1. Kussen in de branding

Rolid, 13 jaar, Hesper-aan-zee

'De zee heeft tienduizend muilen,' mompelde Rolids grootvader Brandowin steevast als de wind draaide en de stank van rottend zeewier door de dorpsstraten golfde. 'Tienduizend muilen en ze spuwen zelfs de botjes niet uit.' Hij kneep Rolid in zijn arm en grijnsde. 'O nee, kleinzoon, de Dochters van de Draak zijn gulzig.' Er klonk een zeker leedvermaak in door. De zee had hem in ieder geval niet te pakken gekregen en hij was nu beslist te oud om een net uit te werpen. Grootvader Brandowin vormde de bezienswaardigheid van het dorp: een visser met grijs haar! Rolid was eigenlijk behoorlijk trots op hem. Geen van de andere kinderen had een grootvader.

Vissers trouwden jong, bij de eerste baardharen al, want ze hadden haast. In de Rivierlanden haalde een visser zelden de vijfentwintig en sommige vissersvrouwen, de mooiste, versleten zo wel een stuk of zes echtgenoten voor hun dochters hen in een net rolden en in de grafkuil lieten zakken. Alle vrouwen werden zes mijl ver achter de duinen begraven: de dorpelingen hadden de zee al genoeg gevoed. Bovendien wil je het fluiten van wilde marmotten horen als je dood bent, toch, en geen naargeestig zeeleeuwengeloei?

'Heb je wel eens over het strand gewandeld?' vroeg grootvader.

'Natuurlijk niet! Ik ben niet gek. Moeder zou me...'

Grootvader Brandowin bleef hem aankijken.

'Hoogstens drie keer.' Rolid herinnerde zich de intens blauwe zee. Het gemurmel van de doorzichtige golven die loom kwamen aanrimpelen. Zeeanjers fonkelden in de dieptes, elk bloemblad een kleurig kristal. Zo wijd, zo eindeloos wijd en lokkend, de oceaan. Drie zeilen gleden langs de horizon en hij benijdde de vissers zo intens dat jaloezie een smaak werd, bittergroen en distelscherp.

'Ik stak mijn vinger in het water en het was amper brak. Zo veilig als wat.'

'De Dochters van de Draak komen met het zout en de vloed,' zei grootvader. 'De Grauwe Schedelmaan sleurt ze achter zich aan, de riviermonding op. Tot ons verdriet.' Hij tuitte zijn lippen. 'Ik zag je gisteren achter het beenderhok masturberen. Kijk je wel eens naar meisjes? Want daar is het eigenlijk voor. Ha, je wordt zo rood als bloeddruif. Nu, zeg op. Gluur je al naar de dames uit je ooghoeken?'

'Soms,' gaf Rolid toe.

Meteen dook het beeld van Glisset op, zoals ze van hem wegliep met de glazen waterkruik op haar hoofd. Bij elke stap zwaaiden alle drie haar vlechten. Glissets haren waren niet blond, maar een kostbaarder kleur. Het parelmoerzilver van zoetwatermosselen en Glissets stem was altijd een beetje hees. Alsof ze net een hap honing had genomen.

'Niet alle vrouwen willen een vissersman,' zei Brandowin. 'Wees verstandig en spring op de koets naar Hesse zodra de blauwe ogen van een dame je mooier lijken dan de zomerhemel. Trouw een mandenvlechtster en word een hamsterherder, een rechtsman. Vergeet de zee.'

Maar Glisset wil wel een vissersman, dacht hij. Ze draagt een riem van purperwier en een ketting van haaientanden. Ze zal nooit met een hamsterherder of een dievenvanger willen kussen.

'Het is al te laat zo te zien,' zei grootvader. 'Nu ja, voor een kort en opwindend leven valt ook wel iets te zeggen. Hoe heet ze?'

'Glisset. Ze is het mooiste meisje van alle Rivierlanden. Van heel Len Asdravith!'

'Dat is je eerste altijd.'

Het duurde nog vier maanden voor Glisset hem voor het eerst wilde kussen. De Grauwe Schedelmaan stond laag boven de heuvels en grauw was zij deze avond allerminst. Haar licht was een warm amber, koesterend, en het landschap werd een gobelin van gedempt gouddraad. Glisset hief haar gezicht op. Haar lippen leken te gloeien, alsof ze van binnenuit verlicht werden.

'Waar wacht je nog op?' zei ze en er klonk een zeker ongeduld in haar stem. 'Ik wandelde niet met je mee om over peperkoeken en schildpaddeneieren te kletsen.'

Hij kneep zijn ogen dicht en kuste haar.

Het leek absoluut niet op zijn fantasie. Haar lippen voelden een beetje ruw en ze waren koud als twee lappen zeewier.

'Nog eens,' zei Glisset. 'Iedereen moet het leren en de eerste tien keer vond ik er ook niks aan.'

De eerste tien keer? 'Heb je...'

'Wees blij dat ik al wat geoefend heb. Nog eens. En nu met je ogen open.'

De derde keer leek al meer op zijn fantasie. Zijn oren gloeiden, zijn benen werden slap als water.

Glisset duwde hem weg. 'Genoeg.'

'Maar...'

'Voor de rest moet je omlaag. Je mag mij omhelzen als we tot onze enkels in de branding staan. Je mag zelfs je hand in mijn blouse steken.'

'Maar de maan is vol! Het is vloed!'

Haar pupillen waren fonkelend zwart, twee draaikolken waarin hij dolgraag zou wegzinken.

'En wat dan nog? Dat maakt het juist spannend!' Ze zette haar handen in haar zij. 'Denk je dat ik met een lafaard wil kussen?' Ze trok een blauwe steen aan een leren koordje tussen haar borsten vandaan. 'Bovendien heb ik een amulet. Van de koetsier zelf gekocht en bliksemsvol magie. Helemaal van de Witte Stad en beter dan onze sjamaan kan maken. Geen Dochter zal me durven aanraken.'

