Charles den Tex

Angstval

Uitgeverij De Geus

breda 2012

© Charles den Tex, 2004

Eerste uitgave De Geus bv, Breda 2007

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Silas Manhood/Arcangel Images

isbn 978 94 621 8009 3

nur 330

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/Brood en Tekst bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland. Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de zevende druk, 2012.

zeven

Hij gaat zitten en is weg. De toekomst in geblazen. Grand café Metropolitain uitvoerig om hem heen. Immense ramen. Hoge plafonds waaronder rook en woorden opstijgen en tussen rijke decoraties verdwijnen. Kram is niet meer dan een herinnering van zichzelf, want als natuurgeweld dendert ze over hem heen. Ogen, lippen, borsten. Kijken en praten. Dat doet ze. Net als iedereen, maar zij doet het anders, en zoals zij het doet, ontneemt ze hem zijn vermogens. Hij kan de eenvoudigste vragen niet beantwoorden. Zelfs haar tepels hebben wat te zeggen.

‘Peter Kram?’ vraagt ze.

‘Is dat een vraag?’

‘Zou dat moeten?’

‘Ik hoop van niet.’ Hij zucht. ‘Kunnen we dit niet gewoon overslaan?’

‘Nee’, zegt ze en lacht zachtjes. Aanstekelijk.

‘Niet doen.’ Iets luider. Zijn gezicht trekt in een ongemakkelijke grimas. ‘Dit doet pijn’, zegt hij.

‘En ik doe niet eens wat.’ Met gespeelde verbazing kijkt ze hem aan.

‘Kun je nagaan.’

‘Dat is jouw werk.’ Serieus. Vier woorden zijn voldoende om alles om te draaien.

‘O ja?’

‘Nagaan. Ja.’

Kram knikt. Hij herinnert zich zoiets.

‘Ik wil...’ zegt ze.

‘Wie niet?’ De onderbreking slaat alles dood.

Ze zwijgt, kijkt om zich heen. ‘Dit is, geloof ik, een vergissing.’ Ze pakt haar tas en staat op.

Kram kan zijn ogen niet van haar afhouden. Het is gênant, maar die wetenschap bevrijdt hem niet.

‘Ach,’ zegt hij, ‘vergissen klinkt wel menselijk. Ik kan ermee leven.’ Hij legt zijn handen op tafel en duwt zichzelf omhoog. ‘Als ik nou eens koffie haal, dan kunt u gaan zitten en dan beginnen we gewoon opnieuw.’ Hij kijkt haar aan. Bescheiden gretigheid. Altijd verstandig. Een klus is een klus. Zeker met een negatief banksaldo. ‘Is dat een goed voorstel?’

Ze zegt nog steeds niets.

‘Maakt u zich geen zorgen, ik...’

‘U?’ zegt ze. Ze draait dichterbij, tot haar ogen direct in zijn achterhoofd kijken. ‘U? Je kijkt naar mijn borsten alsof ze van jou zijn en zegt u tegen me?’ Ze grijpt zijn pols en zet een lange, scherpe nagel in de rug van zijn hand. Hard.

Pijn schiet door zijn arm.

‘Een huidje’, zegt ze. ‘Meer is het niet. Daar prik ik zo doorheen.’

Langzaam trekt ze de nagel naar beneden en een dun straaltje bloed kruipt erachteraan, waar het gaan kan. Even plotseling als ze hem heeft vastgepakt, laat ze hem weer los. Brengt haar vinger naar haar mond en zuigt het bloed onder de nagel vandaan.

‘Je hebt toch niks engs, hoop ik?’

Grenzen.

Kram slikt. Droog. Gedachten flitsen door zijn hoofd. Te snel om ze bij te houden. Tuimelen heen en weer tussen gestoord en geweldig, tussen niet doen en niet stoppen, tussen reflectie en erectie.

De erectie reikt verder.

Met een brede, natte haal likt hij zijn hand schoon.

‘Niks wat ik zelf niet zou willen’, zegt hij. De dikke smaak van bloed hangt om zijn kiezen. Hij smakt een paar keer. ‘Een wijntje lijkt me beter dan koffie.’

‘Rood’, zegt ze.

Hij knikt. ‘Ik ben zo terug.’

