De Inktlezers van Doi Saket

Het was op een nacht in de twaalfde maanmaand van dit jaar toen twee sterke handen de jonge Tangmoo tegen de rivierbodem van de Mae Ping drukten, en zo de enige wens die hij had op ironische wijze in vervulling lieten gaan. Tangmoo maaide met zijn armen door de kolkende maalstroom. De lichtflitsen van het vuurwerk weerspiegelden in zijn witte ogen en zijn gesmoorde gillen stegen in bellen naar de oppervlakte, waar ze geluidloos openspatten: help, help, help, help!

Deze gefilterde noodkreten werden door een voorbijvliegend, samengesmolten libellenpaar dat larveloos wilde blijven om nacht na nacht van zijn liefdesdans te kunnen genieten, verward voor het lekken van morgendauw. Het paar raakte er zo van ontregeld dat het ze de adem benam en ze even, juist op het moment dat het mannetje ejaculeerde, van elkaar losraakten. Uit macht der gewoonte werd dit bij al hun verdere hoogtepunten herhaald, zodat hun grootste wens alsnog uitkwam.

Maar dat was een toevallige bijkomstigheid. Waar het om gaat is dat de jonge Tangmoo gilde, zijn longen vulden zich met water, alsjeblieft, zo wilde hij niet sterven.

Om volledig doordrongen te worden van de tragiek van dit drama, moeten we een paar dagen teruggaan en een kijkje nemen in het dorpje Doi Saket, gelegen aan diezelfde rivierzijde. Daar kwam in de namiddag, een uurtje ongeveer voor het nuttigen van zijn derde kommetje rijst, de goedgebuikte onkruidverdelger Uan<$F@footnote text = Uan betekent 'vadsig' in het Thai; niet per definitie een belediging.<F"Calibri"P10^*>> het tempelplein opgerend. Buiten adem door de veel te dikke toges waar hij naar was vernoemd, pufte hij uit tegen de enorme stenen fallus die voor de tempel stond (maar niet op het tempelterrein zelf, want Boeddha staat dat soort niet-Boeddhistische gekkigheid niet toe), alvorens hij bulderde: 'Kom kijken, kom kijken! De eerste wens is gearriveerd!'

'Pas toch op!' zei de onwelriekende lampenkapmaker Tao<$F@footnote text = 'Schildpad'<F"Calibri"P10^*>>, die zijn bijnaam niet had verworven door zijn geschilde hoofd of zijn verpadderde voorkomen, maar door zijn extreme robuustheid, en knikte naar de fallus.

In al zijn hysterie was Uan de algemeen geldende consensus omtrent het eeuwenoude vruchtbaarheidssymbool vergeten. De overspelige rijstpelster Somchai<$F@footnote text = 'Echte vrouw'<F"Calibri"P10^*>> bedroog eens haar echtgenoot met drie buurmannen en een winkelier uit een naburig dorp, nadat ze poedelnaakt op het fallusaltaar was gesignaleerd, zichzelf beroerend en gewikkeld in zijden linten. Als straf werd Somchai tot haar middel in het rijstveld begraven om haar overtollige vruchtbaarheid in het gewas te laten lekken, en er werd bepaald dat de behekste fallus nimmermeer mocht worden aangeraakt en slechts met korte hoofdknikjes diende te worden begroet, wat enthousiast navolging vond bij de mensen uit het dorp en aldus leidde tot een overvloed aan orale seks. (Er gingen ook geluiden op dat het steen helemaal niet was behekst en dat de lustige Somchai leed aan een vorm van obsessief exhibitionisme. Maar dat was natuurlijk flauwekul.)

Vliegensvlug liet Uan het steen los (maar het was al te laat: het jaar erna zou zijn vrouw een drieling verwekken) en schreeuwde: 'Kom naar de rivier! Allemaal! De eerste wens komt eraan, ik heb het met eigen ogen gezien!'

'Nu al?' vroeg de welgemanierde krabbenverzamelaarster Kulap, die juist met haar mand uit het rijstveld terugkeerde. 'Ik geloof het niet. Het is nog veel te vroeg.'

De alomgerespecteerde Puu Yaybaan, chef van het dorp, hoorde de consternatie vanuit zijn huis en kwam naar buiten gehold. 'Wat is er aan de hand?' riep hij, terwijl zijn kippen voor hem uit stoven. 'Wie maakt hier zo'n lawaai?'

'Uan zegt dat de eerste wens eraan komt,' zei Kulap, en trok geheel tegen haar zachte karakter in haar neus op. 'Maar ik geloof er niets van.'

'Is dat waar?' vroeg de Puu Yaybaan.

'Zo waar als ik hier sta,' herhaalde Uan en ja, daar stond hij.

