Charles den Tex

Claim

Uitgeverij De Geus

breda 2012

Oorspronkelijke tekst verschenen bij Prometheus/Bert Bakker

© Charles den Tex, 1996

Eerste uitgave De Geus bv, Breda 2008

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Richard Hamilton Smith/Corbis

isbn 978 94 621 8010 9

nur 332

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/Brood en Tekst bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland. Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de tweede druk, 2012.

4

Ellen zat met haar ogen in de dossiers, mappen en polissen, en met haar vingers op het toetsenbord van haar computer. De ochtend vulde zich met tientallen klusjes en een hele stapel schades die op actie lagen te wachten. Kleine schades, verhoudingsgewijs: een motor van een slepertje, een aanvarinkje, omgevallen takelwerktuigen. Het ging soms om niet meer dan een paar duizend gulden. Samen met de co-assuradeuren was het belang misschien driehonderd gulden per maatschappij. Niets wereldschokkends, maar wel werk.

Ze belde, zeulde met mappen en koffie, beantwoordde vragen, controleerde de dekking van de verschillende polissen en vulde formulieren in zodat ze door andere partijen gelezen, gecontroleerd en ondertekend konden worden. De laatste dag van de week zou op zijn minst een productieve worden. De uren vlogen om en terwijl ze met haar gedachten diep in een schade van een motorblok verzonken was, stak Peter zijn hoofd om de deur.

‘Lunch?’

Ellen keek verbaasd op haar horloge. Half een. ‘Ehm ... een kwartiertje. Even dit afmaken.’

‘All Virtue voor alles?’ zei Peter.

‘Nee. De Sara iv. Claim op een kapotte krukas, zuigers en nog wat mechanische narigheid. Ik kom er niet uit of het nou gedekt is of niet.’

‘Klinkt als reasonable wear and tear. Slijtage.’

‘Dacht ik ook. Maar zij beweren bij hoog en bij laag dat het niet zo is. Dat het onder menselijke fouten van de bemanning valt. Ga d’r maar aan staan.’

‘Heb je al een technisch rapport?’

‘Hm mm.’

‘En?’

‘Ja en nee. Je kunt er eigenlijk alle kanten mee op.’

‘Veel geld?’

‘Wat denk je?’

‘Ton of zo?’

‘Of zo.’

‘Lastig.’

‘Hm mm.’

‘Je kunt zo’n technisch rapport ook gewoon terugsturen.’

‘En dan?’

‘Dan is het hun probleem. Moeten ze maar duidelijker zijn.’

Ellen keek op van haar polis. ‘Erg intelligent, Peter. Daar heb ik nou wat aan.’ Met hernieuwde energie grabbelde ze in de stapel papieren op haar bureau en haalde het technisch rapport ertussenuit. Uit een van de bureaulades trok ze een envelop, schreef het adres van het uitvoerende bedrijf erop en legde het geheel klaar voor verzending. ‘Straks even een memootje erbij en klaar. Zou het ook werken?’

‘Soms’, zei Peter. ‘Niet altijd.’ Hij maakte aanstalten de kamer weer te verlaten. Ellen gebaarde met haar hand dat hij even moest wachten. ‘Nog wat’, zei ze. ‘Heb jij dit weekend tijd?’

‘Niet echt, waarom?’

‘Ik wil het geval met jou doorpraten. Niet zo even aan het bureau, maar echt een uur of wat. Kun jij zondag, eind van de middag?’

Peter schudde zijn hoofd. ‘Dit weekend is onmogelijk’, zei hij. ‘Je weet, ik doe alles voor je, maar nou net deze zaterdag en zondag zit ik volledig vast.’

Ellen vloekte. Degene van wie ze het meeste verwachtte, leek nu al uit te vallen. ‘Maandag dan?’ vroeg ze, maar ze wist dat het hopeloos was. Peter had door de week meestal een boordevol programma. Hij schudde weer met zijn hoofd.

‘Geef mij nou een kopietje van dat laatste rapport en dan lees ik het wel ergens tussendoor. Wie weet valt mij iets op. Meer kan ik niet voor je doen. Echt. Het spijt me.’

Ellen wuifde met haar hand. ‘Al goed’, zei ze. ‘Vanmiddag hoop ik op de beurs nog wat mensen te pakken te krijgen, dus voorlopig heb ik mijn handen vol. Tot hoe laat ben jij hier vandaag?’

‘Vijf uur ben ik weg. Uiterlijk.’

Ze dacht even na. ‘Oké. Voor je weggaat heb je het op je bureau.’

Peter knikte. ‘Wat doen we? Binnen of buiten de deur?’ Ze liepen de gang op.

‘Vrijdag vandaag, hè?’

‘Ja’, zei Peter.

‘Dat betekent kroketten. Op naar de kantine!’