Ze zit en hij is weg. Aarzelend aan de bar. Twee glazen of een fles? Hoe ver gaat dit? Vragen snellen met veel te veel betekenis op hem af. Omdat hij het wil. De pijn van het sneetje in zijn huid zingt na in zijn lichaam. Kleine vragen zoeken grote antwoorden. Met een onderhands gebaar duwt hij zijn lid van links naar rechts in zijn broek. Meer ruimte.

Hij zoekt de ober. Een ober. Een onbehoorlijk grote vent in zwarte broek en overhemd. Met brede rug en grove haren in een rode nek. Naar hem toegekeerd. Alle aandacht bij de kassa, waar hij geconcentreerd bedragen op aanslaat.

‘Pardon’, zegt Kram en wacht op reactie. Niet lang en toch al langer dan hij wil. ‘Een flesje bourgogne graag.’ Hij spreekt tegen de rug.

De man draait, minder dan een kwartslag, en glimlacht moeizaam, onvriendelijk, afhoudend. ‘Ik kom zo bij u.’

Verkeerd antwoord. Het moment heeft haast. ‘Tafeltje achterin’, zegt Kram en verbijt alle opmerkingen die hij zou willen maken, want ruzie met de bediening is verkeerd gebruikte energie. Vooral nu. Hij haast zich terug naar zijn plaats. Tegenover haar.

Hij gaat zitten en het moment is weg. Verdwenen in hetzelfde verleden. Ergens opgeslagen waar hij het pas later weer zal kunnen vinden. Veel later. Ze praat nog steeds. Maakt meningen waar hij bij zit. Met veel gebaren en bewegingen, maar niet meer geladen met haar lichaam.

‘Want iedereen moet tegenwoordig alles maar mogen,’ zegt ze en gooit lang haar naar achteren, ‘maar betekent dat ook dat alles mag?’

‘Geen idee’, zegt Kram.

‘Dat bedoel ik’, zegt ze en weer zit het haar in de weg. Haar rechterhand heeft het er druk mee. Weerkerend probleem waarvan de oplossing een ritueel is geworden. Een bezwering om anderen op hun plaats te houden. Aanbidders stellen geen vragen.

Doe mij zo’n probleem, denkt Kram, plus zo’n oplossing die niet oplost, maar het probleem verandert in een voorwaarde.

Het zijn gedachten op achterstand, want aan de andere kant van het tafeltje is de inleiding afgelopen. Plotseling gooit ze haar grief met hamerende woorden naar buiten.

‘En als hij denkt dat hij kan doen en laten wat hij wil, dan heeft hij tijdens de catechismus toch niet goed opgelet. De functie van God was niet vacant.’

Waar heeft ze het over? Struikelend probeert Kram het gat dicht te lopen. ‘Wacht even.’ Handen bezwerend geheven. Knipperend met zijn ogen, schudt hij zijn hoofd. ‘U denkt dus dat uw man een affaire heeft?’ Hij schuift de asbak en het miezerige vaasje over tafel tot ze in een imaginaire verdedigingslinie staan opgesteld.

Ze lacht zonder grap. ‘Luister Krap...’

‘Kram.’

‘Ook goed. Mijn man heeft geen affaire. Daarvoor heeft hij te weinig stijl en te veel hormonen.’

Onmiddellijk gebiologeerd door de combinatie heeft hij te laat in de gaten dat ze ver voorover leunt. Haar borsten prominent geëtaleerd. Achter gesloten doekjes, maar toch. Haar lichaam is terug en haalt de verloren tijd in. Op volle snelheid nu.

‘Begrijp me niet verkeerd,’ fluistert ze, niet omdat iemand haar anders zou kunnen horen, maar om de suggestie van het geheim dat ze gaat prijsgeven, ‘ik weet wat het is.’

‘Ik begrijp u niet verkeerd,’ het zweet staat in zijn handen, ‘maar we hadden het over uw man.’ Hij schuift de asbak en het vaasje dichter naar elkaar. Een aanval door het midden moet koste wat het kost worden voorkomen. ‘Hij heeft dus geen affaire?’