'Nou... heb je hem eruit gevist?' vroeg Tao, die zijn lampenkap voor zich neerlegde.

'Welnee,' zei Uan. 'Ik kan niet zwemmen. En bovendien ben ik te zwaar om te blijven drijven. Kom mee naar de rivier!'

Het tumult deed menig vensterluik opengaan, menig mobieltje rinkelen en menig bananenblad vol schaamte aan zijn boom opkrullen, want nieuwsgierigheid was het enige dat alle dorpelingen gezamenlijk op de been kreeg. En ja hoor, bij de rivier aangekomen zagen ze het allemaal. Een schittering in het rimpelloze water. Een drijvende lelie van plastic en crêpepapier. Een parel in een lotusbloem. De eerste wens van Loi Krathong.

De filosofische plantensproeier Daeng<$F@footnote text = 'Rood'<F"Calibri"P10^*>>, vernoemd naar het bloed dat hem bij zijn geboorte bedekte, ploegde door de bedding en riep: 'Is het een gelukswens? Een liefdeswens? Een laatste wens? Misschien is het een verwensing.'

De kortaangebonden restauranthouder Sorn<$F@footnote text = 'Wilde geit'<F"Calibri"P10^*>>, vernoemd naar een merkwaardig ongeluk op een boerderij dat niemand zich kon herinneren, wees met zijn houten vijzelstamper naar de schittering op het water en riep: 'Als we niet uitkijken drijft-ie nog voorbij.'

'Iemand moet hem gaan halen!' riep de Puu Yaybaan, die de menigte tot stilte maande. Mannen aarzelden aan de oever, kinderen waadden de rivier in tot hun moeders ze terugfloten, en de graatmagere kikkervanger Yai<$F@footnote text = 'Bonenstaak'<F"Calibri"P10^*>> trok zijn kleren uit en dook in het diepgroene water.<$F@footnote text = Het Thaise gebruik om elkaar bij de bijnaam te noemen is bedoeld om zichzelf beter te kunnen onthouden, en om geesten om de tuin te leiden. Die vergeten zo hun echte naam, net als de Thai zelf trouwens. Hoe flatteus de bijnaam ook mag klinken, in het dagelijks leven wordt hij vrijelijk gebruikt en hoeft allang niet meer traditioneel van afkomst te zijn. Zo noemde de eigenzinnige oogstmachinebestuurder Sungkaew zijn dochter Loli, naar Malboro Light, en vernoemde de werkeloze zwammenplukster Pakpao haar zoon Ham naar David Beckham, tot zijn klasgenootjes erachter kwamen dat 'Ham' in bergdialect 'balzak' betekent, en het arme jong na etterlijke pesterijen door zijn moeder goedbedoeld werd omgedoopt tot Porn.<F"Calibri"P10^*>>

'Wat is het? Wat is de eerste wens?' riepen de mensen toen Yai eindelijk boven was gekomen en het vaartuigje had bereikt. 'Ligt er eigenlijk wel een briefje in?'

Al watertrappelend vouwde Yai de lotusbladeren opzij en haalde een vochtig papiertje tevoorschijn. 'Wacht. Ik kan het bijna niet lezen. De woorden zijn uitgelopen. Maar er staat...' - een dramatische pauze, de rivier hield vol verwachting de adem in - '"Ik wens dat mijn stervende waterbuffel geneest - Bovorn S. uit San Phak Wan."'

'LOI KRATHONG IS BEGONNEN!' verklaarde de Puu Yaybaan via het luidsprekersysteem, waarmee al het belangrijke en onbelangrijke nieuws werd omgeroepen, en zijn blikkerige woorden werden beantwoord met het gejuich van de menigte aan de rivierzijde. De gewiekste monnik Sûa<$F@footnote text = 'Tijger'<F"Calibri"P10^*><F255P255><F"Calibri"P10>> zette het traditionele Loi Krathonglied in, waarbij de dorpsoudsten in hun handen klapten, de kinderen elkaar natspatten en kilometers stroomopwaarts in de grote stad Chiang Mai duizenden en duizenden wensen te water werden gelaten:

Op de twaalfde maand van de volle maanOverstroomt het water in het kanaalIedereen, man en vrouwHebben dan veel plezier op Loi Krathong dag Loi, Loi Krathong, Loi, Loi Krathong  Nadat we onze krathongs hebben laten wegvarenVragen we de meisjes om de Ramwong te dansen.Ramwong op Loi Krathong dagGoede daden brengen ons geluk!

Colofon

© Copyright Uitgeverij Link BV

ISBN: 9789462321304

NUR: 334

Omslagontwerp: DPS, Amsterdam

Zetwerk: Uitgeverij Link B.V., Culemborg

www.uitgeverijlink.nl