Jan Raven draaide zijn Jaguar de parkeergarage van European Hayward in en liet de auto langzaam naar beneden rollen. Het vereiste enig nauwkeurig manoeuvreren om de grote wagen in een van de kleine vakken te krijgen. Moderne garages waren niet meer gebouwd op luxe vervoermiddelen. Toen hij het ding eindelijk netjes op een plaatsje had, was de afstand tussen zijn auto en de volgende zo gering dat hij het portier nauwelijks meer open kon krijgen. Slechts met de grootste moeite kon hij zich naar buiten wurmen, waarbij zijn geprononceerde buik hem nog het meeste parten speelde. Hij zuchtte. Met een beheerst gebaar duwde hij het portier dicht. Raven was er de man niet naar om ergernis in zijn gedrag tot uiting te laten komen. Slaan met deuren was een teken van zwakte. Schreeuwen ook. Opwinding en woede waren voor het gemene volk. Wie zich daarmee inliet, moest zich ook tevredenstellen met het bijbehorend niveau. Harde feiten, maar simpel.

Hij pakte zijn koffertje van de achterbank, sloot de auto af en nam de lift naar boven. Vanochtend had hij een laatste bespreking gevoerd met de voorzitter van de Hayward Marine Insurance Group, de moedermaatschappij van European Hayward Rotterdam. De meest recente cijfers waren op tafel gekomen en de ontwikkeling van European Hayward was nog zorgwekkender dan bij de laatste halfjaarrapportage al was gebleken.

Sinds de overname, vijf jaar geleden, was het bedrijf langzaam maar zeker afgezakt. Van een bij lange na niet florissant maar toch positief resultaat in 1989 naar een ronduit rampzalig negatief resultaat in 1994. Het gat tussen premie-inkomsten en uitkeringen van verzekeringspenningen was enorm. Terwijl de risico’s toenamen – en dan vooral de cascorisico’s – was het premieniveau gelijk gebleven en was het premievolume gekelderd. Met andere woorden: terwijl de uitgaven omhoogschoten, daalden de inkomsten. Van Tierden had zitten dromen, of slapen, of wat dan ook. Maar de man had er een puinhoop van gemaakt. Aangezien hij bij de overname een contract had gekregen waarin inkomen en positie werden gegarandeerd, was het voor Hayward goedkoper, en vooral oneindig veel makkelijker, hem naar een concernpositie weg te promoveren en een ander aan te trekken om het van hem over te nemen. Aldus geschiedde. En nu mocht Raven de kar uit de modder trekken.

De lift bereikte vrijwel geruisloos de twaalfde verdieping. Raven streek zijn jasje glad en stapte uit. Nog één middag met Van Tierden en dan ‘Goodbye and good riddance’. Vanaf maandag kon hij zelf aan de slag. Met een beminnelijke zwaai groette hij de dames van het directiesecretariaat. Nog nooit had iemand Jan Raven kunnen betrappen op onbeleefdheid of onbehoorlijk gedrag. Hij had echter het nauwelijks te onderdrukken gevoel dat European Hayward zijn geduld danig op de proef ging stellen. Als mevrouw Brachman een indicatie was, dan kon hij zijn lol nog op.

‘Is meneer Van Tierden op zijn kamer?’ vroeg hij aan een van de secretaresses.

‘Hij is nog aan het lunchen. Ik verwacht hem elk ogenblik terug.’

‘Prima’, zei hij. ‘Ik maak even een rondje over de afdeling.’ Hij besloot de extra tijd te gebruiken om bij Ellen Brachman binnen te lopen. Er waren een paar dingen in het gesprek van gisteren die hem niet zinden. De manier waarop zij over bepaalde zaken sprak, bijvoorbeeld. Hij kon er niet achter komen of ze nu met opzet jargon gebruikte, of dat ze echt dingen bedoelde die hij niet begreep. Tenminste, hij begreep wel wat ze zei, maar meer dan eens had hij het gevoel dat dingen hem ontglipten. Een kort praatje, tussen neus en lippen door, kon veel verhelderen. Hij liep de twee trappen naar de veertiende op. Haar deur stond open. Toch klopte hij. Beleefd.

‘Mevrouw Brachman?’ zei hij.

Ellen stond met een stapel dossiers in haar handen een paar laatste dingetjes te controleren voor ze naar de beurs ging. ‘Meneer Raven! Wat kan ik voor u doen? Kom binnen.’ Met haar vrije hand greep ze een stoel en ze trok hem dichter naar het bureau toe. ‘Gaat u zitten.’ Ze keek wat hulpeloos om zich heen. ‘Sorry voor de troep, maar u treft me precies op het meest hectische moment van de dag.’

Raven lachte. ‘Geeft niet’, zei hij. ‘Ik weet hoe het is. Heb je een minuutje?’ Hij ging zitten.

‘Ja ... ehm ... ja, natuurlijk. Ik bedoel ... ik moet even schakelen.’ Ze legde haar spullen weer neer en ging achter haar bureau zitten. ‘Zo,’ zei ze, ‘ik ben er weer.’

