het verbond

Het verbond
Lineke Breukel

Het verbond is geschreven met de hulp van tientallen co-auteurs

ISBN 9789461852403

Ook verkrijgbaar als eBook

1e druk november 2018

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Omslagontwerp: Steve Breukel

Uitgeverij Village
een imprint van VanDorp Uitgevers
Postbus 42
3956 ZR Leersum

www.vandorp.net

info@vandorp.net

Copyright©2018 Uitgeverij Village / VanDorp Uitgevers
Copyright©2018 Lineke Breukel

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de uitgever.

Lineke Breukel

Het Verbond

UITGEVERIJ VILLAGE

Wat is ‘Verzoekboek’?

‘Verzoekboek’ is een boek dat is ontstaan door de inbreng van de deelnemers aan het project. Hun verzoeken zijn door ondergetekende uitgewerkt in tekstdelen die werden gepubliceerd op de Facebookpagina Verzoekboek IJsvogel. De IJsvogel was het eerste verzoekboek dat zo werd geschreven.

Online heeft de groep gewerkt aan de totstandkoming van deze tweede thriller, waarbij ondergetekende het manuscript dat ontstond beheerde en de groep coachte door hen zelf te laten werken met plotideeën, spanningsopbouw, het uitwerken van de personages en andere zaken zoals sfeerbepaling.

Mijn doel met ‘Verzoekboek’ is om ‘schrijven’ onder de aandacht te brengen en het laagdrempelig te maken voor iedereen die er serieuze interesse in heeft. Bovendien is het goed om transparant te maken hoe het schrijven in zijn werk gaat en hoe een manuscript ontstaat. Op die manier wordt de magie er een beetje vanaf gehaald en wordt er aangetoond dat schrijven heel goed te leren is.

Een belangrijk tweede doel is om met dit boek geld in te zamelen voor de bestrijding van laaggeletterdheid. (Het auteursdeel van de inkomsten wordt hier een jaar lang aan besteed).

Ik heb ongelooflijk van dit project genoten, vooral omdat de deelnemers zo lekker fanatiek zijn. Verzoekboek is echt een project geworden dat gedragen wordt door velen.

Lineke Breukel

Over de totstandkoming van dit boek

De totstandkoming van dit boek werd mogelijk gemaakt met de bevlogen hulp van vele vrijwilligers die zich hebben ingespannen om van ‘Het Verbond’ een spannende thriller te maken. Zij hielden zich bezig met het bedenken van het plot, de titel, van karakters en hun namen, van locaties, van sfeer en tenslotte met het geven van feedback en ideeën over het verloop van de verhaallijn.

De namen van degenen die op wat voor manier dan ook een bijdrage hebben geleverd aan deze thriller, worden op de volgende pagina in alfabetische volgorde genoemd. Daarnaast is er vooral met een kernteam van een zevental vrouwen gewerkt aan de totstandkoming van het manuscript. Zij worden als eerste in de rij vermeld, omdat zij bij het proces van het prilste begin tot aan het einde intensief hebben meegewerkt, of in ieder geval continu intensief met het proces bezig zijn geweest.

Bij deze wil ik iedereen hartelijk bedanken, want door deze fanatieke groep deelnemers is het mogelijk geweest om dit tweede samen-schrijf-project tot een echte thriller te brengen. Dit boek wordt door hen allen gedragen.

Project kernteam:

Marijo Bakker

Yvonne Bejas

Carla Kooijman-Van Bakel

Esther Heijgen

Nieta Wassenaar

Anneke Sijm

Ans Stier

Proeflezers buiten het kernteam:

Renate van der Kwast

Stephanie van Maris – Siebelink

Marja Vrolijk

Overige projectdeelnemers met feedback, ideeën, research en andere hulp:

Nadine Claes

Silvia van Elzelingen

Robert Geers

Lara van Hardeveld

Esther Heijgen

Chantal Hofmeester

Paula Imans

Vera Jagt

Tazzy Jeninga

Moon Kager

Cindy Knoop

Wendy Koedoot

Renske van Krelage

Marieke de Leeuw

Arwen Mannens

Stephanie van Maris-Siebelink

Marleen Mensinga

Marty van der Meulen

Roswitha Meuzelaar

Annet Mink

Lucille Netters

Yvonne Oomen Muurmans

Ingrid Palmen

Mirna Quinn

Anneke Sijm

Monique Vennink – de Zwart

Nakita P. Veltman

Evi Verhasselt

Ingrid Zeewuster

Jarniek in Zweden (Facebooknaam)

Met dank aan:

Dhr. Van Breur Henket, initiatiefnemer van Stichting Grafmonumenten Sint Pieter, mede-kerkhofbeheerder en chroniqueur van de voormalige “Vrijheit” Sint Pieter (bij Maastricht), geraadpleegd over de geschiedenis van Maastricht; specifiek Kasteel Lichtenburg, de Sint Pietersberg en omgeving

Ed Houben, lid van Maastricht Underground.

Speciale dank aan Ed Houben (Maastricht Underground) die vooral informatie gaf over de historische connecties tussen Maastricht en Zweden.

Alle hoofdpersonen in dit boek zijn volledig fictief. Elke eventuele overeenkomst met bestaande personen berust op louter toeval.

1

De maan is vol, een supermaan, weet Sanne, want hij staat veel dichter bij de aarde dan normaal. De laatste dagen is het echt koud aan het worden. Het lijkt erop dat de temperatuur bij volle maan altijd een duik naar beneden maakt, maar eigenlijk weet ze daar weinig van af. Wat zij wel weet is dat de verwarming van de grote onderzoeksruimte nog niet aan het nieuwe seizoen is aangepast en ze huivert in haar witte stofjas. Samen met haar jonge collega Dex loopt ze rondjes om de verrijdbare onderzoekstafel heen. Hun adem blijft in kleine wolkjes op gezichtshoogte hangen, scherp verlicht door de gesegmenteerde operatielamp boven hen.

