CECILY

Inkijkexemplaar

––––––––

DANI VAN DOORN

––––––––

ClusterEffect

2021

Hoofdstuk 1

Ik was bezig met mijn stiefmoeder Ada de linnenkast opnieuw in te delen, toen de klopper op de voordeur viel.

'Ga jij maar,' zei Ada. 'Mary zit tot haar ellebogen in het deeg.'

Ik haastte me de trap van onze cottage af en riep intussen naar de keuken waar onze dienstmeid bezig was: 'Mary, ik ga al!'

Voor de voordeur stond ik even stil en haalde diep adem. Met mijn net gewassen en nog vochtige haar los over mijn schouders zag ik er wel wat jeugdig uit voor een vrouw van zesentwintig, maar het was nu te laat om het op te steken. Resoluut schudde ik mijn blonde krullen naar achteren en opende zo waardig mogelijk de deur.

Voor mij stond een onbekende, ietwat somber aandoende man van tegen de dertig jaar. Aan de kwaliteit van zijn vest en overjas te zien, zou dit weleens de nieuwe heer van het landgoed net buiten ons dorp kunnen zijn. Achter hem stond een koetsje met een zwart paard ervoor, dat nieuwsgierig aan de knoppen van mijn zelf gezaaide zonnebloemen rook. Omdat ik begreep dat hij er elk moment een hap van kon nemen, stoof ik met een kreet de vreemdeling voorbij. 'Nee, niet mijn zonnebloemen!'

In mijn haast sprong ik over de gieter heen en schoot het tuinhekje door, maar voordat ik bij het paard aankwam, stond het dier al kalm op een zonnebloemknop te kauwen. Terwijl ik aan zijn teugels ging hangen, riep ik smekend: 'Nee! Niet doen, ze moeten nog uitkomen!'

Ik wierp een wanhopige blik achterom naar onze bezoeker die met enige verbijstering stond toe te kijken. Boven voor het raam zag ik mijn stiefmoeder ook afkeurend haar hoofd schudden.

Onze bezoeker wandelde naar me toe, nam de teugels van me over en bond het paard een eindje verderop aan een boom. 'Zo beter, miss?'

Uit zijn onderzoekend blik maakte ik op dat hij mij terecht nogal ongemanierd vond. Ik schudde mijn krullen weer naar achteren en streek mijn jurk glad, me ineens bewust van mijn eenvoudige voorkomen. Ik had geen idee wat de afkomst van de nieuwe meester van Langley was, maar ik stak ongetwijfeld ongunstig af bij de jongedames met wie hij tot nu toe te maken had gehad. Met een kleine kniebuiging stelde ik me voor: 'Dank u wel, sir. Neem me niet kwalijk dat ik zo onbeleefd reageerde. Mijn naam is Cecily Waterford.'

Hij boog terug. 'Tobias Gilmore.'

Ja, dit was de nieuwe Squire van ons dorp Southfield, zijn naam zong al wekenlang rond in onze kleine gemeenschap.

Ik liet hem binnen in onze knusse salon, waar ik informeerde naar de reden van zijn komst.

Tobias Gilmore leek even te aarzelen. 'Ik wil graag uw vader spreken, Miss Waterford. Het gaat om een lening. Een aanzienlijke lening.'

Blozend liep ik de kamer weer uit om mijn vader te gaan storen in zijn studeerkamer. Een lening! En we moesten al zo zuinig leven sinds mama er niet meer was. Zij was degene geweest die door verstandig beleid mijn vaders leraarsloon verdeelde over alle kostenposten. Helaas liet mijn nieuwe stiefmoeder de geldzaken aan mijn vader over. Hij had de beste bedoelingen, maar door zijn verstrooidheid werden we steeds geconfronteerd met onvoorziene rekeningen. Met een inwendige zucht klopte ik op de deur van vaders studeerkamer, om hem meteen te openen. Er kwam toch nooit antwoord op. Zoals gewoonlijk ging mijn geleerde vader schuil achter een stapel studieboeken. Nieuwe zo te zien. Gekocht met het geld van een lening, wellicht?

'Vader, de nieuwe heer van Langley is hier, hij wil het met u hebben over een aanzíénlijke lening.' Het lukte me om mijn stem gewichtig te laten klinken en mijn vader dook ietwat verschrikt op achter zijn boeken. 'Stuur hem maar door, Cecily!'

Snel ruimde ik alvast een stoel leeg voor de Squire. 'Zijn naam is Tobias Gilmore, vader. Niet vergeten, Gilmore.' Daarna begaf ik me naar de salon. 'Mijn vader ontvangt u in zijn studeerkamer.' Nadat ik de deur van vaders werkkamer weer achter Mr. Gilmore had gesloten, beklom ik zuchtend de trap naar boven. Waar zou er nu weer op bezuinigd moeten worden om deze lening af te kunnen betalen? Hopelijk wilde Tobias Gilmore een afbetaling in termijnen accepteren...

