We zijn misschien niet alleen

Ufo’s toen en nu

Taede A. Smedes

Afbeelding omslag: De auteur in de tuin van zijn ouderlijk huis in Drachten.

Omslagontwerp: Gijs Mathijs Ontwerpers

Ontwerp binnenwerk: Crius Group, Hulshout

ISBN 978 94 6249 846 4

e-ISBN 978 94 6249 847 1

NUR 917

© 2022 T.A. Smedes / Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, Zutphen

www.walburgpers.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Zoveel mogelijk is getracht de eventuele rechthebbenden van de afbeeldingen te achterhalen. Rechthebbenden die in dit verband niet zijn benaderd wordt verzocht zich met de uitgever in verbinding te stellen.

‘Philosopher William James correctly reminds us that “our science is but a drop, our ignorance a sea.” … Fortunately, the sea of ignorance about UFOs is at last showing ripples of scientific interest, and this is enormously encouraging.’

‒ Jenny Randles, Peter Warrington

‘Wij moeten ons bestaan aanvaarden voor zover het maar enigszins mogelijk is; alles, ook het ongelooflijke, moet daarin mogelijk zijn.’

‒ Rainer Maria Rilke

Inhoudsopgave

1. Betreden op eigen risico!

2. Mijn eigen waarneming van 6 november 1988

3. Een korte geschiedenis van het moderne ufo-fenomeen

4. Het ufo-rapport van het Pentagon

5. Uitzicht op de zee van onwetendheid

Nawoord

Noten

Geraadpleegde literatuur

1. Betreden op eigen risico!

In vroeger tijden vond je op wereldkaarten vaak de tekst Here Be Dragons. Het was de markering van gebieden die nog niet verkend waren. Het was in feite een waarschuwing: pas op, we weten niet wat daar is! Misschien zijn er monsters! Betreden op eigen risico!

Een dergelijke disclaimer geldt eigenlijk ook voor boeken over ufo’s. Wie over ufo’s (unidentified flying objects, ongeïdentificeerde vliegende objecten) schrijft en wie erover leest, begeeft zich op het terrein van gebeurtenissen en ervaringen waar we nog weinig over weten. In sommige kringen zijn ufo’s zelf helemaal taboe. Zo vinden veel natuurwetenschappers ufo’s grote onzin en bestempelen ze mensen die zeggen dat ze er een hebben gezien als ‘ufo-gekkie’. Ufo’s zijn volgens die wetenschappers altijd te herleiden tot misinterpretaties van sterren, planeten, satellieten of andere natuurlijke fenomenen. En als bepaalde waarnemingen nu niet verklaard kunnen worden, dan komt dat omdat we niet genoeg informatie hebben. Als we voldoende informatie zouden hebben, zou iedere waarneming op natuurlijke wijze verklaard kunnen worden.

Ik deel die mening niet. Ondanks alle waarschuwingen, waag ik me in dit boek toch op het heikele terrein van ufo’s. Ik doe dat om een aantal redenen. Ufo’s zijn de laatste jaren wereldwijd in toenemende mate in het nieuws gekomen. De Amerikaanse overheid heeft aangegeven ze erg serieus te nemen, maar in Nederland heerst nog grote onwetendheid over dit onderwerp. Bovendien is er in het Nederlands simpelweg weinig gedegen literatuur over ufo’s te vinden. Ik zal dat kort toelichten.

Dit boek wil de Nederlandse lezer op de hoogte brengen van de opzienbarende onthullingen over ufo’s sinds december 2017. Toen onthulde de gezaghebbende krant New York Times dat de Amerikaanse overheid jarenlang een geheim onderzoeksprogramma had dat ufo-meldingen van militairen bestudeerde. In de VS was dit voorpaginanieuws en stof voor serieuze talkshows. Sindsdien is er een stortvloed van onthullingen geweest waaruit duidelijk wordt dat de Amerikaanse overheid al jarenlang grote belangstelling heeft voor ufo’s. De Nederlandse media hebben aan al die onthullingen amper aandacht besteed. In dit boek wil ik niet alleen voor een Nederlands publiek die opzienbarende onthullingen belichten, maar ook wil ik laten zien welke opzienbarende historische omwenteling zich in de afgelopen paar jaar heeft voorgedaan. Decennialang werden ufo’s gezien als louter voer voor complotdenkers en nu presenteren Amerikaanse media het bestaan ervan ineens als een feit. De Amerikaanse overheid, die decennialang verkondigde dat ufo’s het onderzoeken niet waard waren omdat er geen enkele dreiging van uitging, blijkt nu in het geheim diezelfde ufo’s al jarenlang te bestuderen en als een serieuze bedreiging van de nationale veiligheid te beschouwen. Wat is daar aan de hand?