Het moet een binnenkist zijn uit een Egyptische Sarcofaag, dat heeft ze al ontdekt, maar die is te klein voor een volwassen mummie. Dat het een binnenkist is, weet Sanne zeker, want hij is van hout gemaakt en dat hij uit Egypte komt weet ze ook bijna zeker vanwege de inscripties aan de zijkant ervan. Die zijn sterk vervaagd, maar nog duidelijk te onderscheiden ondanks het vele vuil dat aan de kist kleeft. Er zijn in Egypte vaak genoeg stenen sarcofagen gevonden die meerdere houten binnenkisten bevatten. Soms werden er huisdieren meebegraven met de overledenen. In Zuid-Nederland is het vanaf de Romeinse tijd de gewoonte geweest om de notabelen in mergelstenen sarcofagen te begraven en de bodem ligt er werkelijk vol mee, maar deze hadden normaliter geen binnenkisten. Ze waren vaak rijk versierd met gravuren en zaten vol met grafgiften die direct naast het lichaam van de overledene waren geplaatst. Die houten binnenkisten vind je hier dus niet en dat is een tweede bewijs dat de kist niet uit de buurt komt. Op dat moment verbreekt Dex’ stem haar gedachten.

“Wat zou hierin zitten? Een tam luipaard wellicht, of een kind?”

“Ha, je denkt dus ook dat hij uit Egypte komt? Dat ben ik met je eens. Deze kist is zeker te klein voor een volwassen mens, ook dat is duidelijk.”

De inhoud ervan is nog een mysterie, want de kist zit vanwege het transport nog steeds stevig dichtgebonden met spanbanden. Wat echter een veel groter mysterie vormt, is het feit dat ze het anderhalve meter lange gevaarte een paar uur geleden uit de grond hebben laten halen op een bouwterrein vlakbij de Maastrichtse A2 tunnel. De grond zal worden gebruikt voor de opslag van bouwmaterialen ten behoeve van een nieuw tunneldeel en tijdens het opruimen van de resten van een gesloopt gebouw werd de kist ontdekt.

“Wat doet een Egyptische sarcofaag in de grond van de gemeente Maastricht?”

Dat is een veel betere vraag. Dex heeft dan nog geen jaar ervaring als archeoloog, hij heeft een praktische scherpheid die haar enorm aanspreekt. Het is één van de redenen waarom Sanne hem heeft uitgenodigd om aan het onderzoek deel te nemen, maar dat dankt Dex eigenlijk aan haar oudoom. Hij was degene die haar in contact had gebracht met de jonge archeoloog. De belangrijkste reden van haar uitnodiging is echter dat Dex zich tijdens zijn studie heeft gespecialiseerd in het ‘atypische gebruik van symbolen binnen oude culturen’. Dat is een hele mond vol, maar het komt erop neer dat binnen iedere cultuur symbolen gevonden worden die niet specifiek representatief zijn voor die cultuur. Ze komen bovendien terug in voorwerpen en op bouwwerken bij andere culturen. Dex had er tijdens zijn afstuderen bij een opgraving in de buurt van de Sint Pietersberg op gewezen dat ook de Romeinen gebruik maakten van atypische symboliek. De sarcofaag op de tafel vertoont net zo goed symbolen die niet specifiek tot de Egyptische cultuur behoren en dat intrigeerde Sanne direct.

Terwijl ze hem observeert, stelt Dex de operatielamp wat bij om de gehavende deksel goed te kunnen bestuderen. Hij maakt continu aantekeningen op zijn mini iPad, die hij om de haverklap uit de grote zak van zijn stofjas tevoorschijn tovert.

Ze zijn de enige levende zielen in het oude onderzoekslaboratorium van het Natuurhistorisch Museum. Iedereen is allang naar huis gegaan en dat komt omdat een groot deel van de werknemers vrijwillig in dienst is. Die verdienen er dus niets mee om langer te blijven. Het feit dat het tweetal een onderzoeksruimte als deze tot hun beschikking heeft gekregen is vrij uniek, maar de gemeente betaalt voor het onderzoek. Dat is trouwens wanneer er tijdens bouwwerkzaamheden in gemeentegrond iets gevonden wordt en dat gebeurt vrij regelmatig. Net als de rest van Limburg, heeft Maastricht een rijke Romeinse geschiedenis, maar geen Egyptische.

“Wat ik mij afvraag is waarom juist jij die opdracht hebt gekregen, want wat weet jij nu van Egyptische doodsrituelen?”

Zijn grinnik is sarcastisch en werkt aanstekelijk. Dex heeft echter gelijk en hoewel Sanne al een aantal jaren vakmatig verbonden is aan de streek, is ze bij lange na niet de beste archeologe die Nederland rijk is. Sterker nog, ze heeft voornamelijk projectmatig als assistent voor ‘ADC’ archeologen gewerkt en Dex is pas een jaar geleden afgestudeerd en heeft nog helemaal geen naam gemaakt in ‘het veld’, zoals dat heet. Geen van beiden hebben ze zich zelfs ooit met Egypte beziggehouden, maar daarentegen wel met opgravingen in en om Maastricht. Eén van degenen die zowel haar als Dex bij de gemeente voor deze specifieke vondst heeft aanbevolen is Sannes oudoom, professor Bertrand Commandeur, een belangrijk man binnen de plaatselijke archeologie. Dit kruiwagentje was welkom geweest, want de rek was allang uit haar toch al kleine huishoudportemonnee verdwenen. Ze had deze nogal ongewone klus met beide handen aangepakt.

Grinnikend schudt Sanne haar hoofd, terwijl ze zich opnieuw naar de kist richt.

