Daniëlle van Bakel

Mijn leven is een sportveld

Uitgegeven in eigen beheer
www.mijnleveniseensportveld.nl

Voor Sophie, mijn grote liefde, mijn soulmate en mijn inspiratie.

Inhoud

Voorwoord

1    Twintig parallellen

2    Wat een lelijk jong

3    The Canadian Connection

4    Een eigenzinnig kind

5    CIOS, mijn sportbasis

6    Hoofd, hart en ziel

7    We are family 1 – Grenda

8    We are family 2 – Van Bakel

9    SODA vijfendertig

10  Sport, mijn grote passie

11  Sport, van hobby naar beroep

12  Dromen worden werkelijkheid

13  Van Aalst tot Alaska

14  De reis om de wereld in 128 dagen

15  De kunst van het loslaten

16  Een sluipmoordenaar

17  Dertien dagen

18  De symboliek van vijfendertig

19  Vechten en opkrabbelen

20  Veranderend inzicht

Dankwoord

Bronvermelding

Partners

Colofon

Voorwoord

Passie maakt het verschil! Het woord passie loopt als een rode draad door mijn leven en zeker door mijn carrière. Eerst in mijn periode als profkeeper bij FC Utrecht, Nottingham Forest, PSV en het Nederlands elftal. Later als gastspreker op werkconferenties en bijeenkomsten voor het bedrijfsleven. Passie is een geweldige drijfveer! Het bindt en inspireert mensen om er samen iets van te maken. Om als team plezier te hebben en resultaten te scoren. Dat draag ik overal en altijd uit.

Als directeur van de Stichting Sports and Technology ben ik Daniëlle vanaf 1995 om de zoveel tijd tegengekomen. Tijdens sportstimuleringsprojecten en praktijkmeetings in Eindhoven vervult zij achter de schermen een bijzondere inhoudelijke rol. Telkens is mij daarbij haar passie opgevallen. Voor de sport, voor de jeugd, voor innovaties. Het is typerend dat we dan meteen op dezelfde golflengte zitten. Zo komen plannen voortvarend tot stand en scoren we een goed eindresultaat. Vaak hebben die als voorbeeld gediend. Om eens wat te noemen: Sportformule activiteiten in de markt zetten en de opening van het Speel- en beweegplein.

Passie kenmerkt ook de autobiografie die Daniëlle heeft geschreven. Zonder opsmuk vertelt ze over de gebeurtenissen in haar leven. Zij spaart zich daarbij niet en relativeert blije én verdrietige momenten. Sport speelt steeds een centrale rol. Dat is heel herkenbaar voor mij.

Het is mooi Daniëlle, dat je dicht bij jezelf en bij het sportveld blijft. Fijn dat je je unieke leven en je ervaringen met ons wilt delen.

Deze autobiografie van een gepassioneerde sportvrouw zult u zeker met interesse en plezier lezen!

Met sportieve groet,

Hans van Breukelen,

Leende, augustus 2013.

1 Twintig parallellen

Gelukkig ben ik niet in het bekende zwarte gat gevallen, denkt ze. Een zwoele wind waait zachtjes door haar korte, stekelige kapsel en haar bruine ogen staan dromerig. Op de grasheuvel bij het voetbalveld is het gezellig druk. Vaag neemt ze de sportgeluiden om zich heen waar. Met weemoed denkt ze terug aan haar lange sportcarrière, abrupt afgebroken door een ernstige chronische blessure. Het is erg wennen om niet meer actief op het veld te staan en geen deel meer van ‘het wereldje’ uit te maken. Om niet meer met de meiden te gaan voor weer een overwinning. Als het moet tot op het randje – of erover heen. Het is wennen om niet meer dat tactische spelletje te spelen waarmee haar team zo bekend is geworden. Om niet meer met technische hoogstandjes de tegenstander weg te spelen. Dat doet zeer. Haar gedachten jojoën op en neer. Vanuit het heden naar het verleden en weer terug. De sport heeft in al zijn facetten ontzettend veel in haar leven gebracht. Ontelbaar en dynamisch zijn de uren die ze met of zonder bal op en rond het sportveld heeft doorgebracht. Dan tikt iemand haar op de schouder en zegt: “Hé dromer, ga mee langs de lijn staan. Lekker dicht op het veld, dan kunnen we alles op de voet volgen. Het belooft een spannende wedstrijd te worden.”

