Afrekeningen

Van dezelfde auteur verschenen ook:

Hells Angels, motorclub of misdaadbende? (i.s.m. Henk Schutten)

De Endstra-tapes (i.s.m. Bart Middelburg)

De oorlog in de Amsterdamse onderwereld (i.s.m. Bart Middelburg)

De strijd tegen de Amsterdamse onderwereld

Doorgeschoten

Paul vugts

Afrekeningen

De onderwereldoorlog

op straat en in de rechtszaal

Meer lezen over deze auteur?

Zie www.uitgeverijdekring.nl/paul-vugts

© 2017 Paul Vugts

Alle rechten voorbehouden

Ontwerp omslag en binnenwerk: Mulder Van Meurs

Omslagfoto onder: de doorzeefde Range Rover in de Staatsliedenbuurt

(Schaepmanstraat), 29 december 2012; © Thomas Schlijper

ISBN 978-94-6297-059-5

NUR 339 (true crime)

www.uitgeverijdekring.nl/afrekeningen

Tijdlijn liquidaties en aanslagen in de Amsterdamse onderwereldvete

· 22 april 2012: Redouan Boutaka (31); Van Woustraat, Amsterdam-Zuid

· 18 oktober 2012: Najeb Bouhbouh (34); Crowne Plaza Hotel, Antwerpen

· 29 december 2012: Saïd el Yazidi (21) en Youssef Lkhorf (28); Tweede Keucheniusstraat en Van Bossepad, Amsterdam-West

· 16 maart 2013: Rida Bennajem (21); Comeniusstraat, Amsterdam-West

· 26 mei 2013: Souhail Laachir (26); Scheepvaartmuseum, Amsterdam-Centrum

· 17 augustus 2013: Inchomar B. (27) wordt neergeschoten maar overleeft de aanslag; Antwerpenbaan, Amsterdam-West

· 24 augustus 2013: Chris Bouman (36, zelfmoord); koepelgevangenis Haarlem

· 4 januari 2014: Aytas Göraler (39); Slauerhoffstraat, Amsterdam-West

· 20 februari 2014: Alexander Gillis (30); Pieter Jelles Troelstralaan, Zaandam

· 22 maart 2014: Mohammed el Mayouri (30); Karperweg, Amsterdam-Zuid

· 22 mei 2014: Gwenette Martha (40), Amsterdamseweg, Amstelveen

· 13 juli 2014: Stefan Regalo Eggermont (30); Conradstraat, Amsterdam-Centrum

· 18 augustus 2014: Derkaoui van der Meijden (34); Borneokade, Amsterdam-Oost

· 28 augustus 2014: Samir Bouyakhrichan, Benahavís, Spanje

· 3 september 2014: Massod Amin Hosseini (26); Pisuissehof, Amsterdam-West

· 10 oktober 2014: schietpartij in café De Zon, twee onschuldigen gewond, Marchano Pocorni (37) blijft ongedeerd; Pretoriusstraat, Amsterdam-Oost

· 1 november 2014: onder de huurauto van Chahid Yakhlaf (26) ontploft een bom waarna hij wordt beschoten, maar hij overleeft dat; Poortdreef, Almere

· 5 november 2014: Hans Nijman (55); Meerstraat, Beverwijk

· 8 december 2014: Luana Luz Xavier (34); Beeckestijn, Amstelveen

· 27 december 2014: Khalid Jaafar (27), Panama-Stad

· 27 januari 2015: Augustine Nyantakyi (37); Wolbrantskerkweg, Amsterdam-West

· 2 maart 2015: Marchano Pocorni (37); Paramaribo, Suriname

· 13 mei 2015: Youssef el Kahtaoui (25); De Clerqstraat, Amsterdam-West

· 9 juni 2015: Lucas Boom (43); J. Kruijverstraat, Zaandam

· 7 november 2015: Eaneas Lomp (27); Spinozahof, Krommenie

· 31 december 2015: Chahid Yakhlaf (27); camping Maaszicht, Kerkdriel

· 8 en 9 maart 2016: Nabil Amzieb (23); onthoofd aangetroffen op de Mijehof, Amsterdam-Zuidoost, hoofd achtergelaten op Amstelveenseweg, Amsterdam-Zuid

· 9 mei 2016: Abderrahim Belhadj (29); Bijlmerflat Kikkenstein, Amsterdam-Zuidoost

· 22 juni 2016: Ranko Scekic (45); Kretadreef, Utrecht

· 11 december 2016: Mitchell Jansen (23); Medellín, Colombia

Voorwoord

Een hoofd. Een los hoofd op de stoep. In de vroege ochtend van 9 maart 2016 ligt het afgesneden, bebloede hoofd van Nabil Amzieb op het trottoir voor waterpijpcafé Fayrouz aan de drukke Amstelveenseweg in Amsterdam-Zuid. Een schimmige figuur in een grijze, gewatteerde jas heeft het uit een vuilniszak laten rollen, zo is te zien op beelden van bewakingscamera’s. De rest van Amziebs lichaam is een dag tevoren gevonden, vrijwel naakt achter in een brandende bestelwagen in Amsterdam-Zuidoost.

Het is een dieptepunt in de al jaren slepende onderwereldvete waarin al zoveel Amsterdamse criminelen zijn geliquideerd, plus enkele onschuldige buitenstaanders die door de daders voor een ander waren aangezien. Die de cynische pech hadden op het verkeerde moment op de verkeerde plek te zijn: de plek waar de schutters de crimineel hadden verwacht die ze hadden moeten vermoorden.

Veel betrokkenen, zowel doodgeschoten slachtoffers als verdachten van het schieten of van ondersteunende of aanjagende rollen, voldoen aan het profiel zoals in mijn boek Doorgeschoten uit mei 2014 beschreven. Ze komen voort uit de nieuwe generatie nietsontziende criminelen die heel snel de overstap maken van relatief eenvoudige straatcriminaliteit naar liquidaties – en soms weer terug. Aan de ene kant beschikken ze over professionele middelen zoals automatische wapens, peperdure versleutelde smartphones, peilbakens om doelwitten mee te volgen en snelle bolides om in te vluchten; aan de andere kant zijn het jongens en jonge mannen met soms zeer beperkte verstandelijke vermogens plus geregeld nog een mix van psychische stoornissen die als ongeleide projectielen in het rond maaien met wapens die ze niet beheersen.

Wie het doopceel van schutters of slachtoffers licht, dwaalt al snel rond in droevige, kapotte levens waarin amper iets goed is gegaan voordat ze door grof geweld of door een forse celstraf zijn verwoest. Allemaal omdat de jongens van de straat hunkerden naar snel geld en een snel verworven status in het milieu (in hun kringen hangen die twee zaken overigens nauw samen). Omdat ze er alles voor over hadden om snel grote stappen te zetten op de criminele ladder. Of omdat ze niet of te weinig nadachten over de mogelijke consequenties van hun misdrijven.