Het eerste uur hebben ze besteed aan het maken van foto’s van de buitenkant, ondanks de spanbanden die er nog steeds omheen zitten, want ze weten niet of het gevaarte uit elkaar zal vallen vanwege de ‘trauma’s’ waaraan ze het ongewild hebben moeten blootstellen. Het resultaat van hun eerste inspanningen is een grove, digitale scan van de volledige kist zoals hij aangetroffen is en heel even zijn ze besluiteloos. Eén van de drie geleende laptops verbetert nu alle opnamen om er een contrastrijk geheel van te maken. Na het schoonmaken van het hout zullen ze een nieuwe scan maken, maar ze kunnen vanaf dit punt niet veel meer doen dan afwachten en toekijken. Het SD-kaartje uit de camera zit nu in de laptop waar de opnames naar worden gekopieerd en Dex stopt een nieuw kaartje in de camera, om die gereed te maken voor een volgende ronde.

“Wat doen we nu?”

Verwachtingsvol kijkt Dex zijn collega aan.

“Openmaken?”

“Dat lijkt me wel,” antwoordt Sanne.

“Dan moeten we dat gelijk doen, want we hebben haast. Ik zou eigenlijk zo snel mogelijk terug willen keren naar de opgravingsplaats, want we hebben maar drie weken en wie weet wat we daar nog hebben laten liggen.”

“Wil je dat nu…?” vraagt Sanne huiverend. “Het is net donker geworden en bovendien stervenskoud. Volgens mij is het zelfs gaan vriezen.”

“Hm, je hebt gelijk, morgenvroeg is natuurlijk goed genoeg. Ik vergeet gewoon dat het al avond is.”

Eerst zet Dex de filmcamera aan en daarna trekt hij met zijn blote handen voorzichtig de spanbanden van de kist los. Alle panelen blijven keurig op hun plaats en er zit zo te zien geen beweging in het natte hout. Zonder aarzelen pakt hij daarna de deksel beet. Het eeuwenoude hout heeft zich volgezogen met grondwater en is behoorlijk zwaar, maar de kersverse wetenschapper krijgt hem zonder veel moeite een stukje verschoven.

“Jemig, jij hebt haast zeg! Kun je op z’n minst niet eerst een paar handschoenen aantrekken?”

“Wauw!”, is het onverwachte antwoord dat Sanne terugkrijgt. “Dat is wel het laatste wat ik had verwacht...”

Omdat ze aan de kopse kant van de onderzoekstafel staat, kan ze niet in de kist kijken en snel loopt Sanne om naar haar collega.

“Wat? Een mummie?”

“Nou niet echt... hadden ze in het oude Egypte al attachékoffers?”

De drie laptops staan naast elkaar op een houten kloostertafel uit de twaalfde eeuw. De meest linker optimaliseert de digitale scan van de sarcofaag. Dex heeft alle data van het SD-kaartje in een database verwerkt en de ruwe film en alle foto’s tegelijkertijd opgeslagen op twee verschillende externe schijven en zo te zien ook op zijn iPad. Sanne speelt gedachteloos met het SD-kaartje en stopt het daarna in de zak van haar laboratoriumjas. Op het nieuwe kaartje dat nu in de camera zit, staat de ontdekking van de koffer, ook niet onbelangrijk. Het eerste kaartje is nog niet vol, maar ze wil het apart bewaren vanwege hun eerste scan. Sanne neemt zich voor om een onderzoeksarchiefje aan te leggen van alle verzamelde informatiedragers. Op de tweede laptop heeft Dex een speciaal zoekprogramma de opdracht gegeven om op ‘afbeelding’ te zoeken naar Egyptische doodskisten, zoals degene die grondwater staat te lekken op de verrolbare onderzoekstafel in het midden van de ruimte. Het programma werkt zich door de lange internationale lijst van geregistreerde ‘artefacten’ in alle aangesloten musea op aarde, die te maken hebben met de diverse Egyptische dynastieën. De derde laptop staat afgestemd op Radio FM online en speelt de top-100 aller tijden af. Het geluid klinkt wat blikkerig, maar omdat ze nog met elkaar willen blijven communiceren, heeft Sanne haar jonge collega verboden om er boxen op aan te sluiten.

Het tweetal houdt zich in de tussentijd bezig met een enorme pizza die ze net hebben laten bezorgen. Ze bevinden zich in de kelder van het Natuurhistorisch Museum aan het De Bosquetplein. Eigenlijk wilde de gemeente Maastricht dat ze gebruik maakten van de studieruimte van Centre Céramique, omdat zich hier het Gemeentelijk Depot voor Bodemvondsten Maastricht – het GDBM – bevindt. Daar categoriseert men alle vondsten uit de omgeving en dat zou de meest logische optie zijn. Omdat ze beiden eerder hebben gewerkt in het oude gebouw van het ‘Natuurmuseum’, zoals ze het noemen, hebben ze echter zonder omhaal haar oudoom professor Commandeur gebeld, die de ruimte en de collectie in het Natuurhistorisch Museum beheert.
De oude archeoloog had er geen enkel bezwaar tegen gemaakt om hen de ruimte ter beschikking te stellen. Sterker nog, hij heeft een hekel aan ‘die tuthola van een Theodora Houben die met haar amper vijftig kilo’s venijn denkt de scepter te kunnen zwaaien over Centre Céramique´, had hij uitgeroepen. Even moet ze grinniken, want Theodora is een tante van Dex. Dat weet haar oudoom waarschijnlijk niet, want anders was hij niet zo enthousiast geweest.

Het eeuwenoude pand aan het De Bosquetplein heeft heel wat meer charme dan het betonnen schoenendoosmodel van het keramiekcentrum en bovendien is de studieruimte daar gedeeltelijk uitgeleend aan studiegroepen die er regelmatig gebruik van komen maken. Hun sarcofaag zou zeker niet ongeschonden blijven, zelfs niet met politielint eromheen, omdat die werkplek slechts met enkele kamerschermen afgebakend is. Dat veiligstellen hadden ze volgens Dex dan moeten doen met de vrijwel niet gebruikte rol die hij op het opgravingsterrein had geconfisqueerd en die hij met trots aan Sanne had laten zien.

