Jan Eilander

What’s on a man’s mind?

Amsterdam, 2015

Dank voor de aankoop van dit e-boek van Uitgeverij Fosfor

Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe uitgaven van Fosfor?

Meldt u zich dan hier aan voor onze nieuwsbrief.

U mag dit e-boek voor eigen gebruik vrijelijk kopiëren zodat u het op elk apparaat dat u bezit kunt lezen. Elke andere verspreiding of openbaarmaking zonder voorafgaande toestemming van de uitgever is verboden.

Heeft u dit e-boek in uw bezit zonder dat u daarvoor heeft betaald? Overweeg het dan alsnog aan te schaffen. Daarmee steunt u de auteur van dit werk. De opbrengst van dit e-boek wordt gelijkelijk verdeeld tussen auteur en uitgever. Oftewel: van elke euro die dit boek opbrengt, gaat 50 cent naar de auteur en 50 cent naar de uitgever.

Meer informatie over Fosfor vindt u op www.fosfor.nl

Volg ons op twitter of facebook

Van Jan Eilander  verscheen eveneens bij uitgeverij Fosfor:

Rock 'n Roll Junkie

Eerste druk 2007

E-boek 2015

© 2015 Jan Eilander

E-boekontwerp Fosfor

Vormgeving omslag Zinnebeeld

ISBN 9789462251489

Uitgeverij Fosfor Amsterdam

What’s on a man’s mind? verscheen eerder bij Thomas Rap.

Flevopolder

De snelste route van Amsterdam naar Walibi World gaat via de Vogelweg. Een boerenweg parallel aan de A6 die Almere met Lelystad verbindt.

Ik heb in de Flevopolder gewoond. In Dronten. Dus ik weet dat.

De Vogelweg is de lekkerste weg van Nederland. Als je met een vaart van honderdtwintig kilometer per uur over die hobbels rijdt, dan gebeurt er echt iets met je.

Het was vakantie. Buiten miezerde het, binnen dreinde het: ‘Papa, ik verveel me zo.’

Dat ik nog aan werken toe zou komen was een illusie. Toe maar, wat zoon wilde.

Wat hij wilde was duidelijk. De commercials bij de commerciële omroepen hadden een enorme behoefte gekweekt: rollercoasters.

Actie! Vriendje geronseld, en naast mijn zoon op de achterbank van de Mercedes geplant.

Naar Walibi World. Over de Vogelweg. Bij de eerste hobbel was het meteen raak. Net over de bult werd de wagen uit zijn vering getild, om er, eenmaal geland, juist weer heel diep doorheen te zakken. De voorbank keek triomfantelijk in de achteruitkijkspiegel: ‘Voelden jullie dat ook in je buik?’

Nee, gierde de achterbank, de achterbank voelde het in de piemel. De voorbank glimlachte en bedacht zich dat de Vogelweg eigenlijk een heel mooi voorspel voor Walibi was. Domme, domme voorbank.

‘Beleef de dag van je leven in de Flevohof, Flevo-, Flevo-, Flevoooo-Hof.’

Toen ik nog in Dronten woonde heette Walibi Flevohof en was het een typisch jarenzeventigpark. Je mocht er spelen, maar je moest er ook wat van opsteken. De Flevohof ging over landbouw en veeteelt. Er waren tentoonstellingen over de constitutie van de aardappel (‘pieperpraat’), over gerst, en in de stallen kon je zien hoe een koe gemolken werd.

Leuk voor bleekneusjes uit Rotterdam, maar niet voor ons. Wij, de jongens uit het dorp, waren antilandbouw en veeteelt. Wij haatten boeren. Omdat ze overal waren. Als wij op weg naar school in Kampen op onze fietsen met terugtrapversnelling tegen de wind in beulden, jakkerden de boerenzoons ons voorbij op hun dure – vijftienhonderd gulden! – Kreidlers. In de pauze verknalden de boerenzoons ieder interessant gesprek over Alice Cooper en leuke meisjes met hun gemekker over de tractoren van Massey Fergusson. Als wij met ons elftal ‘uit’ moesten spelen, kwamen we steevast te laat omdat zij met hun levensgevaarlijke bietenwagens de weg versperden. Als wij in het kanaal zaten te karperen, spoten zij ons met hun sproeivliegtuigjes onder de DDT. Als wij in de soos op onze puntschoenen en in onze strakke colberts cool stonden te luchtgitaren op The Jean Genie van David Bowie, vroegen zij Thank God I’m a Countryboy van John Denver aan om op hun instapklompen te hossen. Ze roken naar suikerbiet of koe en voelden zich desondanks ver boven ons – burgers – verheven omdat hun ouders met geld van de Boerenleenbank enorme lappen grond hadden gepacht.

Als wij naar de Flevohof gingen – we gingen minimaal eenmaal per maand – sloegen we de educatie over. Wij kwamen om te keten. Dan klommen we in boomhutten. Dan doken we in de eerste ballenbak van Nederland – Ikea bestond nog niet. Of we renden over de kettingbrug. Dat was leuk. Soms, als je er hard stampend overheen liep, viel er weleens een schoolmeisje uit Rotterdam vanaf, zomaar in dat vieze meertje.