‘Beste jongen, mijn man neukt alles waar een gat in zit. Bij ons staat de stofzuiger in een afgesloten kast, omdat... nou ja, laat maar.’

‘Geen affaire.’

‘Tenzij je het lozen van zaad in een Miele ook een affaire noemt.’

‘Nou, nee.’ Kram voelt zijn wenkbrauwen omhoogtrekken. ‘Echt?’

Ze knikt. Haar naar achteren. Linkerhand deze keer. ‘En voor je zoiets in de gaten hebt...’

‘Hou op!’

‘Ik bedoel, daar denk je toch gewoon niet aan?’

‘Het idee...’

‘Totdat...’

Hij wacht.

‘...nou ja, zoiets gaat toch ruiken.’

‘Getverdemme.’

‘Ja, wat denk je? Twaalfhonderd watt, dus dat zuigt wel.’

Kram voelt ongemakkelijke trek in zijn kruis. Schuift heen en weer op zijn stoel.

‘We hebben het ding weg moeten doen. Was geen redden meer aan. En de nieuwe...’ Ze maakte een sleuteldraaiend gebaar. ‘Relatie! Affaire! Alsjeblieft zeg, doe me een lol.’

‘Natuurlijk.’ Hij krijgt geen controle over het gesprek. Elke vraag die hij stelt, stuurt haar een kant op die hij niet verwacht. Niet wil. Dus trekt hij zich terug in goed getimede kreuntjes, opgetrokken wenkbrauwen en uitspraken als ‘ja, ja’, ‘interessant’, ‘echt waar?’, ‘nou ja’ en andere woorden die hij met zijn ogen dicht kan vinden. In de hoop dat zij op den duur zelf ergens zal uitkomen. In de hoop dat zij niet alle huishoudelijke apparaten heeft moeten opsluiten. In de hoop dat tussen al haar last en lust inderdaad ergens een opdracht voor hem zit. In de hoop dat hij die zal herkennen als hij ooit nog langskomt.

‘Mijn man heeft iets wat ik wil’, zegt ze.

Dat is overzichtelijk.

‘En dat is?’

‘Een molecuul.’

‘O,’ zegt Kram, ‘en nou weet hij zeker niet meer waar hij het ding gelegd heeft?’

Stilte.

‘Hoe bedoel je?’ Haar ogen zijn te groot voor de vraag, sleuren zijn pogingen uit hun stellingen.

‘Laat maar’, zegt hij. ‘Een molecuul?’

‘Ja, je weet wel.’

Kram voelt een glazige gewaarwording door zijn hoofd trekken. ‘Om heel eerlijk te zijn: nee.’

‘Weet je niet wat een molecuul is?’ Ze kan haar eigen ongeloof nauwelijks nog bijhouden.

‘Jawel,’ antwoordt hij geërgerd, ‘maar ik kan me er even geen voorstelling van maken, oké!’

Midden in de verwarring zet de ober een fles passetoutgrain op tafel. Twee glazen. Hij houdt de fles voor Kram zijn neus.

‘Wilt u proeven?’

Kram hoort hem niet en ziet hem niet. Met zijn gedachten nog bij het molecuul staart hij over de fles heen. Langzaam, tergend traag denkt hij te begrijpen waar het over gaat.

‘Je bedoelt dat je zwanger wilt worden, maar je man wil niet. Bedoel je dat?’

De ober wacht, fles in de aanslag, en onwillekeurig draaien zijn ogen met de vraag mee.

Recht is verbijsterd. ‘Denk jij dat het om zaad gaat?’ roept ze uit. ‘Dat soort moleculen kan ik overal krijgen, dank je wel!’

De ober slikt. Adamsappel stuitert droog op en neer. Grijpt in om zichzelf uit het middelpunt te halen. ‘Zaad schenken wij hier niet’, zegt hij. Hij zet de fles op tafel. ‘U redt het verder zelf wel, neem ik aan?’

‘Hoop ik’, zegt ze en vloekt. ‘Is dat echt het enige waar je aan denkt?’

‘Soms.’ Kram zoekt een plek en een pauze. Niets klopt hier, behalve zijn hart dat slagen overslaat, op hol voor deze vrouw, die zonder fysiek contact delen van zijn lichaam beroert. Van binnen en van buiten. ‘Ik wil niet vervelend zijn,’ zegt hij, ‘maar je begon er zelf over.’

