Charles den Tex

Stegger

Uitgeverij De Geus

breda 2012

© Charles den Tex, 2003

Eerste uitgave De Geus bv, Breda 2003

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Andy & Michelle Kerry/Trevillion Images

isbn 978 94 621 8007 9

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/Brood en Tekst bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland. Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de zesde druk, 2012.

18

‘Ik heb omo met Vrijns’, riep Stegger naar Renate. Eens in de maand hadden de algemeen directeur en de commercieel directeur het Ouwe Maten Overleg. Even bijpraten. Voeten op tafel en de klokken gelijkzetten. omo was een begrip in het bedrijf. Voor Vrijns en Stegger was het een rustpunt. Hoezeer ze ook van elkaar verschilden en hoe fel ze soms tegenover elkaar konden staan, in het omo telde de spanning niet meer mee. Geen agenda. Geen verslag. Gewoon, twee mannen in een kamer. En nu had Stegger het omo nodig, want er waren te veel dingen die op scherp stonden.

Rondom Switchtronics hing een doodse stilte. Na het overlijden van Wilco Zuiderkrans waren alle overnamebesprekingen stopgezet. Begrijpelijk. Zuiderkrans had niet alleen eenenvijftig procent van de aandelen gehad, maar ook een prioriteitsaandeel waarmee hij alle beslissingen in eigen hand had gehouden. Zo hoorde dat. Tot hij opeens dood was en niemand wist waar het prioriteitsaandeel terecht zou komen.

Stegger was er niet gerust op. De afspraken die hij met Kammer had gemaakt, balanceerden op de rand van het toelaatbare. Op zich zat hij daar niet mee. Het toelaatbare was geen vaststaand gegeven. Er zat rek in. Tot op zekere hoogte. En net als bij alle dingen waar rek in zat, moest je vooral goed in de gaten houden welk eind je nou eigenlijk in je vingers had. Dat was altijd de vraag. Bij Switchtronics. Bij DataKam en bij de accountants.

Vrijns staarde uit het raam naar de verpletterend rechte inrichting van de wereld. ‘Voor een speelse omgeving moet je niet naar Diemen komen’, zei hij.

Stegger lachte. ‘Nee, je moet hier je eigen spelletjes meebrengen.’

‘Dat is jou de laatste tijd wel gelukt, geloof ik.’ Vrijns keek hem veelbetekenend aan.

‘Ach.’ Stegger bloosde. ‘Geintje moet kunnen.’

‘Waarschijnlijk’, zei Vrijns. ‘Alleen hebben die jongens van acrg een heel ander gevoel voor humor.’

‘Ander?’

‘Nou ja,’ zei Vrijns, ‘accountants kunnen ook lachen.’

‘En een hond kan opzitten en pootjes geven’, zei Stegger. ‘Maar alleen om de baas een plezier te doen. Uit zichzelf komt zo’n beest er niet op.’

Vrijns lachte. ‘Je hebt het gewoon niet op accountants.’

‘Dienstverleners’, zei Stegger en hij trok een gezicht alsof hij een hap uit een bedorven kroket had genomen. ‘Langzaam maar zeker begint iedereen te geloven dat veel praten hetzelfde is als hard werken. Normvervaging begint bij dienstverlening. Geld verdienen zonder ooit iets te maken. Het zou niet moeten mogen.’

‘En dat is pas het begin,’ zei Vrijns, ‘want je denkt toch hopelijk niet dat zo’n bureau zichzelf als ordinaire dienstverlener ziet?’

‘Nee?’

Vrijns schudde een strenge wijsvinger voor zijn neus heen en weer. ‘Uhuh,’ zei hij, ‘acrg is een kennisbedrijf.’

‘Ik dacht dat daar softwarebedrijven mee werden bedoeld, van die bedrijven die ook echt iets weten.’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Maar acrg?’

‘Kennisbedrijf.’

