Heiko Leugs

van emigratie tot

integratie

Aarden in Zweden

uitgeverij grenzenloos

Van emigratie tot integratie

Aarden in Zweden

Heiko Leugs

ISBN 978 94 61852 595 paperback

Ook verkrijgbaar als eBook.

2e druk mei 2020

Omslagontwerp: Eric Jan van Dorp

VanDorp Uitgevers / Uitgeverij Grenzenloos
Postbus 42
3956 ZR LEERSUM
info@vandorp.net

www.vandorp.net

Kijk voor meer boeken over Zweden op grenzenloos.nl

Copyright©2020 VanDorp Uitgevers (deze uitgave)

Copyright©2020 Heiko Leugs

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd
in welke vorm dan ook zonder uitdrukkelijke en
schriftelijke toestemming van de uitgever.

voorwoord

In mijn eerste boek beschreef ik hoe onze emigratieplannen tijdens een van de vele vakanties in Zweden op een gegeven moment gestalte kreeg. Het voor ons tot op dat moment “vakantieland” zou ons “emigratieland” worden. We wilden er wonen en oud worden! Onze droom was geboren.

In mijn tweede boek schreef ik over de fase die erop volgde. Het emigratieplan van boek één werd in detail uitgewerkt en de daadwerkelijke emigratie werd een feit. Tot en met alle emotionele aspecten die daaraan verbonden waren. Onze droom was uitgevoerd.

Ondertussen wonen we alweer ruim twee en een half jaar in ons nieuwe thuisland Zweden. Hoognodig tijd om boek drie te schrijven. In dit boek beschrijf ik een aantal van onze avonturen en bijzondere ervaringen in ons nieuwe thuisland. Waarom ik dit derde boek schrijf? Onder andere omdat ik hele mooie reacties van lezers heb mogen ontvangen op de vorige twee boeken. In boek twee heb ik mijn e-mailadres vermeld op een van de laatste pagina’s en een aantal lezers heeft daadwerkelijk de moeite genomen om mij nadat ze het boek uitgelezen hadden, een mailtje te sturen. Reacties als “Ik heb het boek in één adem uitgelezen” of “Wat een mooi autobiografisch verhaal!” of “Jammer dat ik het uit heb, het las zo mooi…”. En steevast de vraag of er al een derde boek in de maak was. Dat heb ik eerst even afgehouden, maar het begon me begin 2019 toch meer en meer bezig te houden. Het schrijven van een boek kost heel veel tijd. Aan de andere kant is het zo dat wij als jong gepensioneerden veel vrije tijd hebben en het is tevens erg leuk om verhalen te schrijven. Je schrijft eigen ervaringen en belevenissen op papier (ehh… tegenwoordig uiteraard digitaal met behulp van het tekstverwerkingsprogramma Word op de laptop) en vertrouwt dat later in boekvorm toe aan onbekende lezers. Maar als je dan dergelijke leuke reacties krijgt van lezers, stimuleert dat enorm om opnieuw tijd te steken in het vastleggen van onze belevenissen en het beantwoorden van de vraag of onze droom is uitgekomen. Voor mijn gevoel was het verhaal ook nog niet af. Ik zie mijn derde boek dan ook als het slotstuk van de trilogie over onze emigratie. Naar mijn mening is het hiermee compleet. Zoals hierboven vermeld, beschreef deel één het ontstaan van de droom, deel twee de daadwerkelijke emigratie oftewel de uitvoering van de droom en deel drie onze ervaringen in Zweden en het uitkomen van die droom. Hiermee is het in principe compleet, al komen er natuurlijk altijd nieuwe belevenissen en gaan we ook na dit boek weer van alles beleven. Maar gevoelsmatig is ons emigratieproces met dit boek van a tot z beschreven.