‘Touché’, zegt ze en leunt achterover, zodat er van enige aanraking geen sprake kan zijn. En dat is wat ze doet. Kram ziet het. Daar, aan het tafeltje. Elke keer gaat ze twee kanten op. Tegelijk. Als haar lichaam lokt, werpen haar woorden hem terug. Of andersom. Ze speelt op een veld van hormonen en hij is de bal. Hij zwijgt. Schenkt de wijn. Drinkt met gulzige teugen. Te groot voor de tijd van de dag. Te klein voor zijn zenuwen.

‘Terug naar u’, zegt hij. Een poging om normaliteit te herstellen. Klant en dienstverlener. Een kader, iets waar hij in past.

‘Wat je wilt.’ Ze is niet onder de indruk. Leunt weer naar voren. De losse, glanzende stof van haar topje valt het merendeel van de tijd ruim om haar heen. Maar af en toe, bij bepaalde bewegingen lijkt het alsof de dunne zijde tegen haar lichaam aan wordt gezogen, als een tweede huid. Heel even. Alles zichtbaar. Tastbaar. Hij telt de knopen. Het zijn er niet veel. Te weinig eigenlijk voor de situatie. Nog een keer.

‘Mevrouw Recht?’

‘Ja.’ Weg is het weer. ‘Miranda.’

‘Miranda? Miranda Recht?’

Ze knikt.

‘Oké.’

‘Vind je?’

‘Waarom niet?’ Kram haalt zijn schouders op. ‘En, wat maakt het uit?’

Ze lacht. Kort en klein. ‘Je bent gewaarschuwd’, zegt ze.

En dus lacht hij met haar mee, waarom is niet helemaal duidelijk. Neemt nog een slok van zijn wijn. ‘Goed,’ zegt hij, ‘uw man heeft dus een molecuul. Welk molecuul, daar hebben we het nu even niet over, maar...’

‘Het molecuul dat alles zal veranderen’, zegt ze, plechtig.

Kram had het bijna gemist, want juist door de onverwachte vormelijkheid was zijn verbeelding met hem op de loop gegaan, heel even, dan bedwingt hij zijn verlangen.

‘Oké,’ zegt hij, ‘en u vindt kennelijk dat het molecuul van u is en hij wil het niet aan u geven. Klopt het tot zover?’

Klinkt redelijk. Professioneel. Rustig in elk geval.

‘Ongeveer.’

‘Mooi, dan nu de vraag. Wat kan ik precies voor u doen?’ Een nuchtere vraag. Ter zake ook. Maar onevenredig moeilijk. Hij wrijft met zijn handen over zijn gezicht en op het moment dat hij ze weer weghaalt, ogen waterig van wijn en wrijven, rekt ze zich uit. Alles naar voren. Alles open, lijkt het.

‘Ga je mee?’ vraagt ze. ‘Van al dat praten krijg je trek.’

Kram is het kwijt. Het klinkt als seks, het ruikt naar seks en het ziet eruit als seks. Maar het is een spel van bewegende beelden en aanvullende gedachten. Een illusie die hij zichzelf niet moet maken. Niet met mevrouw Recht. Niet vandaag. Hij blijft zitten en kijkt, ziet hoe zij opstaat. Afstand, daar gaat het om. Hij moet hier weg. Rationeel. Verstandig. Hij telt de tafeltjes. Drie aan het raam, vier langs de muur, vijf in het midden. Samen... Maar haar krachten zijn te groot, zoals ze daar staat, midden in het café. Te wachten. Op hem. Daar is niets rationeels aan. Ze loopt en hij loopt achter haar aan, een been na het andere. Naar de deur. Draaiend tussen werelden. Werk, geld, huur en eten moeten er komen van dit lijf waarin elke vezel, elke spier, elke beweging bewijst hoe makkelijk het voor haar is aan zaad te komen. Veel te makkelijk.

Buiten op de stoep bieden de tegels rechtlijnig houvast. Laatste redmiddelen. Hij graait met zijn hand in een jaszak en geeft haar zijn kaartje. Een vlot van honderdtwintiggrams mc waarop zij zal wegdrijven. Tevreden. Of in elk geval niet teleurgesteld. Hoopt hij. Voor nu.