Stegger kon zijn minachting niet verbergen. ‘De gebakken lucht ruikt hier ongeveer net zo dik als de mest in Brabant.’ Hij leunde achterover. ‘Ze maken kennis? Zie je het voor je? Allemaal van die ijverige, veel verdienende schoolverlaters van de een of andere managementopleiding zitten daar in een kantoorpand van veel te veel miljoenen kennis te maken. Niks doen en toch industrieel klinken. En wij trappen er nog in ook. Waar betalen we eigenlijk nog voor? Dat is trouwens de vraag die ik altijd al heb bij acrg.’ Hij keek hem aan. Vrijns reageerde niet. ‘Theo?’

‘Ja?’

‘Waar betalen we die lui eigenlijk voor, vroeg ik? Voor het advies kan het niet zijn, want daar bakken ze niks van.’

‘Ik dacht dat die nieuwe adviseur beter was?’

‘Mevrouw Rab’, Stegger lachte. ‘Zeker. Maykin Rab is in alle opzichten beter. Maar dat was ook niet erg moeilijk.’

Vrijns glimlachte en slurpte van zijn koffie.

‘Ondertussen krijg ik geen antwoord’, zei Stegger.

‘Klopt.’ Zijn glimlach bleef hangen.

‘En komt daar nog verandering in?’ Stegger dronk ook van zijn koffie. ‘Denk je?’

‘Misschien.’

‘En waar hangt dat van af?’

‘Van jou’, zei Vrijns.

‘Van mij?’

‘Ja, en van de snelheid waarmee jij Switchtronics binnen haalt.’

‘O’, zei Stegger en hij krabde zich op het achterhoofd. ‘Ik zie niet zo goed wat dat er nou mee te maken heeft.’

Vrijns trok zijn wenkbrauwen op. ‘Handel’, zei hij, bijna achteloos. ‘Het is altijd handel. acrg doet wat wij willen, dan doen wij wat zij willen. En Switchtronics heeft bepaalde... eh... assets die wij heel goed kunnen gebruiken.’

Stegger zweeg. De ‘assets’ van Switchtronics waren kennelijk meer waard dan hij kon vermoeden. Of bedreigender. Hij slikte de gewaarwording weg. ‘Ik dacht dat we het over de accountants hadden’, zei hij. ‘Volgens mij heb ik nog steeds geen antwoord.’

‘Ach,’ Vrijns lachte, ‘de balans is ruim positief. Zij doen meer voor ons dan wij voor hen. Veel meer. acrg regelt dingen die helemaal niet kunnen. Die ook niet bestaan. Wie onze jaarrekeningen doorpluist, vindt er in elk geval niets van terug. En toch zijn ze er. Bv’tjes. Een holding hier, een financieringsmaatschappij weer ergens anders. We kunnen niet zonder, Jan.’

Stegger knikte.

‘Als wij vrijelijk willen kunnen opereren in China en in het Midden-Oosten, dan hebben we routes nodig. En geld.’

‘En dat doet acrg voor ons.’

Vrijns knikte.

‘En wat kunnen wij dan nog?’

‘Wat bedoel je?’

‘Nou, als ik het goed begrijp, kan acrg hier zo’n beetje de dienst uitmaken.’

Weer knikte Vrijns. Langzaam. ‘En niet alleen hier’, zei hij.

19

Na het omo was het beter. Altijd. Door het Ouwe Maten Overleg konden Vrijns en Stegger elkaar weer recht in de ogen kijken.

‘Even touch base’, zei Vrijns dan.

Stegger grijnsde. De adviseurs van acrg presteerden onder de maat, daar waren ze het over eens. Vrijns had het zonder blikken of blozen toegegeven. Het was de prijs die werd betaald voor winsten die heci ergens anders kon maken. Inkoop-verkoopmarge. Business as usual. En de marge was enorm.

Dat veel van de activiteiten in China via een ander kanaal werden gefinancierd, wist hij allang. Met name het soort uitgaven dat hier in Nederland niet werd geaccepteerd. Toch waren dat noodzakelijke kosten om daar een voet tussen de deur te krijgen. Een paar ton hier, een miljoen daar. Joint ventures met de Chinese overheid vraten kapitaal.