Veel wetenschappers en wetenschapsjournalisten halen er hun schouders over op en grinniken om die gekke Amerikanen. De waarschijnlijkheid dat de Aarde bezocht wordt door buitenaardse technologie wordt vrijwel nihil geacht. Veel waarschijnlijker is het, zo menen ze, dat de waargenomen ufo’s geheime technologie van de Amerikanen zelf zijn of wellicht drones van de Russen of Chinezen. Dat had de Amerikaanse overheid zelf uiteraard ook bedacht. In juni 2021 publiceerde het Pentagon dan ook een onderzoeksrapport over deze kwestie. Daarin werd vrijwel uitgesloten dat de waargenomen ufo’s geheime Amerikaanse technologie zijn. Hoewel niet kon worden uitgesloten dat het om Russische of Chinese vliegtuigen, raketten of drones ging, waren er ook geen aanwijzingen dat deze landen beschikken over zulke geavanceerde technologie.

Sindsdien zijn er steeds meer prominente overheidsfunctionarissen naar voren gekomen die de waargenomen ufo’s expliciet koppelen aan de mogelijkheid van buitenaards bezoek. Tijdens een recente bijeenkomst in november 2021 in Washington Cathedral zei Avril Haines, de Director of National Intelligence (het hoofd van de Amerikaanse veiligheidsdiensten), dat de fenomenen die door de militairen worden waargenomen nog steeds niet worden begrepen en dat daarmee de vraag expliciet aan de orde is of het daarbij gaat om iets buitenaards, een uitspraak die breekt met 70 jaar ontkenning en ridiculisering door de overheid.1 Ondertussen dringen steeds meer congresleden er sterk op aan dat het Pentagon meer mankracht en geld moet krijgen om het fenomeen te onderzoeken.

De Amerikaanse onthullingen vanaf 2017 staan centraal in dit boek. Maar ufo’s zijn zeker geen nieuw fenomeen. Ze worden al zeker 70 jaar waargenomen, zowel door burgers als door militairen. Het feit dat de ufo’s, die naar verluidt nog dagelijks door Amerikaanse militairen worden gemeld, al zo lang worden gezien, vind ik een sterk (maar niet doorslaggevend) argument dat er echt iets aan de hand is. De geschiedenis van het ufo-fenomeen staat centraal in het lange, derde hoofdstuk van dit boek. Onder andere aan de hand van beroemde casussen ga ik uitgebreid in op de geschiedenis van het ufo-fenomeen vanaf 1947, het jaar dat over het algemeen als het begin van het moderne ufo-tijdperk wordt gezien. Doel van dat hoofdstuk is niet alleen te laten zien hoe het ufo-fenomeen zich in ruim 70 jaar ontwikkeld heeft en welke ‘trends’ zijn waar te nemen. Maar ook wil ik in dat hoofdstuk inzicht verschaffen in de mate waarin de houding van de Amerikaanse overheid jegens ufo’s sinds de onthullingen vanaf 2017 is veranderd.

In aansluiting daarop zal ik dan in het vierde hoofdstuk uitgebreid ingaan op het ufo-rapport van het Pentagon dat in juni 2021 verscheen. Het rapport telde slechts negen pagina’s en werd in de Nederlandse media vooral als teleurstellend en mager gepresenteerd. Ik zal daarentegen laten zien dat die inhoud revolutionair is en wellicht implicaties heeft waarvan we ons nu amper een voorstelling kunnen maken. Het laatste hoofdstuk wil de lezer dan aan het denken zetten over de vraag: stel dat de waargenomen ufo’s inderdaad geen aardse objecten blijken te zijn, wat dan? Zijn er naast de buitenaardse hypothese nog andere hypothesen of verklaringen? Moeten we misschien vrezen voor een buitenaardse invasie?