‘Ik stel voor’, zegt hij, gekweld door eigen aarzeling, ‘dat ik nu terugga naar mijn kantoor en dat u mij over, o...’ hij draait zijn pols, ‘...vijftien minuten belt. Dan nemen we telefonisch de eerste vragen door.’ En knikt. Zijn hoofd knikt, om aan te geven dat hij het meent.

Ze stopt een duim in haar oor en houdt een pink bij haar mond. ‘We bellen’, zegt ze, zet haar hakken op straat, billen erboven.

Kram doet zijn ogen dicht.

De tweede wet van Kram:
==

Alles wat je zelf doet, doe je alleen.

acht

Hijgend grijpt hij een stoel. Hij zit. Terug in zijn eigen tijd. Zweet in zijn hals, gedachten vochtig van wat was. En had kunnen zijn. Klam. Vegen helpt niet, want zijn lichaam is nog lang niet klaar. Achttien minuten. Negentien jaar uit huis. Drie jaar zelfstandig. Twintig minuten. Eenentwintig. Getallen omgeven hem, houden de wereld verklaarbaar. In lengtes, breedtes, hoogtes, gewichten en aantallen. Hij moet wel, want overal vallen gaten. Tussen wat is en wat hoort. Tussen woorden en daden. Tussen hem en anderen. En steeds vaker worden de gaten gevuld met datgene wat hij al weet.

Recht is anders. Vult haar woorden met haar lichaam. Gechargeerde betekenis dreunt na in zijn oren, brandt op zijn netvlies. Geur van verwachting. Adem. Lucht. Hij wil alles tegelijk en krijgt niets gedaan. Hij wacht.

Ze belt niet.

Typerend.

Uren pletten zijn geduld, dun en hard, bros. Kwetsbare huid waar haar nagels onmiddellijk doorheen zouden priemen. Eronder bloedeloze deceptie. Leeg gewacht en uitgedacht zoekt hij houvast aan kleine routinehandelingen. Ruimt wat op. Papier in een map. Pennen in een bak. Stukjes bij beetjes. Kantoor aan kant en hij zelf ernaast. De zon kruipt in zijn koffie en tekent dwarrelende damp in pathetisch tegenlicht. Sentimenteel. Kram is er overgevoelig voor. Zonder Recht is hij hulpeloos en zonder Zetter staat hij op de rand van de financiële ondergang. Nog even en dan hoeft het niet meer. Dan is hij te laat.

Niet goed. Hij slentert naar de achterkamer, langs oud hout en door stoffig licht. De warmte zuigt zijn kleren tegen zijn huid. Hij veegt een vochtige hand langs druppels op zijn voorhoofd. Verplaatsing van transpiratie. Deel aan zijn mouw, deel naar het haar. Pieken naar links en rechts.

Beneden hoort hij de bel. Haastige voetstappen van Allard, die met twee treden tegelijk de smalle trap af sprint. Stemmen aan de voordeur. Door elkaar. Zwaar en hoog, traag en snel. Gestommel van voeten vult het smalle, steile trapgat en komt onherroepelijk zijn kant op. Naar boven, op de overloop en de voorkamer in.

‘Peet?’ Allards stem klinkt lacherig en opgewonden.

Drie man heeft hij bij zich. Groot, sterk en met verwarrend zachte oogopslag. Gekleed in merken en ontwerpers. Zonnebrillen en schoenen met wijd uitlopende zolen. Stijl en spieren.

‘Vrienden van je?’ vraagt Kram.

Allard lacht. Ze lachen allemaal. Houden elkaar gevangen in een uitbundige stemming. Blikken verwisselen razendsnel van eigenaar. Onmiddellijk voelt Kram zich buitengesloten in zijn eigen wereld.

‘Vrienden van jou!’ zegt Allard en draait zich om. Theatraal. Gebaar groter dan de gelegenheid. ‘Jongens, dit is Peter.’ Wenkbrauwen omhoog. ‘Te veel gezegd?’

De jongens kijken en knikken en kneden zijn gêne tot hij week wordt.