Walibi World ziet er indrukwekkend uit, maar je leert er niks. Of het moet zijn dat Bugs Bunny geen echt konijn is maar een polderjongen in een zweterig wollen pak.

Op de plek waar vroeger ‘de piepers praatten’ stonden we nu in de rij voor Superman The Ride. Een kermisattractie met het air van een NASA-experiment. De jongens stonden met gespannen koppies te wachten tot ze zo’n kar in mochten.

Goed dat er een vader in de buurt was om geruststellend een hand op hun schouders te leggen.

Het jonge stelletje in de aanpalende rij had de ‘keivette’ Superman al een keer of tien gedaan. Ze wisten dat je met een vaart van negentig kilometer per uur afgeschoten zou worden. En ze wisten ook iets over een lineair synchrone motor, en over g-krachten die vrijkwamen. Maar dat was natuurkunde.

In de Supermantrein was de plaatsbezetting dezelfde als in de auto. Voorbank voor, de achterbank achter. In een halfdonkere tunnel stond de trein even stil. Er begonnen wat lampjes te knipperen en toen… WHAM!… weg! Nog voor de Superman één keer over de kop vloog, voelde de voorbank hoe zijn nieren tegen zijn schouderbladen aanschopten. Anderhalve minuut later, de ingewanden hadden zich weer gehergroepeerd, was de voorbank kotsmisselijk, smeekte om een time-out.

Maar de voorbank had buiten de achterbank – twee kabouters op speed! – gerekend. Voort ging de hellevaart. Waar eens de bleekneusjes leerden dat melk niet in flessen aan de bomen groeit, rees nu de hoogste achtbaan van Europa op, de La Via Volta. Tiktiktiktiktik. Tergend langzaam kroop het treintje omhoog. Zo hoog dat je daar rechts mijn oude dorp kon zien liggen, recht voor ons het Veluwemeer en daar links het Strand Elburg, waar ik altijd met papa en mamaaaaaah…

We smakten naar beneden. Hemel en aarde verwisselden driemaal van plaats. Terwijl de achterbank joelde en krijste, probeerde de hersenstam van de voorbank er via zijn oren tussenuit te piepen.

Ziek, zwak en misselijk had ik nog twintig attracties te gaan.

‘Naar de zweefmolen!’

Ooit, eens, tijdens de driedaagse kermis in het dorp, klom ik de zweefmolen in om indruk te maken op Janny van der Berg. Ik zat nog niet of gleed van het stoeltje af en bleef nog net met mijn oksels achter het veiligheidskettinkje hangen. Ik kon niet meer omhoogkomen, ik kon ook niet bij de grond. Mijn overhemd was opgekropen tot voorbij de tepels, de broek afgezakt tot ver onder de bilspleet. Vijf minuten bleef ik met trappelende pootjes bungelen. De boerenzoons lachten me uit, wezen me na, Janny wees me af. Geen zweefmolen dus.

Weet je wat, zei ik, als de jongens nu eens als echte stoere mannen de rest van de dag alleen doorbrachten, dan ging papa een beetje toeren. ‘Yes!’ juichte de achterbank, blij dat ze van die bange schijter verlost waren.

Ik stuurde de Mercedes langs de Rivièra-camping, de polderdijk op. Mijn hoofd zong, vrij naar Wim Sonneveld: ‘Thuis heb ik nog een ansichtkaart waarop… ikke sta.’

Strand Elburg. Jaren niet meer aan gedacht.

Er was nog niks veranderd. Nog steeds hartstikke jaren zestig. De parkeerplaats was nog steeds een taartpunt van klinkers, ingeklemd tussen de weg naar Biddinghuizen en de polderdijk. De paardebloemen in het talud. Het zandpaadje tussen de lage struikjes door. Het strand, opgespoten en wit, groezelig water. Rietkragen in een branding, die maar niet wilde golven. Hier en daar plukjes roodverbrande mensen achter windschermen. En daar, inmiddels opgeschilderd in frisse breezerkleurtjes, maar nog steeds van wrakhout: het Strandpaviljoen.

Tevreden ging ik languit in het zand liggen, de ogen gesloten.

Daar gaan we weer. Op de solexen. Zusje bij mama achterop, ik bij papa achterop. Jongens met vlassnorretjes en afgeknipte spijkerbroeken fietsen ons vrolijk zwaaiend voorbij. De vestingpoort van Elburg onderdoor. Over de ophaalbrug die het nieuwe met het oude land verbindt. Papa duwt de solexen, die natuurlijk niet op slot hoeven, in de struiken. Mama spreidt de deken uit op ons vaste plekje: links van het Paviljoen, daar waar het zand net niet meer nat is, maar waarvandaan ze ons de hele dag in de gaten kan houden. Papa klungelt met het windscherm terwijl wij net zo lang in het water spelen tot we ribbels in onze vingers krijgen. Om één uur eten we boterhammen met gesmolten chocoladehagel en drinken limonade uit een plastic veldfles. Papa neemt één pijpje pils. Na het eten even slapen. Heel ver weg voelen we de hand van mama die onze ruggen en – heel belangrijk! – kuiten dik insmeert met witte Nivea-zalf. We dromen het geluid van de transistorradio van de jongens met de vlassnorretjes mee: De Bietels (maar je schrijft Be-atles) zijn alweer ‘klapper van de week’.

