Ludique op z’n best

Ludique le Vert

ISBN 978 94 61852 908 paperback

Ook verkrijgbaar als eBook en luisterboek

1e druk oktober 2020

Vormgeving: Eric Jan van Dorp

Redactie: Catrien Deys

Omslagfoto’s: Lief

Batavia Publishers
info@bataviapublishers.com

www.bataviapublishers.com

Kijk voor meer boeken over Frankrijk op bataviapublishers.com

Copyright©2020 Batavia Publishers

Copyright©2020 Ludique le Vert

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd in welke

vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming

van de uitgever.

Ludique le Vert

Ludique

op z’n best

Batavia Publishers

Voor wie het aangaat…

Et l’autre reste là, le meilleur ou le pire, le doux ou le sévère

cela n’importe pas, celui des deux qui reste se retrouve en enfer.

En de andere blijft daar, de beste of de ergste, de milde of de ernstige

het maakt niet uit, wie overblijft komt in de hel terecht.

Jacques Brel – Les Vieux

Morgen zal ik sterven.

Nee, niet vandaag.

Morgen.

Ludique le Vert

Inhoudsopgave

Voorwoord 8

Inleiding 10

Hoe wij vertrokken 12

Met alle buren het dak op 16

Leo is 90 geworden 22

Buren en streekbewoners 25

Het Jachtseizoen 32

Hollandse kooplui 39

Stamp Pot en Pot au Feu 46

Wij heuren hier niet 53

Terugblik 58

De Franse Economoe 64

De Vreetmarkt 70

Mintegreren! 75

Terug naar Nederland 81

Sjambre Dood 92

Makelaarspsychologie 97

Scandinavisch Trollenhol 104

Dabdij 113

Franse Brillenboer 118

Paleisrevolutie 124

Franse Zomerkinderen 131

De Franse Rooiebussengarage 135

Niks Wintertijd! Alle Tijd! 142

Antieke Franse Sponde 146

Contrôle Technique? 153

In de Franse Boeien 160

Op het Verkeerde Pad 166

Leegverkoop! 172

De Droomput van Lief 179

Klein Kutboerderijtje Te Koop 185

Voorwoord

Dat nieuwe vaderland

‘Wat leuk je te ontmoeten,’ sprak hij, terwijl zijn pretoogjes me vriendelijk toelachten. Hij gaf me een welgemeende handdruk en stelde meteen zijn ‘Lief’ aan mij voor, zoals iemand die zich niet volledig voelt zonder de liefde, steun en aanmoedigingen van zijn toegewijde levenspartner. Dat klinkt misschien wat denigrerend, maar het tegenovergestelde is waar: juist in deze tijd van individualisme en verzakelijking is het een verademing als een man zich zo kwetsbaar durft op te stellen. Dat hij, zonder het direct te zeggen, laat blijken dat hij zonder zijn muze niet tot grote daden in staat zou zijn.

Zo’n man is Ludique le Vert. Samen met zijn Lief – niet voor niets met een hoofdletter geschreven – vertrok hij na zijn maatschappelijke loopbaan als docent naar Frankrijk; naar de Corrèze, om daar, ver weg van alle grootstedelijke waanzin, een nieuw leven te beginnen tussen de kippen, de korenvelden en de schilderachtige figuren van de Franse campagne. En terwijl zij dat nieuwe bestaan opbouwden, ontwikkelde zich bij Ludique de behoefte om daarover te gaan schrijven. Begrijpelijk, want het Franse platteland nodigt daartoe uit. Grote schrijvers gingen hem voor. Zo liet Alphonse Daudet zich door het boerenlandschap van de Provence inspireren voor zijn beroemd geworden Lettres de mon moulin. Ook Guy de Maupassant greep in zijn meesterlijke verhalen telkens weer terug op het Normandische landschap van zijn jeugd.