De onthoofde Nabil Amzieb was geen uitzondering. Ook hij is maar 23 geworden. Hoewel hij trots was op zijn in 2014 verworven diploma voor onderhoudsmonteur, trok hij vooral op met zijn vriendengroep van de Oostelijke Eilanden in de Amsterdamse binnenstad die zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld tot een waar moordcommando. Waar van Amzieb meteen na zijn dood nog het beeld bestond dat hij een krabbelaar was met een zeer beperkte criminele staat van dienst, zijn bronnen in het milieu én binnen de opsporing er gaandeweg steeds meer rekening mee gaan houden dat ook hij al bij een liquidatie betrokken was geweest. Zoals in dit boek nog uitvoerig zal worden beschreven, zijn veel van zijn vrienden als twintigers ook al diep in de zware misdaad doorgedrongen. Vergelijkbare groepen blijven opkomen in andere volksbuurten in de hoofdstad. Amper volwassen laten de jeugdvrienden zich eenvoudig inschakelen voor grof geweld, gewoon door andere vrienden of kennissen van vroeger. Buurtgenoten of oud-buurtgenoten die zelf weer van iets grotere afstand worden aangestuurd door figuren die buiten beeld blijven of in elk geval niet of nauwelijks strafrechtelijk zijn te grijpen. Het reservoir van jongens en jonge mannen met gebroken levens die zich voor de moorden laten inschakelen, lijkt soms onuitputtelijk – al kent niemand de omvang.

Het boek Doorgeschoten beschreef de bedenkelijke criminele flitscarrières van de nieuwe generatie jonge criminelen én van de oudere, wat (straat)slimmere en rijke criminelen van zwaar kaliber die hun rolmodellen zijn en die hen zo makkelijk weten in te schakelen. Daartussenin hangt een forse middenmoot van criminelen die als tussenpersoon fungeren en die zich het leven goed laten smaken zo lang als dat duurt. Dat is vaak korter dan gedacht.

De laatste hoofdstukken van Doorgeschoten handelden over de eerste liquidaties in de Amsterdamse onderwereldvete nadat de groep rond beroepscrimineel Gwenette Martha tussen 2007 en 2012 uiteen was gescheurd en de twee aanvankelijke kampen elkaar gewapenderhand waren gaan bestrijden – in een conflict dat vervolgens steeds ingewikkelder en onoverzichtelijker zou worden door wraak op wraak op wraak. Door dubbelspelers en overlopers.

Nota bene op de dag dat Doorgeschoten werd gepresenteerd – 22 mei 2014 – werd Gwenette Martha zelf met grof geweld vermoord. Afgemaakt. De lijkschouwer telde zeker tachtig schotwonden, vooral in zijn bovenlichaam. Het geweld laaide daarna nog verder op en kostte inmiddels meer dan twintig veelal jonge Amsterdamse criminelen het leven. Een boel anderen belandden in de cel met (uitzicht op) zeer langdurige straffen. Behalve op de schutters, hun opdrachtgevers en de tussenpersonen, richtten politie en justitie zich in hun pogingen het excessieve geweld te stuiten steeds intensiever op hun helpers die zorgen voor de zware wapens, de gestolen snelle auto’s met valse kentekenplaten, de technische middelen et cetera.

Dat is waar dit boek over gaat, als vervolg op Doorgeschoten.

Over afrekeningen in dubbele zin.

Over de afrekeningen op straat, de nieuwe liquidaties van de laatste jaren, én over de geruchtmakende strafprocessen waarin justitie en rechtbanken probeerden met de schuldigen af te rekenen – in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in Marokko. Namens Het Parool volgde ik het allemaal intensief, waardoor ik de balans kan opmaken. Een tussenbalans, zo valt te vrezen met alle rekeningen die nog openstaan. Een even naargeestige als veelzeggende tussenbalans.

Zoals in dit boek te lezen, geeft een cruciale ontwikkeling inmiddels een impuls aan tal van moordonderzoeken en strafzaken. De peperdure, versleutelde pgp-smartphones (Pretty Good Privacy) waarmee de onderwereld zich zo lang onbespied waande, zijn niet onaantastbaar gebleken. Specialisten van het Nederlandse Forensisch Instituut slagen er steeds vaker in de Blackberry’s van sleutelspelers na inbeslagname te openen en daaruit een schat aan informatie op te diepen. Bovendien is in Canada een computerserver in beslag genomen die de spil was in de communicatie van ook veel Amsterdamse criminelen. De zeven terabyte aan data daaruit, die specialistische rechercheurs en analisten momenteel onderzoeken, is volgens justitie ‘vergelijkbaar met alle tekst uit zeven grote universiteitsbibliotheken’. Het gaat om heel veel gevoelige informatie, zo staat inmiddels vast, waarmee de Amsterdamse recherche alsnog liquidaties denkt op te lossen waar ze eerder geen vinger achter kreeg of waarin ze wel verdachten in beeld had, maar onvoldoende bewijs voor een succesvolle vervolging door justitie. Het onthulde mailverkeer geeft de onderzoeken het beslissende zetje. Het is verbijsterend te lezen in welke kille, concrete termen criminelen over hun moordplannen communiceren, zoals in meerdere hierna volgende hoofdstukken uitvoerig aan de orde komt.

Die ontwikkeling heeft ook een keerzijde.

De levensgevaarlijke angst en nervositeit die al in de lucht hingen, worden nog eens versterkt door de paniek nu politie en justitie over deze nieuwe schat aan informatie beschikken. Dat zal nog jaren grote consequenties hebben.

Hoewel van nature een optimist, moet ik hier helaas de vaststelling herhalen waarmee ik Doorgeschoten destijds beëindigde: het wordt optimisten niet makkelijk gemaakt.

Paul Vugts, Amsterdam, juni 2017

1. ‘Edde is de lul’

Het proces over de liquidatie van Najeb Bouhbouh

Sommige rechters lijken een listig spel te spelen, bij anderen voelt het authentiek als ze in alles uitstralen hoe hun leefwereld mijlenver afstaat van die van de verdachte. Dat zij als keurige meneren of mevrouwen met grote verbazing aanhoren hoe het toegaat in het criminele milieu – waar de nacht de dag is en de dag de nacht. Waar pakken geld razendsnel vervliegen, waar niets is wat het lijkt omdat alles onder dekmantels schuilgaat en waar een vriend ineens een vijand kan zijn. De al dan niet geveinsde naïviteit van zo’n rechter lokt ook de meer doorgewinterde verdachten uit de tent. Waar ze zich hadden voorgenomen voornamelijk te zwijgen, geven ze toch inkijkjes in hun métier. Inkijkjes die in eerste instantie ongevaarlijk lijken, maar die in de rechtszaal een gesprek op gang brengen waarvan onduidelijk is waarheen dat leidt. Ineens is het lastig de regie nog van de rechters terug te winnen vanuit de verdachtenbank.

Rechtbankvoorzitter Martien Diemer raakt op zijn manier een gevoelige snaar als hij aan de veelbesproken Benaouf A. (1984), spil in de inmiddels totaal uit de hand gelopen Amsterdamse onderwereldvete, laat doorschemeren dat diens levenswandel hem hooglijk verwondert.