Tussen het sportveld en het leven, mijn leven, zie ik wezenlijke parallellen. Mijn leven speelt zich sinds jaar en dag af op en rond het sportveld. Letterlijk en figuurlijk. Ik heb met het sportveld te maken – in welke afmeting of voor welke tak van sport dan ook – in relatie tot mijn hobby, mijn passie, mijn (vrijwilligers) werk en mijn sociale leven. Ik constateer een onlosmakelijke en inspirerende verbondenheid tussen het sportveld en mijn leven.

De onderstaande twintig parallellen zeggen eigenlijk alles.

1    Op het sportveld spelen allerlei machten en krachten een rol. Ook in het leven.

2    In mijn leven spelen passie en ambitie een grote rol. Ook op het sportveld.

3    Op het sportveld wil ik de beste zijn. Ook in het leven.

4    In mijn leven heb ik dromen, veel dromen. Ook op het sportveld.

5    Op het sportveld kan ik winnen of verliezen, zelfs in de laatste minuut. Ook in het leven.

6    In mijn leven neem ik verantwoordelijkheid en train, train, train. Ook op het sportveld.

7    Op het sportveld speel ik in een team. Ook in het leven.

8    In mijn leven houd ik van uitdagingen en uitproberen. Ook op het sportveld.

9    Op het sportveld moet ik kunnen spelen met regels. Ook in het leven.

10  In mijn leven leg ik verbindingen en ontwikkel een visie. Ook op het sportveld.

11  Op het sportveld zet ik moeilijkheden om in mogelijkheden. Ook in het leven.

12  In mijn leven liggen vreugde en verdriet dicht bij elkaar. Ook op het sportveld.

13  Op het sportveld heb ik leren accepteren en respecteren. Ook in het leven.

14  In mijn leven ben ik eigenwijs en wil ergens voor staan. Ook op het sportveld.

15  Op het sportveld ben ik met vallen en opstaan gevormd. Ook in het leven.

16  In mijn leven heb ik vaak ongelooflijk plezier en geniet. Ook op het sportveld.

17  Op het sportveld wordt er soms flink uitgehaald naar me. Ook in het leven.

18  In mijn leven blijf ik onvermoeibaar gaan. Ook op het sportveld.

19  Op het sportveld gebeuren soms onvoorspelbare dingen. Ook in het leven.

20  In mijn leven houd ik van warmte en de zon. Ook op het sportveld.

2 Wat een lelijk jong

De jonge moeder is totaal uitgeput en heeft er meer dan genoeg van. Met haar laatste krachten perst en perst ze, een verbeten trek op haar gezicht. Eindelijk glijdt de baby door de smalle opening. Het is een flink meisje. Meteen zet de pasgeboren baby het op een huilen, wild trappelend met armpjes en beentjes. Op deze koude ochtend wordt de tweede telg uit het gezin Van Bakel geboren. Zij wordt enkele uren later door vader Daan bij de afdeling Burgerzaken van de gemeente Eindhoven aangegeven als Daniëlle. Geen familiegerelateerde naam, maar gewoon een naam die beide ouders mooi vinden. De vroedvrouw verzorgt en kleedt het kindje zorgvuldig. Dan legt ze de baby zachtjes in de armen van moeder Willy. Die fronst haar wenkbrauwen en staart vol ongeloof naar het gezichtje van de kleine. “Wat een lelijk jong”, laat ze zich hardop ontvallen. “Dat is er geen van mij, die geef ik terug. Hoe kan dat nou, zo’n verschrompeld gezichtje vol rimpels?” Verontwaardigd corrigeert de vroedvrouw de geëmotioneerde moeder. “Maar mevrouw, hoe kunt u dat toch zeggen over uw eigen vlees en bloed? Dat trekt straks heus allemaal bij, maakt u zich maar niet druk.” De trotse vader kan er wel om lachen. Hij weet hoe zijn vrouw is. Die heeft het hart op de tong. “Willy, kom op, we hebben samen een tweede kind en het is helemaal gezond. Bedankt mop voor dit ongelooflijke wondertje. En nou niet meer zeuren.”

Zo ben ik op 14 maart 1955 ter wereld gekomen in de Hofstraat, stadsdeel Tongelre, in Eindhoven. Weinig vleiende woorden dus tijdens de eerste uren van mijn leven. Gelukkig zijn die lelijke rimpels volledig weggetrokken. Er is na enkele dagen een gaaf gezichtje met blozende wangetjes voor teruggekomen. Van de aanvankelijk gemengde gevoelens van mijn moeder kan ik me niets herinneren. Ik vergeef het haar.