‘Voor een beetje bewegingsvrijheid heb je toch algauw wat meer nodig’, had Vrijns gezegd. ‘Voordat je alle vergunningen hebt, ben je een vermogen kwijt. Elke stempel, elke handtekening kost meer dan de vorige. En alles in zesvoud, want zo werkt het.’

Toch was de uitleg van Vrijns maar een deel van het verhaal. Als de adviesopdracht alleen maar was bedoeld om een paar miljoen naar acrg te sluizen, dan hadden Vrijns en Deijcker er niet zo geheimzinnig over hoeven doen. En dat hadden ze nou net wel gedaan. Er zat meer achter. De assets van Switchtronics. Verborgen bv’s. Stegger wist dat hij ze nog zou tegenkomen. Maar waar?

In gedachten verzonken liep hij door de gangen. Het was rustig. Stil bijna. Zo’n vrijdag waarop de ene helft van het bedrijf atv had en de andere helft zich niet liet zien. Hij zocht de kamer van Mark Reining, een verdieping lager. Voorlopig moest hij zich op Switchtronics concentreren. heci aasde nu al meer dan een halfjaar op overname van het bedrijf uit Amersfoort, maar sinds de plotselinge dood van de eigenaar-directeur gebeurde er bitter weinig meer. Wilco Zuiderkrans was dan misschien een eigenaardige figuur geweest, maar hij had er tenminste wel tempo ingehouden. En dat moest hij nu zelf doen. Met een korte roffel op de deur liep hij de kamer van Reining binnen.

‘Mark.’

‘Jantje.’

Reining en Stegger kenden elkaar al zo lang dat hun begroetingen zich niets aantrokken van hun posities binnen het bedrijf. Reining was Mark en Stegger was Jantje. Of Steg. Of grote man.

‘Pak een stoel’, zei Reining.

Stegger trok een stoel naar zich toe en liet zich erin zakken.

‘Ik heb niet gezegd dat je kon gaan zitten.’

‘Gelukkig niet’, zei Stegger. ‘In de baas z’n tijd heb je wel wat beters te doen.’

‘Wat de baas in z’n tijd doet, moet ie zelf weten. Daar bemoei ik me niet mee.’

‘Heel verstandig’, zei Stegger. ‘Moet jij geen atv?’

‘Ik zou niet durven.’ Reining schoof een modieus brilletje met rood montuur op zijn neus en las de papieren die hij voor zich op zijn bureau had liggen. ‘Soms geloof je het toch niet’, zei hij. ‘Hoe kan iemand nou denken dat wij onderhoud plegen aan sensoren? Ik bedoel, wat denkt zo iemand nou? Dat je zo’n ding na verloop van tijd even moet doorblazen of zo?’ Vertwijfeld schudde hij zijn hoofd en hij legde het vel op een stapel aan de linkerkant van zijn bureau. ‘En iedereen krijgt antwoord. Altijd. Service geldt alleen voor ons. Nooit voor de klant.’ Hij zuchtte. ‘Wat kan ik voor je doen?’

‘Die sensoren voor DataKam...’

‘Van die brandmelders, bedoel je?’

‘Die ja, wat zou daarmee aan de hand kunnen zijn?’ vroeg Stegger.

‘Niks.’

‘Nee, zo bedoel ik het niet. Andersom.’

Reining keek hem zwijgend aan.

‘Als ik nou zou willen dat er iets mee aan de hand was,’ legde Stegger uit, ‘wat zou er dan...’

‘Ja, ja. Ik begrijp ’t al. En waarom zou je dat willen?’

Stegger dacht na. Hoeveel moest hij Reining vertellen? Hoe minder hoe beter, was meestal het devies. Maar in dit geval aarzelde hij. Alleen als Mark wist wat Stegger wilde, kon hij echt helpen. ‘Omdat het wel eens erg handig zou kunnen zijn’, zei Stegger. ‘Bepaalde onderhandelingen zouden een stuk makkelijker gaan als heci, laat ik het zo zeggen, niet al te moeilijk deed.’

Reining knikte langzaam. ‘Wat we hier betalen, krijgen we ergens anders terug.’

‘Zoiets.’