Het water kolkte langs zijn enkels, klom tot zijn knie. Hij kon een kras op zijn scheen voelen schrijnen en steken. Het water moest behoorlijk zout zijn.

En met de vloed komen de Dochters...

Over haar schouders zag hij de zee die rees en daalde als het ademen van een immens monster. Alles was zwart en zilver. Geen spoor meer van die warme amberen gloed.

Bewoog zich daar iets steels? Haalde een Dochter haar werparm achteruit om een net weg te slingeren?

'Je bent zo stijf als een plank en je beeft helemaal.' Ze maakte zich los en gaf hem een harde zet tegen zijn ribben. 'Vlucht naar je ledikantje terug, kleuter. Hurk bij je turfvuurtje. Ik dacht dat je een man was.' Ze klakte met haar tong. 'Ik blijf hier nog even.'

Op de duintop keek hij om. Ze stond nog steeds in het water. De Schedelmaan slingerde haar schaduw over de deinende zee uit, honderden meters lang.

'Ik haat je,' fluisterde hij. 'Ik haat je.'

Het was natuurlijk een leugen.

De volgende avond zag hij haar silhouet op de duintop tegen de zonsondergang afsteken. Ze was niet alleen, de zoon van de smid stond naast haar.

Jedder is niet eens een visser! Hij volgt zijn vader op en geen mens verwacht dat hij uitvaart.

Maar Rolid wist dat het daar niets mee te maken had. Niet eens met moed. Eerder met idiote roekeloosheid, gierend van de lol spugen in de muilen van de zee.

Ze keerden geen van beiden terug. De zoon van de smid kreeg een grafpaal met rinkelende mollenschedels op het mannenkerkhof. Voor Glisset werd een leeg net begraven.

2. De rivaal van de hamsterhoeder

 1

'Verder gaat de rit niet,' zei de koetsier.

Rolid mikte zijn plunjezak op de keien. 'Dit is Hesse? De hoofdstad?'

'Dit is Hesse.'

De gonzend hete, stoffige namiddag omringde hem. De huizen waren van rood graniet en gneis met aders van blauwe vuursteen. Sommige hadden niet minder dan drie verdiepingen. Aan de bomen hingen de verkleurde sjerpen van het lentefeest.

'Wat dacht je hier te vinden, jongen?' vroeg de koetsier. 'Je bent niet het eerste dorpsjoch met een splinter zonlicht door zijn hersens geramd. Hesse kraakt vissersjongens als een zeeotter vette oesters.'

'Ik keek in Timira's ogen en ze leken me mooier dan de zomerhemels,' fluisterde hij. Maar dat zou een koetsier niet begrijpen. 'Ik was te laf om te vissen.'

'Aha.' De man gaf een ruk met zijn duim. 'Die kant uit en dan de derde zijstraat links. Daar wonen nog meer kustlui die aanspoelden in het binnenland.' Hij hief zijn hand op. 'Wacht. Ga niet onbeschermd. Ik verkoop de prachtigste amuletten. Helemaal uit de Witte Stad.'

'Nee, dank je.' Glisset had zo'n amulet gedragen en het had de eetlust van de Dochters niet in het minst bedorven.

Rolid herkende de mast met wapperende netten. Middenin zijn dorp stond net zo'n mast: de zielen van verslonden zeelieden konden hun lange nagels in de mazen haken. Bij nieuwe maan verzamelde de dorpssjamaan alle zielen en begroef ze elk met een eigen grafpaal. Zo kwam alles uiteindelijk toch nog goed.

Dit moest het huis van een sjamaan zijn, nee, een magister. De paal was drie keer zo hoog als die in het dorp. Rolid liet de koperen klopper op de deur neerkomen. Een vonk magie sprong over en het hout kreeg een stem.

'Kom, kom! Volk aan de deur! Kom, ja, kom!'

Voetstappen weerklonken en de deur trok zijn grendels gedienstig terug, zwaaide open.

De man vulde de deuropening: breed als een beer, met een hoofd als een pompoen. Zijn bierbuik zou bij een vrouw een vierling doen vermoeden.

'Mot je?'

'Ik, eh, ik kan nergens heen. Eigenlijk zoek ik werk, dus.'

'Wat kun je zoal?'

'Netten boeten, meneer. Ik weet hoe ik zeekomkommers moet drogen en kan alle zestien toegestane vissen fileren. Of schelpen tot kalk branden. En de sjamaan leerde me de negentig liederen van Huy-Admaranth.'

'Je kunt dus niks. Prima. Dan hoef ik je ook geen onzin af te leren.' Hij knipte met zijn vingers. 'Deur?'

'Ik luister, meester,' kwam het schrille stemmetje.

'Kwam Dulle Bunzing hier vorige week niet langs? Iets over een herdersjongen, maar alle nieuwelingen waren al koper aan het schuren in de herberg.'

'Een hamsterhoeder, meester. En tegen vijf stuivers per week. Wel met kost en inwoning.'

'Een hamsterhoeder?' zei Rolid.

'Graag of niet.' De man stapte de straat op en gaf een klap op het houten luik. De planken waren van massief ijzerhout, met dikke bouten. 'Het is vannacht volle maan. Zodra de zon ondergaat, kruipen de presters uit hun holen. Ze hopsen door de straten als springveren met tanden en een vacht van prikkeldraad. Wie niet veilig binnen zit of in een ton met anijs-likeur gebaad heeft...'

'Ik klaagde niet. Hamsterhoeder is prima.'

'Goed om te horen. Als je beschermheer heb ik natuurlijk recht op elke vijfde stuiver.' De man stak nu pas zijn hand uit. 'Mijn naam is overigens Trasander. Magister Trasander.'

De magister ging hem door de kronkelende stegen voor, een hek langs, een veld brandnetels over. De stank werd erger: urine en zwavel.