De avonturen in dit boek gaan onder andere over onze ervaringen met de Zweedse winters, over de sterke afhankelijkheid van elektriciteit, over het hebben van een eigen waterbron en de risico’s van een lange hete zomer. Maar ook over onze verbouwing, de taalcursus, de medische zorg en over het gemis. Kortom een breed scala aan onderwerpen, waarvan ik dacht dat ze zowel leuk waren om ze te beschrijven, als informatief zouden zijn voor de aspirant-emigrant respectievelijk voor eenieder die warme gevoelens heeft voor het land Zweden. Van deze laatste categorie zijn er heel veel is mij inmiddels duidelijk geworden. Als ik op Facebook één van de vele groepen (fora) over Zweden open zie ik vele reacties van Nederlanders en Belgen die of al heel vaak op vakantie zijn geweest in Zweden en daarover schrijven en/of emigratieplannen hebben en daarover de nodige vragen stellen. Mijn indruk is dat de belangstelling voor het land Zweden groeit, maar dat kan ik natuurlijk mis hebben. Vaak lees ik enthousiaste verhalen over de prachtige natuur hier en dat mensen in de toekomst hiernaartoe willen emigreren.

Zoals de titel al een beetje verraadt, gaat dit boek met name over de periode na de emigratie. Over de zaken waar wij tegenaan liepen, dingen die anders gaan in Zweden dan in Nederland en die je niet van tevoren had beseft, ondanks een gedegen voorbereiding. En verder ook verhaaltjes over de gewone dingen die we hier beleefd hebben en de moeite waard zijn (denk ik) om in een boek vast te leggen. Ik heb geprobeerd om ook dit boek weer op een leuke, luchtige manier te schrijven, zodat het aantrekkelijk is om te lezen.

Ik hoop dat eenieder er opnieuw veel plezier aan beleeft en ik vind het fijn om weer vele reacties via de mail te ontvangen. Voor degene die mijn e-mailadres niet heeft of even kwijt is: heikoleugs@gmail.com

Ik wens iedereen heel veel leesplezier.

Heiko Leugs

HET GEMIS

Na een emigratie laat je huis en haard en alle familie, vrienden en kennissen achter in het land van vertrek. In ons geval Nederland, Noord-Nederland. In mijn vorige boek beschreef ik het zeer emotionele afscheid en hoe wij met knikkende knieën op vijf mei in de auto stapten om naar Zweden te rijden. Niet meer voor een vakantie, maar toen om er definitief te gaan wonen. Maar “tijd heelt alle wonden” en “verdriet slijt” en “alles went”. Toch? Nou, nee! Het gemis van familie en vrienden went nog niet, of neemt veel meer tijd in beslag dan we vooraf hadden kunnen bedenken. Als je binnen Nederland verhuist blijf je je eigen moedertaal spreken en maak je op de nieuwe plek eenvoudig en snel weer nieuwe kennissen. De oude kennissen komen nog een keer langs om je nieuwe stekje te bekijken en dan verdwijnen die contacten langzamerhand. De band met de oude kennissen wordt minder, terwijl een nieuwe band met de nieuwe kennissen groeit. Familie blijft edoch altijd in de buurt. Als je naar het buitenland verhuist, is dat anders. Je spreekt de taal namelijk nog niet voldoende om echt goed met elkaar in gesprek te geraken. We kunnen ons goed verstaanbaar maken ondertussen, maar de gesprekken zijn voorlopig nog erg oppervlakkig en functioneel. Bijvoorbeeld: “Kun je op onze katten passen als wij in Nederland zijn?” Dat is een hele directe vraag, heel concreet. Maar over je gevoelens praten is veel lastiger. Dan wordt het persoonlijker en veel minder concreet en dat lukt ons (nog) niet. Na twee en een half jaar hebben we ondertussen wel kennis gemaakt met een aantal buren en dat contact is prima. Zij komen bij ons op visite als we ze uitnodigen en wij gaan ook naar hen. Toch is het anders. Anders dan in Nederland. De Zweden zijn echte familiemensen en erg op zichzelf. Vooral diegenen die afgelegen wonen, net als wij. Men is op zichzelf aangewezen en zelfredzaam. Tenzij het niet lukt, dan wordt een buurman gevraagd om hulp, nadat eerst een familielid is benaderd.