‘Maar die krengen zijn niet defect.’

‘Ach,’ zei Stegger, ‘als wij zelf toegeven dat er iets niet goed is, dan komt heus niemand dat nog eens controleren.’

‘Dat is ook weer waar’, zei Reining.

Stegger dacht even na. ‘Het mooiste zou natuurlijk zijn wanneer het onze schuld is en de schade toch wordt vergoed.’

Reining wreef met een wijsvinger langs zijn lippen. ‘Weet je wat het is met die sensoren? Geen hond weet hoe die dingen werken. Als je nou zegt dat de chip die erin zit met een virus besmet is...’

‘Dan zijn wij aansprakelijk’, zei Stegger.

‘Maar dan is de schuldvraag virtueel geworden.’

‘Precies!’ Stegger lachte. ‘Zoiets zoek ik nou.’

Enthousiast fluitend liep hij terug naar zijn kamer. Stukje bij beetje kreeg hij alle elementen op hun plek. Verbaasd zag hij dat Renate nog achter haar bureau zat. ‘Nog hier?’ vroeg hij.

‘Ik zoek je al meer dan twintig minuten’, zei ze. Zenuwachtig stond ze op. ‘Er zijn hier twee mensen voor je.’ Ze wees naar de dichte deur van zijn kamer.

‘Heb ik daar dan een afspraak mee?’

‘Nou nee’, zei Renate voorzichtig. ‘Ze zijn van de politie.’

20

Politie is nooit wat je ervan verwacht. Stegger keek recht in het bleke, ongezonde gezicht van een afgepeigerde inspecteur. Klein, mager en moe. Zijn holle ogen scherp en fel. Diepe, donkere wallen. De man zuchtte.

‘Meneer Stegger?’

‘Dat ben ik.’

De man stak zijn hand uit. ‘Broelink’, zei hij. ‘Sal Broelink.’ Verdere uitleg bleef achterwege.

‘Indrukwekkend’, zei Stegger, niet van plan zich door de getergde blik te laten intimideren. Hij keek de inspecteur lang aan. Geen van beiden zeiden ze iets. Stegger liet de stilte net zo lang hangen tot het ongemakkelijk werd. Net op het moment dat Broelink iets wilde zeggen, sneed hij hem de pas af. ‘Koffie?’ vroeg hij. Breed glimlachend.

‘Eh... pardon?’ Broelink greep mis naar zijn eigen gedachte.

‘Koffie?’ herhaalde Stegger. Minzaam nu.

‘Als ie niet van vanochtend is.’ Zonder een antwoord af te wachten draaide Broelink zich om en hij liep naar het raam. Hij wreef zich in de ogen, rekte zich en gaapte. ‘Prettig pand, anders, hier, bedoel ik. Ruim. Veel licht en zo.’

‘We klagen niet’, zei Stegger. Hij wees op een stoel. ‘Koffie komt eraan.’

Broelink liet zich langzaam in de aangewezen stoel zakken en leunde voorover, ellebogen vierkant op zijn knieën. Vingers op een ingewikkelde manier onder zijn kin gefrommeld. Alles aan de man was rommelig. ‘Zuiderkrans’, zei hij. ‘Daar gaat het hier om. Als ik het goed begrijp hebt u hem de avond van zijn dood nog gezien?’ Hij trok een klein opschrijfboekje uit zijn jaszak, sloeg het open, bladerde naar een lege pagina en viste een balpen uit zijn binnenzak.

Stegger knikte. ‘Bij restaurant De Kersentuin. Zuiderkrans, Kammer, van DataKam, en ik hadden daar een bespreking. Zoiets in ieder geval. Ik denk dat Wilco om een uur of halftien is vertrokken.’

‘Wilco?’

‘Zuiderkrans, Wilco Zuiderkrans, u wist toch wel dat hij zo heette?’

Broelink negeerde Steggers vraag. ‘U sprak elkaar bij de voornaam aan?’

‘Zeker.’ Stegger knikte weer. ‘Wilco. Paul. En Jan. Dat ben ik.’