Naast een beschrijving van de actuele ontwikkelingen op het vlak van ufo’s wil dit boek ook dienst doen als een gedegen, nuchtere inleiding in dat het ufo-fenomeen. Als je vandaag naar Nederlandstalige literatuur over ufo’s zoekt, krijg je slechts een handjevol boeken die vooral door mensen zijn geschreven die kritiekloos de meest sensationele mythes overnemen (van holle-aarde theorieën en nazi-ufo’s tot aliens in de oudheid en buitenaardse piramides op de donkere kant van de maan). Dan zeg ik het nog mild, want het ufo-fenomeen is in onze cultuur omgeven door een enorm aura van schimmige complottheorieën en esoterische onzin, waar ik me verre van wil houden.2

In dit boek probeer ik me zoveel mogelijk bij de feiten te houden zoals die door historici en journalisten zijn vastgesteld. Veelal zijn die feiten boven water gekomen door zogenaamde FOIA-verzoeken: sinds de invoering in 1967 de Freedom of Information Act, kunnen gewone burgers allerlei informatie bij de Amerikaanse overheid opvragen. De procedure is vergelijkbaar met Nederlandse WOB-verzoeken. In de loop der jaren zijn naar aanleiding van FOIA-verzoeken vele duizenden pagina’s aan documenten naar buiten gekomen waarin staat dat de Amerikaanse overheid zich sinds 1947 diepgaand heeft bezig gehouden met het ufo-fenomeen. Maar ook wordt uit die informatie duidelijk dat de houding van de Amerikaanse overheid jegens ufo’s door de jaren heen nogal eens veranderd is. Ik geloof niet in een groot complot, maar uit de informatie die door FOIA-verzoeken boven tafel is gekomen, wordt duidelijk dat de Amerikaanse overheid wel degelijk informatie over ufo’s onder de pet heeft gehouden. Waarom en hoe, ook dat komt in dit boek aan de orde.

Dit alles betekent wel dat het boek een erg Amerikaanse insteek heeft. Weliswaar komen in hoofdstuk 3 ook enkele prominente Nederlandse ufo-waarnemingen voorbij, maar de focus ligt op de Amerikaanse situatie. Dat betekent natuurlijk niet dat ufo’s alleen in Amerika worden waargenomen; het is een wereldwijd fenomeen. Wel is het zo dat veel belangrijke ‘ufo-trends’ in Amerika zijn begonnen en zich later naar andere delen van de wereld verspreid hebben: hoe we bijvoorbeeld in Nederland tegen ufo’s en aliens aankijken, heeft veelal een basis in Amerikaanse films en televisieseries.

Via series als The X-Files is het idee gemeengoed geworden dat de Amerikaanse regering op grote schaal informatie over ufo’s en neergestorte aliens voor het publiek verborgen houdt, evenals het idee the truth is out there. Iedere mededeling van de Amerikaanse overheid over ufo’s, wordt wereldwijd zeer serieus genomen. Het achterliggende idee daarbij is dat de VS de meest geavanceerde defensietechnologie ter wereld bezitten en dus een dominante speler is in de mondiale politiek. Als diezelfde overheid verklaart dat ufo’s een dreiging voor het Amerikaanse luchtruim zijn, is dat wereldnieuws. Dat verklaart ook de wereldwijde belangstelling voor het Amerikaanse ufo-rapport dat in juni 2021 werd gepubliceerd. Voor ontwikkelingen op dit gebied wordt vooral naar de VS gekeken.

Dit boek wil actuele ontwikkelingen op het gebied van ufo’s vanaf 2017 duiden vanuit een historisch perspectief. Het is een journalistiek boek dat probeert de zaken zo objectief mogelijk te beschrijven. Dat wil echter niet zeggen dat het louter een opsomming van feiten is en dat ik zelf geen mening heb over het ufo-fenomeen. Het is ronduit onmogelijk om in zo’n complexe en veelkleurige kwestie volledig neutraal te blijven, want het ufo-fenomeen heeft wellicht implicaties waarvan we ons op dit moment amper een voorstelling kunnen maken.