'Ruik je de rakkers al?' vroeg de magister. 'Dulle Bunzing heeft zijn hamsters voor de avond in de stallen bijeengedreven. Anders grazen er morgen enkel nog skeletten in de wei.'

'Dulle Bunzing, is dat een bijnaam?'

'Welnee, hij is een inboorling. In het reservaat heten ze allemaal zoiets. Kranige Kiezelsteen, Stinkende Viool. Dat soort werk.' Hij liep naar de bezoekersbel en gaf er een jens op met zijn wandelstok. Uit de stallen steeg prompt een uitzinnig gepiep op.

'Je kudde,' zei de magister. 'Veel geluk ermee.' Hij draaide zich om.

'Maar moet u niet...'

'Wilden weten altijd wie voor hun deur staat. En waarom.'

Vijf minuten later bleef de huisdeur nog steeds dicht. Rolid zuchtte, pakte een kiezel op en tikte de bezoekersbel opnieuw aan. De hamsters barstten in een nieuw gekrijs uit.

'Wat moet dat daar? Wat doe je voor mijn deur!'

Een man hing uit het bovenraam. Hij had zijn oogleden met goudverf ingesmeerd en aan elk oor hing een glazen glasdruppel met een gedroogde schorpioen. Overduidelijk een wilde.

'Ik, eh, ik ben de nieuwe hamsterhoeder. Magister Trasander heeft me gestuurd.'

Het raam klapte dicht. 'Gentiaan! Hijs je vette achterwerk uit die hangmat en doe die Sinvergeten deur eens open! Moet een man hier alles alleen doen? Wat is dit voor afgrijselijk oord?'

'Vreet hamsterkots!' gilde een zeldzaam melodieuze stem terug. Een stem als een klaterend beekje, dacht Rolid, vol vrolijk dansende zonnevlekjes. En hier zal geen vrouw verwachten dat je op vissen gaat.

'Wie sleepte mij en mamma hier naartoe?' tierde zijn gloednieuwe geliefde door. 'Terwijl we een prima hut hadden met zoveel fruitbomen dat de abrikozen pardoes in je mond vielen.'

'De Dochters halen je! Doe die deur open!'

Ze bekeek hem van top tot teen en het was alsof haar blik hem met onzichtbare vingertoppen streelde. Hoe kon een menselijk wezen zo elegant tegen de deurpost hangen of zo bevallig gapen? Elk tandje was een melkwitte glansparel.

'Waar kom je vandaan, jongen?'

'Hesper. Dat is een dorpje aan de kust.'

'Een visser! Bij de nachtmotten van de Jageres, een echte visser!' Ze greep hem bij de arm. 'Perfect! Neem me mee op je boot. Beloof het me! Ik heb altijd van de zee gedroomd.'

Het was ook te mooi, dacht Rolid. 'Ik ben eigenlijk meer een hamsterhoeder.'

'Hamsterhoeder is ook goed.' Ze trok haar schouders naar achteren en Rolid kon haar tepels door de dunne stof zien. 'Zelf ben ik een mandenvlechtster.'

Mandenvlechtster. Rolid ontspande zich en elk spoor van ongerustheid verdween. Alles klopte, alles was als zijn grootvader voorspeld had: hij had de koets naar Hesse genomen zodra hij twee meisjesogen blauwer dan de zomerhemel vond, hij zou een hamsterhoeder worden en een mandenvlechtster trouwen.

'Gentiaan? Misschien kun je me even uitleggen wat een hamsterhoeder eigenlijk doet?'

Gentiaan en Rolid keken uit het bovenraam omlaag. De Grauwe Schedelmaan was al een kwartier op en leek zo dichtbij dat Rolid een springstok lang genoeg moest zijn om hem aan te raken. Kraters stippelden de oogkassen van de schedel van de dode god.

Het rijzen van de maan triggerde bijna automatisch een reeks beelden en hij hoorde stem van de dorpssjamaan door zijn hoofd galmen. Elke schooldag begon met het declameren van het scheppingsverhaal en wee de kleuter die zich versprak of te laat inviel...

In den beginne...

In den beginne was Len Asdravith van pool tot pool met water bedekt.

Lania de zon verlichtte haar en zweefde samen met haar enige planeet in een immense luchtbel. De luchtbel die al achttien miljard jaar in de Oneindige Oceaan aan het opstijgen was.

Het Eerste Ei dobberde op de wereldzee en werd door de zon uitgebroed.

Zodra de god Asdravith de eerste hartslag uit de eierschaal hoorde opgalmen, dook hij naar de wereld omlaag en trok zijn kromzwaard. Als de draak Sin ooit werkelijk geboren werd en zijn vleugels uitsloeg, dan verging het universum. De draak zou de Oneindige Oceaan opslurpen tot de laatste druppel.

De eerste drie tikken met de scherpe eihoorn op de snuit van Sin galmden over de hele wereld. Vier tikken, vijf, en de schaal spleet open. De resten van de dooier stolden tot land, de eierschaal veranderde in bergketens.

Zodra de draak naar buiten kronkelde, sloeg Asdravith toe. Hij had een miljoen jaar over die slag kunnen nadenken en hij trof dan ook doel. De drakenkop plofte in de oceaan en zijn lijf werd de Sin Straveri Archipel

Asdravith hief triomfantelijk zijn kromzwaard en dat had hij beter niet kunnen doen. Met een laatste zwiep van zijn staart hakte de draak Asdraviths hoofd af, en dat tolde weg in de ruimte om de Grauwe Schedelmaan te worden.

Asdraviths zwaard smakte in zee.

Het bloed van de draak stroomde uit in de oceaan. De witte bloedlichaampjes veranderden in het zeevolk, de wezens die zich de Dochters van de Draak noemen.

De rode bloedlichaampjes spoelden aan op de kusten van het gloednieuwe continent en werden de mensen en dieren.

Een por tegen zijn schouder. 'Ik vroeg je wat, lodderbol!'