‘En jullie zijn?’ vraagt hij. Ze antwoorden door elkaar. Wirwar van ego’s, aura’s en mode.

‘Nauwelijks wakker’, zegt de eerste. Replay-shirt, leren broek van cp Company, schoenen van dkny. Geschoren kaal. Ringetje in zijn linkeroor. Getatoeëerde reptielen op zijn rechterarm.

‘Dorstig.’ Zijden shirt van Moschino, Trussardi-jeans, blauwe Puma’s. Haar donker, kort.

‘Richard’, zegt de laatste. Björn Borg-T-shirt, Prada-pak, schoenen van Paul Smith. Blond haar in gel-pieken alle kanten op.

Alledrie staan ze stijf van de accessoires. Horloge van Philip Stark. Van Diesel. Piercing in de wenkbrauw, in de neus. Paar ringen. Kleurige stenen. Armband. Kettinkjes. Oorbellen. Zonnebrillen. Richard wijst naar de twee mannen die naast hem staan. ‘De leren broek is Frenk en de Puma’s is John.’

‘Aangenaam’, zegt Kram, voelt zich ernstig underdressed. ‘Gaan we uit of zo?’ De opmerking mist zijn doel. Totaal. Glazige blikken vallen van hem af. Waar heeft hij het over? Richard komt vlak voor hem staan. Ruim binnen de ruikafstand. Legt een vinger op Krams kaak, net onder zijn oor. Kijkt. Studeert bijna.

‘Kun je wat aan doen, aan zo’n puistje’, zegt hij.

‘Vast, maar niet nu.’

‘O jee, hectisch. Nou, zeg ’t maar, waar is hier de keuken? Mecklenbach, kom hier, nou moet ik koffie.’

Ze hangen met zijn vijven onwennig bij elkaar tot de koffie klaar is en ze rond een tafel kunnen praten. Zitten. Elkaar aankijken. Inleidende opmerkingen. Wat grappen, hier en daar een zucht, geen haast. Kram ziet vier mannen die wijs zijn op een manier die hij niet kent. Ze zeggen wat ze denken, zonder schroom, zonder angst voor een oordeel. Ze wegen niet vooraf en hebben achteraf geen tijd. Alles is zegbaar.

‘Hoe was ‘t?’ vraagt Allard. ‘Met die mevrouw, hoe heet ze... Recht?’

‘Misleidend.’ Kram zwemt tussen zijn eigen verwachting en die van Allard, tussen de onzekerheid van Miranda Recht en de onbetrouwbaarheid van Zetter, tussen de wetenschap dat hij iets moet doen en de verlamming van dat vooruitzicht. De jongens bemoeien zich ermee. Weer allemaal tegelijk.

‘Dus jij wilt wat ophalen?’

‘Waar?’

‘Wanneer?’

Kram legt uit, voorzover Richard, John en Frenk het toestaan, want elke opmerking is aanleiding voor commentaar. Vijftigduizend euro ophalen bij Zetter in zijn bedrijf ergens in de polder ten zuidwesten van het vliegveld. Zo moeilijk is het niet.

‘En who the fuck is Zetter?’ vraagt Frenk.

‘Ken je Vincent Schutman?’ speelt Kram de vraag terug.

Vier mannen knikken.

‘Iedereen kent Vincent.’

‘Dan ken je Zetter ook. Die is net zo, maar dan buiten de stad.’

Ze zwijgen en kijken elkaar aan.

‘Heet die man echt Zetter?’ vraagt Richard

Kram knikt. ‘Aart Zetter. Van Zet Club. Voor al uw privé-feesten en de complete verzorging van veeleisende zakenmensen.’

Buiten klinkt het geluid van middagbier op volle terrassen. John leunt achterover, vouwt zijn handen achter zijn hoofd. Legt zijn schoenen op de rand van de tafel. Wipt zijn stoel. Zijden overhemd valt diep open.

‘Oké’, zegt hij. ‘Zetter dus. Gaan we doen.’

Kram ontspant, waarom weet hij niet. Ze lijken het eens. Dat is het. Tot John de volgende vraag stelt en Kram alle aanknopingspunten weer kwijt is.

‘En wapens?’ vraagt hij. ‘Heb jij wapens?’