Ik kom uit een echt arbeidersgezin. Net als vele andere Eindhovense mannen heeft mijn vader jarenlang bij de plaatselijke NV Philips gewerkt. Hij is een lichtend voorbeeld van een hard en secuur werkende handarbeider die zijn opleiding heeft genoten bij de Philips Bedrijfsschool. Mijn vader is een grote stevig gebouwde man met een aparte Engelse, bijna Monty Python-achtige, humor. Hij heeft een engelengeduld, stimuleert ons om te lezen en speelt veel met ons als hij thuis is. Van hem leer ik knutselen, woordspelletjes en galgje, stoeprandje butsen en later ook fietsen. Van mijn vader krijg ik de liefde voor sport mee; hij is gek op voetbal en vooral op schaatsen. Hij draagt mijn moeder op handen en is een zachtaardige, zeer zorgzame man en vader. Soms te lief voor deze wereld.

Mijn moeder is de trotse moederkloek. Als spil van ons gezin is ze streng, rechtvaardig en eigenwijs. We mogen van haar niet vloeken of vieze woorden zeggen. Ze heeft er een gloeiende hekel aan als we kibbelen of ruzie maken. Maak haar niet kwaad, want dan kan ze echt uit haar slof schieten! Ze houdt van mooie meubels, chique kleren en is een vrouw die absoluut gezien mag worden. Schoonmaken en poetsen kan ze, met haar jasschort aan, als de beste. Soms tot grote ergernis van haar kinderen, jak. Hilarisch is het tuinstoelincident. Mijn moeder pakt, om het WC-raampje aan de buitenkant eens goed te poetsen, een tuinstoel met stoffen bekleding. Dan gaat ze daar – gedachteloos – met haar volle gewicht op staan. Natuurlijk kan die tuinstoel haar niet houden. Ze zakt vrijwel direct door de stof. Een losgeschoten veer schiet keihard in haar scheenbeen, tot op het bot. Au, au, au! We horen haar vijf minuten lang alleen maar vloeken van de pijn. Ze uit alle woorden die wij als kinderen juist niet mogen zeggen. Half proestend achter onze hand denken we: wel zielig, maar ongelooflijk te horen wat ze allemaal uitkraamt. Is dat de tol voor fanatiek poetsen in alle hoeken en gaten?

Ik herinner me nog veel van mijn kinderjaren. Duizenden herinneringen zijn, omdat ik heel visueel ben ingesteld, als korte filmpjes in mijn hoofd opgeslagen. Die herinneringen zijn er al vanaf mijn derde levensjaar. Heerlijk knuffelen en krulletjes draaien met de zachte haren van mijn vader of moeder. Op zaterdagavond – fris gewassen in pyjama op schoot – luisteren naar een spannend hoorspel op de radio. In de maand september in mijn kinderstoeltje voor op de fiets met half dichtgeknepen ogen de Eindhovense Lichtjesroute bekijken. De tienduizenden kleine lampjes worden dan echte sterretjes, wat mooi! Samen een lekker ijsje kopen met mijn gulle vader. Een zwart dik, half uit elkaar vallend en beduimeld sprookjesboek, dat door alle kinderen van ons gezin wordt verslonden. De afwas doen met mijn zus, inclusief het schoonmaken van die ellendige zwarte keukentegeltjes. Daar blijf ik op poetsen! Zondags poedelen en leren zwemmen in het Eindhovens Kanaal. ’s Zomers met een bruinverbrande huid lekker spiernaakt rondrennen in huis. Genietend van mijn thee zeggen wat er nou weer is voorgevallen op school of op de sportclub. Praatjes hebben en enthousiast vertellen wat ik later wil worden. Lekker een kind zonder zorgen kunnen zijn, heerlijk toch?

Normen en waarden, verantwoordelijkheid en respect staan in ons gezin centraal. Ze lopen als een rode draad door mijn opvoeding. “Sta achter je keuzes en neem je verantwoordelijkheid. Laat je handen wapperen en doe altijd voor honderd procent je best. Blijf jezelf en ga bij succes niet naast je schoenen lopen. Zoek de waarheid en geen excuses. Wees zuinig met geld en spaar elke maand. Ga met plezier naar school en maak je opleiding af. Kies een baan die bij je past en waar je hart naar uitgaat. Behandel een ander zoals je zelf ook behandeld wilt worden. Vergeet nooit waar je vandaan komt. Wees trots op wie je bent en op wat je doet. Als jij gelukkig bent, dan zijn wij dat ook.”