In een emmertje maken we van wit zand en water heksensoep, die lekker stroperig tussen de vingers doorsijpelt. Zo meteen gaat mama zwemmen. Papa houdt het kleed omhoog waarachter mama zich kan omkleden. Als mama haar baantjes trekt mag je niet spetteren. Zogenaamd omdat ze niet wil dat haar haar nat wordt, maar ze is gewoon bang voor water. Dat weten zusje en ik heus wel. We krijgen allebei een dubbeltje om een ijslolly op twee stokjes te kopen in het paviljoen. De zandkorreltjes op de houten vlonder kriebelen lekker onder onze door het zand verbrande voetzolen. De ijsjes smelten sneller dan we kunnen eten. Nog voor we bij het windscherm terug zijn, zitten we helemaal onder de oranje plak.

En dan zien we opeens die meneer het strand op wandelen. Lange broek, vettig haar. Tien meter bij ons vandaan plant hij een camera op houten poten in het zand. Hij gooit een zwarte doek over het toestel en kruipt er zelf ook onder. ‘Maham, is die meneer van de televisie?’

Mama kijkt verveeld op, ze zit net even lekker in haar Libelle of Eva. We moeten er maar voor gaan liggen, dan merken we het vanzelf wel, zegt ze. Zusje is te verlegen. Ikke niet. Welke kant meneer zijn camera ook op draait, ik draai mee. De man zwaait en schreeuwt: ‘Ga weg!’ Uiteindelijk drukt hij toch maar af. (Ik kom niet op tv, maar sta een jaar later pontificaal – rattenkopje, ogen half dichtgeknepen – in alle ansichtkaartrekken, en als je goed kijkt kun je op de achtergrond mama’s blauwe vest over een van de stokken van ons windscherm zien hangen.)

Papa is al aan het pakken, bindt het windscherm vast op de bagagedrager van zijn solex. Straks moet ik daar weer op zitten.

We mogen nog even spelen, maar niet meer helemaal het water in, want de zwembroeken zijn bijna droog en mama houdt niet van natte rommel in de badtas. Ik graaf een diepe kuil in de vloedlijn, zit al zeker een halve meter in de zwarte klei. Twee vlassnorretjes bekogelen elkaar met heksensoep. Ik krijg een klodder in m’n oog. Van schrik plant ik de schep in m’n grote teen. Auw, bloed, huilen, de halve teen ligt los. Mama is in paniek, zusje zou het liefst meehuilen. En papa is papa, stoer. Hij tilt me op en wast de teen onder een druppelend kraantje naast de wc…

VROEEEEMMM!

Ik schrok wakker van een enorme herrie: een man met gepiercete tepels parkeerde z’n waterscooter boven op mijn puntschoenen… Hij mompelde iets van sorry, maar ook dat alleen mafkezen met hun schoenen aan op het strand gaan liggen.

Ik wandelde het Paviljoen in: een pijpje pils ter nagedachtenis aan papa. Uit de speakers bulkte dance. Voor en achter de bar jongens en meisjes die op Daan Schuurmans en Georgina Verbaan leken en breezertjes dronken.

Ik bestelde een biertje.

‘Gewoon of pink,’ vroeg Daan Schuurmans.

Pink?

‘Ja. Pink, dat betekent roze. Met grapefruitsmaak,’ gaapte hij.

Huh!? Er trok een roze waas voor mijn ogen.

Ik sleur Daan over die toonbank, plant m’n voorhoofd tegen het zijne. Krak! Bloed uit de neus. Hij zakt onderuit. Ik zet de punt van m’n Italiaanse schoenen tegen z’n scrotum, en schreeuw in zijn gezicht: ‘Roze bier?! Ik vroeg om één pijpje pils. Een biertje dat ruikt en smaakt naar hop, naar goudgele, golvende gerst. Niet naar grapefruit, idioot.’ Ik graai een beugelfles Grolsch achter de tap vandaan, ik schud en knal ’m open – Pok, tsssssss. Omwille van de welvaartsziekte die lifestyle heet, is alles wat was nu oud en belegen, niet meer binnen handbereik. Ik schreeuw: ‘Weet je wat lifestyle is! Een café vol blozende polderjongens en een stamtafel die bruin ziet van de beugels, en, eh…’

Durfde ik het maar, was ik maar een held. Laat u maar zitten, zei ik tegen Daan.

Ik moest terug naar Walibi, naar mijn jongen en zijn vriendje. Vlak voor het park dichtging vond ik de achterbank terug in de voormalige gerstvelden.

Ze wilden nog niet weg. Want ze moesten nog één keer – ’t werd hun tweede keer – drie keer over de kop slaan in de Condor.

