast inpakken en verhuizen is er nog niet bij. Dan gaat het straks niet door, maar staat ons hele hebben en houden wel in Duitsland. Überhaupt...waar moet het staan? Het huis is nog onbewoonbaar. Op zolder zou kunnen. Ik weet zeker dat de muizen blij in hun muizenpootjes wrijven als ze onze bank zien aankomen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over voortzetten van medicatie, invoeren van de auto, verhuizen van de dieren, verblijfsvergunningen, overzetten van diploma’s.... We hebben nog zoveel te regelen. Stapje voor stapje, zegt mijn moeder. Ik ren alvast vooruit!!

Afscheid nemen

Het is achter de rug, de week van afscheid nemen. Eigenlijk de weken. Het begon met trakteren bij zwemles, eind juni, en eindigde afgelopen vrijdagavond met de laatste les Steps en een borrel als afsluiting. In die weken konden we nog even proeven van de geweldige IJzerlose sfeer, vooral tijdens de jaarlijkse farm en country fair en het schoolfeest. Wat gezellig! Het is net een galgenmaal, of dat laatste taartje als je besluit om op dieet te gaan...nog één keer proeven aan iets waarvan je weet dat je het echt wel gaat missen. Maar goed, dat is dus klaar. Ik zal niet jokken; er vloeiden wat traantjes. Alleen bij de dames in ons gezin, dat wel. En ook wel meer dan ‘wat’....ja, er werd heel wat gejankt. Maar nu kunnen we weer vooruit kijken. En daar hebben we dan ook zin in.

Het papierwerk schiet op. De eerste vracht staat klaar. Davy had zijn afscheid, zijn laatste dag als schaapherder. Dat was voor hem ook wel even slikken. Een droombaan als schaapherder vind je nou eenmaal niet zomaar. En wat er voor in de plaats komt is nog zo abstract. Maar het is tijd om dat te gaan ontdekken. We zijn klaar voor ons nieuwe thuis is Duitsland. Eerlijk gezegd voelt ‘thuis’ nog niet helemaal passend. We slapen er in de caravan van mijn broertje Jorrit en verblijven overdag bij zijn gezin in hun deel van de boerderij. Ons deel dient nog voornamelijk als verlengde bijkeuken, schuur en werkplaats. Niet erg huiselijk, laat staan eigen. Maar afgelopen tijd hebben we wel een begin gemaakt met het creëren van ons ‘thuis’. In afwachting van de goedkeuring van de Duitse monumentenzorg en de bijbehorende architect zijn we vast voorzichtig begonnen. De vertrekken zijn leeg gehaald en de boel is schoon gemaakt. Daarmee is het nog steeds ver weg van een ‘thuis’, maar er staan in elk geval geen spullen van anderen meer in. En dat scheelt toch. Het is nu iets meer ‘onze’ kale, ouderwetse, naar champignons ruikende bouwval... met mogelijkheden. Want dat het straks een heel knus, huiselijk en tikje Scandinavisch (blauwe winkel, gele letters) warm thuis wordt, dat zie je meteen. We (in dit geval vooral Davy) kunnen niet wachten om te beginnen met serieus verbouwen. Muren hakken, vloeren breken, dat soort dingen. Legaal vernielen en dan weer mooi maken. Maar dat kan nog even niet. De Duitse bureaucratie vraagt van ons om eerst alle mogelijke vakmannen langs te laten komen met hun mening en vooral met hun portemonnee. Over bureaucratie gesproken. We lopen ondertussen compleet vast met de exportprocedure van onze hobbydieren. Met de twee koeien Isabella en Witsnoet zijn we in een eindeloze reeks van gezondheidstesten en ellelange documenten belandt. En wat de schapen betreft gaat het al niet veel makkelijker. In de wirwar aan documenten en verwijzingen blijkt nu ergens in de kleine lettertjes te staan dat het vrijwel onmogelijk is om onze schaapjes mee te nemen. Of het moesten lopende goudmijntjes zijn, dan zou het nog wel kunnen. Maar in ons geval zijn het gewoon een stel wollige witte goedzakken, waarvoor de exportkosten de pan uit rijzen. Mag ik straks mijn kinderen vertellen dat hun lieve schaap Pien tóch niet mee kan naar Duitsland. Zucht... Ik hoop dat ze de ruil voor een minstens net zo’n wollig klein konijntje goed oppakken. Eerst maar even checken of stampertje de grens dan wel kan passeren. Iemand die ondertussen nog een plekje weet voor ons schaap Pien?

De laatste week

We zijn weer thuis. Thuis in Aalten dus. Na een week (met drie dagen Nederlandse onderbreking voor de crematie van mijn opa) in Duitsland kwamen we gister weer op de plek die voor mij nog het meest voelt als thuis. Dat was (alweer) een emotioneel momentje, want dit is de laatste week. En gister de laatste dag dat alles er als ‘thuis’ uitziet. De komende drie dagen gaan we grondig inpakken. Donderdag heel vroeg staat de verhuiswagen klaar om al onze spullen naar Duitsland te brengen. Dan is dit niet meer thuis.