Benaouf A., ‘Ben’ voor intimi, is zo’n nachtmens. Als het donker is, reist de sportief gebouwde Nederlander van Marokkaanse komaf voor zijn criminele zaken ‘alle kanten op’, legt hij de rechtbank met zijn beminnelijkste glimlach uit. ‘Ik ben overal. Dan zit ik in Spanje, dan weer in Parijs.’ Daglicht is om bij uit te rusten. ‘Ik slaap meestal de hele dag.’

Op de ontboezeming op de openingsdag van zijn langverwachte proces over de liquidatie van de Amsterdams-Marokkaanse crimineel Najeb Bouhbouh (1978) op 18 oktober 2012 in Antwerpen, 10 november 2014, volgen er op latere zittingsdagen meer.

Benaouf A. schermt zich af met valse papieren, ja. Hij wisselt aan de lopende band van huurauto’s uit de hogere prijsklasse en verblijft steeds in een andere woning, nooit in één die op zijn naam staat. Het pakketje van vijf telefoons dat hij bij zich draagt, vervangt hij elke maand. In zijn geheel. Hij verhult hoe hij aan zijn geld komt en met wie hij contact heeft. Hij is nu eenmaal een crimineel.

Maar geen moordenaar. Nee!

Vanzelfsprekend is hij nóg voorzichtiger geworden nadat hij op 29 december 2012 met heel veel geluk aan de dood was ontsnapt in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Hij had maar ternauwernood door een kogelregen kunnen wegrennen en in het water kunnen springen aan het Van Bossepad, terwijl zijn vrienden Saïd el Yazidi (1991) en Youssef Lkhorf (1984) met heel grof geweld waren afgemaakt op straat.

‘Mijn wapen en die valse papieren heb ik aangeschaft na die aanslag.’

Van auto’s en huizen wisselde hij al langer. ‘Om te voorkomen dat bij me werd ingebroken. Waarom ik elke maand mijn vijf telefoons wissel? Dat is gewoon een normale werkwijze omdat ik niet door meneer Oppe gepakt wil worden.’

Meneer Oppe is officier van justitie Hans Oppe, die hem heeft aangeklaagd voor het aansturen van de liquidatie van Najeb Bouhbouh voor hotel Crowne Plaza in Antwerpen. De strafzaak tegen Benaouf A. is het eerste proces over de inmiddels lange reeks liquidaties die verband houden met de onderwereldvete tussen voornamelijk jonge Amsterdamse criminelen.

Even een stap terug in een inmiddels veelbesproken geschiedenis.

Een groep veelal jonge Amsterdamse criminelen van vooral Marokkaanse komaf heeft gezamenlijk fors ingelegd om na een bonte reeks misdrijven een echte klapper te maken met de import van een grote partij cocaïne. De ongeveer 225 kilo vaart begin 2012 vanuit Zuid-Amerika naar de haven van Antwerpen. In vijf sporttassen van Jan Sport zit elk 45 kilo cocaïne, verstopt in een container met verhuisspullen uit Chili. Het gaat mis. De partij, miljoenen euro’s waard, raakt kwijt. De groep Belgische ‘uithalers’ die is geworven om de cocaïne uit de haven te smokkelen, lokaal bekend als ‘de Turtles’, treft de partij niet aan. De politie heeft de lading al op 23 februari ontdekt en in beslag genomen. Dat heeft op 9 maart 2012 ook in berichtjes in de kranten Het Laatste Nieuws en De Morgen gestaan en is op televisie geweest, maar die berichten zijn de financiers van het transport ontgaan – of die proberen de schuld af te schuiven. In het milieu gaat het verhaal dat de lading is ‘geript’, gestolen, mogelijk door de Turtles, en dat concurrenten die in delen op de markt brengen tegen dumpprijzen. In de paniek die uitbreekt gaan de wildste verhalen over strafexpedities en boetes. In elk geval is één van de Turtles, Haroun el Y. (1986), op 4 maart ontvoerd uit zijn huis door als agenten verklede criminelen. Wat van de andere wilde verhalen precies waar is, doet er al snel niet meer toe; de Amsterdamse onderwereld staat onder hoogspanning en niemand vertrouwt nog iemand.

Enkele investeerders behoren tot een forse groep criminelen die lang is geleid door Gwenette Martha (1974), geboren op Curaçao, opgegroeid in Amsterdam-Zuid. De groep scheurt uiteen in twee kampen die elkaar gewapenderhand gaan bestrijden. De investeerders willen genoegdoening, Martha neemt het op voor de Turtles, bij wie hij recent nog had mogen onderduiken na een vlucht uit de gevangenis en die volgens hem vals zijn beschuldigd van de drugsdiefstal. De verdwenen drugs lijken maar één reden voor de scheuring: eerder een katalysator die al langer sluimerend onderling wantrouwen en een machtsstrijd laten ontbranden.

Aan de ene kant staan Martha en zijn getrouwen. Aan de andere kant Martha’s gewezen jeugdvriend uit De Pijp Houssine Ait S. (1981) en Benaouf A., met wiens zus Ait S. een tijd een relatie heeft gehad en die hij sindsdien als zijn vertrouweling beschouwt. De twee kampen zullen gaandeweg verder uit elkaar vallen, als de geest niet meer in de fles is te krijgen en de ene liquidatie de andere uitlokt.

Het moorden begint in Amsterdam met de liquidatie van de beruchte inbreker, overvaller en geweldsman Redouan ‘Takka’ Boutaka (1980) uit Amsterdam-Oost, die op 22 april 2012 te midden van vrienden wordt doodgeschoten in de kelder van het onder criminelen populaire waterpijpcafé The Shisha Lounge aan de Van Woustraat in De Pijp. Over Boutaka gaat in het milieu het levensgevaarlijke verhaal dat hij van Martha opdrachten heeft aangenomen om rivalen uit de weg te ruimen – zoals hij eerder zou hebben gedaan. In maart heeft het Team Criminele Inlichtingen (tci), de geheime dienst van de recherche, de tip gekregen dat Boutaka op Benaouf A. was afgestuurd om hem dood te schieten. (Die tip: ‘Gwenette Martha heeft Takka de opdracht gegeven om Benaouf te liquideren of te laten liquideren.’) In dergelijke situaties is vooruit verdedigen in de onderwereld het devies. Vermoedelijke doelwitten laten niet zelden hun beweerde huurmoordenaar preventief uit de weg ruimen.

Boutaka draagt zoals meestal in die dagen een kogelwerend vest en een wapen, maar is kansloos als tegen tien uur ’s avonds een kleine, tengere man in de kelder verschijnt, op hem afloopt en meermalen schiet met een wapen met een opvallend lange loop. Als de politie arriveert en een agent Boutaka wil reanimeren, trekken zijn paniekerige vrienden die weg en breekt in de kelder een vechtpartij uit waarin de politie met meubels, waterpijpen en glaswerk wordt bekogeld. Boutaka overlijdt te midden van het tumult. Van de tien vrienden rond Boutaka blijken er acht een strafblad te hebben, onder meer voor geweldsmisdrijven. De daders vluchten in een auto over de Stadhouderskade.

Na de geruchtmakende liquidatie van Boutaka wordt in het milieu al snel de piepjonge, zwakbegaafde en gewetenloze Rida Bennajem (1991) als de schutter aangewezen. De gewezen ramkraker Alexander ‘Aleki’ Gillis (1984), opgegroeid in Amsterdam-Nieuw-West, zou op de begane grond van het waterpijpcafé de andere gasten in bedwang hebben gehouden.