Terwijl de adrenaline nog uit hun oren gulpte, propte ik ze in de auto.

Op de lekkerste weg van Nederland maakte ik extra vaart. Bij hobbel drie keek ik triomfantelijk in de achteruitkijkspiegel: ‘Yes, de Vogelweg!’

De achterbank had zich door de bultjes lekker in slaap laten wiegen.

Tournee

Onze band speelde eerst glitterrock uit de vroege jaren zeventig. Mud, Gary Glitter, David Bowie, T-Rex, maar dan in de stijl van de late jaren zeventig. Op z’n punks. Veel optredens in stoere kroegen en jongerencentra waar zelfs een blind paard geen schade kon aanrichten.

De aantrekkelijkste boeking kwam van Muziekcafé de Braskoer. Een zaak met status. En, niet onbelangrijk, gelegen op het eiland Terschelling!

De gage bedroeg zeshonderd gulden plus één gratis overnachting. Weliswaar in een jeugdherberg, maar toch: Hé, een tournee!

Nou rommelde het toen al wel een beetje in de band. De zanger was de bandleider, de vooruitgeschoven post. Maar de gitarist was het muzikale brein, hij kon in z’n eentje klinken als de hele Glitterband. Hij schermde met nieuwe, mooie aanbiedingen: hij was gevraagd door een andere band als zanger/gitarist/frontman en claimde een status aparte. Hij bleef maar zeuren over die gig op Terschelling. Waarom we in een jeugdherberg moesten slapen? Waarom ik geen hotel had geregeld, en ga zo maar door.

Op de boot was de sfeer buiten verwachting goed. Band on the run, net een schoolreisje. De meisjes waren mee, zelfs de nieuwe vriendin van de gitarist, een gothic-achtig type, een soort vleermuis, maar heel aardig. Terwijl de regen over het Wad zwiepte, dronken we bier in de scheepsbar.

Het bleef maar leuk. Van de boot opgehaald met een busje. In de zaal ontvangen als artiesten waar veel van verwacht werd. Lekker pizza’s gegeten. De flessen in de kleedkamer mochten allemaal op. Een volle zaal en een band in bloedvorm. Er werd keihard meegeloeid, en heel hoog gesprongen bij Blockbuster van The Sweet. Er werd gedeind, met aanstekers gezwaaid bij de elf minuten durende versie van Rock‘n’Roll Suicide, een van David Bowie’s mooiste.

Na afloop werden we, dankzij de muziek, vrienden voor het leven met een twintigtal eilandbewoners. Veel gekeet, beetje gedold, zo van: hé, ik ben ook een eilander! Lachen.

Diep in de nacht bracht een verlengde taxi ons naar de jeugdherberg.

De ene helft van de groep sliep in een soort privé-kamertje. De andere helft – de bassist en de gitarist plus vriendin – op de grote slaapzaal met de stapelbedden. De gitarist – hij was overladen met complimentjes – stak voor zijn doen in een erg coulante bui: hij vond de slaapzaal oké, er lag verder toch niemand anders.

Hij schoof twee stapelbedden tegen elkaar, en kroop onderin lepeltje/lepeltje tegen z’n vriendin aan.

‘Trusten allemaal!’ riep-ie lief.

De volgende ochtend zat de bassist alleen aan het ontbijt, hij grijnsde: ‘Ze zijn weg.’

Die nacht was om een uur of vijf – Beng! – de deur van de slaapzaal opengevlogen! Stond er een heel – en zwaar dronken – voetbalelftal in de slaapzaal.

De voetballers roken een leeg bed en vielen om. Behalve die ene, die wilde liever bij de gitarist in bed. Niet bij het vleermuisje, bij de gitarist, lekker lepeltje/lepeltje.

Na een schermutseling van niks werkte de gitarist de zatlap het bed uit. Maar de voetballer wilde dicht bij de gitarist blijven en klom in het bed boven de gitarist. De gitarist weer kwaad, maar de vriendin suste: laat nou maar, die slaapt zo!

Twee uur later schrokken de bassist en de voetballers wakker. Er werd gescholden en gevochten. De gitarist stond in z’n onderbroek op de voetballer in te beuken, zijn mooie Simply Red-krullenbos lag plat op z’n hoofd, helemaal doorweekt.

De voetballer had in z’n slaap in bed gepist. De urine was door de matras heen op het hoofd van de gitarist gestroomd. De rest van het voetbalteam wilde het nog voor hun teamgenoot opnemen maar toen ze dat hoorden van die pis, gaven ze hun teamgenoot toch op z’n flikker. De aanvoerder bood wel duizend keer z’n excuses aan: op je hoofd gepist worden, dat was wel zo’n beetje het ergste wat je kon overkomen.

Aan het einde van de middag belden we vanaf het eiland met de gitarist. Het vleermuisje nam op. ‘Aah joh,’ giechelde ze, toen we zeiden dat we het zo sneu vonden van dat pissen enzo. De gitarist kwam niet aan de telefoon. We hoorden hem roepen dat hij sliep.

