Charles den Tex

De vriend

Uitgeverij De Geus

breda 2012

© Charles den Tex, 2012

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Mohamad Itani/Arcangel Images/Hollandse Hoogte

isbn 978 94 621 8000 0

nur 330

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/Brood en Tekst bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland. Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de tweede druk, 2012.

6
==

VOLG HET PLAN

Het was te vroeg. Kris en Wim waren allebei vrolijk, opgeruimd, ze hadden er zin in. Na de avond in de club was Emma er nog niet helemaal bij. De dag was nog niet eens begonnen.

‘Was het leuk?’ vroeg Kris.

‘Erg leuk.’ Ze had al geantwoord voordat de vraag tot haar doordrong. Wat vroeg hij eigenlijk? Was het leuk? Ze had hem niet verteld dat ze uit zou gaan. ‘Was wat leuk?’ vroeg ze.

Kris keek haar glazig aan, een blik die ze eerder bij hem had gezien als hem iets werd gevraagd waar hij geen antwoord op wilde geven. Zo’n blik.

‘Gewoon’, zei hij. ‘Je ziet eruit alsof je door een tram bent aangereden.’

‘O, dank je.’

Wim lachte.

‘En meestal betekent dat te veel drank en te weinig slaap. Daarom, was het leuk? Ik mag toch hopen van wel.’

De opmerking van Kris zat haar dwars. Zijn verklaring klopte, dat had ze even later in de spiegel gezien. Toch zat het haar niet lekker, het was de manier waarop hij het had gezegd, te snel, te glad. Het had bijna professioneel geklonken en het bleef malen in haar hoofd, tot haar gedachten werden overspoeld door het dagelijkse gedoe van de mannen.

Kris belde en mailde met anderen in het team. Hij wond zich op over de trage voortgang, over het uitblijven van informatie. Zijn stem klonk steeds luider. ‘Hoe hard moet ik vloeken voordat iemand die stomme garage vindt?’ vroeg hij uiteindelijk aan iemand, zij wist niet aan wie, maar ze voelde de frustratie net zo hard. Hij verbrak de verbinding, legde zijn telefoon op het werkblad, sloeg zijn armen over elkaar en staarde met een donkere blik naar de muur. Luisterde naar de stemmen die ze vertaalde.

Na een paar uur zag ze scheel van de zinloze gesprekken, de jongens hadden overal last van, van hun knieën en van hun moeders, van gebrek aan seks en van te veel alcohol. Af en toe kreeg ze bijna medelijden met ze. Het waren gewoon jongens, mannen, als ze dat al waren. Emma kende het soort, smachtende mannen met een overdosis drama en trots, opvliegende karakters, snel geëmotioneerd. lk was het agressieve type, de Slavische vergelder, poeslief tegen zijn vrienden, snoeihard tegen zijn vijanden. sr was de man op de achtergrond, zwijgzaam waardoor hij redelijk leek, soms. ac was de goeierd, altijd vluchtend in dromen, ideeën en plannen. Zo’n jongen die meedeed om iets goed te maken, al wist hij zelf allang niet meer wat.

Daar was ze ooit voor gevallen, dat verdwaalde, allesomvattende optimisme. Als ze ac hoorde praten, wist ze precies wat hij bedoelde. Het was alsof het Slavische leven groter was, meer betekende. Woorden bleven nooit op zich, ze waren vaak de voorbode van actie. Ruzie betekende vechten. Als iemand je beledigde, werd er geslagen. Als ze van je hielden, gingen ze dwars door alles heen. En ze konden geweldig zeuren en klagen. Als ze niets te doen hadden en zich verveelden, werden ze ontevreden, als kleine kinderen. Het was om gek van te worden. Ze wilde net haar koptelefoon afzetten, na bijna acht uur luisteren, het liep tegen de middag, toen het begon. De informatie van de vorige dag was nog niet afgehandeld, de garage was niet gevonden en de mislukte geldoverdracht moest een vervolg krijgen. De jongens zaten te wachten op geld. Plotseling zaten ze er middenin, ze hadden het niet meer over vrouwen of drank.

lk: Heb je het nummer?

ac: Wie? Ik?

lk: Nee, eikel.

… [stilte] …

lk: Ik bel hem wel. Geen probleem. Ik doe het zo.

… [gestommel] …

sr: Ik weet het niet.

lk: Wat weet je niet?

sr: Volgens mij moeten we voorzichtig zijn.

ac: Hij heeft niet betaald. Niks. Hij was er niet eens.

lk: Hij moet betalen.

… [gestommel] …

sr: Oké, ik doe het wel.

sr toetste het nummer in op zijn mobiel en er werd opgenomen.

Onbekend: Hallo.

sr: We moeten elkaar spreken.