Het Franse platteland heeft kennelijk iets magisch. Een magie die lastig te definiëren is, die zich vrijwel niet in woorden laat vangen. Wie de Franse sfeer, identiteit en eigenaardigheden wil verwoorden, kan zich – net als Daudet en Maupassant – daarom beter toeleggen op het alledaagse; want juist het alledaagse weerspiegelt de cultuur en de ziel van een volk.

In dat opzicht volgt Ludique le Vert met deze bundel een typisch Franse traditie: hij onthoudt zich van verheven loftuitingen over zijn nieuwe vaderland. Hij richt zijn focus op de eenvoudige, alledaagse details van het Franse leven. Een leven dat hij geweldig vindt. Een leven dat hem soms ook angst inboezemt. Maar altijd een leven dat hij, mede dankzij zijn Lief, steeds opnieuw weet om te toveren tot iets groots en meeslepends.

Andy Arnts,

Hoofdredacteur En Route & Maison en France

Oktober 2020

Inleiding

Licht, lucht, zicht, zon en ruimte. Dáárvoor verkasten Lief en ik ooit naar Frankrijk. De zoete droom van louter lieve lusten. Dromen zijn, zoals u weet, beredeneerd noch berekend. Geen plan, geen poen. Amper bagage. Nou ja, elkaar. Wonen, werken, leven, liefhebben en genieten op het Franse platteland. De oude boerderij ademt een schier eindeloze reeks van generaties, families, grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen. Ook wij willen hier samen oud worden. Heel oud. Intussen zijn we al vier kleinkinderen rijker. Per saldo, geen cent, maar schatrijk.

Eens heb ik mijzelf en Lief beloofd zesennegentig te zullen worden. Gelijk mijn grootvader. Weet dat ik nooit écht ziek ben geweest en het medisch circus alleen ken in de glansrol van de joviale bezoeker met de olijke noot, het opbeurend woord en de obligate fruitmand of bloementuil. Ik wist waarachtig niet eens wat het ís om ziek te zijn. Mij kan niets gebeuren. Maar, op zekere dag was er tóch ineens die pijn. Diep en hardnekkig. Onderzoek duidde op kanker. Geloof me, niets doet er dan nog toe. Enkel het samenzijn, de liefde, zorg en geborgenheid. Van Lief en mij. Van de mensen om ons heen en de deelbaarheid van dat alles. De onvoorwaardelijke kern van het echte leven.

Afgelopen zondag kuierden Lief en ik langs de zonovergoten en druk bezochte drafbaan in Pompadour. Louter voor de gezelligheid, want wijzelf weten niets van paarden. Enkel dat er wedstrijden mee worden verreden. Courses noemen ze die hier, zoals steeple en cross. Paarden schijnen dat niet in hun eentje te kunnen en worden daarom bereden door jockeys. Uiterst fragiele jongens en meisjes, want ieder kilootje telt. Er wordt volop gegokt. Wie de eerste de beste is. Groot geld. Dikke winst of pijnlijk verlies. Daar draait alles om. Alles!

Lief en ik snoepen een bolletje ijs. Wij hoeven te strijden noch te winnen. Niets te verliezen. Wij willen enkel voortgaan. Samen met u.

C’est tout.

Hoe wij vertrokken

Lief en ik wilden een huis in Frankrijk. Wij lazen daarom maandenlang kilo’s glanzende tijdschriften vol wijze artikelen en columns van specialisten die je, hoe dan ook, in alle gevallen schijnt nodig te hebben. En geweldig verstandige boeken over kopen, wonen, leven, verbouwen en emigreren. We hingen dag en nacht aan het internetinfuus en volgden allerlei Ik vertrek rampen op de televisie. Rampen verhogen namelijk de kijkcijfers, moet u weten. Als alles goed gaat, is de lol er snel vanaf.