“Moeten die gasten maar niet zo slordig omspringen met hun spullen. Ik zorg gewoon voor hergebruik van hun eigen rotzooi! In mijn ogen is dat een kwestie van creatieve recycling.”

Sanne moet even glimlachen om de verzameldrift van haar nieuwe collega. Ze moest haar oudoom, die al decennialang hoofd Archeologie van de stad is, gelijk geven toen ze de opdracht had gekregen van de gemeente. Nog voordat er atypische symbolen op de toen nog in de grond zittende kist te zien waren was die al van mening dat Dex een goede partner in dit onderzoek zou zijn. De oude stadsarcheoloog van Maastricht, doctor Gilles Zouters, was net het vorige jaar wegbezuinigd. De man was toch al behoorlijk op leeftijd en had geen echte bezwaren gemaakt tegen een vervroegd pensioen. Het was voor Sanne in ieder geval duidelijk dat ze dit klusje in haar schoot geworpen had gekregen omdat er geen enkele andere serieuze archeoloog stond te springen om dit raadseltje op te lossen, haar oudoom incluis. Het raadsel van een Egyptische sarcofaag in Nederlandse bodem.

Twee jaar geleden werd er een groot deel van een Romeinse villa blootgelegd onder de Sint Pietersberg en dat was een pracht van een afstudeeropdracht voor Dex. Vanaf dat moment was hij in beeld bij de ADC en daardoor uiteindelijk ook bij Sanne. De bevindingen uit zijn afstudeerrapport werden zelfs gebruikt bij de Romeinse vondsten tijdens de bouwwerkzaamheden aan de A2, want ook daar werden dezelfde atypische symbolen gevonden. De archeologen van de ADC ArcheoProjecten uit Amersfoort hadden Dex’ rapport aangehaald in hun eigen rapportages en dat was best een eer.

Als de middelste laptop begint te piepen, staat Dex gehaast op, terwijl hij het één na laatste stuk pizza in zijn mond propt.

“Hé, bwe pweebe bweptob hweevt vwad gevwondem!”

“Wat? Jemig Dex, eet eerst even je mond leeg!”

Terwijl ook Sanne opstaat, ziet ze dat het programma is gestopt bij een foto van ‘hun’ sarcofaag. Het is echter een foto die zij niet zelf gemaakt hebben.

“Dat is eigenaardig, hij is al gecategoriseerd!”

Beiden staren ze een tijdje naar de grote foto op het scherm, maar vooral naar de uitgebreide tekst eronder.

‘Binnenkist, aangekocht in 1972 door de KMKG (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis) ter gelegenheid van ondergenoemde tentoonstelling in het Oudheidkundig Museum te Leiden. Bijzetgraf van de dochter (zonder naam) van de mummie van Euphemia, de borduurster uit Antinoë (Midden-Egypte). Gestolen op 5 januari 2010 bij een kunstroof uit het Oudheidkundig Museum te Leiden, waar het onderdeel was van de tentoonstelling ‘Textiel en borduurwerk in oude culturen’ reg.nr KMGK 50/131.

“Gestolen?!”

“Dat staat er...”

Het duurt even voordat de betekenis van die tekst tot het tweetal doordringt, maar dan kijken ze elkaar met grote ogen aan.

“Gestolen dus... en hier in Maastricht kennelijk begraven.”

Gespannen scrolt Dex het scherm naar beneden om te kijken of er meer informatie staat over de roof. Terwijl Sanne een paar rubberen handschoenen aantrekt, draait ze zich om naar de sarcofaag, waarvan de deksel inmiddels op een paar schuimblokken boven een stuk zeil op de grond ligt te rusten. Het registratienummer moet ergens op of in de kist staan en dat zal moeten bewijzen dat het om dezelfde sarcofaag gaat. Onderin de kist liggen wat vlekkerige doeken die waarschijnlijk niet origineel zijn. Het ziet ernaar uit dat ze van kunststof zijn gemaakt. Ze was er nog niet aan toe gekomen om die te verwijderen.

“En dan zal die attachékoffer ook gestolen zijn.”

“De dieven hebben hun schat wel op een vreemde plaats begraven, moet ik zeggen!”

Daar is Sanne het mee eens. De verlenging van de A2 stond al jarenlang op de planning en de sloop van de oude sigarenfabriek op het aangrenzende terrein stond daardoor eveneens op de agenda.

“Het zou kunnen zijn dat ze niet wisten wanneer de gemeente zou beginnen met het afbreken van de fabriek aan de Scharnerweg.”

Tussen het Koningsplein en de Scharnerweg in Maastricht staat sinds een week, buiten wat lage muurfragmenten, geen gebouw meer overeind en toen de graafmachines na de sloop van de oude fabriek de fundamenten ervan blootlegden, werd de sarcofaag vrijwel direct gevonden. De deksel was een beetje beschadigd, maar omdat de bouwjongens wel wat gewend zijn op het gebied van rare vondsten in de bodem van de streek, was de schade gelukkig beperkt gebleven. De machinist had zijn graver stilgelegd direct nadat hij een afwijkende kleur zag in de hoeveelheid blubber en steengruis op de opengebroken keldervloer van de fabriek.

De plek werd afgebakend, de gemeente gebeld en het bouwbedrijf kreeg gelijk een verordening aan de broek. De hele zuidhoek van de kelderruimte van de fabriek is voor drie weken verboden terrein en sinds de opdracht dus het speelterrein van Sanne en Dex, twee jonge archeologen, aan elkaar verbonden door een mysterieuze sarcofaag.