'Hoe durf je!' siste mijn stiefmoeder toen ik de slaapkamer binnenkwam. 'Je stootte de Squire van Langley opzij om je zonnebloemen te redden.'

'Nee!' zei ik geschrokken. 'Heb ik hem aangeraakt?'

'Ja, je rende de deur uit en gaf hem in het voorbijgaan een duw om erlangs te kunnen.'

Ik bloosde tot onder mijn krullen. 'Dat zou best kunnen... Het was geen opzet, maar ik wilde mijn zonnebloemen zo graag zien bloeien en dat brutale paard snoof eraan en opende al zijn mond. Ik was net op tijd om te voorkomen dat hij ze allemaal opat.'

'Wat komt de Squire doen?' vroeg mijn stiefmoeder.

Ik pakte een stapel lakens op. 'Praten over een aanzienlijke lening,' antwoordde ik met een veelzeggende blik.

Ada kneep haar lippen samen en zei niets meer.

Die avond heerste er tijdens het eten een gelaten stilte, waarbij mijn vader afwezig voor zich uitkeek. Mijn stiefmoeder had alleen aandacht voor haar eten. Ze was zo lang vrijgezel geweest dat ze niet gewend was om te praten tijdens de maaltijden. Op zulke momenten kon ik zo verlangen naar de tijd dat mijn eigen moeder nog leefde. Met haar lieve stem lukte het haar altijd om mijn vader tot een gesprek te verleiden waardoor de maaltijd weer gezellig werd. Maar mijn ietwat vinnige, praktisch ingestelde stiefmoeder was de tegenpool van mijn zachte, gecultiveerde mama. Mijn eigen ouders hielden veel van elkaar en lang heb ik niet kunnen begrijpen waarom mijn vader na twee jaar rouw met Miss Ada Moneypenny trouwde, die vroeger de hoeden- en manufacturenwinkel in de hoofdstraat had. Maar langzamerhand had ik toch waardering gekregen voor haar niet aflatende zorg voor ons en voor ons huis. Zo gemakkelijk was het niet om getrouwd te zijn met zo'n kamergeleerde als mijn vader, die ook nog een thuiswonende volwassen dochter had. Vader gaf les op de grammar school in de stad, hier twee mijl vandaan, en zat na werktijd voortdurend met zijn neus in de boeken. Veel steun en gezelligheid hoefde je van hem als echtgenoot niet te verwachten. Tegenwoordig had ik het ook vaak over mijn ouders als ik vader en mijn stiefmoeder bedoelde, maar 'mama' zou ik Ada nooit noemen! Ik richtte me tot mijn stiefmoeder en begon over een handwerk waar ze mee bezig was. Dat was een onderwerp waar ze altijd wel door loskwam en het werd toch nog gezellig.

Toen de maaltijd voorbij was, zei mijn vader onverwachts: 'Squire Gilmore zal hier de komende tijd vaker komen.'

'Waarom?' vroeg mijn stiefmoeder verbaasd.

'Hij wil weten wat voor een vrouw Cecily is.'

Mijn mond viel open. 'Waarom? Zoekt hij soms een gouvernante voor familieleden of vrienden?'

Vader veegde zijn mond af met zijn servet. 'Dat lijkt me het juiste antwoord. En ik vertrouw erop dat je je best doet om een goede indruk op hem te maken.'

Ik staarde naar mijn bord. Had mijn vader geen geld meer om mij te onderhouden, nu hij die lening terug moest betalen? Ik wist dat het hem en mijn stiefmoeder een doorn in het oog was, dat ik elke man die tot nu toe interesse in me had getoond, had afgewezen. Want ik wilde niet trouwen omwille van geld of positie, dan ging ik nog liever werken voor mijn onderhoud, had ik altijd beweerd. Maar ineens vond ik dat uit werken gaan geen aanlokkelijk vooruitzicht meer. Aan de ene kant wilde ik wel weg uit het huis van mijn vader, waar bijna alle dagen hetzelfde waren. Ik had het gevoel in de wachtkamer van mijn leven te zitten. Maar aan de andere kant was het een heel prettige en comfortabele wachtkamer. We moesten wel zuinig leven, maar we leden geen gebrek en hadden ook een dienstmeid die het huishoudelijke werk een stuk lichter maakte. Weliswaar droeg ik – nu ik intussen hetzelfde figuur als mama had gekregen – haar oude jurken af, maar mijn stiefmoeder versierde op mijn verzoek met liefde mijn garderobe met zelfgemaakte kantjes en borduursels. Zelf ben ik niet zo'n handwerkster, ik brei graag, omdat je daar bij moet tellen en dat vind ik een uitdaging. Ik maak het liefst mooie omslagdoeken met ajourwerk, waarmee ik er altijd uitzie als de jonge vrouw van stand die ik ben. Lage stand beter gezegd, want mijn eigen moeder was wel de dochter van een Squire met een klein landgoed, maar mijn vader slechts leraar. En de positie van de man bepaalt de positie van de kinderen, nietwaar? De vraag was alleen hoelang we onze huidige levensstijl nog konden volhouden, gezien de schulden die mijn vader links en rechts had uitstaan. Ik vroeg me af waar die 'aanzienlijke lening' van Squire Gilmore uit bestond en toevallig kreeg ik daar al gauw antwoord op...