Het gesprek tussen de twee mannen schoot niet op. Stegger gaf antwoord op de vragen. Meer niet. De inspecteur hield de reden van de vragen voor zich. Omdat hij dat verstandig vond. Of slim. Of misschien was het gewoon de manier waarop hij gewend was te werken. Stegger wist het niet en hij kon er slecht tegen dat Broelink niet gewoon vertelde wat er aan de hand was. De man hield iets achter, waardoor Stegger zijn antwoorden niet vooraf kon controleren. Ergerlijk. Een belegen truc ook. Stegger deed het zelf ook wel eens, maar dan beter, zodat de ander het niet in de gaten had. Bij Broelink was het niet te missen. De man liep al achter voordat hij binnenkwam en intussen deed hij alsof hij een voorsprong had. Vreemd. Alsof Stegger niet wist dat Zuiderkrans dood was. Gestikt tijdens de wurgseks waarmee hij zijn ontsnapping uit een steeds beklemmender financiële situatie wilde vieren. Ieder zijn meug, dacht Stegger.

Renate bracht koffie en schonk in. Gulzig slurpte Broelink het naar binnen en met een dankbare zucht zette hij zijn kopje weer op tafel.

‘Meer?’ vroeg Stegger.

‘Als dat zou kunnen...’ Hij schoof zijn kopje naar voren zodat Stegger er makkelijker bij kon. ‘En tijdens dat etentje,’ vroeg hij terwijl Stegger schonk, ‘wat hebt u daar zoal besproken?’

‘Wat we daar besproken hebben? Nou ja, van alles. Zaken.’

‘Daar was ik al bang voor’, zei Broelink. ‘Zaken.’ Hij wreef zijn ogen nog eens uit. ‘Is dat nou een beetje leuk, zaken?’

‘Nou ja, leuk. Soms wel en soms niet. Het hangt ervan af. Meestal is het zo leuk als je het zelf maakt.’

‘Ja, ja. Zelf maakt.’ Broelink mompelde en schreef in zijn boekje. ‘Precies. Zomaar zaken, in het algemeen?’

‘Nee, natuurlijk niet. De zaken die wij doen.’

‘Ja, hè hè!’ Broelink begon langzaam zijn geduld te verliezen. ‘Natuurlijk de zaken die u doet. Niet wat een ander doet! Dus als het niet te veel moeite is, zou ik graag willen weten over welke zaken u hebt gesproken!’

Stegger haalde zijn schouders op. ‘Onze handel, elektronische componenten. U weet waarschijnlijk dat heci en DataKam allebei in gesprek zijn met Switchtronics om dat bedrijf over te nemen. Zaken dus. Wat kan ik erover zeggen?’

‘En om de ontwikkeling van zo’n onderhandeling de gewenste kant op te sturen, worden er plezierige omstandigheden geregeld? Begrijp ik dat goed? Maakt u het allemaal een beetje leuker?’

‘Een mens moet eten’, zei Stegger. ‘We hadden ook een hap bij de Febo kunnen halen, maar bij De Kersentuin zit je rustiger.’

Broelink wuifde de opmerking weg. ‘Ik had het niet over het eten’, zei hij. Zijn stem werd plotseling scherper. ‘Ik had het over de extra’s daarna. Of moet ik “de sekstra’s” zeggen. Als ik het goed heb, hebt u de heer Zuiderkrans een aantal weken geleden ook al eens op een wilde nacht getrakteerd?’ Zijn donkere ogen leken zich een weg dwars door Steggers schedel te boren. Hij slikte ongemakkelijk.

‘Nou ja’, zei hij. Inwendig vloekte hij. Dit was niet de bedoeling.

Broelink kneep zijn woorden tot alles wat hij zei bedreigend klonk. ‘De vraag is namelijk waar de traktatie ophoudt, meneer Stegger. Begrijpt u wat ik bedoel? Hoe leuk bent u bereid het allemaal te maken? De heroïne, bijvoorbeeld, waar de heer Zuiderkrans nét iets te veel van heeft genomen, waar kwam die vandaan? Dat zouden wij graag willen weten.’