Meteen na onze emigratie woonden we tijdelijk in ons vakantiehuis. Onze tijd daar voelde als vakantie, maar na een maand werd dat anders. Toen kwam er een beetje verveling. We stapten natuurlijk uit een werkzaam leven in Nederland en op onze leeftijd is het ook heel normaal om te werken voor de kost. Daar vielen we in een gat. Echter, omdat we op zoek waren naar een ander huis, waar we meer ruimte zouden krijgen, hadden we afleiding. Regelmatig reden we een rondje om de huizen te bekijken die we via hemnet.se hadden gevonden. Ook het werk dat ik af en toe via het uitzendbureau FemtioFemPlus mocht doen, gaf afleiding. Terwijl Joke zich op haar eigen kleine loppis en op het bakken stortte. In de maand augustus kwam er een paar keer bezoek langs en dat was ook een heel fijn intermezzo. Na de huizenzoektocht volgde de koop van onze huidige woning. Een woning waar we ons heel goed konden uitleven op de verbouwing. Ruim een jaar zijn we bezig geweest met allerlei grote en kleine klussen zoals hierna nog wordt beschreven. Door het vele klussen vloog de tijd voorbij en hadden we veel afleiding. De verbouwing hield ons bezig, niet alleen fysiek maar ook in ons hoofd. Drie keer per jaar gingen we naar Nederland. In april, in augustus met mijn vaders verjaardag en in december met mijn moeders verjaardag. Dan verbleven we een week in een vakantiehuisje of in onze caravan en bezochten we alle familieleden en een aantal vrienden en kennissen. Het waren steevast erg drukke weken in Nederland. We wilden graag zoveel mogelijk mensen weer zien, maar dat brak ons op. Na zo’n week in Nederland waren we aan vakantie toe. We maakten in het begin elke dag drie afspraken. ’s Morgens ergens heen, ’s middags en ’s avonds nog een keer elders. En drie keer vertelden we hetzelfde verhaal. Aan het einde van de week waren we kapot. Het weerzien was natuurlijk fantastisch, maar tegelijkertijd was het ook weer een afscheid voor een paar maanden. Met name van familie was het daadwerkelijk opnieuw afscheid nemen, alsof de dag van emigratie in mei 2017 zich weer voordeed. Elke keer opnieuw en dat is best heftig. Dat doet meer met je dan we van tevoren hadden kunnen bedenken. En dan hadden we in zo’n week niet eens iedereen gezien. Bijvoorbeeld die oude tante of die oud-buurvrouw, die we anders, toen we nog in Blijham woonden wél een of twee keer per jaar bezochten. Ondertussen is die oude tante nog ouder geworden en op een leeftijd waarvan je zegt “ze leeft bij de dag”. Zodoende waren we terwijl we terugreden alweer bezig met het invullen van het volgende weekje Nederland. Het contact werd tussen de reizen door met name via de telefoon, mail en WhatsApp onderhouden, maar dat is toch anders. Het initiatief moest in de meeste gevallen wel steeds van ons komen. Onze oude buren, collega’s, vrienden en bekenden hadden hun eigen dagelijkse beslommeringen en dachten ook niet constant aan Heiko en Joke die zo nodig naar Zweden moesten emigreren. Heel begrijpelijk. De contacten werden zodoende snel minder. Als Joke niet regelmatig contact had gezocht, was het waarschijnlijk helemaal doodgebloed. Dan merk je dat je er in het nieuwe land echt alleen voor staat. Er is niemand die je bij de hand pakt en meeneemt in het doolhof van het nieuwe land. En dat is ook begrijpelijk. Ondanks dat we ons heel goed hadden voorbereid op de emigratie kom je toch voor onverwachte dingen te staan. Hele praktische en alledaagse dingen. Waarbij je in Nederland gewoon wist hoe te handelen, bijna zonder erbij na te denken. Je denkt nog steeds “Nederlands” en nog niet “Zweeds”. Bijvoorbeeld op het gebied van wetgeving. In Nederland was je er mee grootgebracht en doordat je er dagelijks mee in aanraking kwam, wist je hoe je moest handelen. Neem nou de ziektewet of de WIA als voorbeeld. Hoe zit dat hier? Waar moet je zijn? Hoe moet je handelen? Ik had af en toe werk bij de hovenier in Tranås, maar werd ziek. Had ik recht op ziekengeld? Geen idee. Ik ben er niet achteraan gegaan. Toen mijn ziekte echter langer duurde en ook blijvende gevolgen had dacht ik er wel over na. Ik werkte als oproepkracht bij een hoveniersbedrijf. In de winter had hij geen werk. Had ik toen recht op een ww-uitkering? Geen idee. Ook verder niet naar geïnformeerd. Maar ook het voorbeeld van het plaatsen van het houtkacheltje in de kamer. Na plaatsing door een deskundige moest er een schoorsteenveger komen voor een controle voordat we konden beginnen met stoken en bij een eventuele brand gedekt waren door de brandverzekeraar. Je moet het maar net weten. En het verhaal van de spijkerbanden. Onder de auto spijkerbanden? Dan ook wettelijk verplicht onder de aanhanger en/of de caravan. Hoe kom je daar nu achter?