… [stilte] …

Onbekend: Hoe komt u aan dit nummer?

sr: Dat is niet belangrijk. Waar het om gaat is …

… [verbinding wordt verbroken] …

… [vloeken] …

ac: En? Wat zei hij? Wat zei hij?

sr: Niks.

ac: Bel hem dan nog een keer!

sr: Wat denk je?

lk: Doen. Nog een keer bellen.

… [stilte, geluid van toetsen] …

ac: En? En?

sr: Niks. Hij heeft ’m uitgezet.

… [gestamp, gevloek, deur slaat, iemand gaat weg] …

lk: Shit.

Kris had zijn eigen mobiel aan zijn oor, contact met centrale. ‘Hebben we het nummer? Het nummer? Hebben we het nummer?’ vroeg hij. Hij kreeg geen antwoord. ‘Het nummer? Met wie belt hij?’

Met zijn drieën luisterden ze naar de plotselinge stilte. Kris keek naar de luidsprekers aan de muur alsof hij verwachtte dat er zomaar hele zinnen uit konden vallen. Emma klemde de koptelefoon over haar oren.

‘Nog meer gestamp, nog meer gevloek. Er gaat nog iemand weg.’

Een voor een verlieten de mannen de verdieping, ze hoorden voetstappen, deuren. Emma herkende elk geluid. Een zachte stap was meestal in de achterkamer, daar lag een kleed, een krakende stap was in de gang, houten vloer, een zachte klik was de wc-deur, een harde was de voordeur, een doffe was de deur van de ijskast. Even later waren ze alle drie weg. Gespot door de camera. Uitgelogd.

‘Drie op straat’, zei Wim.

‘Wat was dat?’ vroeg Kris. ‘Wat hebben we hier net gehoord?’ De hele consternatie van de vorige dag was vergeten. De garage en wat daar wel of niet was opgeslagen, leek opeens niet meer belangrijk. Met wie had sr gebeld?

‘Dat was een nummer dat niet gebeld mocht worden’, zei Wim. ‘Die man die opnam wilde niet gebeld worden. Daar ging iets niet goed.’

‘Was het hun contact? Was het de opdrachtgever?’

‘Of was het een code? Was het gesprek een code? Betekende het iets anders?’

‘Nee’, zei Kris. ‘Dat was hem.’

Plotseling was de opdrachtgever bereikt. Als door een kortsluiting in het gsm-net was zijn stem bij hen de kamer in gestuurd. Helder en kort.

‘Hebben we het opgenomen?’

Wim knikte. Hij controleerde de apparatuur. ‘Elke trilling ervan’, zei hij.

Ze hadden een stem. Zeven woorden. Het was niet veel, maar het was een bewijs dat de man bestond. Keihard bewijs. Ze hadden gehandeld volgens de procedures en razendsnel geschakeld tussen hun post en de centrale. Zonder resultaat. Het gesprek had niet lang genoeg geduurd om de telefoon te kunnen traceren. De ontvanger kon overal zitten, misschien was hij niet eens in het land. Het nummer hadden ze wel, dat was het eenvoudigste. De vraag was of dat nummer zou leiden tot een naam of een adres. Zwijgend wachtten ze op antwoord van de centrale, meestal duurde het maar een paar minuten. De mannen gebruikten bijna allemaal prepaidtelefoons. Nu ook weer. Het nummer leverde geen naam op, geen identiteit.

Kris vloekte. ‘Sorry’, zei hij.

‘Van mij mag je’, zei Emma, ze had één helft van haar koptelefoon naar achteren geduwd zodat ze Wim en Kris beter kon verstaan. De andere hield ze over haar linkeroor om eventuele geluiden in het huis ernaast te kunnen opvangen. Alsof haar oren gescheiden circuits in haar hoofd bedienden. Ze moest lachen om haar eigen gedachte, het beeld van de tolk, niet als doorgeefluik, maar als dubbele persoon.

‘Hij stelde in elk geval wel de juiste vraag’, zei Wim. ‘Hoe kwamen die mannen hier aan zijn nummer?’

‘Via Skype, gisteren.’

‘Dat is verplaatsing van de vraag. Met wie skypete hij en hoe kwam die aan het nummer?’ De vragen bleven in de lucht hangen.

‘Als ze dat nummer al die tijd al hadden, hadden ze hem veel eerder kunnen bellen’, zei Wim. ‘Waarom hebben wij dat dan niet gehoord?’

‘Omdat ze het nog nooit nodig vonden hem te bellen.’

Zo draaiden ze in een cirkel rond. Emma zat nog steeds met één kant van de koptelefoon over haar linkeroor en hoorde de stilte van de verdieping ernaast. Via haar rechteroor hoorde ze Wim en Kris en de handelingen in hun eigen ruimte. Schuivende stoelen, kuchen, praten. Soms leek het geluid over te lopen van de ene kant naar de andere.

Of niet? Wat hoorde ze?