De innerlijke stem verstomde en hij opende zijn ogen. 'Sorry. Wat?'

'Is je vader ook visser? Dat vroeg ik al twee keer.'

'Hij wás visser. De Dochters vraten hem op en de volgende ochtend vonden we zijn boot aan de buitenste meerpaal vastgebonden. Daarin zijn de Dochters heel secuur.'

Gentiaan zuchtte. 'Je vader opgevreten. Sommige mensen hebben maar geluk.' Ze stak een vinger op. 'Stil! Daar komen ze.'

De presters snelden door de maanverlichte straten. Ze kaatsten van muur tot muur, klauwden splinters uit de vergrendelde deuren, groeven zich bloembakken in en strooiden siercactussen in het rond.

'Een hond!' joelde eentje, 'ik ruik een heerlijk vette hond.' Ze hadden nachtmerriebekken vol schots en scheve tanden: Rolid kon hun spraak amper verstaan.

Pootgeroffel, een angstige kef en de straat lag weer verlaten in het maanlicht. Gentiaan trok het raam dicht.

'Dat was het weer voor deze maand. Op Asdravithsdag is het spannender. Al die dronken lui die niet op de tijd letten en dan gaat de maan onder...'

Rolid knikte. 'Op Adravithsdag heb je bij ons ook altijd straalbezopen lui die besluiten om te middernacht pootje te baden.'

'Ja dat is lachen kan ik me voorstellen.' Ze haakte haar arm in de zijne. 'Ik zal je je hangmat wijzen.'

Zijn hangmat wiegde in het duister, bijna als een roeiboot naast de kade. Het maanlicht porde staven zilver door de kieren van de luiken, dun als rapieren. Buiten moest de Schedelmaan vol aan de hemel grijnzen. Twee straten verder kon hij de presters horen jodelen en ze klonken bijna als beschonken mosselstekers. Bijna als thuis. Hun stemmen verwijderden zich, stierven weg.

Rolid spitste zijn oren, hopend op het kraken van een trede, het knarsen van een behoedzaam geopende deur.

Een uur ging voorbij, twee.

Rolid zuchtte, draaide zich op zijn zijde. Niet alle dromen komen uit. In ieder geval niet meteen. Hij sliep die nacht alleen in zijn hangmat.

2

De ochtend begon met een explosie van zonlicht, een ijskoude tocht toen zijn pelsdeken werd weggerukt. Rolid knipperde met zijn ogen. 'Gentiaan?'

'Die ligt nog te maffen als een volgevreten prester.' De massieve gestalte van Dulle Bunzing stond aan zijn voeteneind, in een krans van zonlicht. 'Net als die waardeloze moeder van haar. Wij mannen moeten zwoegen. Rol je hangmat uit. Tijd dat je kennismaakt met je hamsters.'

De buurjongen twee hutten verder had hamsters gehouden. Grappige donsballetjes met steevast volgepropte wangzakken.

'Dit, dit zijn hamsters?'

De dieren hadden het formaat van beren. Hun poten liepen in kromme klauwen uit en ze hadden knaagtanden als beitels. Maisgele beitels.

Handig, dacht Rolid. Het is net alsof ik presters moet hoeden. Gigantische presters bovendien.

'Ze vreten zich vol,' zei Dulle Bever. 'Sin hale me als het niet waar is, maar die lui grazen een halve weide leeg in een week en nog komen ze geen grammetje aan. We houden ze voor hun vacht. Op een matras van hamsterhaar slaap je als op een wolk.'

'Ik zie hun naam niet,' zei Rolid. Alles had zijn eigen ware naam. Alles wat geschapen was door Asdravith en Sin. Je hoefde maar naar een blauw bloemetje te kijken en je wist ogenblikkelijk dat het een 'tintelend viooltje' was. Of dat die amechtig wiekende vlinder 'kale vluster' heette. Naar een dier kijken zonder naam voelde alsof je een beetje blind was. Alsof er een vlek niks in je gezichtsveld zweefde.

'Magister Trasander legde een bezwering op een zwanger wijfje. Haar jonkies groeiden zo snel als een opgeblazen ballon. Net als hun nakomelingen.'

'Ah, ze zijn ongeschapen, onnatuurlijk. Geen wonder dat ik hun naam niet kon horen.'

Dulle Bunzing reikte hem een staf ijzerhout aan. 'Je moet ze meteen laten zien wie de baas is. Anders heb je in de avond een paar vingers minder of geen neus meer.'

Hamsterhoeder was blijkbaar een stuk minder idyllisch dan hij gedacht had. Niks dromerig op een heuveltje doezelen of gedichten neerpennen voor je geliefde. Deze hamsters waren beslist geen schapen.

Dulle Bunzing opende het hek dat met glasdoorns was afgezet. 'En hup!' Hij duwde Rolid het weiland op en klapte het hek opvallend haastig dicht. 'En denk eraan, jij bent de baas!'

Rolid omklemde zijn herdersstaf. De grootste hamster draaide zijn hoofd. Diep in zijn keel begon een dreigende ratel. Ogen die veel te sluw voor een beest waren, bloeddoorlopen ook nog.

'Ze hebben in ieder geval geen hoorns,' hoorde Rolid zichzelf fluisteren. Het was een schrale troost. Figuren met zulke formidabele tanden en klauwen hadden amper hoorns nodig.

'Garfnasser,' rommelde de hamster en ineens stond het monster pal voor hem. Een muur van grijze haren.

'Terug!' riep Rolid en hij zwaaide met zijn staf. De haak knalde tegen een omlaag flitsende klauw en de hamster hopte achteruit, wapperde miepend met zijn poot. 'Ik ben de baas! Ik!'

Het is net als met straathonden, begreep hij. Een bek vol blikkerende tanden maar bij de eerste schop is het de staart tussen de pootjes en janken. Hij zwiepte zijn stok rond. 'Op een nette rij allemaal! De grootste voorop!' Hij was de leider nu, het alfa-mannetje en de superhamster.