Afijn, het land hadden we dus al. Nu nog de streek, want Frankrijk is tamelijk fors uitgevallen. Als fervent zeiler ben ik nogal waterig van aard en opteerde derhalve voor de Atlantische kust. Zuidelijk, wel te verstaan, want Lief en ik zijn kinderen van de zon en twee derde van Frankrijk rekenen wij toch tot dezelfde meteorologische categorie als geheel Belgiëen Nederland. Verticaal oplopend druilerig. De Grote Bosatlas steunt ons daarin, menen wij. Dat plan hebben we, heel toepasselijk, laten varen. Het kustgebied, zo vernamen wij al lezend en luisterend, wordt periodiek overspoeld door miljoenen toeristen. Een soort tsunami van binnenuit. Buiten die juichseizoenen is echter driekwart van de huizen, winkels en restaurants spookachtig dichtgetimmerd. Geen hond te bekennen.

We schoven op naar het binnenland, nog binnen de zuidelijke klimaatzone, en doken de Limousin in. Nooit van gehoord, maar lekker dunbevolkt, weinig toerisme, prachtig natuurschoon en alles daar was bovendien ook nog eens voor een scheet en drie knikkers te koop. Met deze frisse focus begon de zoektocht opnieuw. Lief en ik wilden en campagne wonen. Met spectaculaire vergezichten en open luchten. Hoog en droog. Niet in een dal. Vrienden van ons woonden in een dal en wij noemden dat een voyeuristische kuil, omdat we ons aldaar voortdurend vanuit de hoogte begluurd waanden terwijl we zelf weinig meer dan oprukkende heuvels konden zien. Kuilen zijn ook vaak nat en nevelig. Omhoog dus. We pakten het verstandig aan. Terdege geïnformeerd en voorbereid.

Op internet vonden we, uit honderden, een tweetal aantrekkelijke immobiele objecten. Zo noemt men die daar. We moesten nu ook maar eens gaan kijken. Ter plekke. Makelaars gebeld en afspraken gemaakt. We trokken er een weekje Frankrijk voor uit. Huisje geregeld. Autootje gehuurd. Dit omdat de onze met 26 jaar iets over datum leek. Een dag voor deze huizenexpeditie belde de makelaar. Het ene object was zojuist aan Engelsen verkocht en van het andere bleek de eigenaar onvindbaar. Tja.

Doelloos naar Frankrijk? Geen sprake van! Wij doken als oprechte Nederlanders opnieuw in de digitale uitverkoop van Franse huizen. Beduidend minder kritisch vonden we razendsnel nog zeven aanvaardbare objecten en belden achter elkaar evenzoveel gretige makelaars. Lief en ik vertrokken aldus toch nog met een rijk gevulde agenda. Lief houdt van een strakke planning. Bij een van de bezichtigingen was een tweede Franse makelmevrouw meegekomen die de Engelse taal zou beheersen.

Handig, want ons Frans reikt niet veel verder dan halverwege Sur le pont d’Avignon en daarmee geraak je niet aan de overkant. We spreken daarentegen wel prachtig Engels. Zo prachtig zelfs dat de makelmevrouw met het veronderstelde Engels brevet, gelijk met haar collegiale reputatie, in volkomen onvermogen verviel. Het werd dus taalkundig Pim-Pam-Petten. Lollig, maar weinig verhelderend. Het huis stond hoog aan de rand van een vallei. Liever gezegd: een ravijn. De auto kon net tussen huis en afgrond door. We stonden doodsangsten uit en dat is niet bevorderlijk voor een objectieve kijk op zaken. In ons beste jip-en-janneke Frans/Engels vroegen wij waar dan nu toch die twee hectare grond was gebleven. Het makelaarsduo wees langs de vrijwel verticale helling de diepte in. Twee hectare rechtopstaand terrein. Leek ons lastig maaien. Er was bovendien ook erg veel opdringerig bos rondom het optrekje en ik houd niet van bos. Lief wel.