‘Ssst’, zei ze. Hand omhoog. Koptelefoon helemaal op. Ogen dicht. ‘Horen jullie dat?’ Krakend hout, heel zachtjes.

‘Dat is de vloer’, zei ze.

Wim knikte. ‘In de achterkamer.’

‘Daar loopt iemand.’

‘Kan niet’, zei Kris. ‘Drie op straat. Hebben we net gezien. Er is daar niemand meer.’

‘Stil.’ Emma reikte voor hem langs en draaide alle microfoons volledig open.

Door de speakers hoorden ze krakend hout.

‘Waarom hebben we daar geen cam?’ zei Kris. ‘Waarom hangt daar geen oog? Ik wil kunnen zien wie daar zit en wie daar loopt. Ik wil kunnen zien welk nummer die lui op hun mobiel intoetsen of op de computer. Ik wil hun afgekloven nagels kunnen zien. Alles.’ Het was een weerkerende klacht. Microfoons mochten, afluisteren mocht, camera’s mochten niet. Uitgesloten. De ene camera op straat was alles wat ze kregen.

Ze luisterden.

‘Gaat daar iemand naar de trap?’ vroeg Wim, zo zacht, je moest kunnen liplezen om het te horen.

Emma schudde haar hoofd. Luisterde. Weer de krakende vloer. Iets verder nu.

‘In de gang’, zei Emma.

‘Wc?’

Dat kon. Bij de wc klonk het hout iets kaler, verder naar de keuken zaten nog een paar krakende planken, in de keuken lagen tegels. Heel ander geluid. Ze hoorde de houten vloerdelen piepen. Opeens stond ze op, koptelefoon nog op haar hoofd, draaide zich naar de plattegrond van het appartement die aan de muur hing. Ze wees naar een plek in de gang tussen de wc en de keuken.

‘Hij is hier’, fluisterde ze. Met ieder piepje en kraakje schoof haar vinger verder over de plattegrond.

‘Dat kan niet, dat kan niet, dat kan niet!’ zei Kris. Ondertussen greep hij zijn mobiel. Hij belde de centrale. ‘Vierde persoon aanwezig. Onbekend.’ Hij verbrak de verbinding en de stilte keerde weer.

‘Fuck, wat loopt die gast zachtjes’, zei Wim. Ook hij had zijn ogen dicht. Nog een kraakje, daarna stilte.

‘In de keuken.’

Ze keken elkaar aan en luisterden. Langzaam, vertraagd klonk een langgerekte, kreunende piep. Heel zachtjes, ver weg. Het was een piep die ze nog niet eerder hadden gehoord.

‘Deur?’

‘Kan niet. Kast?’

‘Balkondeur?’

‘Dan moet ik hem kunnen zien.’ Kris rende het hok uit, door de gang naar achteren. Ze hoorden een deur opengaan. Stilte. Deur weer dicht. Nog geen tien seconden later was hij weer terug. ‘Niets. Niemand op het balkon.’

Weer de piep, nog zachter nu. Kreun.

Emma staarde naar de plattegrond.

‘Hier’, zei ze. ‘Hier is dat geluid.’ Ze wees naar een punt in de keuken. ‘Ik weet het zeker. Iets verderop is de ijskast. Die kennen we. Daarnaast is de gootsteen, kastjes eronder, kennen we ook. Dit geluid is dichterbij. Hier. Hier moet het zijn. Wat is hier?’ Haar vinger duwde bijna een gat in het papier, met zijn drieën staarden ze naar de plek.

‘Daar is een muur’, zei Wim.

De piep hield op.

Klik.

‘Als dat een muur is, ben ik een vent’, zei Emma. Ze tikte met haar vinger tegen de plattegrond. ‘Daar zit een deur. En die deur gaat ergens naartoe. Ergens waar wij geen oren hebben.’

‘Dat geloof ik niet’, zei Kris.

Emma wees op de speaker die aan de muur hing. ‘Je hebt het zelf gehoord’, zei ze. ‘Het geluid kwam daaruit. Als we niet geloven wat we hier horen, wat doen we hier dan? We geloven wat er uit de speaker komt.’

Zo was het, en ze waren woedend. Een vierde man betekende dat ze iets hadden gemist. Iets cruciaals. Het was weer een fout in de observatie, een gat in de dekking, een lek in hun begrip en een dreun voor hun ego’s. De garage was tot daaraantoe, maar dat er iemand op de verdieping aanwezig was die nog nooit was gezien, was een keiharde fout. Iemand had zijn werk niet goed gedaan en dat riep vragen op. Vragen die ze stelden aan iedereen die ze per telefoon, sms en e-mail konden bereiken. Hun onzekerheid knetterde over de umts-frequenties. Het gat moest zo snel mogelijk worden gedicht. Ze wilden informatie. Nu. Sneller. Het was paniek vermomd als hectische activiteit.