Het deed er weinig toe of ze hem konden verstaan. Het ging om de toon van zijn stem.

Handgeklap. 'Zo mag ik het horen! Je hebt het door. De vorige herder vluchtte jammerend weg. Met achterlating van een duim.' Dulle Bunzing tuitte zijn lippen. 'Witbur dacht "als ik eenmaal herder ben dan tilt Gentiaan vast haar rok wel voor me op". Mooi niet. Al had hij duizend hamsters gehoed, mijn Gentiaan moet niets hebben van watjes. Ik geef je een goede raad, want ik mag je wel. In ieder geval meer dan zo'n maankusser als Witbur. Een visser heeft trouwens al bijna een jungle-hart. Kom niet bij haar aan met bosjes verlepte viooltjes of gedichten. Het afgehakte hoofd van een bergleeuw is een beter cadeau. Vooral als het bloed nog druppelt.'

'Ik zal eraan denken,' mompelde Rolid. Zijn oren gloeiden.

Dulle Bunzing opende het hek. 'Kom mee. Ik wijs je de zomerweiden.' Hij gebaarde naar de rotswand die zich als een omslaande golf over de stad welfde. 'Het is anderhalf uur omhoog en drie kwartier terug. Gentiaan brengt je tegen de middag een mand met proviand.' Hij klakte met zijn tong. 'Blijf op de hamsters letten, ja? Ook als jullie mochten kussen. Als ze een herdershond van een ander doodbijten, dan komt dat op mijn rekening.'

De hamsters waren lui, Sinvergeten lui. Rolid moest ze zo ongeveer het rotspad opduwen en al die tijd bleven ze jammeren en protesteren in een brabbeltaaltje dat Rolid bijna kon verstaan. Hij had nu al een lamme pols van het meppen met zijn herdersstaf.

Het pad werd bovendien door meer herders met hun kuddes gebruikt. Soms waadde je enkeldiep door de verdroogde keutels of ging je bijna onderuit in de verse koeienvlaaien. En dan had je het nog niet eens over de vliegen.

'Eens in het jaar, bij de negende volle maan, komen de rozenkwekers met hun scheppen en mestmanden en vegen ze alles op,' zei Dulle Bunzing. 'Helaas duurt het tot Bloesemdag nog een paar maanden.' Hij pakte een handvol gedroogde geitenkeutels en mikte ze in de zadeltas van de achterste hamster. 'Schep elke keer een emmertje vol keutels als je tenminste prijs stelt op hete thee. Ze branden prima en takken zul je boven niet vinden. Enkel ruisend gras.'

'Sterkte,' zei Dulle Bunzing. 'Ik laat ze verder aan jou over.'

Rolid inspecteerde de Hoge Zomerweiden. Golvende heuvels bespikkeld met ontelbare bergviooltjes. In de verte waren de andere kuddes traag bewegende stippelzwermen. De hemel was leeg: op Len Asdravith waren insecten de enige wezens die vlogen.

Rolid ademde de berglucht diep in. Zuiver als een tussen je vinger gewreven muntblad en er zat een opwindende kille ondertoon in, een echo van de gletsjers. Zo anders dan de jodiumgeur van rottend zeewier. Hij likte over zijn lippen: geen spoor van zout.

Verder dan dit kun je niet van de zee komen. Hier zijn de Dochters enkel een spannend verhaal.

Dulle Bunzing draaide zich om en riep iets.

'Wat?'

'Ik zei, geen bosjes viooltjes!'

'Zijn hier wilde bergleeuwen dan?'

'Je kunt altijd blijven hopen.'

Rolid grinnikte. Dulle Bunzing leek hem wel een geschikte peer en wilden deden blijkbaar niet moeilijk over de eer van hun dochters.

Eenmaal in de weide waren de hamsters geen centje pijn. Ze staken hun kop in de kniehoge halmen en graasden zich een pad van gemillimeterd gras. Rolid zag hun oude graasbanen door de weides lopen, kaarsrecht met alleen hier en daar een knik als ze van richting veranderden. Van bovenaf moest het weiland een reusachtig spinnenweb lijken.

Ineens verstarden alle hamsters. Ze keken op, tuurden over Rolids schouder.

Een bergleeuw? Hoopvol omklemde hij zijn zware staf. Rond het dorp hadden veelvraten rondgezworven en die verslonden bergleeuwen als voorgerecht. Hij herinnerde zich de raad van de dorpssjamaan. 'Mik op hun nek, nooit hun kop. Wervels breken als een vermolmde tak en een schedel is verdraaid stevig.'

Gewoon stil blijven zitten. Alsof ik niks in de gaten heb.

Gras ritselde. Als het een bergleeuw was, dan wel een verdraaid onhandige.

'Jij bent dus Bunzings nieuwe hamsterherder.'

Jammer, alleen maar een mens. Hij draaide zich om, maar liet zijn greep niet verslappen. 'De mens is het op één na gevaarlijkste roofdier,' had de sjamaan hem ook verteld.

Een jongen, dacht hij. Een paar jaar ouder en in ieder geval een kop groter. Bredere schouders ook, knuisten als mokers. Hij is sterker dan ik. Beslist. Maar ook laf of in ieder geval lui. Anders had hij geen vier vrienden meegenomen.

'Van mij mag je Bunzings hamsterherder zijn, maar van zijn dochter blijf je af. Gentiaan is van mij.'

'Grappig. Van Gentiaan hoorde ik iets heel anders, Witbur.' Hij was een bullebak, een beroepspestkop. Dat soort lui wordt niet graag belachelijk gemaakt. 'Iets heel anders, Witbur Eenduim.'

Een bijnaam is besmettelijker dan cholera, kleveriger dan stroop. Eenmaal uitgesproken lijkt het alsof een miljoen stemmen hem smalend herhalen.