Twee dagen later speelden we ’s nachts op de Nederlandse Filmdagen in Utrecht. Tijdens de soundcheck hadden de drummer en de gitarist een aanvaring over iets onbenulligs, iets met een snoertje. De drummer wees met z’n stokje naar de gitarist: ‘Aah, je kunt wel zo’n grote bek hebben, maar als het erop aankomt, zeikt iedereen over je heen.’

De bassist en ik vonden dat erg grappig.

De gitarist nam ontslag. Het optreden, de volgende avond in Brabant, maakte hij nog af, maar hij wenste niet meer met ons in het busje te reizen. In de auto van z’n moeder kwam hij naar onze allerlaatste glittershow.

Diner

Zij was van de film. Ik niet, niet echt.

Toen de liefde nog zo geheim was dat zelfs wij niets in de gaten hadden, gaf ze mij voor mijn verjaardag een boek waarin de film Paris Texas van Wim Wenders shot voor shot wordt verklaard. Een cadeau dat ik nooit graag had willen hebben, maar omdat ze er zo lief bij keek, zei ik: ‘Wat origineel.’

Ik nam haar mee naar de film Purple Rain. Vanwege muzikant Prince, die aan het eind van de film, na een hoop klassieke tegenslag – slechte vader dood, funky band kwijt, en vooral in de steek gelaten door heel mooi meisje – het titelnummer doet. Hij kruipt in de hals van zijn gitaar, krijst, kronkelt, croont, zo hartverscheurend hartstochtelijk: ‘Such a shame our friendship had to end, Purple rain. Het meisje – rondborstige Apollonia – drijft naar hem toe, de band – The Time – ligt als een plas water aan zijn voeten en de vader herrijst nét niet uit zijn graf om zijn verontschuldigingen aan te bieden: een heel happy Hollywood end.

Zij pufte en steunde. Ik hoorde haar denken: ‘Heb ik dat? Man met smaak als pispot!’

Ik zweette en zag door haar ogen het beroerde acteerwerk, dat flinterdunne Bouquetreeks-verhaallijntje.

Om de vijftien minuten wilde ze weg. Ik lachte, ik gromde, ik fluisterde en uiteindelijk smeekte ik: ‘Wacht nou, wacht af, alsjeblieft.’ Zeven minuten voor de aftiteling gespte Prince zijn gitaar om: Only want to see you bathing in the PURPLE RAIN. Hartverscheurende hartstocht. Onweerstaanbaar. Zij ging voor gaas. We moesten wel zoenen.

Het liedje Purple Rain symboliseerde – symboliseert al 25 jaar – onze verbintenis. De film Purple Rain daarentegen symboliseerde een… nee, geen twistpunt… een scheiding der geesten, wellicht. De film hoefde ze nooit meer te zien.

Uit veiligheidsoverwegingen wachtte ik nog even om haar een van mijn dierbaarste films aller tijden te laten zien. Diner van Barry Levinson uit 1982. Een film die niet uitnodigt tot zoenen, die niet uitnodigt tot discussie over filmkunst.

Diner speelt in het begin van de jaren zestig. Een groepje jonge jongens staat op de drempel naar volwassenheid, maar zelf willen ze liever eeuwig jochies blijven. In de nacht, als het ‘normale’ leven gedaan is, komen ze bij elkaar in een diner, een klassieke Amerikaanse cafetaria en geven zich over aan slap ‘jongensgeouwehoer’, maken zich druk over futiliteiten, die natuurlijk helemaal geen futiliteiten zijn! Hé, pas op. De dialogen gaan over niks en alles tegelijk. Diner is mijn lach- en mijn traanspiegel.

Aan het begin van de film wordt de toon gezet.

Eddie (Steve Guttenberg), Modell (Paul Reiser) en Shrevie (Daniel Stern) zitten in de overvolle diner aan een tafeltje bij het raam.

Eddie: ‘Wie vind je beter, Frank Sinatra of Johnny Mathis?’

Modell: ‘Mathis.’

Eddie: ‘O nee, hè. Sinatra, man. Sinatra is the man. He is big in film, big in nightclubs.’

Modell: ‘Dan vraag ik het anders: als je een meisje wilt versieren, was je dan liever Sinatra of Mathis?’

Eddie: ‘Ja, hèhè. Mathis, natuurlijk.’

Modell, tegen Shrevie: ‘En jij?’

Shrevie: ‘Ik ben al getrouwd, ik versier niet meer.’

Kleine timelapse:

De jongens eten. Eddie heeft nog een half broodje rosbief op z’n bordje liggen, waar gierige Modell begerig naar kijkt.

Modell: ‘Wat heb je daar, rosbief?’

Eddie is meteen geagiteerd: ‘Vraag me dat nooit meer, wil je?’

Modell: ‘Eet je ’m op?’

Eddie: ‘Ja, ik eet ’m op.’

Modell: ‘Want als je ’m niet opeet, wil ik ’m wel.’