Natuurlijk, er zijn talloze ufo-meldingen die je uiteindelijk kunt verklaren als foutieve interpretaties van natuurlijke fenomenen. Bij het Ufomeldpunt Nederland waaraan ik als adviseur ben verbonden, zijn de afgelopen jaren talloze meldingen binnen gekomen, die we eenvoudig konden verklaren.3 Bijvoorbeeld wanneer het International Space Station (ISS) weer een bijzonder heldere overkomst had. Of wanneer Elon Musk weer eens een aantal satellieten lanceerde, die als een ‘Starlink treintje’ de nachtelijke lucht doorkruisten. Als de planeten Jupiter of Venus op een ochtend bijzonder helder aan de hemel staan, is er een goede kans dat dat een ufo-melding oplevert. Veel meldingen die bij het meldpunt binnenkomen zijn toe te schrijven aan het simpele feit dat mensen tegenwoordig volkomen vervreemd zijn geraakt van de nachtelijke hemel.

Dat betekent echter niet dat alle ufo-meldingen vanuit natuurlijke fenomenen verklaard kunnen worden. Binnen de gemeenschap van ufo-onderzoekers is het bekend dat zo’n 95 tot 98 procent van alle binnengekomen meldingen verklaard kan worden als natuurlijke fenomenen of er is simpelweg te weinig informatie om tot een verklaring te kunnen komen. Er blijft een kleine rest over van zo’n 5 procent, die vaak zo bizar is dat die zich niet laat verklaren. Dan gaat het om ervaringen die buiten het gewone en alledaagse vallen. Het zijn ervaringen die vaak een enorme impact hebben op het leven van mensen en soms bijzonder traumatisch zijn. In het derde hoofdstuk zal een aantal van die onverklaarde gevallen beknopt de revue passeren.

Een indrukwekkende, bizarre, buitengewone en onverklaarbare ervaring is ook mijn eigen ufo-waarneming, als 15-jarig jochie. In het volgende hoofdstuk zal ik daar uitgebreid over vertellen. Het is voor het eerst dat ik met die ervaring naar buiten kom. Die is me niet in de koude kleren gaan zitten en het is een ervaring geweest waarmee ik tot op de dag van vandaag mee worstel, net als met het ufo-fenomeen als geheel en met de ‘buitenaardse hypothese’, dus het idee dat ufo’s een buitenaardse oorsprong hebben. Ik besef dat ik diep van binnen misschien graag zou willen dat ze buitenaards bezoek zijn, maar als academicus ben ik me ook bewust van alle wetenschappelijke argumenten die een dergelijk bezoek op basis van onze huidige stand van wetenschappelijke kennis onwaarschijnlijk maken. Ik zal in het laatste hoofdstuk van dit boek meer over mijn worsteling met het ufo-fenomeen zeggen.

Waar ik in dit boek echter uitgesproken over ben, is dat het ufo-fenomeen echt is en serieus genomen moet worden, juist omdat het wellicht grote implicaties heeft voor het hedendaagse wereld- en mensbeeld. Ons luchtruim wordt bespookt door geheimzinnige technologie. De Amerikaanse overheid presenteert en accepteert dit als een verontrustend feit. Maar we weten (nog?) niet van wie of wat die technologie afkomstig is. De Amerikaanse overheid heeft meerdere keren expliciet gezegd dat ze weliswaar kijkt naar ‘aardse’ verklaringen voor de waargenomen ufo’s, maar dat ze niet uitsluit dat die een buitenaardse herkomst hebben. Ik sluit dat dan ook niet uit.

Het zou echter een open deur zijn als ik het boek met die constatering zou besluiten. Ik ben geneigd om op basis van wat verschillende ooggetuigen als piloten, politieagenten, overheidsfunctionarissen maar ook bijvoorbeeld de huidige baas van NASA in verschillende interviews hebben gezegd, te concluderen dat er meer aan de hand is. Ondanks mijn worsteling met de buitenaardse hypothese en ondanks alle wetenschappelijke argumenten, denk ik toch dat die hypothese meer krediet verdient dan hij nu krijgt: ik vermoed dat we niet alleen zijn.

2. Mijn eigen waarneming van 6 november 1988

In veel oude religies komt het idee voor dat de wereld een centrum heeft, die de ‘navel van de wereld’ of omphalos genoemd wordt. In het jodendom was de tempel van Jeruzalem de omphalos. In de Grieks-Romeinse tijd stond de navel van de wereld in Delphi: daar waren de twee arenden die door Zeus waren losgelaten weer bij elkaar gekomen, waarmee ze het centrum van de kosmos hadden gemarkeerd. De omphalos is het meest heilige punt van de kosmos, want daar is de wereld ontstaan. Ook vandaag nog is er in het leven van ieder van ons een plaats die wij ooit als centrum van de wereld ervoeren: de plek waar je ter wereld kwam, waar jouw eigen wereld ontstond en van waaruit je die wereld ging verkennen. Het centrum van mijn wereld ligt in Drachten, een dorp in het oosten van Friesland. Ik ben daar geboren, opgegroeid en vertrok er pas na mijn studententijd. Daar begint ook het verhaal van mijn eigen ufo-ervaring, die mijn wereld ineens een stuk groter en geheimzinniger maakte.