Die avond wilde ik juist de salon ingaan, toen ik binnen mijn vader en mijn stiefmoeder op opgewonden toon met elkaar hoorde praten.

'Duizend pond, zoveel geld? Maar hoe kan die schuld zijn ontstaan als Mr. Gilmore nooit hier was?' vroeg Ada verbijsterd.

'Het was een lening tussen mijn vader en Mr. Gilmore's oudoom, de vorige eigenaar van Langley Manor,' verklaarde mijn eigen vader. 'Mr. Gilmore zegt dat hij de schuld heeft geërfd en dat hij ervan uitgaat dat ik als erfgenaam van mijn vader hetzelfde heb gedaan.'

De poes koos dat moment om al miauwend om mijn benen heen te draaien en omdat ik wist dat mijn stiefmoeder altijd de deur voor haar opende, trok ik me haastig terug in de verlaten keuken.

Duizend pond? Dat was een kapitaal! Moedeloos leunde ik tegen de keukentafel. Hoe moest mijn vader dat ooit terugbetalen? Dit was een aantal van zijn jaarsalarissen bij elkaar. Het besef drong steeds dieper tot mij door dat ik moest gaan werken. In zulke omstandigheden mocht ik hen niet langer tot last zijn. Eerst maar eens afwachten of Mr. Gilmore met een voorstel kwam. Zolang vader er niet op aandrong dat ik zelf moest uitkijken naar een positie, zou ik geen initiatief nemen.

Hoofdstuk 2

Mr. Gilmore kwam diezelfde week nog op bezoek om mij 'te keuren'. Intussen had ik de instructie gekregen dat ik niet mocht informeren naar de omstandigheden van de positie die hij in gedachten had. Hij wilde me zo gewoon mogelijk meemaken. De arme man, onze eerste kennismaking had hem al moeten waarschuwen.

Deze keer liet Mary hem in de salon en omdat mijn ouders er niet waren, had ik de eer om met de Heer van Langley te mogen converseren. Aangezien mama mij de etiquette van de landadel had geleerd, maakte ik me geen zorgen om mijn manieren. Maar misschien had ik dat juist wel moeten doen...

Mr. Gilmore pakte het boek op dat ik aan het lezen was en fronste zijn wenkbrauwen. Het was toevallig een keukenmeidenroman die Mary me had geleend; een tamelijk theatraal verhaal. Als ik mijn eigen boeken van de leenzaal uit had, wilde ik daar weleens naar grijpen.

Squire Gilmore keek me nog steeds gefronst aan. 'Van uw vader heb ik begrepen dat u de klassieken leest.' Het was alsof ik weer op school zat en door de strenge meester Young werd overhoord.

'Eh... dat klopt,' antwoordde ik. 'Om mijn Latijn bij te houden, lees ik af en toe een stukje Ovidius. Maar voor mijn plezier lees ik andere dingen.'

Zijn frons werd dieper. 'Moet ik begrijpen dat u waarde hecht aan wat er in dit soort romannetjes wordt verkondigd, Miss Waterford?'

Ik weet niet waarom, maar de strenge uitstraling van de Squire riep een soort opstandigheid in me op. 'Ach, leest u dit soort boeken ook, Mr. Gilmore, dat u bekend bent met de inhoud?'

'Natuurlijk niet!' antwoordde hij geërgerd. 'Maar ik weet wel dat er geen diepgaande gevoelens of hoge moraal in voor komt.' Hij gooide het boekje op tafel.

Ik nam het boek van tafel en sloeg het open. 'O, lieve Lina, bid toch voor mij dat ik tot inkeer kom en de drank zal laten staan.' Ik keek op naar onze Squire en trok ietwat ironisch mijn wenkbrauwen op. 'Ik vind het heel verheffend, Mr. Gilmore.'

Hij maakte een gebaar van ongeduld. 'Laten we deze onzinnige discussie staken. Ik had graag dat u mij een stukje uit Ovidius voorlas.'

Ik bleef staan. 'Nee, Mr. Gilmore.' Wat dacht die man wel niet, dat hij ons huis kon binnenkomen om mij opdrachten te geven?