Rolid zag hem verstarren. Mooi zo. Niemand heeft hem zo nog durven noemen hoewel het voor de hand lag. Dram door. Hij is toch al van plan om mij in elkaar te slaan.

'Had je me iets te vertellen, Hinkepoot Eenduim?' zei Rolid. Witbur hinkte niet, absoluut niet, maar zo werkten bijnamen niet. De werkelijkheid deed er niets toe, ze zouden naar hem kijken alsof hij hinkte en na een paar weken zou hij vanzelf beginnen te struikelen.

'Wat zei je daar?' gromde Witbur. 'Hoe noemde je me?' En dat was nu precies het stomste wat hij had kunnen zeggen want nu had Rolid een goede reden om de naam te herhalen.

'Hinkepoot Eenduim, zei ik. Hoezo? Dat klopt toch? Je hebt toch maar één duim over?'

Rolid dook weg onder Witburs vuist en rolde door het gras. De tweede aanvaller wist hij nog tegen zijn knie te trappen en toen hadden ze zijn armen vast. Een stomp in zijn maag en hij sloeg dubbel, smakte voorover in het gras. Vijf lichamen stortten zich op hem, een kluwen van schoppende sandalen en bonkende vuisten.

'Garfnasser.' Het woord rolde aan als een omslaande vloedgolf, zo luid dat de grond meetrilde. 'Garfnasser.'

De jongens verstijfden.

'Misschien kunnen jullie me beter op laten staan?' zei Rolid. 'Ik geloof dat de hamsters mij iets willen vragen?'

De hamsters omringden hem: een cirkel van klauwen en knaagtandengrijnzen. Bij een dier betekenen ontblote tanden nooit 'blij om je te zien', hoogstens 'lekker om je te zien'.

'Een herder is de leider van de kudde, weet je,' zei Rolid. 'Hamsters hebben er iets tegen als buitenstaanders hun herder zomaar aanvallen. Dat is vreselijk onbeleefd. Je hoort namelijk onderaan te beginnen, met de zwakste.' Rolid wees een hamster aan die amper twee en een halve meter hoog was. 'Hem.'

'Gnarf,' beaamde de hamster en stapte naar voren.

'Je kunt natuurlijk ook zeggen dat het allemaal een vergissing was, Eenduim, en gewoon weghinken.'

Rolid keek de jongens na. Hij moest Witbur toch nog goed geraakt hebben tijdens de worsteling want hij deed overduidelijk moeite om niet te hinken.

Dat was behoorlijk stom, dacht hij. Normaal was ik eraf gekomen met een bloedneus en een paar gebroken ribben. Witbur wilde mij alleen een waarschuwing geven en nu is hij mijn doodsvijand. Witbur is bovendien van hier, een stedeling. Dat telt. Niemand maakt zich druk over wat een rare buitenlander overkomt.

'Zo?' Gentiaan zette de proviandmand neer. 'Van de trap gevallen?'

In elk land vielen lui die door de rechtsmannen in de kraag gegrepen werden steevast spontaan van hoge stenen trappen. Het moest wel zo zijn, want ze beweerden dat zelf ook.

'Welnee. Eenduim Hinkepoot kwam langs. Met vijf vrienden en hij zei dat jij van hem was en ik mijn poten thuis moest houden.'

'Eenduim Hinkepoot? O, ik snap het! Ze schaterde het uit. 'Maar hinkepoot?'

'Ik wist hem tegen zijn been te trappen. Dus dat zit ook wel goed.'

'Hah, wacht tot ik het aan mijn vriendinnen vertel! Over een jaar weet niemand meer dat hij ooit Witbur Ashagan heette.' Ze legde haar handen op zijn schouders en trok hem naar zich toe. 'Laten we hem een reden geven om jaloers te zijn.'

'Heb je mijn dochter gekust?' vroeg Dulle Bunzing dreigend toen Rolid de kudde naar de nachtstallen bracht. 'Met haar door het hoge gras gerold?'

Sin hale me! dacht Rolid. De bezorgde vader en de eer van zijn dochter. Als het echt gebeurt, blijken vaders toch altijd minder ruimdenkend te zijn dan ze dachten. Nu ja, dat kan er ook nog wel bij.

'Eh, ja. Maar ze vroeg er zelf om.'

'Goed. Anders had ik je een oplawabber verkocht tot de schoorstenen voor je ogen ronddraaiden. Er is niks mis met mijn dochter. Niemand zegt nee tegen haar als ze haar lippen tuit!' Hij porde Rolid in zijn zijde. 'Kom, we drinken een kalebas witte bliksem en dan mag je me alles vertellen over je bulten en builen. Zo wild is mijn dochter nu ook weer niet. En de hamsters zouden minstens een paar vingers hebben afgebeten.'

3

Hamsterhoeder was zo'n beroerde baan nog niet. Frisse lucht en de enige golven waren die van de wind in het gras. Niemand probeerde je op te eten. Ondanks zijn speuren had Rolid nog steeds geen glimp van een bergleeuw opgevangen.

Gentiaan was een droomvriendin, maar je moest geen last van jaloezie hebben. Reservaatmeisjes hadden nog nooit van trouw gehoord en hoewel Rolid ergens in haar top vijf stond, had ze nog een horde andere vriendjes. Gelukkig had ze een redelijk goede smaak: als ze met iemand anders uit was, kon Rolid altijd samen met andere vrijers een kom rijstwijn pakken. Mannenpraat had ook wel iets en bovendien waren ze het eens over hun favoriete onderwerp. Verder had Gentiaan zelf vriendinnen die ook best van kussen hielden.

Rolid droeg elke week trouw zijn vijfde stuiver af aan magister Trasander. Op offerdag verbrandde hij gedroogde garnalen op het altaar van Sin-de-zeeslang en luisterde hij naar een verhelderende preek van de wijksjamaan.

Al met al was het een succesverhaal: de vissersjongen maakt het helemaal in de grote stad.