Het was zondagavond 6 november 1988. Ik woonde met mijn vader en mijn zusje in het noordwesten van Drachten, in een rijtjeshuis van de wijk De Swetten. Ik had geen moeder meer; zij was een paar jaar daarvoor op 33-jarige leeftijd overleden aan een longembolie. Ik was toen elf. De zomer ervoor was ik vijftien geworden. Op deze novemberavond stond ik in de achtertuin. Mijn vader zat in de huiskamer met mijn oude opa, Pake Earnewarre, die op bezoek was. Mijn zusje, vijf jaar jonger dan ik, lag al in bed. Het was een koude avond. Terwijl ik wolkjes blies, keek ik naar de sterren, zoals ik op winteravonden wel vaker deed. Onze achtertuin keek uit op het oosten. Ik had daar ’s avonds een fraai uitzicht op het noorden en oosten. Het centrum van Drachten lag vanuit de tuin gezien naar het zuiden en daar kwam ook het meeste stadslicht vandaan. Toch viel het in 1988 met het stadslicht in Drachten nog mee. Op sommige vrieskoude avonden kon ik vanuit de achtertuin zelfs de Melkweg nog prima waarnemen.

Mijn kleine telescoopje stond op het oude statief van mijn vaders diaprojector. De telescoop was een speelgoedding dat ik voor mijn verjaardag had gekregen. Hij viel tegen, het was geen professionele telescoop, maar je kon er tenminste nog enigszins de Maan mee bekijken. Door het statief stond de telescoop op een goede hoogte en hoefde ik me niet in allerlei bochten te wringen om door het oculair te kijken. Bovendien had het een plateautje waar ik mijn materialen op kon neerleggen: mijn sterrenkaart, vergrootlensjes en een zaklamp. Erg handig.

Maar die avond was ik eigenlijk wel uitgekeken op mijn telescoop. De Maan was afwezig en veel meer kon je met het ding eigenlijk niet bekijken. Jupiter bekijken ging nog net, maar de reuzenplaneet bleef een grote ster en van Jupiters beroemde manen bleef weinig meer over dan kleine puntjes. De ringen van Saturnus bekijken lukte niet. Hooguit kwam die planeet in beeld als een uitgerekte ster. Het zoeken naar een ster of planeet was een hele klus, want het telescoopje had geen zoeker. Eigenlijk was het een waardeloos ding, maar ik had niets anders.

Ik had mijn zaklamp in mijn hand. Eigenlijk had ik een zaklamp moeten hebben met een rode lamp, want dan raak je minder snel verblind. Maar ja, waar kocht je die in 1988? Internet, eBay of Aliexpress bestonden nog niet. Snel knipte ik de zaklamp aan en keek op mijn horloge. Het was bijna half negen. Morgen moest ik weer naar school. Hoelang bleef ik hier nog staan koukleumen? Kon ik niet beter mijn spullen oppakken, naar binnen gaan en wat gaan lezen?

Ik keek naar het noorden en zag de Poolster, de Grote Beer en de Kleine Beer. En Cassiopeia, de zo bekende ‘W’ van iedere heldere winteravond. Ik kende de sterrenhemel op mijn duimpje: de sterrenbeelden, planeten, vliegtuigen, satellieten die overkwamen, noem maar op. Ineens zag ik vanuit mijn ooghoeken twee lichten, een beetje rood-oranje, helderder en groter dan de helderste sterren. Ze kwamen laag vanuit het noorden aanvliegen. Ze waren er ineens. Ze bewogen langzaam, naast elkaar, als de koplampen van een auto.