Voor de recherche is dat een belangrijk scenario, maar duidelijkheid komt er niet. Het onderzoek loopt vast. Het team dat de liquidatie onderzoekt, vindt geen harde bewijzen tegen de schutters, laat staan tegen hun opdrachtgevers.

Een half jaar later wordt dan Najeb Bouhbouh vermoord. ‘Bobo’ wordt na de scheuring tot de groep van Gwenette Martha gerekend en wordt in die dagen beschouwd als zijn verlengstuk, ook in België. Op 2 augustus zijn ze nog samen gezien in de Hartenstraat in de Amsterdamse binnenstad. Martha en Bouhbouh waren samen al heel jong subjecten van ‘het Queesterteam’ van de recherche dat vanuit Almere hun gewapende overvallen onderzocht. Dat had niet de forse celstraffen opgeleverd waarop justitie had gehoopt, maar wel een goed beeld van de onderlinge verhoudingen binnen de groep die toentertijd vanuit Amsterdam-Zuid de tentakels steeds verder uitstrekte.

Als Bouhbouh zich in de loop van 2012 namens Martha’s groep met het conflict rond de uit de haven verdwenen cocaïne bemoeit, gaat dat fout.

Op 18 oktober 2012 heeft hij rond lunchtijd een afspraak met Chris Bouman (1977) in het rijzige hotel Crowne Plaza, vlak bij de zuidelijke ringweg van Antwerpen. Bouman is een Bredanaar die veel optrekt met groepjes Marokkaanse criminelen. In hun gezelschap is nog een vriend van Bouhbouh, Andy F. Even na twee uur verlaten ze gedrieën de drukke hotellobby om naar het tankstation naast het hotel te wandelen.

Buiten rennen twee mannen op Bouhbouh af, vanuit een witte Volkswagen Golf met Nederlandse kentekenplaten. Ze schieten hem van dichtbij veertien kogels in hoofd, nek en borst. Hij sterft ter plekke – 34 jaar oud. Andy F. verstopt zich in de bosjes, Bouman rent weg richting het tankstation.

De schutters vluchten in de Golf richting Nederland en laten die in Turnhout achter op de parkeerplaats bij fitnesscentrum Healthcity aan de Steenweg op Gierle – waarover later meer.

De Antwerpse recherche begint een onderzoek onder codenaam ‘Crestknal’. Als vijf dagen na de moord in de Amsterdamse Spaarndammerbuurt een grotendeels uitgebrande bmw met Duitse kentekenplaten wordt aangetroffen, in de Zaanstraat langs het spoor, krijgen de Belgen hulp van de Amsterdamse recherche. Die begint onder codenaam ‘13Valdia’ een eigen onderzoek.

De bmw blijkt een kleine week voor de liquidatie door een Marokkaanse Nederlander te zijn gehuurd op een vliegveld in Düsseldorf, op verzoek van een tussenpersoon die in het milieu ‘Appie Haarlem’ wordt genoemd. De uiteindelijke opdrachtgever voor het huren was ‘Ben’, ‘een lange Marokkaan’, zal de huurder later verklaren. Ben had om ‘een nieuw model’ gevraagd en wilde contant betalen. In de avond van 12 oktober droeg de huurder de auto over aan Ben, bij waterpijpcafé Atlas – een bekende verzamelplaats van criminelen in de Ten Katestraat in Amsterdam-West. De huurder herkent Benaouf A. later van een foto als de bedoelde Ben. Toen Ben de auto overnam bij de shishalounge, was ook diens kennis Mohammed el Mayouri (1983) aanwezig.

De bmw speelt vervolgens een cruciale rol in de dagen rond de moord op Bouhbouh.

Kentekenregistratiesystemen hebben de bolide in de dagen voor de liquidatie gesignaleerd in de regio Eindhoven, waar Benaoufs familie woont. Rond de moord lijkt de bmw naar Antwerpen gereden en na de moord is die gelokaliseerd op de ringweg van Turnhout. Twee gsm’s die Benaouf in die dagen volgens de recherche gebruikt, bewegen met de auto mee. Als rechercheurs het zwartgeblakerde wrak van de bmw op 23 oktober uitpluizen in de Zaanstraat, vinden ze een waterflesje met waarschijnlijk A.’s DNA, én DNA dat waarschijnlijk van Rida Bennajem afkomstig is: de kleine, losgeslagen Marokkaan uit Amsterdam-West die inmiddels van zoveel geweld is beschuldigd en die al in beeld was na de moord op Redouan Boutaka.

Op de avond na de aanslag op Bouhbouh verhoort de Belgische recherche Chris Bouman als getuige. Hij zegt geen idee te hebben waarom zijn metgezel is geliquideerd.

Die bewering komt in een heel ander licht te staan als Boumans gsm wordt gevonden. Bouman heeft de recherche op de dag van de moord al bevestigd wat ook op de beelden van bewakingscamera’s was te zien: hij is tijdens de schietpartij weggerend voorbij de benzinepomp en daarna teruggekeerd. De recherche vindt bij het tankstation eerst de batterij en achterkant van een gsm met in dat kapje een sticker met een 06-nummer dat eindigt op 6641 én een vingerafdruk van Bouman. Pas tijdens een nieuwe zoektocht in juli 2013 vindt men achter de benzinepomp de rest van de gsm, vlak achter een hek waar geen camera’s hangen.

Op de simkaart vindt de politie een brisant sms’je, verstuurd amper één minuut voordat Bouman met Bouhbouh het hotel uit liep. ‘We komen nu’, luidt de tekst. De sms is gericht aan één van de gsm’s die Benaouf A. volgens het onderzoek bij zich had. Met die gsm wordt 31 seconden na ontvangst een tekstbericht met onbekend gebleven inhoud doorgegeven aan een telefoon die de schutters volgens justitie bij zich hadden.

Voor de recherche is het zonneklaar: Benaouf A. stuurde de liquidatie van afstand aan door de schutters vanuit de bmw te alarmeren toen Bouman had verraden dat hij met Bouhbouh naar buiten zou lopen.

Bouman wordt gearresteerd voor het bezit van een revolver en in mei 2013 aangeklaagd voor betrokkenheid bij de liquidatie. Hij verhangt zich in augustus met een laken in zijn cel in de koepelgevangenis van Haarlem. Hij heeft geen verdere verklaringen afgelegd.

Inmiddels is de recherche er ook van overtuigd te weten wie de schutters zijn geweest die Bouhbouh hebben gedood, al zoeken ze nog volop naar bewijs. De verdenking dat Rida Bennajem heeft geschoten wordt steeds harder. De tweede man is een stuk minder bekend: Marchano Pocorni (1977), een Amsterdamse Surinamer uit Nieuw-Sloten die tot dan als een criminele scharrelaar te boek staat, een dief en overvaller, over wie later meer. Na de liquidatie zou hij ineens opvallend veel geld zijn gaan uitgeven.