Gelukkig hebben we goed contact met de buren en die zeiden vanaf het eerste bezoek al dat we ze konden benaderen als we een vraag hadden over hoe iets gaat. Zij wisten uiteraard de juiste weg te bewandelen en wilden dat graag met ons delen. Top!

Nu we tot rust komen omdat de grote verbouwing klaar is, realiseren we ons meer en meer dat we de familie en vrienden in Nederland missen. Het gemak waarmee we even een koffiebezoekje aflegden, is weg. Niet dat we dat in Nederland dagelijks deden, maar het kon wel. En nu niet meer. Daarbij komt dat we “på landet” wonen, oftewel afgelegen in de Zweedse bossen en weinig buren om ons heen hebben en geen mensen zien fietsen, behalve een verdwaalde wielrenner, of mensen zien lopen, behalve onze joggende buurman. Het verkeer dat bij ons voor de deur langs rijdt, gaat snel met de auto van huis naar werk en terug. Zou je in een dorp wonen, zie je mensen lopen en fietsen, bijvoorbeeld onderweg van huis naar de winkels. Als je op dat moment in je tuintje bezig zou zijn, heb je grote kans dat je even iemand kunt aanspreken of dat je aangesproken wordt. Waar wij nu wonen is dat niet het geval. De stilte, de ruimte en de privacy die we nu hebben, vinden we fantastisch, begrijp het goed, maar ergens knaagt ook het gemis aan contacten.

En dan haal je op een dag een envelop uit de bus met een grijs randje. Een overlijdenskaart van een goede kennis. Het is niet in april, augustus of december. Hadden we nog in Blijham gewoond, waren we er zeker naar toegegaan. Maar nu? Een extra rit naar Nederland maken? En er dan maar gelijk een weekje van maken? We hebben een keer uitgerekend dat zo’n weekje ongeveer € 1.000 kost. Dat is best een hoop geld. We denken daarom wel even na of we een extra rit naar Nederland moeten maken of niet. En met pijn in ons hart moeten we daarom een uitnodiging voor een begrafenis of crematie vaak naast ons neerleggen en in plaats daarvan een kaart sturen. Overigens niet alleen met die trieste gebeurtenissen voelen we de afstand, ook bij feestjes. Neem nou een geboorte of een trouwerij of een jubileumfeestje. De uitnodigingen komen wel, maar in de meeste gevallen gaan we niet. En dat mis je dan toch.

We hebben weleens in de boeken van andere geëmigreerde Nederlanders gelezen dat het tweede en derde jaar na een emigratie het moeilijkst zijn. Dat zijn blijkbaar de overgangsjaren tussen het afscheid nemen in Nederland, het loslaten (het ontaarden zoals een vriend dat noemde) en het opbouwen van nieuwe sociale contacten in Zweden (het opnieuw wortel schieten, aldus die vriend). In die fase zitten wij nu. Dan lijkt het alsof het vroeger allemaal veel beter was. In de winterperiode en tijdens ziekte, bij ons of bij onze familie, lijken die gedachten nog eens versterkt te worden. Maar gelukkig gaat als de winter voorbij is de zon weer schijnen. De temperaturen gaan omhoog en we kunnen weer zonder jas naar buiten en aan de wandel in de schitterende natuur. Dan ziet de wereld er ineens een stuk positiever uit. Edoch, het gemis wordt steevast benadrukt door elke kaart met een uitnodiging.