Eddie, pissed: ‘Zeg het gewoon. Zeg: Ik wil jouw broodje rosbief. En dan krijg je het.’

Shrevie: ‘Hou nou eens op, man. Het is elke keer hetzelfde. Je weet toch wat hij bedoelt.’

Eddie: ‘Ja, ik weet wat hij bedoelt, maar hij draait er maar omheen, he beats around the bush, he beats around the bush.’

Modell speelt de vermoorde onschuld: ‘Als ik het echt wilde zou ik het je heus wel vragen.’

Shrevie: ‘Hou op!’

Eddie: ‘Je bent vervelend, ik probeer te eten.’

Shrevie: ‘Als je wilt eten, eet. En als je ’m de sandwich wilt geven, geef ’m de sandwich. Anders houd je je kop.’

Modell, pest: ‘Eet dan, eet je broodje dan op… Moet je die ogen zien! Ik stel je een normale vraag, en… Weet je wat jouw probleem is… Je kauwt je eten niet. Daarom ben je altijd zo prikkelbaar.

Eddie: ‘Oeh, Modell, je maakt me gek, my blood is boiling.’

Shrevie: ‘Dan neem ik het wel.’

Shrevie pakt het broodje van Eddie’s bordje, neemt een hap.

Eddie gelooft z’n ogen niet, tegen Modell: ‘Zie je wat je hebt veroorzaakt!’

Modell: ‘Nou heb ik het nog gedaan, hij pakte je sandwich. Eet maar op, Shrevie!’

Eddie: ‘Niet te geloven. Jullie tweeën spannen tegen me samen.’

Eind jaren tachtig was Diner eindelijk te huur in de betere videotheek. Het moest er een keer van komen. Kaarsjes aan, biertje, glaasje wijn voor het meisje, toastjes Franse kaas, bosje bloemen op tafel. De avond schreeuwde om een optimaal sfeerbeeld, of, om met Shrevie te spreken: this was important to me.

Mijn meisje schrok toen ze Steve Guttenberg alias Eddie herkende als ‘die dweil’ uit Police Academy 1 tot en met 6.

Toen Mickey Rourke halverwege de film zijn pik via de onderkant in een beker popcorn propte, pestte ze: ‘Wilde je me daarom deze film laten zien?’

Nee! (Hoewel ik die pik in de popcorn wel leuk vond.)

De sleutelscène is die met Shrevie en zijn vrouw Beth, waarbij, voor alle duidelijkheid, mijn hart bij Shrevie ligt.

Shrevie en Beth zijn als eersten van de vriendenclub getrouwd, ze wonen samen. Maar Shrevie mist iets. Avontuur & spanning, het ‘verlengde jongensleven’.

Shrevie en Beth zijn samen thuis. Beth lakt haar nagels in de keuken. Shrevie zit in de woonkamer op zijn knieën voor zijn platenkastje. Hij zoekt een elpee, maar waar is die elpee? Hij vindt ’m uiteindelijk op een plek waar hij hem niet had verwacht. Hij schreeuwt naar de keuken: ‘Beth, kom hier.’

Beth: ‘Ik zit midden in een kruiswoordpuzzel.’

Shrevie: ‘Come here!’

Beth: ‘Wat is er?’

Shrevie: ‘Je draait toch al heel lang mijn platen?’

Beth: ‘Ja, hoezo.’

Shrevie: ‘Oké, so you know the procedures, right?’

Beth: ‘Jaha, ze staan op alfabetische volgorde.’

Shrevie: ‘And what else?’

Beth: ‘Alfabetisch en dan chronologisch.’

Shrevie, bozer: ‘And what else!?’

Beth: ‘Weet ik niet.’

Shrevie, nu echt kwaad: ‘Je weet het niet? Ik geef je een hint. Ik vond mijn James Brown-plaat bij de J. En dat is nog niet alles. Hij stond in de rock-’n-roll sectie! En niet bij de R&B. Hoe kun je dat nou doen?’

Beth: ‘Omdat het te ingewikkeld is, Shrevie. Elke keer als ik een plaat draai, moet ik die hele procedure doorlopen. Ik wil gewoon naar muziek luisteren, meer niet. Het is gewoon te ingewikkeld om de platen op de juiste plek terug te zetten, okay.’

Shrevie: ‘Zet gewoon de rock-’n-roll platen bij de rock’n-roll en de R&B bij de R&B, ja! Ik bedoel, je zet Charlie Parker toch ook niet bij de rock-’n-roll?’

Beth: ‘Wie is Charlie Parker?’

Shrevie wordt gek: ‘JAZZ! JAZZ! Hij was de grootste jazz-saxofoonspeler die ooit heeft geleefd!’

Beth is aangedaan: ‘Shrevie, waarom ben je zo boos! Het is gewoon muziek. Zo erg is het allemaal niet.’

Shrevie schreeuwt: ‘Snap je dan helemaal niks. Dit is heel belangrijk voor mij!’

Beth, tranen in haar ogen: ‘Shrevie, waarom schreeuw je tegen mij. Ik hoor je nooit tegen je vrienden schreeuwen.’

