LENTELIEFDE 1

Bjoetie & De Biest

––––––––

Dani van Doorn

ClusterEffect

2021

––––––––

Met dank aan collega Trenke Riksten-Unsworth

1.

Ik hoor mijn twee collega’s smiespelen boven de afsprakenagenda.

‘Die moet je aan Nina geven,’ fluistert Kim. ‘Ze kent haar nog niet.’

‘Mevrouw De Biest,’ giechelt Melanie. ‘Wat een toepasselijke naam voor dat loeder: The Beast!’

Terwijl ik de spiegels van de salon oppoets, vraag ik me af waarom Kim en Melanie me vanaf mijn eerste werkdag alle onaangename karweitjes en klanten in de maag willen splitsen. Is het omdat ik meer diploma's heb dan alleen voor “uiterlijke verzorging”? Of is het een gebruik dat ze op elke nieuweling loslaten? In het laatste geval is het geen wonder dat de Bjoetisjan Sjop zo vaak advertenties voor een nieuwe medewerkster plaatst. Dat had me moeten waarschuwen. Of nee, die zogenaamd ludieke schrijfwijze van de naam Bjoetisjan had me al voldoende moeten zeggen!

Maar het is een betaalde baan en dat is voor mij een luxe. Ik pak voor mezelf een potje crème van de Naturelissa-display op de toonbank en reken af bij de kassa. Alweer een luxe, want ik krijg dertig procent personeelskorting.

Als om half tien de salon opengaat, wordt al gauw onze eerste klant binnengereden.

Een chique oude dame in een rolstoel, geduwd door een knappe jonge vrouw met glanzend lichtblond haar. Met haar lange, elegante bouw doet ze me aan een model denken.

‘Dat is jouw klant, Nina,’ zegt Melanie bedillerig. ‘Mevrouw De Biest.’

En terwijl ik mijn handen was, hoor ik haar nog sarcastisch tegen Kim opmerken: ‘Daar valt toch niet veel aan te verknoeien.’

Ik trek een gezicht tegen mijn spiegelbeeld en zeg in gedachten: ‘Volhouden Nina, alle werkervaring is meegenomen.’ Zonder iets te laten merken, loop ik naar mevrouw De Biest toe.

De jonge vrouw heeft de dame vanuit haar rolstoel in een salonstoel geholpen en hangt nu mevrouws jas op. ’Nou tante, lief zijn voor het personeel, hè? Tom komt je straks weer ophalen. Daag!’ Snel loopt ze de salon uit.

‘Lief zijn voor het personeel,’ herhaalt de oude dame bozig. ‘Wat een onzin. Het personeel is er voor de klant, niet andersom.’

‘Dag, mevrouw De Biest,’ begin ik opgewekt. ‘Ik ben Nina.’

Ze kijkt me uitdagend aan in de spiegel. ‘Heb je nooit geleerd dat je je moet voorstellen met voor- én achternaam? Of zit ik hier soms op een bijeenkomst van de Anonieme Alcoholisten?’

Opgelaten herhaal ik: ‘Dag, mevrouw De Biest, ik ben Nina van Dalen.’

De oude dame geeft me een genadig knikje.

Ik steek mijn hand uit naar de stoelhendel en denk er net op tijd aan om haar te waarschuwen. ‘Ik ga uw stoel wat hoger zetten.’

‘Moet ik nu schrikken?’ vraagt ze hatelijk. Haar gebogen neus benadrukt haar arrogante gezichtsuitdrukking. 

Als ik de stoel omhoog laat komen, zie ik even haar mond vertrekken en ineens begrijp ik waarom mevrouw De Biest zo vervelend doet. Ze heeft chronisch pijn!

Ik beschouw het als een aanwijzing van Boven dat ik geduld moet hebben met deze dame.

‘Wat wilt u dat ik doe?’ vraag ik, nog steeds opgewekt.

‘Ophouden met tegen me te praten alsof ik kinds ben,’ antwoordt de opstandige dame. ‘Ik ben niet bejaard en dus ook niet dement.’