Het was de derde maand, op Arfsdag, dat magister Trasander hem in zijn werkkamer wenkte.

'Ik heb iets voor je. Een redelijk nuttig cadeau. Het kan waarschijnlijk je leven redden.'

'Dat zijn inderdaad de betere presentjes.' Rolids stem klonk enigszins onvast.

'Je weet dat ik soms in de toekomst kan kijken?'

Rolid knikte. Dat kon iedere magister die zijn stuivers waard was.

'Het is nogal onbetrouwbaar. Je kunt het niet aanzetten en wat je ziet, kun je nooit veranderen. Het is onwrikbaar.' Hij vouwde zijn armen over elkaar. 'Ik zag jou in een steegje liggen. Onbeweeglijk. Naast je hoofd een plas bloed en je linkerarm was duidelijk gebroken. Eenduim liep net weg met een half dozijn vrienden. Ze hadden knuppels.'

'Over hoe lang?' Zijn maag was ijskoud en niet groter dan een knikker.

'Een half uur en het was de Zakkendragerssteeg, vlakbij jullie huis.'

'Ik kan toch gewoon hier blijven? Tot ze het wachten zat zijn en zich ergens gaan bedrinken?

'Zo werken visioenen niet. Vrije wil bestaat niet. Je zou over een kwartier vanzelf opstaan en naar huis wandelen. In je hoofd zou je krijsen van angst maar je zou gaan. Lopend als een marionet.'

'Dus ik ga gewoon dood. Ik laat me vermoorden.'

'Je luisterde niet. Ik zag je bewegingloos liggen in een plas bloed. Alleen dat hoeft te kloppen. Je hoeft niet dood te zijn, bewusteloos ziet er precies zo uit. En dat bloed hoeft jouw bloed niet eens te zijn. Alleen, die gebroken arm. Tja, ik denk niet dat je daar onderuit kunt.'

Hij pakte een pruik op die precies dezelfde kleur had als Rolids haar.

'Het haar zit op een dikke eierschaal van een emoe gelijmd. Die zal met een heel bevredigende krak breken. En onder de eierschaal zit een varkensblaas die met vers runderbloed gevuld is.' Hij grinnikte. 'Je zult letterlijk bloeden als een rund!' Zijn grijns werd breder. 'En daarna komt het mooiste. Daarna nemen we gruwelijke wraak. Per slot van rekening sta jij onder mijn bescherming en Eenduim had beter moeten weten. Jou doodslaan vat ik op als een persoonlijke belediging.'

De deur van magister Trasanders huis achter zich sluiten en de nachtelijk stad binnenstappen, was een van de moeilijkste dingen die Rolid ooit gedaan had. Stel dat de magister zich vergiste, dat het bloed niet uit de varkensblaas liep maar uit een buikwond? Lui als Eenduim verborgen vaak een dolk in hun laars.

Zijn benen bewogen en tilden zijn voeten op. Het was net alsof hij niet meer dan een passagier in zijn eigen lijf was. Misschien was dat altijd wel zo geweest, maar had hij dat niet in de gaten gehad omdat hij de toekomst niet kende.

De Brederbaan, de Smederij van IJzervuist Hikdid. Hoog boven zijn hoofd, vanaf de top van de offerpaal, riep een vale uil en hij huiverde. Misschien was dit de laatste vogel die hij ooit zou horen?

Hij haalde diep adem en stapte de Zakkendragerssteeg in.

Hij zag zijn aanvallers niet, nog geen glimp. Een geschuifel achter hem en de knuppel raakte hem. De hele wereld explodeerde in een paarse lichtflits.

Rolid klauwde zich door de duisternis omhoog. Spinnendraden van nacht slierden over zijn gezicht maar het licht werd sterker. Een gebons begon in zijn oren.

Ah, mijn hart klopt nog. Ik ben in ieder geval niet dood.

Hij opende zijn ogen en de wereld vouwde zich voor hem open als een wonderbaarlijke waaier. Geluiden: paardenhoeven op de mozaïekweg buiten, het klaaglijke miepen van hamsters. De stank van aangebrande maiskoeken.

'Je bent terug,' zei Gentiaan. Haar stem klonk vreemd hees. Woede, dacht Rolid, ze is zo laaiend dat ze bijna in haar eigen tong stikt.

Ze kwam overeind van zijn voeteneind, boog zich over hem en kuste hem vluchtig op zijn lippen. 'Mooi zo, dan kan ik gaan. Ik moet nog een brief schrijven en bezorgen.' Ze draaide zich naar magister Trasander, die op een stoel bij het raam zat. 'Zorg voor hem, maar bemoei je er verder niet mee. Aan mij is de wrake.'

De magister knikte. 'Aan jou is de wrake.'

De deur viel achter haar dicht.

'Wat is er met Gentiaan?' vroeg Rolid. 'Is ze boos op mij?'

'Niet op jou. O nee, niet op jou. Blijf maar even uit haar buurt. Reservaatmeisjes nemen hun wraak nogal serieus. Daar moet zelfs hun vrijer niet tussenkomen.' Hij opende zijn tas. 'Ik heb hier een medicijn. De klap kwam toch nog behoorlijk hard aan. Je hebt vier dagen in coma gelegen. Vannacht is het overigens volle maan.'

Vannacht is het overigens volle maan. Rolid begreep de opmerking pas toen de duisternis viel en Gentiaan nog steeds niet was thuisgekomen.

Rolid zocht haar moeder in de keuken op.

'Ze is nog steeds niet terug. Over een kwartier komt de maan op en ontwaken de presters.'

Wuivend Zoethout keek op van de snijtafel, waar ze een konijn aan het uitbenen was en schudde het bloed van haar vingertoppen. 'Beetje raar. Ze ging naar de stallen, zei ze, twee uur geleden.'