Eerst wordt Benaouf A. gearresteerd. Hij was na de wildwestschietpartij in de Staatsliedenbuurt naar het buitenland gevlucht, maar al vrij snel weer naar Nederland teruggekeerd. Op 22 februari 2013 wekt een fout geparkeerde, verlaten bmw met Belgisch kenteken en knipperende lichten in Rotterdam de interesse van agenten. Als ze met een zaklamp de auto in schijnen, zien ze een stapel bankbiljetten uit een (matig) verborgen ruimte in de bijrijdersstoel steken. Benaouf A. komt na een tijdje met twee vrienden aanlopen. Als de agenten de auto doorzoeken, vinden ze behalve duizenden euro’s in de stoel twee doorgeladen vuurwapens en een plastic tas met munitie. A.’s identiteitsbewijs is vals, net zoals een rijbewijs op dezelfde verzonnen naam en een identiteitskaart op een andere schuilnaam. Hij zit ondergedoken in een luxe flat even verderop. Hij is in paniek op de vlucht, vertelt hij na zijn arrestatie. Voor zo’n vlucht is veel contant geld nodig – je wilt geen sporen achterlaten door te pinnen.

Als officier van justitie Hans Oppe hem heeft aangeklaagd voor witwassen, het bezit van valse papieren en wapenbezit, verschijnt Benaouf A. in mei 2013 voor het eerst in de Amsterdamse rechtbank. Hij is met een zwaarbeveiligd transport gebracht, vanuit de gevangenis waar hij ten behoeve van zijn eigen veiligheid in een zwaar regime vastzit en 23 uur per etmaal in de cel moet blijven. Hij is zoals altijd sportief gekleed en heeft zijn korte haar en eendagsbaardje zorgvuldig getrimd. Op zijn zwarte shirt prijkt een grommende roofkat.

Aanklager Oppe eist zestien maanden cel. Hij gelooft niet dat de hagelnieuwe televisie, de stofzuiger, het koffiezetapparaat en de speelgoed-Ferrari die op het onderduikadres en in de bmw zijn gevonden, bestemd waren voor een ‘vriend in Dubai’ die in de flat zou komen wonen en van wie A. de naam niet wil noemen.

Advocaat Sander Janssen vindt dat officier Oppe het witwaszaakje ‘tamelijk vergaand heeft opgetuigd’. ‘Het lijkt er op zijn zachtst gezegd op dat justitie deze zaak gebruikt om A. ter beschikking te houden voor zaken die qua ernst en omvang mijlen verwijderd zijn van hetgeen wij bespreken. Ik heb het uiteraard over de Staatsliedenbuurtliquidaties.’ De raadsman wil vrijspraak voor het witwassen en ziet ‘psychische overmacht’ als reden voor het wapenbezit en de valse papieren. ‘Dit kan niet los worden gezien van de uitzonderlijk grote dreiging richting mijn cliënt.’

De rechtbank legt A. een jaar cel op.

Terwijl Benaouf in zijn zware regime in een Huis van Bewaring zit, gaat het geweld op straat volop door.

Een paar weken nadat Benaouf in Rotterdam is gearresteerd, op zaterdagavond 16 maart 2013, wordt Rida Bennajem doodgeschoten vlak bij zijn ouderlijk huis in de Comeniusstraat in Amsterdam-West. Hij wordt internationaal gezocht en staat op de Nationale Opsporingslijst vanwege een gewelddadige overval in Leiden, maar zijn vijanden vinden hem sneller dan de politie. In zijn Blackberry blijkt spionageapparatuur geplaatst waarmee al zijn bewegingen en contacten waren te volgen, ook via de camera in het toestel. Justitie verdenkt de Amsterdammer Solaiman L. (1990) en een contact met de bijnaam ‘Looney Tunes’ van in elk geval het voorbereiden van de liquidatie. Als Bennajem Solaiman L. in de weken voor zijn dood kennelijk nog als vriend beschouwt, neemt hij de Blackberry vol spyware aan die L. en Looney Tunes de weken daarvoor uitgebreid hebben getest. Alle handelingen die Bennajem vervolgens met de telefoon verricht, worden ‘gekloond’ en naar een tweede Blackberry gestuurd. Tijdens het testen stuurt L. aan de in het buitenland verblijvende Looney Tunes een volgens justitie veelzeggend bericht. ‘Top man. Ik moet effe alles door hebben en dan hebben we die zemel zo.’ Zemel is straattaal voor homo. En: ‘Zodra hij die telefoon heb, hou ik alles in de gaten.’

Van diezelfde Solaiman L. ontving Benaouf A. in de periode voor de moord op Bennajem volgens justitie twee intrigerende berichtjes die zijn aangetroffen in een smartphone die verborgen zat in de binnenverlichting van Benaoufs bmw: ‘Ja man, als je bereid bent 50 er voor neer te tellen, is-ie weg.’ Kennelijk vraagt L. vijftigduizend euro aan A. om Bennajem uit de weg te ruimen. De theorie van de met het onderzoek belaste officier van justitie Sabine Tammes: de groep rond Benaouf A. is er dan inmiddels van overtuigd dat Bennajem dubbelspel heeft gespeeld en zich door de groep rond Gwenette Martha heeft laten inschakelen om Benaouf naar de Staatsliedenbuurt te lokken. Dat was ook het beeld dat een tipgever van de recherche had geschetst. Die tip, die in maart 2013 binnenkwam bij het Team Criminele Inlichtingen van de Koninklijke Marechaussee: ‘Bennajem is de schutter geweest van de liquidatie van Bouhbouh in Antwerpen. Bennajem heeft dit gedaan in opdracht van Benaouf. Bennajem is na de liquidatie ter verantwoording geroepen door mensen van de groep van Gwenette Martha. Men zou Bennajem de liquidatie vergeven, mits hij Benaouf uit de weg zou ruimen. Bennajem is degene geweest die Benaouf heeft gelokt, wat heeft geleid tot het incident in de Staatsliedenbuurt eind vorig jaar.’

(Overigens is in informatie aan de geheime dienst van de recherche ook wel een ander als lokker van Benaouf A., genoemd: ‘Benaouf is kort voor het schietincident gebeld door een van de broers Yakhlaf. Deze heeft Benaouf iets interessants in het vooruitzicht gesteld en Benaouf zodoende naar de plaats gelokt waar het schietincident zou plaatsvinden. Yakhlaf handelde in opdracht van Gwenette, welke opdracht heeft gegeven Benaouf en Houssine te liquideren.)’

In de Staatsliedenbuurt konden de schutters vervolgens het vuur op Benaouf openen in die wildwestschietpartij waaruit hij zelf ontsnapte en die zijn vrienden Saïd el Yazidi en Youssef Lkhorf het leven kostte. Benaouf ontkent met klem Solaiman L. te kennen; Solaiman L. ontkent de moord op Bennajem te hebben voorbereid. Dat in L.’s woning in de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West een jas is gevonden die lijkt op de jas zoals getuigen van de liquidatie die beschreven én waarop kruitsporen zaten die ‘passen bij een schietproces’, zoals dat heet: het is nog geen bewijs dat hij Bennajem mede vermoordde. Dat naast de gedode Bennajem een sleutelbos lag met daarop DNA van L., is volgens zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers eenvoudig te verklaren: L. hielp Bennajem juist terwijl hij zat ondergedoken en had geregeld contact met hem.