In gedachten kijkt Sanne naar de attachékoffer die aan het hoofdeinde van de sarcofaag op de tafel ligt. Het is een oud model van hard zwart plastic met een verchroomde bies, waaraan het handvat bevestigd zit. Hij zit stevig op slot. Hoewel de vondst van de koffer op zijn zachtst gezegd nogal eigenaardig is, hadden ze zich ten eerste op de sarcofaag geconcentreerd.

“Wat doen we nu? De politie bellen?”

Dex draait zich naar zijn collega om.

“Ik vind helemaal geen informatie over een rechercheteam of zo. Geen telefoonnummers, niks. Zou jij weten wat we in dit geval moeten doen?”

Haar schouders ophalend, tilt Sanne de koffer op en schudt er een paar keer mee. Hij is niet zwaar, maar ze voelt duidelijk dat er wat verschuift in het binnenste van het ding.

“Er zit in ieder geval iets in.”

“Dat denk ik ook en het zal wel kostbaar zijn als ze het inpakken in een antieke kist.”

Opnieuw moet Sanne grinniken om Dex’ humor. Toch voelt ze zich een heel stuk minder blij dan ze was toen ze de opdracht kreeg. Nu ze te maken hebben met een gestolen kunstvoorwerp en niet met een echte archeologische vondst, zal hun opdracht veel sneller klaar zijn dan voorzien.

“Verdorie Dex, op het moment dat we de politie bellen, nemen ze de boel in beslag en dan kunnen wij fluiten naar ons contract! De opgraving wordt dan gelijk een ‘crime scene’ waar wij niet meer mogen komen.”

Daar had hij nog niet aan gedacht.

“Shit! Daar heb je gelijk in!”

Terwijl hij opnieuw naar het scherm van de laptop tuurt, pakt Sanne haar mobieltje uit haar zak. Het nummer van haar oudoom staat nog bovenaan in de oproepenlijst.

Dat is mooi balen! Heb ik eindelijk een serieuze opdracht, wordt die me waarschijnlijk gelijk ontnomen!

Terwijl ze haar collega strak aankijkt, laat Sanne het mobieltje echter weer in haar jaszak glijden.

“Wat doe je nou? Ga je de politie niet bellen?”

Heel even haalt ze haar schouders op.

“Ik was van plan om in eerste instantie mijn oudoom Bertrand te bellen, maar ik weet al precies wat hij gaat zeggen. We hebben allemaal geleerd dat gestolen goederen aangegeven moeten worden, zeker als het gaat om kostbare en unieke archeologische schatten. De sarcofaag zal ongetwijfeld op de internationale artefactlijst van Interpol staan en met die lui willen we toch geen gesodemieter?”

“Nee, dus waarom verdween je mobieltje dan terug in je zak?”

“Omdat ik het nog even wil uitstellen, deze ontdekking, bedoel ik. We zullen onze vondst natuurlijk moeten aangeven, maar willen we nog enige kans maken op wat meer bodemonderzoek... en niet te vergeten, het openmaken van deze koffer, dan hebben we tijd nodig. Ik neem aan dat jij net zo nieuwsgierig bent naar de inhoud daarvan als ik?”

Dex kijkt naar het allerlaatste stuk pizza dat nog onaangeroerd op de deksel van de kartonnen doos ligt.

“Losse eindjes dus?”

“Wat?”

Terwijl hij de pizzapunt tussen duim en wijsvinger neemt, kijkt hij Sanne quasi ernstig aan.

“Mijn afstudeeropdracht hing volgens critici aan elkaar van de losse eindjes, weet je nog? Ikzelf kon daar niets aan doen, want heel die opgravingssite onder de Sint Pietersberg was verstoord door veel te veel mensen op een heel klein stukje terrein. Dat kunnen we hier voorkomen door als eerste nogmaals dat bouwterrein af te speuren. Hoewel ik niet zou weten wat er los in de grond gevonden zou moeten worden. Voetstappen zijn er niet, want de kist is ingegraven waarna er een betonnen vloer overheen is gestort.”

Met een wrange glimlach op haar gezicht knikt Sanne bevestigend.

“Precies, dat soort losse eindjes dus. Ik denk dat er niets anders op zit dan opnieuw naar de opgraving te gaan en daar nog eens goed rond te speuren. Al is het alleen maar om alle losse eindjes te elimineren. Het liefste dan toch maar zo snel mogelijk! Daarna moeten we proberen te ontdekken hoe we deze koffer open kunnen krijgen.”
Met een afgebeten helft van de pizzapunt nog tussen zijn tanden, knikt Dex op zijn beurt bevestigend. Natte stukjes paprika vliegen erdoor in het rond.

De koffer lijkt op het eerste gezicht op een goedkope doorsneekoffer, maar toen ze hem wat nader bekeken, vonden ze iets eigenaardigs. Eigenlijk vonden ze het juist niet, want er ontbreken sloten op de koffer. Buiten het handvat, zit er helemaal niets. Niets waarmee het kofferslot ontgrendeld kan worden in ieder geval.

“Een koffer zonder ingang”, had Dex gegrapt.

“Je begrijpt hopelijk dat dit ons een hele slechte naam kan bezorgen, hè Dex? Als het uitkomt dat we niet direct aangifte hebben gedaan, bedoel ik. Achteraf kan het zelfs zijn dat ze ons dat zo kwalijk nemen dat we wellicht helemaal nooit meer werk van de gemeente, of van musea, of het rijk krijgen...”

“Of... van helemaal niemand! We zitten beiden al een jaar zonder vast werk, dus daar verandert niet veel aan. Overal worden stadsarcheologen wegbezuinigd op het moment. Bijna iedere gemeente gaat ervanuit dat wij, arme vaklui, het gratis gaan doen, gewoon omdat het onze passie is. Net als het beroep van molenaar, dat nu ongeveer voor negentig procent door vrijwilligers uitgevoerd wordt, zelfs nadat het officieel erkend is als vak.”