Van loppis naar loppis

Iedereen die weleens in Zweden is geweest en een beetje aan sightseeing heeft gedaan op het platteland, is onderweg vast wel een paar keer het bordje “loppis” tegengekomen. Een loppis is een rommelmarkt, vaak in het klein. Eerder schreef ik al een keer dat de Zweed niet gauw iets weggooit. Bijna alles krijgt een tweede kans, bijna alles wordt gerecycled. Datgene waar men echt niets meer mee kan doen gaat of in een van de vele containers bij een supermarkt of naar de återvinningscentral of kretsloppsgården net buiten het dorp. Oftewel naar de vuilstort waar het ook weer wordt gescheiden naar materiaalsoort en in vele verschillende containers in ontvangst wordt genomen door de medewerkers. Omdat er zoveel gerecycled wordt in Zweden en veel via een loppis een tweede leven krijgt is er in Zweden een tekort aan afval. Voor de afvalverwerkende centrales wordt zodoende huisvuil uit andere landen ingekocht. Hoe bijzonder!

Vele particulieren die voldoende spullen overhebben, starten een garageverkoop, die ze ook een loppis noemen. Even een bordje bij de weg en klaar. Je weet nooit van tevoren wat je er aantreft. Elke loppis is anders. Het is een super tijdverdrijf om een loppis aan te doen en er even rond te kijken. Al was het alleen maar om ideeën op te doen. Door even binnen te kijken zie je ook de grote verschillen. De ene loppis ziet er keurig uit en de volgende kan een ware ramp zijn. Wij bezoeken ook heel vaak een loppis. Ontelbare hebben we ondertussen aangedaan. Ongelofelijk gevarieerd. Het grote nadeel is echter, dat je bijna overal wel iets leuks, iets grappigs, iets bijzonders, iets authentieks ziet liggen voor weinig geld. Gevolg: ruimtegebrek in je eigen huis. We hadden simpelweg geen ruimte meer om alle aangeschafte spulletjes voor het nieuwe, grotere huis een plekje te geven. Maar het is allemaal zo mooi en zo goedkoop! Nou, allemaal? We waren eens bij een loppis in Fageräng, in de buurt van Vetlanda en die had er ook echte rommel liggen. Ook nog eens héél veel. Het was in een grote, oude vervallen schuur. Hier en daar brandde een peertje, waardoor er weinig licht was. Je kon er van alles en nog wat vinden. Ook veel kapotte dingen trouwens. Veel boeken, cassettebandjes en lp’s, net als serviesgoed, lampen, gereedschappen, schilderijen, koperspul en... Te veel om op te noemen. De eerste keer dat we er waren, hadden we alleen de benedenverdieping gezien. Bij ons tweede bezoek ontdekten we pas de bovenverdieping van de grote schuur. Zoals bij zo vele Zweedse boerenschuren is er een schuin omhoog lopende oprit naar de bovenverdieping. Die oprit van zand en stenen stopt op ongeveer twee meter van de schuur. Het laatste deel wordt overbrugd met stevige houten balken. De balken waar wij overheen moesten lopen, waren ook ooit stevig geweest… waarschijnlijk. Heel voorzichtig en één voor één liepen wij over de balken. Dat één voor één hebben we op de bovenverdieping voortgezet. We hebben alles bekeken, maar waakten ervoor dat we niet tezamen op dezelfde plank stonden. Deze loppis in Fageräng is trouwens moeilijk te vinden. Wij reden er een keer bij toeval langs tijdens een van onze toeristische tochtjes. Later in het jaar zagen we dat de eigenaar een wit laken had beschilderd met de letters Loppis in allerlei kleuren verf. Het was een erg kleurrijke, slordige, onduidelijke, doch zeer opvallende en doeltreffende aanduiding dat er een loppis was in Fageräng. Op vijf minuten rijden vanaf wegnummer 47, de hoofdweg door het plaatsje Ekenässjön.

In Lommaryd waren we ook bij een loppis. Die was in een oude kerk. Daar lagen de spulletjes keurig uitgestald op tafels of op lange platen op voldoende bokjes. Op andere loppis hadden we wel eens lange platen op slechts twee bokjes gezien met als gevolg dat de platen onder het gewicht van de spullen behoorlijk doorbogen. Hier niet. Dit was een keurige loppis met veel boeken, veel serviesgoed, kleding en enkele meubelstukken. Er was ook een kleine balie gemaakt en daarbij waren een paar zitjes gecreëerd. Daar kon je koffie met iets lekkers erbij kopen en consumeren. Omdat we daar wel zin in hadden, bestelden we. We hadden immers alle tijd. Bij deze loppis kochten we onder andere een paar boeken. Uiteraard in het Zweeds.