Afgelopen week vierden we nog even vakantie op onze nieuwe plek. Met onze vrienden en hun kinderen konden we ons even opladen voor de komende week. En als een toerist onze nieuwe omgeving verkennen. Super leuk, er is ontzettend veel te doen. Van blotevoeten pad tot pretpark, van grote speeltuin tot zwembad. Een flinke winkelstad met alle bekende winkels. Geen Hema, maar wel Zeeman. En Ikea! Jeeeej :-) Daar hou ik van. Wel genoten, niet zoveel gedaan dus. Voor we echt kunnen klussen moet er een vakman geweest zijn voor het aanleggen van alle leidingen en bedrading. Dat mag je in Duitsland niet zelf. En aangezien we daar nog op wachten hebben we ons dus maar moeten vermaken met bovenstaande uitjes. Heel vervelend. De mannen hebben zich daarbij een groot deel van de vakantie vermaakt met het repareren van de nieuwe oude tractor die het werk op de boerderij moet gaan ondersteunen. En traditioneel ontfermden de vrouwen zich dan over de kinderen. Maar eerlijk gezegd vonden wij dat ook wel prima. Lekker in de zon, vakantiegevoel op en top. De eerste zomer was in elk geval lekker warm en relaxed. Nog even niet denken aan de drukte die ons staat de wachten. Aan het definitieve afscheid en aan alle nieuwe dingen die op ons pad gaan komen. Want die zijn leuk, maar ook best eng.

Ondertussen hebben we wel alvast wat van onze dieren geëmigreerd. Davy heeft voor hen een tijdelijk verblijf gemaakt. Toch nog wat gedaan. Deze maandagochtend maken wij ons klaar voor een grote slag. Ontzettend spannend en toch ook best emotioneel. Wat staat ons te wachten en doen we er wel goed aan? Maar we kunnen niet meer terug. De knoop is gehakt en de trein is gaan rijden. Dus laatste week....daar gaan we!

We zijn er

We zijn er, ons nieuwe thuis. Nadat we vorige week voor de laatste keer in Aalten thuis kwamen, begon het circus pas echt. Maandag eerst nog op ons gemak pakken, onervaren en alle tijd. Dinsdag wat chaotischer. Inmiddels lag alles overal, ingepakt, niet ingepakt en half ingepakt. Woensdag, met een naderende deadline, ging het als een speer. Blijkbaar presteren wij het best onder druk. Tussen het verhuizen door brachten we koeien Isabella en Witsnoet naar een weiland van een bevriende boer. Het exporteren is niet gelukt, in Nederland zullen we opzoek moeten naar een nieuw thuis. Ook de schapen kunnen niet mee en zijn opgehaald. Zelfs Pien. Een beetje verdrietig waren we wel. Maar we moeten door. Woensdagnacht sliepen we met zijn vieren op een matras in dat wat eerst nog onze slaapkamer was. En zo waren we donderdag om 7.30 uur klaar voor de verhuiswagen. Die laatste was er overigens al om 7 uur! Oeps!

Met vier afgetrainde verhuismannen was ons huis binnen no time leeg en konden onze spullen naar Duitsland. Davy ging erachteraan. Ik zou het huis schoon maken (dat was nodig) en dan met de kinderen bij mijn ouders logeren. Vrijdagavond, heel laat, werd ons gezin herenigd. Zaterdag gaven we onszelf een halve dag pauze voor het IJzerlose zomerfeest. Mirre had met vriendinnetje Kim een liedje ingestudeerd (vriendjes voor altijd) voor ‘Iezerlo got talent’. De meiden stalen de harten van het publiek en de derde prijs van de jury. Dat het daarna ruzie werd om de beker hielden wij vakkundig buiten het zicht. Zondag was ons uitzwaai feest. Eerst een lunch met een klein groepje en daarna een drankje met ieder die ons nog wel even wilde zien. Met recht ‘even’. Voor mijn gevoel renden we heen en weer tussen de gasten en hadden we voor niemand tijd genoeg. Het is volgens mij praktisch onmogelijk om op zo’n middag een fatsoenlijk gesprek te voeren. Maar het doel was ons nog even zien en dat moet gelukt zijn. Al was het in een flits. We sliepen die avond in IJzerlo bij onze vrienden Hetty en Jan Willem. Prima Bed&Breakfast, aanrader.

Maandag was de overdracht. Ik vond dat een moeilijke dag. Een deel van mij wil helemaal niet weg. Vraagt de nieuwe eigenaar ook nog “of ik het ga missen hier”. Had ie beter niet kunnen doen. Maar ook zo’n dag gaat voorbij en gelukkig hadden we Hetty en Jan Willem weer die met ons een slaapplek boden. Goede vrienden zijn onmisbaar bij zulke grote veranderingen in je leven.

En toen D-day! Dinsdagmorgen vertrokken we. Bijna 400 kilometer naar beneden, het buurland in. En inmiddels zijn we dan officieel inwoners van het Duitse Enkenbach-Alsenborn. We kunnen ons avontuur beginnen, de beuk erin!!