Dat moesten wel de lichten zijn van een vliegtuig. Toch? Er klopte voor mijn gevoel iets niet. De meeste vliegtuigen waren kleiner en hadden bovendien meerdere en knipperende lichten. En meestal hoorde je vliegtuigen na verloop van tijd. Deze avond was het buiten doodstil. De lichten leken niet eens op vliegtuigen, maar meer gewoon twee lampen naast elkaar in de lucht. En hoe meer de lichten naar het zenit kropen, naar de plek aan de hemel recht boven me, hoe sneller ze leken te bewegen. Of verbeeldde ik me dat? Ik zag hoe ze door de ‘W’ van het sterrenbeeld Cassiopeia vlogen.

Toen ze bijna boven me waren, knipte ik voor de lol mijn zaklamp aan. Ik scheen in de richting van de twee lampen.

En plotseling werd alles anders.

Want op het moment dat ik met de zaklamp in de richting van de twee lichten schijn, blijven ze boven mijn hoofd stilstaan. Geen vertraging die op afremmen duidt, maar zo van het ene op het andere moment hangen de lampen compleet stil in de lucht, recht boven me, naast elkaar alsof ze een eenheid vormen. Even hangen ze stil, maar dan beginnen ze plotseling vanuit stilstand, volstrekt onafhankelijk van elkaar, te bewegen en rond elkaar te cirkelen, te ‘krioelen’ (dat is het woord dat ik daarna vaak gebruik om hun bewegingen te beschrijven).

Ik word van mijn kruin tot aan mijn tenen ijskoud. Ik sta even als aan de grond genageld. Ik kijk toe. De lichten bewegen boven mijn hoofd rond elkaar, als twee zwarte bromvliegen in de zomerlucht. En dat precies op het moment dat ik met mijn zaklantaarn begon te schijnen. Ik heb kippenvel en begin te trillen. Ik merk dat ik in paniek raak. Dit zijn geen vliegtuigen, geen satellieten, geen vogels die van onderop worden beschenen. Ik weet niet wat dit is.

Of toch, ik weet het wel.

Dit is dus een ufo!

Toen kwam ik weer bij zinnen. Ik rukte instinctief de achterdeur open en schreeuwde het huis in: ‘HEIT, EEN UFO! Kom snel! EEN UFO!’ Ik besefte dat ik de hele buurt bij elkaar gilde, maar het kon me niet schelen. De buren vertelden later dat ze dachten dat we ruzie hadden.

Mijn vader kwam kwaad uit de huiskamer rennen: ‘Ben je nou helemaal gek geworden!? Hou op met schreeuwen! Pake kan wel denken dat je gek geworden bent.’

Ik stond nog altijd buiten, naar de lucht te kijken. De twee oranje lampen bewogen nog altijd, krioelend, recht boven mijn hoofd. Toen was ook mijn vader eindelijk buiten.

En precies op het moment dat hij naar buiten stapt, staan de twee lampen weer naast elkaar in het gelid.

Nog even blijven ze stil hangen in de lucht en dan zoeven ze geluidloos met hoge snelheid in zuidelijke richting.

Ik zag ze verdwijnen in de verte.

Ook mijn vader zag de twee lichten wegvliegen. Maar hun krioelende bewegingen had hij niet gezien. Hij was duidelijk geërgerd. ‘Dat was een gewoon vliegtuig’, zei hij. Maar dat was het niet, dat wist ik gewoon. Maar wat was het dan wel? Tot op de dag van vandaag heeft mijn vader mijn verhaal voor mijn gevoel nooit serieus genomen. We hebben er ook vrijwel nooit meer over gesproken. Ik neem hem overigens niets kwalijk. Vanuit mijn perspectief kun je dit soort ervaringen eenvoudigweg aan niemand uitleggen.

Ik kan me de waarneming nog precies herinneren. Maar wat er daarna gebeurde, is wazig. Mijn vader was boos dat ik zo overstuur was. Mijn vijf jaar jongere zusje, dat al lag te slapen kwam overstuur de trap af. Haar slaapkamer keek uit op de achtertuin en omdat ik daar zo had staan gillen, dacht ze dat de wereld verging. Ik weet nog dat ik een tijdlang in de huiskamer heb gezeten, terwijl ik met mijn vader en opa sprak over wat ik had gezien. Later heeft mijn vader mij wel eens verteld dat Pake zei dat hij dacht dat ik mijn verstand verloren had.