De stallen. Ze konden in ieder geval stevig vergrendeld worden en hadden deuren van vuistdik anijshout: volledig presterproof. Anijs deed ze spontaan over hun nek gaan.

Hij wierp een blik op de hemel. Een diep, bijna indigoblauw maar nog geen echte nacht.

'Als ik ren, haal ik het nog makkelijk. Het is alleen het weiland over.'

Hij snelde door de schemering. De eerste sterren hingen al boven de boomtoppen. De maan was formeel al op, maar ging nog schuil achter een bergrug.

'Ik kreeg je brief.'

In het donker klonk de stem schokkend luid. Nog schokkender was dat het de stem van Eenduim was. Rolid dook achter een boom weg.

'Ik heb al je gedichten bewaard,' kirde Gentiaan. 'Zo prachtig mooi. Zo romantisch...'

'Maar waarom dan...'

'Het is mijn vader! Hij wil dat ik met een jongen uit het Reservaat trouw. Daarom liet hij die Rolid ook overkomen.' Een snik klonk. 'Ik haat hem!'

Rolid had slechtere actrices gehoord, maar alleen toen zijn jongste zusje met andere vijfjarigen De Droom van prinses Falderie opvoerde tijdens het Lentefeest. Eenduim lebberde het echter op alsof het pure vanillebrandewijn was.

'Maar hij is nu dood.'

'Daarom schreef ik je ook...'

'Een beetje riskante nacht. Volle maan.'

'Dat maakt het juist extra spannend. Wat is nu mooier dan vrijen in het maanlicht? Zodra we een prester zien, duiken we de schuur in en smijten de deur dicht. Je bent toch niet bang?'

'Welnee! Ja, lekker spannend, vrijen in het maanlicht.'

Ze hief haar gezicht op. 'Kus me.'

Rolid sloop dichterbij. Gelukkig stond er een flinke rij aalbessen om de stallen.

De avondwind voerde een vleugje van haar parfum aan. Anijs. Geen prester zou ooit zijn tanden in haar armen zetten. Gentiaan was veilig tenzij de prester erg verkouden was.

'Hm,' zei Gentiaan en ze trok de staldeur dicht, bewoog haar pols. Ze moest een magisch amulet dragen, want Rolid hoorde de grendels aan de binnenkant vanzelf dichtschuiven.

'En kijk nu toch eens, mijn geliefde, publiek...'

'Wat...'

De presters doken geruisloos uit het hoge gras op. Ze liepen met eigenaardige danspasjes, bijna op de punten van hun nagels alsof de grond gloeiend heet was.

'Zo'n stank,' zei de voorste.

'Anijs, oi, anijs. Niet te vreten.'

Eenduim stond verstijfd in Gentiaans armen. Uit zijn keel kwam een benauwd geratel. Het drukte een ongeloof uit dat te groot voor woorden was.

'Met hem is niks mis,' zei Gentiaan tegen de presters, haar stem zoet als een giftige bloesem. 'Je mag hem hebben.' Ze stampte keihard op de wreef van zijn linkervoet en gaf hem een zet die hem voorover in het gras deed belanden.

Presters zijn snel. Eenduim spartelde niet langer dan een paar seconden en toen zeilde zijn hoofd al door de lucht om opgevangen te worden door een giechelende horde nieuwe presters die het zich goed lieten smaken.

De wraak van een reservaatmeisje is zoet, dacht Rolid en toen stopte iedere gedachte want iets scherps, iets gruwelijk scherps als bijvoorbeeld een wijsvingernagel van een prester prikte in zijn nek.

'Een goedenavond, meneer,' fluisterde de prester in zijn oor. 'Is dit geen mooie nacht om te sterven?'

Rolid rende. Hij stoof over het weiland als een vos met een brandende staart. De presters hopsten om hen heen als diabolische kikkers, happend naar zijn oren, zijn neus. Hij wist dat hij geen schijn van kans maakte om te ontsnappen. De presters speelden enkel met hem. Adrenaline maakt vlees smakelijker en zweet is een goede specerij.

'Hierheen!' Hij dook automatisch opzij en knalde tegen Gentiaan op.

'Omhels me!' gilde ze. 'Als je me loslaat, ben je dood!'

De presters dansten om hen heen, knarsetandend van nijd.

'Donder op!' zei Gentiaan. 'Ik heb jullie vannacht al een man gegeven. Deze is van mij!'

'Blijf doodstil staan,' fluisterde ze tegen Rolid. 'Onze enige hoop is dat ze ons vergeten en ergens anders heen gaan. Na een uur is de stank van anijs vervlogen en worden we even eetbaar als Eenduim.'

'Kunnen niet naar je huis rennen nu de anijs nog werkt?'

'Ze springen op alle bewegende prooien. Zelfs als ze oneetbaar zijn.'

Het ochtendlicht vond hen voor de deur van de hamsterstal, stijf als een plank. Gentiaan maakte zich los uit zijn omhelzing. 'Het was vreselijk stom dat je naar me op zoek ging, maar wel lief. Waarom trouw je niet met me?'

'Ik dacht dat een reservaatmeisje alleen maar "ja" zei na een afgehakte bergleeuwenkop?'

'Die kop is maar een formaliteit. Een meisje wil gewoon graag weten of haar man zijn leven voor haar wil wagen. Dat heb je wel afdoende getoond.'

'Als ik met je trouw, geef je dan je andere minnaars op?'

'Wat een onzin! Stel je voor dat je een avond geen zin hebt? Of met een andere vrouw wil vrijen? Nee, ik zet je gewoon op nummer één van mijn lijst.'

'Och,' zei Rolid, 'een beter aanbod krijg ik deze week waarschijnlijk toch niet meer. Laten we het maar doen.'

Colofon

© Copyright Uitgeverij Link BV

ISBN: 9789462321090

NUR: 334

Omslagontwerp: DPS, Amsterdam

Zetwerk: Uitgeverij Link B.V., Culemborg

www.uitgeverijlink.nl