Glimlachend wendt Sanne zich opnieuw naar de sarcofaag. Dex draait weer eens door, politiek bewust als hij is. Het evenbeeld van zijn vader, die meer dan twintig jaar in de gemeenteraad van Maastricht heeft gezeten. Iedereen kent de kleurrijke man, want ondanks haar grootte is Maastricht toch ook best nog een ‘dorp’. Beide generaties Houben kunnen je dus de oren van je kop kletsen, is haar conclusie en het gaat altijd over misstanden. Het is altijd geklaag over de een of andere maatregel van overheidswege, of over situaties die niet leefbaar zijn voor bepaalde groepen.

“Dex op de barricades! Kom op, dan pakken we de bus en rijden we nogmaals naar de Scharnerweg.”

“Hela hola dame, we worden door de gemeente betaald, compleet met onkostenvergoeding voor ons heen- en weergereis. Waarom dus geen taxi?”

“Bus Dex, sneller en goedkoper.”

Het laatste stuk pizza verdwijnt in zijn keel als Dex schouderophalend naar de kapstok loopt. Gelukkig heeft hij zijn dikke winterjas al bij zich, want warm zal het er niet zijn.

2

De ‘army’ zaklantaarn is al wat jaren oud, maar verzamelaar die Dex is, heeft hij er nooit afscheid van kunnen nemen en waarom zou hij ook? Nu komt het goed van pas. Bovendien heeft het ding een dubbele functie, want het is er eentje met twee gemene puntjes aan het uiteinde... van die puntjes die een tegenstander kunnen uitschakelen! Het ding is redelijk illegaal omdat de stroomstoten die het geeft het tot een officieel wapen maken, maar dat hoeft niemand te weten. Bovendien heeft hij het alleen een keer in een domme bui op zichzelf uitgeprobeerd en dat doet hij niet snel nogmaals. Het heeft hem een paar dagen kramp en spierpijn in zijn bovenarm bezorgd. Ooit heeft hij de tazer-lantaarn online besteld via een Chinese website en sindsdien zit het in zijn rugtas, bij de rest van zijn survivaluitrusting.

Even moet hij glimlachen om Sannes opmerking over zijn rugzak. ‘Ik wist niet dat jij de knapzak van Douwe Dabbert hebt geërfd. Of heb je hem uit het een of andere oorlogsmuseum gesnaaid?’

Piepkleine sneeuwvlokjes beginnen naar beneden te dwarrelen. Ze prikken in zijn gezicht. Het is inderdaad koud geworden, maar dat zou tijd worden, want over twee weken is het Kerst. Dex draagt zijn dikke winterjas al sinds het einde van de herfst, gewoon omdat hij van tevoren wist dat het een keertje koud zou gaan worden.

Beter mee verlegen dan om verlegen. Een dikke jas kun je over je arm met je meedragen als het te warm is, maar een jas uit de lucht toveren als de temperatuur ineens zakt, is onmogelijk.

Kijkend naar Sanne die staat te rillen in haar dunne leren jack, moet hij opnieuw glimlachen. De jonge wetenschapper houdt nu eenmaal van voorbereid op pad gaan en dat zal niet iedereen begrijpen. Eigenlijk snapt bijna niemand van zijn vrienden en kennissen zijn manier van denken, maar daar heeft hij lak aan.

Wacht maar totdat er daadwerkelijk een keer iets gebeurt, dan ben ik degene die het laatste lacht.

Zijn rugzak is nog een ouwetje, zo’n militaire van dikke camouflagestof en hij heeft hem jaren geleden al omgetoverd tot zijn ‘bug out bag’. Dex zou zichzelf geen echte ‘prepper’ willen noemen, maar met het materiaal dat hij dagelijks bij zich draagt is hij op de meeste noodsituaties voorbereid. Zeker als de maatschappij zoals we die met z’n allen kennen, ophoudt met bestaan. Hij is zeker geen ‘doomsday denker’, maar zoals het nu met de economie gesteld is, kan het eigenlijk niet anders dan misgaan. Je hoeft alleen maar te wachten op de grote knaller, zeker met de president die ze op dit moment in Amerika hebben rondlopen... als een kip zonder kop de ene catastrofale beslissing na de andere nemend.

Die zaklantaarn heeft hij dus gewoon bij zich, als onderdeel van zijn standaarduitrusting en de lichtbundel ervan heeft hen veilig tussen de graafmachines en het achtergebleven sloopmateriaal heen gelaveerd. Nu staat het tweetal vlakbij het afzetlint van de politie waarmee een aanzienlijk werkterrein voor de archeologen is afgebakend. Via de burgemeester was de gemeentepolitie er als de kippen bij geweest.

Hiervoor wel, maar oh wee als ik een crimineel zou zijn, dan wachten ze met komen totdat ze zeker weten dat ik vertrokken ben.

De kuil die is ontstaan daar waar ze de sarcofaag hebben uitgegraven, vult zich met een fijn laagje witte sneeuw. Dat zien ze heel duidelijk door de bundel licht die erin valt. De bundel licht van een zaklantaarn die vanaf de andere kant de kuil wordt ingeschenen!

“Shit Dex, er is daar iemand! Dat vind ik niet prettig. Wat doet die daar?”

Zijn eigen lichtbundel is heel wat minder sterk en snel knipt Dex zijn lantaarn uit. Ze staan dicht tegen de zijkant van een grote graafmachine en hopelijk heeft de onverwachte bezoeker hen nog niet opgemerkt.

“Waarom doe je zo schichtig? Die vent mag daar helemaal niet komen! Wij zijn degenen die de scepter zwaaien over dat gat!”