Een paar dagen later bezochten we nog een loppis in Ingatorp. We wisten dat er daar meerdere bij elkaar zaten want daar waren we al een keer bij twee naar binnen gestapt. We dachten dat er slechts twee verschillende loppis waren, maar het bleken er in totaal zelfs vier te zijn. Gehuisvest in een oude fabriek of groot winkelpand. Dat pand was verdeeld in een aantal secties en zo had eenieder een eigen deel en een eigen ingang. We gingen erheen voor een oude, lage kast. Die wilden we wit verven en dan in het toilet beneden plaatsen. Daarop zou een wasbakje komen om de handen te kunnen wassen. De vorige keer dat wij daar waren stonden er namelijk meerdere kasten. Helaas, deze keer niet. We konden aan de veranderde inrichting zien dat het in handen van een andere eigenaar was gekomen en die had minder meubels en meer “kleinspul”. De inhoud van een loppis wijzigt uiteraard elke week, omdat er spullen worden verkocht en andere spullen weer bijkomen. Vaak van particulieren die een huis na een erfenis leeg moeten opleveren. Bij de loppis van de buurman hebben we een mooi, antiek-ogende kapspiegel gekocht. Daar waren we er niet om heen gegaan, alleen deze was zo mooi dat we die niet konden laten staan. Die komt in onze slaapkamer! Toen we die tweede loppis hadden onderzocht ontdekten we een derde! Net buiten het grote industriële pand. Het begon met een buitenruimte waar een aantal meubels onder een zeildoek stonden en even verderop stond een partytentje. We dachten dat dat alles was, maar dat bleek niet zo te zijn. Bij lange na niet! Via de partytent kwamen we pas bij de echte ingang van het enorme pand. Het was me toch een grote ruimte! Binnen én buiten. Ongelofelijk groot. En bomvol en alles keurig gesorteerd bij elkaar gezet. Koper bij koper, steengoed bij steengoed. Gereedschappen in een andere ruimte. En heel veel meubels, schilderijen, kleding, keukengerei. Tja, wat eigenlijk niet? Bij deze loppis ben je niet zo een-twee-drie uitgekeken! Als je alles goed wilt bekijken ben je een paar uur verder. Goed dat we nu weten wat er allemaal achter dat kleine partytentje schuilgaat. Mochten we nog eens iets nodig hebben, dan maken we een grote kans dat we het daar zullen vinden. Op een van onze latere bezoeken kochten we daar bijvoorbeeld een oude telefoon. Hmm, oud…? Ik bedoel een telefoon die in bijna elk huis stond tijdens onze jeugdjaren. Ja, dat is dus oud. De standaard grijze telefoon van de PTT met een draaischijf. Via Facebook hadden we namelijk een keer een filmpje gezien van een klas met leerlingen die, ter lering en vermaak, van de leraar zo’n oude telefoon hadden gekregen. De leerlingen hadden nog nooit een dergelijk model telefoon gezien. Dat was immers van ver voor hun tijd. Het filmpje liet zien hoe de onwetende leerlingen met de draaischijf probeerden een nummer in te toetsen. Maar wat ze ook probeerden, de draaischijf draaide telkens terug naar z’n beginstand. De jeugd van tegenwoordig kent alleen maar de druk- of tiptoetsen. Het was leuk om te zien. Dat filmpje bracht ons op het idee om onze dochter, die lerares is in Rotterdam, zo’n oud toestel te geven voor háár leerlingen. Eens zien hoe die er mee omgaan.

Op de plek waar we nu wonen zijn we hoofdzakelijk aangewezen op de plaats Tranås. Dat ligt op precies twintig minuten afstand van ons huis. In Tranås vind je heel veel winkels en ook menig loppis. We hebben er al vele bezocht. Bij nagenoeg elke loppis kwamen we naar buiten met iets dat ter decoratie in ons huis kon komen te staan of te hangen. Een lampje of een fotolijstje of bloempotten, een vaasje, miniatuur tegelkachels (de originele kakelugn) en meer. Voor slechts een paar kronen.