Shrevie pakt, zonder op het hoesje te kijken een single uit de kast, geeft het aan zijn vrouw.

Shrevie: ‘Oké, wat is de hitsingle?’

Beth: ‘Good Golly Miss Molly.’

Shrevie: ‘Oké, nu vraag je wat er op de achterkant staat, ask me what’s on the flipside.’

Beth: ‘Waarom?’

Shrevie schreeuwt: ‘Just ask me what’s on the flipside, okay!’

Beth: ‘What’s on the flipside?’

Shrevie: ‘Hey, hey, hey! 1958. Specialty Records.’

Beth knikt.

Shrevie, boos en verdrietig tegelijk: ‘Zie je, dat soort dingen vraag je me nooit. You never ask me what’s on the flipside!’

Nu is Beth kwaad: ‘Nee! Omdat me dat geen reet interesseert! Who cares what’s on a flipside?’

Shrevie: ‘I do! Mij, mij maakt dat wat uit. Elke plaat heeft een betekenis voor mij. Het label. De producer. Het jaar waarin het werd gemaakt. Wie kopieerde wiens stijl, en wie bouwde die stijl verder uit. Dus, blijf in het vervolg met je poten van mijn platen af, ja!’

Shrevie staat op, trekt zijn jas aan. Hij gaat weg. Naar zijn vrienden in de diner. Bij de deur draait hij zich nog één keer om, geëmotioneerd: ‘De eerste keer dat ik jou ontmoette op het examenfeest van Modell’s zuster… Toen ik de zaal in liep speelde de band Ain’t that a shame.’

En weg is-ie.

En weer was ik Shrevie.

Kippenvel op mijn armen, beetje natte ogen.

‘Snap je ’t, nou?’ vroeg ik aan mijn meisje.

Ze legde haar hand op mijn arm, keek me lief aan.

Snappen, snappen?

Echt snappen?

Nee.

Maar ze waardeerde mijn eerlijkheid.

‘Bedankt,’ zei ze.

Valentijn

Zij vroeg wat ik ging doen aan Valentijnsdag en ik zei: ‘Huh?’

Het was dan wel definitief aan, maar we spraken nog te vaak een andere taal.

Ze spijkerde me snel bij. Op veertien februari, Valentijnsdag, worden lovers geacht elkaar te verrassen. En o ja, zei ze, stukjes zeep vond ze niksig.

Februari in de polder, dat was dromen van de Elfstedentocht die toch niet doorging. Dat was dromen van het eerste kievitseitje dat je toch nooit vond. Februari was de lekkerste ‘niets-aan-de-hand-maand’ van het jaar. Geen Kerst, geen oorlogsslachtoffers te herdenken, geen Koninginnedag, geen paaseieren, geen laatste schooldag, geen verplichte gezelligheid, geen getob over wat je voor wie zou kopen, en je hoefde ook niet blij op te veren bij een cadeau dat je nooit had willen hebben.

Valentijnsdag, een dilemma: februari moest februari blijven en zij moest bij mij blijven.

Ik verzon een gezellig avondje uit in Amsterdam. Op en rond het Rembrandtplein. We waren er een paar keer met de voetbalclub geweest: onwaarschijnlijke lol gehad.

Op Valentijnsavond stapten we de Thorbeckebar binnen, een volkse tent waar de mannen staartjes en opengewerkte overhemden droegen, waar de vrouwen hoog en blond haar en geprononceerde billen hadden. Waar ze op orkaansterkte smartlappen en Ajax-liedjes draaiden en waar je door de microfoon mocht meezingen met de plaatjes.

Het café was niet mijn meisjes café: een tikkeltje te plat. Maar omdat ik het naar mijn zin had, vond zij het ook leuk. Kijk! Deze avond had alles in zich om romantisch te worden. We zaten dicht bij elkaar, zoenden en praatten:

– Wat zeg je?

– Ik versta je niet?

– Hè?

Heel intiem. In een overmoedige bui meldde ik me bij de diskjockey. Ik stapte in de spotlights, look m’n ogen en fluisterde in de microfoon dat ik op deze speciale avond een lied wilde zingen voor de mooiste en liefste vrouw die ik kende. WHAP, als één man draaide het publiek zich om naar mijn meisje, ze kreeg een rood hoofd. Bij het intro van mijn lied gingen de eerste aanstekers de lucht in. Ik schokschouderde en croonde: ‘Een Amsterdamse jongen, een jongen met gevoel, in Amsterdam geboren, met slechts één levensdoel… Ja, dat is Johan, wij vergeten hem nooit meer…’

Het applaus in de zaal was oorverdovend, de stilte aan ‘ons’ tafeltje ook. Ze schudde het hoofd. Had ze goed begrepen dat ik, zojuist, speciaal voor haar, een lied had gezongen over ene Johan Cruijff?

Ja, dat had ze goed begrepen.

Ze zei dat ik een boer was en keek verveeld weg. Na een kwartiertje stond ze op.

Op het Rembrandtplein haalde ik haar in.

Om de avond te redden moest ik ijzersterk terugkomen.