Sannes stem klinkt verontwaardigd en in een reflex grijpt Dex haar bij de arm beet. Terwijl hij haar een stukje naar zich toetrekt, knikt hij met zijn hoofd naar de gestalte in de verte. Aan het postuur te zien is het een stevige, dus een vrouw zal het niet zijn, heeft hij al geconcludeerd. Bovendien vertelt zijn instinct hem dat die kerel niet voor niets zo stiekem doet in het pikkedonker. Nu ze weten dat de sarcofaag gestolen is, zal die man er niet met de beste bedoelingen zijn.

“Als het goed is, dan heeft de gemeente geen nachtwaker ingesteld op het terrein. De kist is tenslotte al veiliggesteld en bovendien staat er een hoog hek om het terrein heen waar alleen wij de sleutel van hebben, voor zover ik weet tenminste. Die vent heeft hier niets te zoeken en ik heb geen zin om hem te gaan vragen wat zijn motivatie is.”

“Nou, als jij het niet doet, dan doe ik het wel!”

Op het moment dat Sanne zich los wil trekken, draait de man zich om. De lichtbundel glijdt nu langs de contouren van de keldermuur die nog gedeeltelijk overeind staat. Hij staat in de luwte van de wind, maar door het gedwarrel van de witte sneeuw is hij goed te zien.

“Het lijkt wel of hij iets zoekt...”

Dex’ arm sluit zich om Sannes middel en precies wanneer hij haar verder naar zich toetrekt, zwaait de lichtbundel op hen af.

“Hij heeft ons gezien!”

Beiden houden ze hun adem in terwijl het licht van de zaklantaarn recht op de machine waar ze naast staan, gericht blijft. Dex’ stem is nu gedaald tot fluisterniveau, niet dat de indringer hen zou kunnen horen, want de afstand tussen hen in is daar te groot voor.

“Ik denk het niet, we staan hier in de schaduw van de graver, waarom zou hij weten dat wij hier zijn?”

“Nou, bijvoorbeeld omdat we hard met elkaar discussiërend het terrein op kwamen lopen, met die zaklantaarn heen en weer zwaaiend!”

“Nee, dat denk ik niet. Het waait inmiddels aardig en het hele terrein staat vol met machines en materialen. We hebben ons echt tussen van alles door moeten wringen en ik heb mijn lantaarn alleen op de grond gericht gehad.”

Op dat moment glijdt de lichtbundel verder naar links, van hen weg. Sanne moet Dex gelijk geven. Ze zijn te ver van de man verwijderd om gehoord te worden, zeker tegen de wind in, die hen recht in het gezicht waait. Inmiddels is haar de moed echter in de schoenen gezonken. Het hek heeft op slot gezeten toen zij aan kwamen lopen. Hij moet dus op een andere manier naar binnen zijn gekomen, zeer waarschijnlijk op een illegale. Dat voorspelt niet veel positiefs, is haar conclusie en onwillekeurig drukt ze haar lichaam stijf tegen dat van Dex aan, zich zo klein mogelijk makend.

“Verdorie, waar is hij gebleven?”

Die opmerking werkt Sannes zenuwen over een kritieke grens heen. Met knikkende knieën begint ze Dex met zich mee te trekken naar achteren, terug naar waar ze vandaan kwamen.

“Het kan me niet schelen waar hij is, wij smeren hem... en wel direct! Morgen is vroeg genoeg om terug te komen, als het licht is en het hele terrein vol zit met stoere, gespierde bouwvakkers!”

De gietijzeren radiatoren zijn allemaal vol opengedraaid, maar het hoge plafond van de kelderruimte zorgt ervoor dat de warmte niet op menshoogte blijft hangen. Toen Dex de grote operatielamp aan wilde doen, had Sanne hem tegengehouden. Het voelt beter aan om in het halfduister te zijn, om niet op te vallen. Nog even niet. Eerst moet haar hartslag zijn ritme terugvinden.

“Hier, drink dit maar op voordat het te koud wordt. Hier zal je van opknappen, dat garandeer ik je.”

Met trillende vingers pakt Sanne de dampende mok thee aan. Ze hadden tijdens hun korte terugreis naar het museum geen woord gesproken, waren in hun eigen gedachten verzonken geweest. Dex’ zachte stem verbreekt op een onverwachte manier de stroom van vragen die haar hoofd vult en dankbaar knikt ze naar hem.

“Dank je, daar ben ik wel aan toe.”

Terwijl ze vanaf haar bureaustoel haar beide handen om de hete beker heenvouwt, kan Sanne het niet laten om naar de sarcofaag te staren. Sinds die gebeurtenis daar op het bouwterrein heeft de kist een andere lading voor haar. Niet eens sinds de ontdekking dat hij gestolen was, maar nu pas. Nu die abstracte boodschap op het laptopscherm er ineens een ‘levende’ dimensie bij heeft gekregen. Het kan niet anders dan dat die kerel iets te maken moet hebben met de vondst op het terrein. Het lukt haar niet om tot andere conclusies te komen. Er hebben het laatste uur heel wat scenario’s door haar hoofd gespookt, maar geen enkele klinkt logisch. Dat doet alleen degene die gaat over een indringer die wil weten wat er opgegraven is en of er wellicht iets is achtergebleven.

“Het moet iemand zijn die betrokken is geweest bij die roof.”

Deze keer stelt Dex’ stem haar niet gerust. Hij was dus tot dezelfde conclusie gekomen, maar eigenwijze wetenschapper die ze is, hoort ze tot haar verbazing haar eigen stem die ertegenin gaat.

“Dat kunnen we niet bewijzen. Hij kan wel iemand van de bouwmaatschappij zijn die komt kijken of alle apparatuur nog in orde is.”