Ik kan me niet meer herinneren of ik die nacht überhaupt heb geslapen of dat ik bang was. Ik weet wel dat ik direct aantekeningen heb gemaakt, in mijn eigen ‘ufo-schrift’. Ik wist dat ik moest opschrijven wat ik had gezien, wanneer, hoe en waar. En ik weet nog heel goed dat ik niet kon ophouden met te denken: Er was contact! Als de twee lichten gewoon verder waren gevlogen, had ik wellicht gedacht dat het een vliegtuig was geweest of een stel satellieten. Maar nee. Precies op het moment dat ik met mijn zaklamp naar de lampen had geschenen was er iets gebeurd, alsof de twee lampen in de lucht hadden gereageerd op mijn ‘teken’. Het was geen waarneming die ik had gedaan, het was veel meer dan dat. Het was een ervaring. Ik had iets ervaren wat ik de rest van mijn leven niet meer zou vergeten. Ik heb er sindsdien met weinig mensen over gepraat.

Ufo’s deel van mijn wereld

Wat heb ik die avond gezien? Dat is de vraag die me tot op de dag van vandaag bezighoudt. Wat daarbij wellicht van belang is, is dat ufo’s voor mij als 15-jarige geen onbekend fenomeen waren. Niet dat ik er eerder een gezien had, maar ik ben al sinds mijn kindertijd gefascineerd door de nacht, door de sterrenhemel, door alles wat met het heelal te maken heeft. Een van de anekdotes die mijn vader wel eens verteld heeft, was dat ik, toen ik nog maar net kon praten, op heldere avonden tegen de ramen geplakt stond te wijzen en ‘Maan! Maan!’ riep. Af en toe verbeeld ik me dat ik het woordje ‘maan’ nog eerder kon zeggen dan ‘heit’ of ‘mem’. Dit soort anekdotes hoort bij de mythologie van mijn wereld.

Als kind verslond ik boeken over sterrenkunde. Op de lagere school wist ik meesters en juffen met mijn kennis over sterren en planeten te verbluffen. Iedere spreekbeurt ging over iets dat met de ruimte te maken had. Tegenwoordig zou je kunnen zeggen dat ik een obsessie had. Ik was een buitenbeentje, een introvertje, die helemaal in zijn eigen wereld kon opgaan en weinig behoefte had aan vriendjes. Ik had soms wel vriendjes, maar zoals kinderen zijn: de ene dag waren ze je vriend, de volgende dag liepen je vriendjes mee met de pestkoppen van de klas en bestond je niet meer. De wispelturigheid van kinderen stond in schril contrast met de altijd aanwezige, betrouwbare, statische en ergens ook geruststellende duisternis van het heelal die zich ’s nachts aan mij openbaarde als de sterrenhemel. Bovendien werd ik op de lagere school ik gepest met mijn fascinatie voor de sterrenhemel. Mijn klasgenoten noemden me ‘Taede Jupiter’.

Het was door mijn obsessie met sterrenkunde dat ik me ook ging verdiepen in ufo’s. Want in de Drachtster Openbare Bibliotheek stonden ufo-boeken niet bij de esoterie, zoals nu het geval is, maar naast de boeken over sterrenkunde. Ufo’s en sterrenkunde hoorden voor mijn gevoel bij elkaar. En zo las ik naast sterrenkundeboeken ook alle boeken over ufo’s die de Drachtster Openbare Bibliotheek in haar bezit had. En dat waren er nogal wat. Tegenwoordig vind je in openbare bibliotheken vrijwel geen boeken meer over ufo’s. Maar toen, in de jaren ’80, stonden de boekenplanken er vol mee.

Mijn kinderlijke fascinatie voor ufo’s kreeg een enorme boost toen ik op 11 juni 1983 bij De Slegte in Groningen, de derde druk van de Nederlandse klassieker UFO’s: Waarnemingen boven Nederland en België cadeau kreeg (Broersma & De Snoo 1979). In dit boek beschreven de journalisten Koert Broersma en Arie de Snoo Nederlandse en Belgische ufo-waarnemingen. Ik koester het boek nog altijd, ook al zijn de pagina’s verkleurd en gekreukeld, de omslag door gebruik versleten en de rug geknakt. Ik kan me nog herinneren hoe ik de hele terugreis van Groningen naar Drachten achterin de auto gebiologeerd in het boek zat te lezen, terwijl het buiten langzaam donkerder werd. Gebiologeerd maar ook bang.