Een eindje verderop hoor ik mijn collega’s giechelen. Zolang er geen andere klanten zijn, kunnen zij meegenieten van deze voorstelling. De Biest-Nina: 3-0.

‘Goed,’ zeg ik met mijn gewone stem. ‘Waar zal ik mee beginnen?’

Mevrouw De Biest zucht diep. ‘Ontzettend vervelend dat hier steeds nieuwe meisjes werken en dat ík altijd een nieuw meisje krijg toegewezen! Iedere keer moet ik alles opnieuw uitleggen. De uitgebreide schoonheidsbehandeling dus.’

Ik begin alles voor te bereiden. Het is gebruikelijk om onze klanten op hun gemak te stellen met belangstellende vragen zoals: ‘Bent u al op vakantie geweest of gaat u nog?’ Of: ‘Hoe is het met uw papagaai?’ Dat soort vragen van levensbelang. Maar ik weet zeker dat mevrouw De Biest daar niet op zit te wachten en ik beperk mijn gesprek tot praktische vragen.

‘Zit u goed of moet ik de rugleuning verstellen?’ En: ‘Mag ik uw haar met een haarband uit uw gezicht houden?’

Intussen zijn er meer klanten binnengekomen, waardoor er een gezellig geroezemoes klinkt.

Aan de huid van mevrouw De Biest zie ik dat ze ouder is dan ze wil doen voorkomen. Ik schat haar achter in de zestig en besluit haar eens extra te verwennen. Misschien vergeet ze haar pijn dan een beetje.

Ik neem twee wattenschijfje met gezichtsolie en masseer zachtjes haar voorhoofd en wenkbrauwen. Vandaar ga ik naar haar slaap en zo verder over haar gezicht tot ik eindig onder haar kin. In feite is schoonheidsspecialiste een heel intiem beroep; mensen staan toe dat je hun gezicht en lichaam aanraakt terwijl ze hun ogen gesloten houden.

Het vraagt een zeker vertrouwen van de klant in de bjoetisjan. Ik weet niet of dat terecht is als je bij iemand in de salon komt die het woord ‘beautician’ niet eens kan spellen, maar dat is niet mijn risico.

Na de massage volgt het gezichtsmasker. ‘Ligt u goed, mevrouw De Biest, want het masker moet een kwartiertje op uw gezicht blijven zitten.’

‘Nee!’ reageert ze boos. ‘Natuurlijk lig ik niet goed in deze ongeriefelijke stoel.’

Omdat ik te doen heb met deze dame, ben ik vastbesloten om me niet op de kast te laten jagen. ‘Zal ik intussen uw nek masseren, dat wil nog wel eens ontspanning geven,’ bied ik aan.

‘Tenzij je daarvoor gekwalificeerd bent; zeker niet!’ antwoordt ze fel.

Nu heb ik daar inderdaad de diploma's voor, maar dat zeg ik niet. Je moet dames als mevrouw De Biest ook weer niet te veel tegemoet komen.

Ik ga achter haar staan, leg mijn handen op haar schouders en begin lichte knijpbewegingen te maken. Haar mond gaat al open en vlug glijd ik naar haar hals terwijl mijn duimen draaiende bewegingen maken in haar nek. Haar mond sluit zich en ik durf weer adem te halen.

Langzaam, maar grondig werk ik mijn anti-spanningshoofdpijn-massage af en mevrouw De Biest slaakt een diepe zucht.

Daarna ga ik verder met haar schoonheidsbehandeling. En al zijn we het niet eens over de vorm waarin ik haar wenkbrauwen moet epileren, de tint van haar foundation en de kleur van haar oogschaduw en lipstick, we eindigen zonder elkaars bloed te vergieten.

Tot slot doe ik haar haarband af en borstel haar haren een beetje in model.

‘Kind, het is maar goed dat je geen kapster bent geworden,’ Mevrouw klauwt de borstel uit mijn handen zodra ik hem neer wil leggen. Maar zoals ik had verwacht, kan ze haar hand nauwelijks boven haar schouder krijgen.