Als we naar Eksjö rijden, gaan we vaak via de 32 (wegnummer 32). Dat is de snelste weg vanaf ons huis naar die grote, toeristische plaats. Op de 32 komen we door het plaatsje Skullaryd. Daar is een groot elandpark en meteen links ervan ook een redelijk grote loppis. Deze loppis is gehuisvest op de bovenverdieping van een grote boerenschuur en staat vol met leuke spulletjes. Het ziet er keurig uit en alles staat netjes uitgestald op tafels en stellingen. Daar waren we al menigmaal voorbijgereden, maar we hadden er nog nooit naar binnen gekeken. Op een van onze ritten zagen we opnieuw dat bordje met loppis staan en het bordje met de tekst öppet, oftewel geopend, eronder. Mijn voet ging in de auto van het ene pedaal naar het andere pedaal en we minderden vaart om vervolgens de oprit op te rijden die ons leidde naar deze loppis. We namen de tijd om alles goed te bekijken. Ik nam er een oude, legerlook benzinetank mee (een donkergroene ijzeren jerrycan) en we kochten daar een hele oude typemachine in een koffer. Een echte Remington Portable Model 5. Ja, ja! Die staat nu ter decoratie op een tafeltje in onze kamer.

Ach, zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan met verhalen over onze bezoeken aan de diverse loppissen. Maar ik denk dat het zo wel voldoende is met deze voorbeelden. Een bezoek aan een loppis is leuk, verrassend, vrijblijvend, entertainend en milieubewust. Een echte aanrader! Let wel op dat er alleen ‘loppis’ op het bordje staat en niet antikt & loppis, want dan zijn de prijzen meteen een stuk hoger.

Naast deze vele individuele loppis initiatieven heb je ook grote kringloopwinkels onder de naam “Erikshjälpen”. Dat is een ideële organisatie die onderwijl 63 kringloopwinkels in Zweden heeft. Ook is er een website genaamd Secondhand.se waar online spullen gekocht kunnen worden. Alle opbrengsten gaan naar goede doelen. De stichting is in 1967 opgericht, terwijl het verhaal erachter al veel eerder begon. Erik Nilsson, geboren in 1929, had een bloedziekte en verbleef als gevolg daarvan een groot deel van zijn leven in een ziekenhuis. En als hij niet in het ziekenhuis was, lag hij thuis in bed en voelde hij zich slecht. In het ziekenhuis constateerde hij dat hij daar niet “alleen” was. Er waren vele kinderen die niet thuis konden zijn bij hun familie vanwege hun ziekte. Toen startte hij met het sturen van kaartjes en kleine presentjes aan andere zieke kinderen. In heel Zweden. Reeds in 1947 toen Erik Nilsson 17 jaar oud was, was hij daar druk mee doende. Zijn overtuiging was dat zieke kinderen ook blije kinderen kunnen zijn. Door het luisteren naar het radioprogramma “De brievenbus van kinderen” kreeg Erik namen en adressen van kinderen die in een ziekenhuis lagen en probeerde hij hen via een kaartje op te monteren. Hij schreef de radiopresentator een brief met het verzoek om de namen en adressen van de zieke kinderen een beetje langzamer voor te lezen zodat hij de mogelijkheid had om ze te noteren. De radiopresentator trok de conclusie dat de schrijver van de brief een “rijke oom” was (een suikeroom), maar het betrof een vroeg oude Erik. Toen later duidelijk werd dat het om een jong persoon ging had hij de bijnaam “suikeroom” reeds aan zich kleven. In 1951 kwam Erik live in de uitzending van een radioprogramma. In 1954 volgde een uitgebreid artikel in een krant. En vanaf dat moment begon de stroom aan giften en presentjes vanuit het hele land op gang te komen. Erik stierf in 1966 op 37-jarige leeftijd, maar het werk waaraan hij was begonnen werd voortgezet en hield in dat duizenden zieke kinderen en volwassenen over de hele wereld verzorging kregen en een opleiding. In 1966 werd het werk in een stichting ondergebracht. De eerste kringloopwinkel van Erikshjälpen werd in Vetlanda geopend. Daarna volgden er nog 62 verspreid over heel Zweden, Noorwegen en Denemarken. De tweedehands spullen die daar verkocht worden zijn allemaal door schenkingen verkregen. De mensen die er werken zijn allemaal vrijwilliger op een drietal per vestiging na. Vanaf oktober 2018 is Joke een van die vrijwilligers. Daarover later meer.