Hoewel de recherche intensief onderzoek doet naar de liquidatie van Bennajem, omdat ook die moord zo’n veelzeggend dieptepunt lijkt te zijn geweest in de woedende onderwereldvete, krijgt justitie geen grip op de verdachten.

Dat geldt ook voor de mannen die op 20 februari 2014 ‘Aleki’ Gillis doodschieten voor het huis van zijn vriendin en éénjarig zoontje in de Pieter Jelles Troelstralaan in Zaandam. Hij is dertig als hij sterft naast zijn auto, waar hij net in had willen stappen. Er komen wel verdachten in beeld voor die moord, maar bewijs is er bij het ter perse gaan van dit boek nog onvoldoende en het motief kan in wel meer hoeken worden gezocht dan vergelding voor de hierboven beschreven liquidatie van Redouan Boutaka.

Op vrijdagavond 21 maart 2014 hangt Benaouf A.’s goede kennis Mohammed el Mayouri met vrienden in waterpijpcafé Fayrouz Lounge aan de Amstelveenseweg in Amsterdam-Zuid: een shishalounge die de groep rond Benaouf A. en Houssine Ait S. als uitvalsbasis gebruikt en die mede daarom de warme belangstelling geniet van spilfiguren in de Amsterdamse onderwereld én de hoofdstedelijke recherche. Zo is de recherche al eens getipt dat rivalen Benaouf A. in of bij Fayrouz wilden doodschieten en kwam al eens de tip binnen dat de groep in het waterpijpcafé vergadert als spoedoverleg is vereist.

El Mayouri, die in het milieu MacGyver wordt genoemd, naar de handige spion uit de gelijknamige Amerikaanse televisieserie, heeft een afspraak om bij de onderzoeksrechter te komen getuigen in de strafzaak over de liquidatie van Najeb Bouhbouh. Hij zal daar een verklaring afleggen die Benaouf goed uitkomt: die zo veelbesproken Duitse bmw van waaruit de liquidatie zou zijn aangestuurd en die de huurder bij waterpijpcafé Atlas in El Mayouri’s bijzijn had afgeleverd, was volgens hem uiteindelijk niet bedoeld voor Benaouf, maar voor één van hun inmiddels geliquideerde vrienden. Met andere woorden: misschien was die geliquideerde vriend wel de schakel in de liquidatie van Bouhbouh en wordt Benaouf ten onrechte beschuldigd.

Van zo’n ontlastende verklaring komt het niet. Iets na twee uur ’s nachts verlaat El Mayouri uiteindelijk Fayrouz en loopt hij de hoek om, de Karperweg op. Daar wordt hij neergeschoten. Getuigen, onder wie één van de twee mannen die naar een ambulancepost in de buurt zijn gerend om alarm te slaan, kunnen maar een summier signalement van de schutters geven dat de recherche weinig helpt: ze zagen twee mannen in donkere jassen met grote bontkragen. Bij dat cliché blijft het wel zo’n beetje. El Mayouri overlijdt op straat, dertig jaar oud. Zijn moordenaars vluchten in een zwarte Volkswagen Golf die in de nacht van 3 op 4 maart is gestolen van de Brouwersgracht in de Amsterdamse binnenstad. Twee nachten na die diefstal zijn van een soortgelijke Golf in Weesp de kentekenplaten gestolen die de recherche aantreft op de uitgebrande vluchtauto. De daders hadden El Mayouri waarschijnlijk al zo’n anderhalf uur zitten opwachten op de Karperweg in hun Golf. Ze steken die na de moord in brand op de Sloterweg in Amsterdam-West, vlak naast de voormalige politieschool. Speurhonden vinden daar nauwelijks sporen.

De liquidatie van El Mayouri belandt al betrekkelijk snel ‘op de plank’, bij gebrek aan aanwijzingen naar de daders.

Op vrijdagavond 10 oktober 2014 volgt een nieuwe geweldsexplosie. Marchano Pocorni, die wel als verdachte is aangemerkt maar bij gebrek aan bewijs niet vastzit voor het doodschieten van Najeb Bouhbouh, zit in zijn stamcafé De Zon aan de Pretoriusstraat in Amsterdam-Oost waarvan zijn vriendin mede-eigenaar is. Ineens verschijnen twee gemaskerde gestaltes in de deuropening die met een automatisch geweer en een pistool tientallen kogels de kroeg in schieten. Pocorni kan achter een gokkast wegduiken en zijn vriend Benito P. (1975) blijft aan de bar met veel geluk ongeschonden, maar een 32-jarige klant wordt in zijn hoofd geschoten en raakt halfzijdig verlamd. Een 48-jarige man die in de rookruimte achterin zit te roken, krijgt een kogel in zijn been.

De schutters vluchten in een zwarte bmw en schieten op de zuidelijke Ringweg A10 op twee motoragenten – die afzien van een verdere achtervolging. Ze steken de bmw op de Nieuwersluishof in Amsterdam-Zuidoost in brand. Burgemeester Eberhard van der Laan laat café De Zon dichttimmeren vanwege het geweld. Pocorni vlucht naar Suriname. Uit een afgeluisterd telefoontje op 21 oktober krijgt de recherche het idee dat Benito P. in versluierende taal wapens bestelt. Als een arrestatieteam een inval doet in zijn woning in de Van Ostadestraat in De Pijp, vindt de politie daar een kalasjnikov, een pistool, een schietklare revolver, munitie en een kogelwerend vest. P. is dan niet thuis, maar wordt later aangehouden in een café in Zuidoost. De rechtbank veroordeelt hem uiteindelijk tot vijftien maanden cel waarvan drie maanden voorwaardelijk voor het wapenbezit. Dat hij zich had beveiligd omdat hij bang was alsnog te worden geliquideerd, leggen de rechters niet in zijn voordeel uit, maar juist in zijn nadeel. ‘Dat de verdachte de wapens in zijn bezit had uit zelfverdediging is geen reden voor strafvermindering, maar juist een aanwijzing dat hij bereid was daadwerkelijk een wapen te gebruiken indien hij dat nodig vond,’ oordeelt de rechtbank. Dat P. na eerder geweld al als ‘vuurwapengevaarlijk’ te boek stond, telt ook mee. ‘De verdachte voelt zich momenteel niet veilig in verband met de geweldsgolf die zich thans voordoet. Dat verhoogt de kans dat hij zich opnieuw zal bewapenen.’

In november 2014 is het, ruim twee jaar na de liquidatie van Najeb Bouhbouh, dan eindelijk tijd voor de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Benaouf A. Die zit in een lastig parket. Dat hij een cruciale speler is in de onderwereldvete waarvan de moord op Najeb Bouhbouh een katalysator is geweest, is evident. Het is ook voor hemzelf zonneklaar dat hij hét doelwit was van de twee groepjes huurmoordenaars die hem in de Staatsliedenbuurt moesten doodschieten, maar ‘slechts’ zijn vrienden Saïd el Yazidi en Youssef Lkhorf afslachtten. Over die zwarte avond en de achtergronden van het conflict heeft hij inmiddels uitvoerig met de recherche gesproken – waarover in de volgende hoofdstukken meer. Toch, dat al die geweldserupties moeten worden gezien als vooruit verdedigen tegen de dreiging die van hem zelf uitgaat en als represaille voor de moord op Najeb Bouhbouh, berust op hardnekkige misvattingen van de recherche en de officieren van justitie die het geweld proberen te beteugelen.