Ik doe alsof ik het niet zie en ruim intussen de make-upspullen op.

‘Geef mijn tas eens aan!’ Als ik het ding aan heb gegeven, haalt ze er een afgescheurde flap van een kartonnen doosje uit. ‘Deze crème wil ik hebben.’

‘Naturelissa,’ zeg ik begrijpend. ‘De anti-rimpelcrème of de anti-aging?’

‘Kind, ben je soms blind?’ vraagt ze uit de hoogte. ‘Ik ben niet oud en rimpels heb ik ook niet.’

Ik verbijt een glimlach en ga bij de balie op zoek in de display van ‘Naturelissa’. De verpakking van mevrouw De Biest is van de vorige serie en ik kan geen passende vervanging vinden. Voor de zekerheid diep ik mijn eigen potje op uit mijn tas. Het zal maar net degene zijn die ze nodig heeft. Ik lees wat er op het verpakking staat. Nee, volgens mij moet het dan toch de anti-rimpel zijn, besluit ik. Die komt er het dichtste bij.

‘Als het nog langer duurt, schiet ik hier wortel!’ roept mevrouw nijdig.

Snel pak ik het doosje met de crème en wandel naar haar terug. ‘Hebt u verder nog iets nodig?’

‘Ja, een dubbele whisky, maar die schenken jullie niet,’ antwoordt ze met onverwacht droge humor.

Ik grinnik en loop weer naar de kassa terug om haar nota op te maken.

Op dat moment komt er een jongeman van mijn leeftijd, midden twintig, de zaak binnenlopen. Vanuit mijn ooghoeken registreer ik dat hij tamelijk lang is en donker krulhaar en bruine ogen heeft. Daar ben ik heel goed in, in het zijdelings opnemen van mannelijke leeftijdgenoten.

‘Ha, tante, bent u weer helemaal opgekalefaterd?’ vraagt hij vrolijk aan mijn klant en ik bijt op mijn lip om niet hardop te gaan lachen. Dit moet de bewuste Tom zijn die haar op komt halen.

Mevrouw De Biest bromt iets terug en laat zich door hem in haar jas helpen.

Daarna zet hij haar handig in haar rolstoel en rijdt met haar naar de kassa.

Ik overhandig haar de bon. ‘Tachtig euro, alstublieft.’

‘Wat? Schandalig zoals die prijzen omhoog gaan, iedere keer.’

‘De crème is de boosdoener, mevrouw. Die kost dertig euro,’ leg ik uit. Intussen voel ik dat de jongeman mij op staat te nemen.

Ik durf hem niet aan te kijken. Volgens mij is hij wel mijn type en omdat dat meestal in mijn ogen te lezen valt, neem ik het risico liever niet.

Mevrouw De Biest betaalt met vijfentachtig euro en ik mag vijf euro houden.

‘Dank u wel,’ prevel ik en stop de vijf euro in mijn zak.

‘De volgende keer wil ik weer door jou geholpen worden,’ commandeert ze als we een nieuwe afspraak maken. ‘Jij kletst me tenminste niet de oren van mijn kop.’

‘Ik weet niet of ik dan nog hier ben,’ antwoord ik voorzichtig. ‘Ik ben aan het solliciteren in mijn eigen vakgebied en ik hoop een keer aangenomen te worden.’

‘Ah, weer iemand die geen baan kan vinden,’ zegt ze tegen haar neef. ‘Maar ze heeft wel werk, hoor je dat, nietsnut?’

Hij zucht en de knokkels van zijn handen om de grepen van de rolstoel worden licht. Een man met zelfbeheersing, dat is nooit verkeerd.

‘Laten we maar gaan, voordat u in het openbaar brandhout van me maakt,’ antwoordt hij ironisch.

Als ik opkijk, ontmoeten zijn bruine ogen mijn blauwe en ik krijg een knipoogje.

Er gaat een lichte schok door me heen. Zie je wel; ik vind hem leuk. Maar dat weet hij nu ook.