Dit was één van de sterkste andere redenen die ze kon bedenken voor de aanwezigheid van de indringer, maar hij haalt het niet bij hun gezamenlijke conclusie. Degene die te maken heeft met diefstal en criminelen die hun buit zoeken.

De hete thee doet haar goed en dan valt het Sanne op dat haar collega niet geantwoord heeft. Hem kennende – en al is dat nog maar kort – gaat Dex graag in discussie, maar nu blijft hij stil. Wanneer ze zich naar hem omdraait, ontdekt ze hem bij de kloostertafel. Dex buigt zich over de derde laptop, degene die als radio had gefungeerd.

“Dex?”

“San, dit moet je zien!”

Het geluid van de laptop staat niet hard, maar wanneer Dex het volume ervan opvoert, ontdekt Sanne dat hij naar het nieuws kijkt. De vertrouwde stem van de verslaggever klinkt hol door de grote ruimte.

“... de politie nog voor een raadsel. Een woordvoerder van het Maastrichtse Centre Céramique heeft aangegeven dat er tot zover bekend niets vermist wordt, maar de ravage die de inbrekers hebben achtergelaten is groot...”

“Wat is er gebeurd?”

“Er is vanmiddag laat een inbraak geweest in het Centre Céramique. Het moet zijn gebeurd net nadat de werknemers de deuren hebben gesloten. Waarschijnlijk hebben ze zich laten insluiten in het gebouw, tenminste, dat denkt de politie. Ze gaan ervanuit dat ze te maken hebben met vandalen. Die gasten zijn vooral in de onderzoeksruimte tekeergegaan, hebben daar van alles overhoopgehaald, maar ook in de rest van het museum zijn ze bezig geweest.”

“Jemig, dat is ook wat! Als wij daar nu hadden gezeten, dan waren we die idioten zeker tegengekomen! Ben ik even blij dat we van mijn oudoom hier mochten komen werken!”

“Is er veel kunst vernield?”

“Ik geloof dat ze nogal gewelddadig bezig zijn geweest ja, dat zal mijn tante verre van leuk vinden.”

“Nee, dat kan ik mij voorstellen...”

Theodora Houben is trouwens niet het type dat ergens snel blij om is, bedenkt Sanne zich een beetje cynisch. Het mens is een echte zuurpruim.

Als de verslaggever aan ander nieuws begint, drukt Dex de laptop dicht. Hij moet een loden slokdarm hebben, want zijn thee is al op. Dan haalt hij zijn schouders op en geeuwt een keer nadrukkelijk.

“Ik denk dat we vanavond niets meer kunnen doen San. Zullen we proberen om te gaan slapen? Morgenochtend kunnen we dan op het bouwterrein afspreken, zeg rond een uur of negen. Dan zijn de werklui al aanwezig en hoeven we nergens bang voor te zijn.”

Hij had - in tegenstelling tot zijzelf - zijn jas nog aangehouden en omdat Dex hem dicht begint te ritsen, weet Sanne dat hij niet meer tegen te houden is en hij heeft gelijk. De dag is intensief en lang geweest. Ze weet daarentegen dat het voor haar onmogelijk wordt om ook maar een oog dicht te doen. Slapen is toch al haar hobby niet en sinds hun confrontatie met die indringer op het bouwterrein voelt ze zich veel te onrustig om ook maar aan haar bed te denken.

“Ja... je hebt gelijk, denk ik. Ga maar naar huis, ik wil in ieder geval alles wat we te weten zijn gekomen nog even noteren.”

“Maak het niet te laat San, morgen weer een dag!”

Een antwoord mompelend draait ze zich om naar de plaats waar ze haar bureaustoel heeft achtergelaten. De eerste laptop is klaar met de optimalisering van de scan en dat geeft haar mooi de kans om daar haar dagrapportage bij te voegen. Achter haar hoort ze de holle klik van het deurslot, terwijl haar schoenzolen sjilpende geluiden maken over de betonnen vloer. Haar eigen schaduw draait plagend rondjes om haar heen wanneer Sanne beurtelings door de paar ontstoken plafondlampen beschenen wordt en het laat haar huiveren. Met koude vingers trekt ze de kraag van haar stofjas hoog op in haar nek, want het lijkt erop dat het museum een automatische tijdsklok heeft op de verwarming. Geholpen door de kilte in haar lichaam lijkt de ruimte heel wat kouder dan hij die middag was.

In gedachten verzonken loopt Sanne voorbij de sarcofaag als ze ineens blijft staan. Omdat ze de camera zijn gang hadden laten gaan, was ze nog niet in detail ingegaan op de inscripties in de kist, maar nu valt haar oog op iets afwijkends.

Wat? Runen? Was het daarom dat oom Bertrand Dex had aanbevolen?

Op het voeteneinde van de kist, net onder de rand waar het deksel heeft gezeten, is een rijtje hakige tekens in het hout gekerfd. Met haar vingers gaat ze er voorzichtig overheen. Het hout is vochtig en smerig, maar omdat het langzaam opdroogt, is er wat zand losgekomen uit de vele groeven en naden van de kist. De eerste scan is dan ook een voorlopige, van de kist zoals hij is aangetroffen. Het schoonmaakwerk moest nog beginnen en daarom waren deze tekens haar nog niet opgevallen.

“Nou Dex, als je het dan over atypische symbolen hebt... Wat doen Runen dan op een Egyptische kist?”

Plotseling moet Sanne terugdenken aan Dex’ opmerking van die middag.

‘Hadden ze in het oude Egypte al attachékoffers?’

Met een ruk draait ze zich om. De attachékoffer ligt aan de andere kant van de kist en als ze ergens een verklaring voor deze hele situatie zou kunnen vinden, dan moet die in die koffer zitten. Haar adem laat kleine wolkjes waterdamp in de lucht achter als ze naar de voorkant van de tafel loopt. Ineens heeft ze het niet koud meer.

Die koffer moet open... en wel nu!