Raven streek zachtjes met zijn hand over zijn kalende hoofd. Het weinige grijze haar links, rechts en op zijn achterhoofd zat keurig in model. Het was meer een managersbeweging dan een haarcorrectie. O, ja, dacht Ellen, kapper. Niet vergeten.

‘Wat ik mij nou afvroeg: wanneer heb je die lui voor het laatst gesproken?’

‘Wie?’ zei Ellen.

‘Pardon?’

‘Wanneer heb ik wie voor het laatst gesproken? Over wie heeft u het?’

Weer voelde Raven dat knagende onbehagen in zijn buik. Waarom zei ze dat nou? De woorden die ze gebruikte waren helder als glas, maar wat bedoelde ze ermee? ‘Met de klant, natuurlijk’, zei hij. ‘De All Virtue, bedoel ik. Of wie hen dan ook vertegenwoordigt. Dat zal wel een advocaat zijn, neem ik aan.’

Ellen keek hem aan met ogen vol afstand. Hoe kon hij denken dat zij, Ellen, schadebehandelaar, contact had met houders van polissen? Klanten? European Hayward had helemaal geen klanten. Haar hoofd tolde van de verwarring. Recht voor zijn raap was de enige manier.

‘Ik heb nog nooit met iemand van de All Virtue, of liever gezegd Maritima Bueplate Ltda gesproken’, zei ze.

‘Hoe bedoel je?’

‘Gewoon, zoals ik het zeg. Ik ken daar niemand. Ja, in het dossier staat de naam van een directeur. Maar daar houdt het mee op. Als u iemand zoekt die contact heeft gehad met de polishouder moet u Halberstein hebben.’

‘Ja, maar die werkt hier niet.’

‘Nee. Natuurlijk niet. Mooie boel zou dat zijn. Die zit bij Romstad Hullenaar.’ Het gesprek stokte. Zowel Ellen als Jan Raven zat gevangen in een voor hen onbekend onbegrip. Beiden hadden ze het idee dat de ander iets probeerde uit te lokken. Geen van beiden wilde geloven dat het eenvoudig een kwestie van gebrek aan vakkennis was.

Ellen schoof op haar stoel. De beurs opende over minder dan een kwartier en ze had alle beschikbare tijd daar hard nodig. ‘Als u wilt kan ik vanmiddag nog contact leggen met meneer Halberstein.’ Ze stond op en pakte haar spullen bij elkaar. ‘Ik moet hem toch nog spreken.’

‘Nee, nee’, zei Raven. ‘Dat is niet nodig.’ Hij wreef met zijn hand over zijn kalende kruin. ‘Luister, Ellen.’ Hij keek haar plotseling direct aan. ‘Ik mag toch wel Ellen zeggen?’

Ze knikte.

‘Mooi. Ik heet Jan, trouwens. Maar dat wist je al.’ Ze zag hem nadenken terwijl hij praatte. Vloeiend, zonder te haperen en zonder zijn vriendelijke intonatie te veranderen, stapte hij over van omgangsvormen naar kritiek op het werk.

‘Dit is niet goed’, zei hij. ‘Er gebeuren hier dingen die niet kunnen en niet mogen.’ Zijn stem was rustig en kalm, innemend bijna. ‘Ik geloof niet dat de ernst van de situatie tot je doordringt, Ellen. Als European Hayward niet uit de rode cijfers komt, is het einde oefening. Ingewikkelder kan ik het niet maken. Maar voordat ik het zover laat komen, is het einde Ellen Brachman.’ Door zijn beheerste manier van praten werd de dreiging alleen maar groter. Hij had geen last van woede of emotie. Als Ellen Brachman het veld moest ruimen, dan was die beslissing in vijf minuten genomen. Jan Raven zou er geen traan om laten.

‘Waar het om gaat,’ zei hij, ‘is dat mensen zich bewust worden van hun verantwoordelijkheden en zich daarnaar gaan gedragen. Als dat te veel gevraagd is, kunnen we beter afscheid van elkaar nemen.’ Huiveringwekkend beminnelijk. ‘Dat we elkaar even goed snappen.’ Hij stond op en liep naar de deur. ‘Mocht ik je vanmiddag niet meer zien, prettig weekend alvast.’ Hij draaide zich om en glimlachte de gang in.

Ellen had te veel haast om haar verbijstering te verwerken. Ze griste haar jas van de kapstok, schakelde haar telefoon door en stoof de deur uit. In de lift naar beneden, ergens rond de achtste verdieping, herinnerde ze zich de kopieën voor Peter. ‘Kut!’ zei ze, luidkeels. Het galmde in de kale ruimte. Beneden aangekomen drukte ze gelaten op nummer veertien. Het liep allemaal niet zoals ze had gehoopt.