Dat hij de schutters heeft aangestuurd vanuit die bmw, zoals officier van justitie Hans Oppe stelt, is flauwekul, herhaalt Benaouf A. steeds weer. Hij heeft in de dagen voor de moord in die bmw gereden, ja, maar in de nacht voor de liquidatie had hij die overgedaan aan vrienden die inmiddels ook zijn vermoord. Hij lag op de dag van de moord te slapen in het huis van een zus, zegt A.

Aanklager Oppe veert op. ‘Het verbaast me dat ik dit nu van u hoor. U heeft nooit antwoord willen geven op de heel belangrijke vraag waar u was die bewuste dag, zodat we zouden kunnen nagaan of bijvoorbeeld uw zus dat kan bevestigen.’

Omdat de recherche zijn familie onlangs weer heeft gewaarschuwd voor levensgevaar, wil Benaouf A. alleen achter gesloten deuren hierop ingaan. Die kans geeft de rechtbank hem. Het is immers de hoogste tijd voor openheid, heeft rechtbankvoorzitter Diemer al diverse malen opgemerkt. ‘De suggestie die boven dit hele dossier hangt, is dat u de telefoon en de auto gebruikte die bij die liquidatie zo’n grote rol speelden.’

De rechters doorlopen in grote stappen het dossier, waarin de reisbewegingen van de gehuurde Duitse bmw en enkele telefoons cruciaal zijn. Zoals de telefoon waarnaar Chris Bouman het bericht ‘We komen nu’ stuurde vlak voordat hij met Najeb Bouhbouh en diens vriend het hotel uit liep en Bouhbouh werd vermoord.

Benaouf schetst de rechters nog eens zijn gangen, om te onderbouwen dat het niet is zoals het lijkt en dat hij níét de gebruiker was van die bmw en die telefoons die justitie aan hem koppelt. Hij geeft inzicht in zijn onderwereldleven, met veel telefoons, steeds wisselende auto’s en constante alertheid – waarin het heel normaal is dertig kilometer om te rijden om grenscontroles te ontlopen, bijvoorbeeld.

Zijn zus had een woning in Turnhout. Laat die woning nou vlak bij de Steenweg op Gierle liggen – waaraan ook het inmiddels failliete fitnesscentrum Healthcity lag, waar de schutters hun vluchtauto achterlieten. A.’s zus kwam zelf niet in dat huis, maar criminele vrienden van A. weer wél. Dat kan de rechtbank moeilijk invoelen. A.: ‘Tja, verschil moet er zijn.’ Het zal weer die kloof zijn tussen zijn leven en dat van de magistraten.

De rechtbank werkt zich opmerkelijk vlot door de dossiers. Een halve zittingsdag volstaat. Al rond het middaguur van de openingsdag van het proces is het tijd A.’s persoonlijke omstandigheden door te nemen. ‘Ja, ik ben een crimineel, ik verdien mijn geld niet op een eerlijke manier, maar ik ben geen moordenaar,’ herhaalt A. ‘Ik ken die hele Bobo niet.’

De rechtbank draagt een emotionele verklaring voor van de weduwe van Bouhbouh, over hoe haar leven en dat van haar kinderen is verwoest. (‘Ik heb zelfs geprobeerd uit een rijdende auto te springen.’) Wil A. op haar relaas reageren? Ja. ‘Het maakt me heel kwaad dat die mevrouw denkt dat ik hiermee te maken heb. Ik heb hier níéts mee te maken. Echt niet!’

Op de tweede zittingsdag spreekt officier van justitie Oppe in zijn requisitoir van een kille afrekening die een geweldsspiraal op gang heeft gebracht. Zoals vele anderen ziet hij de wildwestschietpartij op 29 december 2012 in de Staatsliedenbuurt, waarbij Benaouf A. ontkwam maar twee vrienden werden gedood, als vergeldingsactie voor de moord op Bouhbouh. Oppe probeert de rechtbank er met een animatiefilm over de bewegingen van telefoons en auto’s van te overtuigen dat het niemand anders dan Benaouf A. kan zijn geweest die rond de moord in de bmw reed van waaruit de liquidatie is aangestuurd. Vanuit Turnhout, waar hij de schutters opwachtte. Die kwamen na de moord in hun Volkswagen Golf aanrijden. Op beelden van een bewakingscamera is te zien hoe de Golf Turnhout in rijdt. De bmw rijdt in tegengestelde richting, maar keert na het passeren van de Golf met een levensgevaarlijke manoeuvre om en rijdt achter de Golf aan. In het scenario van Oppe laten de daders de Golf achter op een parkeerplaats vlak bij die Turnhoutse woning van A.’s zus en vluchten ze met hem in de bmw. Oppe gelooft niet dat Benaouf de bmw vlak voor de moord had overgedragen aan zijn inmiddels overleden vriend Youssef Lkhorf, die in de Staatsliedenbuurt is vermoord, en die de auto weer zou hebben doorgegeven aan Souhail ‘de Lange’ Laachir, die is doodgeschoten op dancefeest Waterfront in het Scheepvaartmuseum, zoals in een volgend hoofdstuk zal worden beschreven. ‘Nadat hij het dossier geruime tijd in bezit had gehad, heeft meneer A. die stelling in de lucht gegooid zonder enige onderbouwing. De betrokkenen die hij noemt, kunnen we het niet vragen, want die zijn dood.’

Dat hij de vermoedelijke schutters Rida Bennajem en Marchano Pocorni niet kent, liegt A. volgens Oppe. Het tegendeel blijkt volgens de aanklager uit het dossier. In een afgeluisterd gesprek zegt A.: ‘Ze denken dat ik met Rida in de auto heb gezeten.’ Hij noemt Bennajem ‘een kankermongool’. De vriendin van Marchano Pocorni, mede-eigenaar van café De Zon, heeft de politie verteld dat haar vriend Benaouf A. kent en hem ‘een toffe gozer’ vindt. Zo zou A. ook liegen dat hij Chris Bouman niet kende, de verzender van de sms ‘We komen nu’.

Oppe eist zestien jaar cel voor A.’s sleutelrol bij de moord.

In een zeer uitvoerig pleidooi betoogt diens advocaat Sander Janssen dat het strafdossier ‘van interpretaties en suggesties aan elkaar hangt’. ‘Als je het dossier leest met het scenario van het OM in het achterhoofd, zie je in alle telecomgegevens en plaatsbepalingen de bevestiging dat A. bij de liquidatie is betrokken. Neem je een heel ander scenario, dan zie je dát bevestigd.’