Na zeven objecten, bestaande uit zeer complete ruïnes, voor zichzelf overschattende klussers hoogst interessante bouwvallen, alsook met gipsplaat en plastic glanskozijnen tot bijna Nederlandse hans-en-grietjedoorzonwoningen platgerenoveerde boerderijtjes, zag onze ‘eigen’ makelaar het even niet meer zitten met ons. Lief en ik waren ook niet meer zo helder. Onze week was bijna om en we hadden in de omgeving nu al zevenhonderd kilometer rondgetoerd. Tevergeefs. In een wanhopige, laatste poging, toonde makelvriend nog een stapel fotoboeken vol objecten. Bouwsels waarin hijzelf niet makelde. Maar enfin, Franse makelaars beschouwen in principe elk object tot de persoonlijke handelsportefeuille.

We vonden het allemaal drie keer niks. De plakboeken van onze huizenboer boden enkel uitzicht op prijzige burgermanshuizen met zwembaden, tennisbanen, trendy gemetselde barbecues en nederzettingen vol gepensioneerde medelanders. Dat alles paste niet in ons denkraam. Lief en ik zijn niet van de afdeling nieuw, aangeharkt en glossy. Wij wilden traditioneel en authentiek Frans en geen Hollandse bouwmarktbuitenwijk. “Ik bel wel een collega,” riep hij geshockeerd, zoals iemand aankondigt 112 te zullen gaan bellen.

“Ik heb hier een Nederlands echtpaar dat ‘iets’ zoekt wat jij, denk ik, wel voor ze hebt,” kondigde hij aan. Dat ‘iets’ klonk als een absurd en uitzonderlijk object dat uitsluitend nog op rommelmarkten te vinden zou kunnen zijn. Het gesprek werd beëindigd met de verzuchtende mededeling ‘het echtpaar’ dan wel naar de collega te zullen doorsturen. Wij voelden ons een onjuist bezorgd pakket problemen.

“Mijn collega heeft precies wat u zoekt! Sterker nog, ze staat op dit moment in het huis van uw dromen,” verklaarde hij verheugd en reikte ons, ten teken van een snel en vooral definitief afscheid, alvast de hand.

De volgende ochtend reden we met de telefoonmakelaarster voor het eerst het erf op van de onvindbare bezienswaardigheid. Lief en ik keken verwonderd om ons heen en slaakten een diepe zucht van verluchting. “We zijn thuis,” spraken we gelijktijdig. Nog diezelfde middag tekenden we het voorlopig koopcontract. Ikzelf sputterde nog wel wat, maar Lief houdt van duidelijkheid en aanpakken. Een doorzetter. Net als de makeldame.

Onderweg terug naar Nederland. Lief belde mobiel onze dochter om haar deelgenoot te maken van onze nieuwe aanwinst. Voortdurend hoorde ik Lief daarbij zeggen: “Dat weet ik niet.” Of: “Geen idee!” Of: “Nee, niet gezien.” Of: “Ja, best mogelijk, niet op gelet,” enzovoort. Liefde maakt blind. Want wat hadden we nu eigenlijk gezien? En bovendien gekocht? Ja, een boerderij met bijgebouwen en een erf. Er was water, elektriciteit, telefoon en een douche plus toilet. De voordeur kon op slot. De bouwkundige staat? Geen idee. Geen zolders of kelders bekeken. Vergeten! Daken? Ja, die zaten er wel op. Vloeren, kozijnen? Riolering? Ik kreeg visioenen van rampzalige televisieprogramma’s.

Lief deed een poging mij en zichzelf gerust te stellen met de historische woorden: “Ach, het staat er al een paar honderd jaar, dus dan zal het voorlopig nog wel een poosje overeind blijven.” En daar knapten we zienderogen van op. Er volgden nog meer van die ‘wijsheden’, geloof ik. Ik zag de kijkcijfers al duizelingwekkende hoogten bereiken.

Hoe bedoelt u, verstandig?