Gevleugelde uitspraken van mijn ouders. Ik zal ze nooit vergeten. Ze hebben een geweldige basis gelegd voor mijn verdere leven. Voor mijn hele doen en laten. Ze zitten in mijn DNA.

‘Ons pap en mam’ zoals wij in Brabant zeggen, zijn erg trots op hun gezin. Elk dubbeltje wordt omgedraaid en besteed aan het gezin. Hun motto: geen geld voor luxe dingen of vakantie, alles voor het huishouden en de kinderen. Geheel op eigen kracht en zonder de sterke invloed van de kerk ‘bouwen’ ze aan het gezin Van Bakel. Mijn ouders haten de indoctrinerende werking en overdaad, die volgens hen van de katholieke kerk uitgaat. Na hun trouwen komen ze nooit meer in de kerk. Een dapper en ongebruikelijk besluit in die tijd. Wij zijn als kinderen niet gedoopt, maar krijgen wel de ruimte om vanaf ons achttiende jaar een geloof te kiezen, als we dat willen. De vrome pastoor van de parochie van Sint Martinus staat diverse keren voor de deur van mijn ouderlijk huis. Zelfs een keer expres met zijn voet tussen de deur. Hij komt er ondanks zijn zalvende praatjes niet in. Nee, mijn ouders willen geen lid worden van een kerk en ook niet dat wij naar een katholieke school in de buurt gaan. Kwaliteit van onderwijs en een onafhankelijke geest vinden zij belangrijker dan het geloof.

Na hun trouwen wonen mijn ouders eerst enkele jaren thuis in bij opa en oma Van Bakel aan de Edisonstraat in Eindhoven, destijds een heel respectabele buurt. Vanaf 1953 huren ze van de Philips woningstichting een huis, dat aan de weg langs de spoorlijn Eindhoven – Venlo ligt. Dit huis verkeert in slechte staat en wordt stap voor stap met engelengeduld gerenoveerd en ingericht. Jarenlang is mijn vader na werktijd bezig met breken, metselen, timmeren, schuren en schilderen. Soms help ik hem mee met puin sjouwen, gereedschap aangeven en opruimen. Ondanks een smalle gezinsbeurs slagen mijn ouders er zelfs in om geld te sparen. Daardoor kunnen ze later hun huurhuis kopen. Ik heb altijd graag in mijn ouderlijk huis in de Hofstraat gewoond en gespeeld. Zo groeien we redelijk voorspoedig op. Tot de klap komt!

In 1966 blijkt dat mijn vader keelkanker heeft. Ik zie mijn sterke, grote vader langzaam maar zeker aftakelen. Hij valt zienderogen af en krijgt een bijna doorschijnende huid. Gaat gebukt onder het feit, dat hij door zijn broze gezondheid niet meer kan zorgen voor zijn gezin zoals voorheen. Ook voor mijn moeder zijn het hectische en emotionele tijden. De zorg voor drie jonge kinderen en een doodzieke man is loodzwaar. Ons gezinsleven neemt een heel andere wending. Ik krijg als kind wellicht niet alles mee, maar confronterend is het wel. Ik zie mijn ouders lijden, dat doet pijn. Meer dan ze ooit zullen weten of ik hun heb verteld.

Een lange ziekteperiode met behandelingen en operaties in het UMC St Radboud in Nijmegen volgt. Het heeft helaas niet mogen baten. Mijn vader overlijdt eind april 1972 als uitvloeisel van zijn ziekte aan een plotseling opkomende, enorme bloeding. Meer dan twee liter spuit eruit, dwars door de kamer en de keuken. Ik maak het als zeventienjarige van heel dichtbij mee en kan niets doen om hem te helpen. Dat gruwelijke beeld van stromend bloed uit mond, neus en oren en het rood doordrenkte vloerkleed vergeet ik nooit meer.

Bijna vijfendertig jaar later word ik opnieuw met het UMC St Radboud geconfronteerd. De geschiedenis van kanker en gespecialiseerde behandelingen herhaalt zich. Hoe onvoorspelbaar en confronterend kan het leven soms zijn.