Janssen geeft vele voorbeelden van onderzoeksresultaten die aanvankelijk buiten het dossier waren gehouden. Zoals het verhaal van de eigenaar van een patatkraam die rond het tijdstip van de moord vier jongens uit zijn ‘frietkot’ zag wegrennen richting de parkeerplaats in Turnhout waar later de auto van de schutters stond. Vier verdachten, dus. Janssen: ‘Die verklaring zat niet in het dossier! Kennelijk was het de bedoeling dat dit soort verwarrende informatie de rechtbank en mij bespaard zou blijven. Dat is funest. Dat is geen eerlijke manier om een proces te voeren.’

Op de derde en laatste zittingsdag komt rechtbankvoorzitter Martien Diemer nog eens uitvoerig terug op de kwestie die hij duidelijk als de hamvraag beschouwt: waarom moet iemand die een leugen leeft, ineens worden vertrouwd als die zegt onschuldig te zijn aan een professioneel georganiseerde moord? ‘Dus iedereen die niet door justitie gepakt wil worden, moet steeds vijf nieuwe telefoons kopen?’

A.: ‘Het gaat om de manier waarop ik mijn geld verdien. Die wil ik afschermen. Dat gaat niet om moord.’

Diemer: ‘Waarom staan die auto’s nooit op uw naam?’

A.: ‘Als ze je aanhouden en je kunt niet aantonen dat die auto op een eerlijke manier van jou is, wordt die in beslag genomen. Niemand koopt nog een auto tegenwoordig.’

Diemer: ‘En de huizen waarvan u steeds wisselde en die niet op uw naam staan?’

A.: ‘Dat is om verborgen te blijven voor justitie en voor dieven. Op één avond is eens ingebroken in de woningen van mijn moeder, van mij, van mijn zus en in nog een huis. Ik kijk voor alles en iedereen uit.’

Diemer: ‘Waarom zou juist bij u worden ingebroken? Dat gevaar lopen wij ook.’

A.: ‘Omdat ik heel veel geld heb liggen.’

Diemer komt tot de kern: ‘Waar het ons om gaat: wie zo’n leefwijze heeft, komt misschien ook op andere gebieden makkelijk tot fictie. Wanneer hij bijvoorbeeld verdacht wordt van een liquidatie, is het heel makkelijk een leugentje te verzinnen. Bijvoorbeeld dat je die bmw wel hebt gehad, maar die net in de nacht voor de moord aan anderen hebt overgedragen.’

A.: ‘Zo gaan wij nu eenmaal om met huurauto’s. Iedereen rijdt daarin.’

Advocaat Janssen wijst erop dat het Openbaar Ministerie, inclusief aanklager Hans Oppe, A. wél als betrouwbare getuige zal opvoeren in de zaak tegen de beweerde schutters uit de Staatsliedenbuurt. ‘Ik durf te voorspellen dat deze officier van justitie straks levenslang gaat eisen in die zaak, voornamelijk gebaseerd op de verklaringen van A. Je kunt niet een béétje betrouwbaar zijn, evenmin als je een beetje zwanger kunt zijn.’

Oppe ziet een wezenlijk verschil tussen de rol van een getuige en de rol van een verdachte. ‘In deze zaak heeft meneer A. een groot belang een visie naar voren te brengen die tot vrijspraak zou moeten leiden.’

De rechtbank verklaart twee weken later bewezen dat Benaouf A. als ‘de coördinator en spin in het web’ betrokken was bij ‘de koelbloedige liquidatie’, middels een ‘goed georganiseerd en weloverwogen plan’. Hij heeft volgens de rechtbank rond de moord als een ‘verbindingsofficier’ een ‘telefoondriehoek’ beheerd tussen Chris Bouman, de schutters en hemzelf.

Dat A. hét brein was achter de liquidatie, staat voor de rechtbank onvoldoende vast. ‘Er is te weinig zicht op de identiteit van de opdrachtgever en op mogelijke motieven. Er is voorts geen zicht op de wijze waarop de planning tot stand is gekomen: wie de schutters heeft ingehuurd; wie Bouman heeft gerekruteerd; wie de dag heeft bepaald; wie de vluchtauto heeft geregeld en wie de vluchtroute heeft bepaald,’ staat in het vonnis. Daarom krijgt A. niet de zestien jaar celstraf waarom officier van justitie Hans Oppe heeft gevraagd, maar tien jaar vanwege zijn medeplichtigheid.

De verklaring van Benaouf A. dat hij de bmw in de nacht voor de moord aan anderen had overgedragen en dat hij zelf de hele dag had geslapen vindt de rechtbank niet geloofwaardig. ‘De verdachte heeft zich na zijn arrestatie eerst zeven maanden voornamelijk op zijn zwijgrecht beroepen en stellig ontkend in de bmw te hebben gereden. Voor zijn verklaring is geen enkele bevestiging te vinden in het dossier.’

In de aanloop naar het hoger beroep weten specialisten van het Nederlands Forensisch Instituut (nfi) de versleutelde Blackberry binnen te dringen die was aangetroffen bij Souhail Laachir, de in mei 2013 vermoorde vriend van Benaouf A. Zoals de deskundigen via een nieuwe, veelbesproken methode inmiddels zoveel intrigerende mailtjes uit dergelijke encrypte pgp-(Pretty Good Privacy-)Blackberry’s hebben weten op te diepen, die vervolgens moordzaken nieuwe wendingen geven, is dat ook hier het geval. Van een pgp-Blackberry, te koop voor grofweg 1200 tot 1600 euro, werkt uitsluitend de mailfunctie; alle andere functies zijn uitgeschakeld. De zender stuurt een gecodeerd bericht naar een speciale server. De ontvanger kan het bericht lezen nadat hij zijn code heeft ingevoerd. Dat criminelen zich via hun pgp-Blackberry’s onbespied waanden, blijkt funest nu het nfi de pgp’s na inbeslagname wél kan openen en het mailverkeer kan ontcijferen. Het gaat veelal om de mails uit de laatste dagen voordat de pgp in beslag werd genomen, want oudere mails worden automatisch vernietigd.

Ook Laachir en degenen met wie hij via zijn onkraakbaar geachte pgp communiceerde, waanden zich duidelijk veilig. Laachir maakte zich kort voor zijn dood druk om de Duitse bmw die bij de moord op Bouhbouh was gebruikt. De mailwisselingen gaan onder meer over degene die de bmw in Düsseldorf had gehuurd. Hij is gearresteerd. Laachir en zijn gesprekspartners zijn ‘gestrest’ omdat ‘edde’, straattaal voor ‘hoofd’ (volgens justitie Benaouf A.) en zijzelf in de problemen zullen komen als de autohuurder zal praten met de politie of als anderszins blijkt dat A. in die bmw heeft gereden. (Dan is ‘edde’ zogezegd ‘de lul’.)

Het mailverkeer heeft plaatsgevonden ruim twee weken vóórdat Benaouf voor betrokkenheid bij de liquidatie van Bouhbouh zou worden aangehouden in zijn cel (waar hij al vastzat voor het witwassen, het wapenbezit en de valse papieren). Kortom: zijn vrienden maakten zich druk over bewijzen voor betrokkenheid bij die liquidatie op een moment dat buiten de opsporingsdiensten nog helemaal niet bekend was dat Benaouf A. daaraan was te linken. De deelnemers aan de ‘gesprekjes’ bespreken ook hoe voor een alibi kan worden gezorgd.