De echte verrassing was natuurlijk dat we, uhhh, we gingen overnachten in ‘dit’ hotel hier.

‘Dat is het Schillerhotel!’

‘Yep!’

‘Geloof je het zelf?’

‘Yep.’

De nacht moest vooruit betaald worden.

Duur! Mijn hele februaribudget. Maar er was geen weg terug! Ik knipoogde stoer. Als een man van de wereld trok ik een vol pakje betaalcheques uit mijn binnenzak en schreef een hele kaart – driehonderd gulden! – uit.

De nacht was een nacht die je alleen in films ziet.

Roomservice en romantiek met alles erop en eraan. Valentijn stak in een bloedvorm.

Aan het begin van de ochtend werd ik wakker. Hoorde ik iets of iemand?

‘Wat was dat?’ vroeg mijn meisje.

De deur sloeg dicht.

‘Kammuhmesjuh,’ dubbeletongde ik.

De volgende ochtend kwam de kater. We waren beroofd. Horloge weg. Portemonnee leeg. De negentien overgebleven betaalcheques verdwenen. Er viel niks te bewijzen.

Maar ik wist – en weet nog steeds! – precies hoe het zat: ‘Het was de baliebediende. Ik zag die rotkop wel kijken naar mijn cheques.’

De hotelier lachte schamper: ‘Mijn personeel is voor honderd procent betrouwbaar, ik wou dat ik dat van iedereen kon zeggen.’ Je zag ’m denken: man in kennelijke staat gaat vreemd in een hotel in de stad waar hij woont, geeft veel te veel geld uit en probeert nog iets van zijn verlies goed te maken: ‘Meneertje toch…’

Een financiële ramp: de kaarten waren weliswaar verzekerd, maar het eigen risico bedroeg twintig procent, bijna vier betaalkaarten.

Ik was klaar met Valentijnsdag. Mijn meisje niet. Een jaar later trakteerde zij mij.

Geblinddoekt werd ik een ‘spiritueel sentrum’ binnengeloodst, moest me helemaal uitkleden en kreeg voor het eerst van mijn leven een massage. Van een Shiatsumaster. Shiatsu-massage, leerde ik toen, heeft niks van doen met warme geurende oliën, zacht knedende handen en erotiek. Shiatsu is Japans en laat zich het best omschrijven als origami met ledematen. De marteling duurde een uur, en zeer dat het deed!

Later op de avond vond ik het gemangelde lijf opgevouwen terug op een hard kussen aan een veel te laag tafeltje. Ik at sushi, rauwe vis, voor het eerst van mijn leven. Helemaal niet naar. Ik dronk voor het eerst saké, zeg maar witte glühwein. Zo! Lekker. Te lekker, de drank ging in mijn hersens een chemische verbinding aan met de kwade sappen die de Shiatsu-meester in mijn lijf had losgemaakt. Mijn meisje zei iets, of misschien zei ze iets wel juist niet, ik had allang geen enkel idee meer, maar kwaad dat ik werd! ‘Dit’ hoefde ik niet te pikken. ‘Zo’ wenste ik me niet te laten behandelen.

‘Hoe wil je niet behandeld worden,’ vroeg ze radeloos.

‘Dat zul jij niet weten!’ Ik brak het bestek – twee houten stokjes die me de hele avond al hadden dwarsgezeten – doormidden en verdween in de nacht.

De volgende dag belde ze me op. Waarom ik opeens zo kwaad werd.

Ik kon me de avond amper herinneren, maar aan toegeven deed ik nog niet: ‘Dat je dat nog durft te vragen. Ik vond het volkomen stijlloos van je.’

‘Wat vond je stijlloos, dan?’

‘Nou datte, alles.’

‘Je weet het zelf niet eens meer.’

Ik zweeg.

Ze wilde dat ik ‘sorry’ zei.

Zachtjes mompelde ik dat ik me misschien wel een beetje had ‘angstld’.

‘Wat zeg je?’

‘Ja, dan moet je maar beter luisteren, ik blijf het niet herhalen.’

Ze grinnikte: ‘Mijn God, wat ben jij een moeilijk mannetje.’

Ze vertelde dat ze, toen ze het restaurant verliet, werd ingesloten door zeker tien tiener-ettertjes, ze moest haar portemonnee afgeven: ‘Maar ik was nog zo kwaad vanwege dat debiele gedrag van jou, dat ik schreeuwde: ‘Godverdomme jongens, het is Valentijnsdag, ik heb een ongelooflijke kutavond gehad. Dus opsodemieteren! Nu. Ze weken uiteen. Ik voelde me net Mozes.’

‘Het spijt me,’ zei ik.

Een enkele keer komt Valentijn nog weleens langs. Met voorzichtige cadeautjes, een bloemetje, een luchtje, een boek, veilig niksige materie.

Maar geen zeep. O nee. Levensgevaarlijk. Voor je het weet glijd je erover uit, hang je met je voortanden aan de rand van het ligbad, en dan moet je jackets en die zitten niet in het ziekenfondspakket.