Ton Theunis

De verrader van Elmhudde

De WitchWorld-legenden deel 2

© Ton Theunis 2017

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp: Jelte Altena

Binnenwerk: Mulder van Meurs

Kaart pagina 1: Tamarah de Jager

NUR 283, 284: fictie jeugdboeken 10-15 jaar

ISBN 978-94-6297-082-3

www.uitgeverijdekring.nl/de-verrader-van-elmhudde

www.witchworld.nl/de-verrader-van-elmhudde

‘Een mirakel.’ Frusius staarde peinzend voor zich uit. ‘Dus ze ging werkelijk ten onder?’

Toen de inhoud van het bericht echt tot hem doordrong begon hij te glunderen. ‘De vrouw is verslagen. Ongelooflijk, wie had dat ooit gedacht. Hoe zeker ben je van je zaak, Uldir?’

De hoofdman van de wachters haalde zijn schouders op. ‘Wie weet iets zeker? Maar sinds veertien dagen is geen Vondaar meer aan de stadspoort verschenen. Dat is nog nooit gebeurd. En volgens de overleveringen…’

‘De overleveringen?’ Frusius kwam kwaad overeind. ‘Meer dan de helft daarvan bestaat uit raadsels. En van de andere helft snap ik eigenlijk ook niets.’

‘Heer Pretesin zegt…’

‘Alsof die er iets van weet! Hij zit de hele dag met zijn neus in dat raadselboek, maar tot nu toe hebben al die bladzijden ons niets opgeleverd.’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Zekerheid. We moeten zekerheid hebben. Stel je voor dat we aan de poort staan en dat ze er toch nog huist. Dat zou… erg vervelend zijn.’

‘Maar hoe komen we erachter, heer, of ze nog leeft?’

Frusius trok een wrang glimlachje. ‘Er zijn er die op hun post moeten blijven, beste Uldir, en er zijn er die ten strijde moeten trekken tegen het kwaad.’

Argwanend deed de hoofdman van de wachters een stapje achteruit. Frusius begon bulderend te lachen.

‘Beste Uldir, wat denk je wel niet van me? We sturen iemand die, hoe zal ik het zeggen, “inwisselbaar” is.’

‘En aan wie denkt mijn heer dan?’

‘Aan Imnowid,’ besloot de Verhevene. ‘Hij is me al heel lang een doorn in het oog. Hij zit aan deze tafel met geen enkele andere bedoeling dan om uit de ruif mee te vreten.’

‘Maar stel dat heer Imnowid niet wil?’

‘Hij heeft weinig te willen, dat luie varken,’ schamperde Frusius en hij nam een slok bier. ‘Hij is me nog een kleinigheidje schuldig dus hij kan me niets weigeren…’

Met een harde klap zette hij de pul op de grote vergadertafel en veegde zijn mond af met zijn mouw. ‘Haal hem! En mócht de vrouw nog leven en hem opvreten, dan zou dat een geluk bij een ongeluk zijn.’

De hoofdman knikte kort en liep naar de deur.

‘Pas op, Uldir!’ riep Frusius nog. ‘Geen woord tegen hem. Onwetenden gaan het onheil moediger tegemoet dan wijsneuzen.’

Terwijl Uldir de deur achter zich dichttrok, galmde Frusius’ hoge, gemene lach nog lang na.

1. Lessen

Elaine zat op een bankje en peuzelde met trage happen een appel weg tot alleen het klokhuis nog over was.

‘Wat doe je?’ vroeg Ivar, terwijl hij naar de grote tafel liep en ook een appel van een schaal nam.

‘Ik denk na.’ Ze zuchtte diep en staarde uit het torenvenster. Tot in de verste verte zag ze bomen, behalve recht voor zich. Daar kringelde rook uit de minuscule schoorsteentjes van de stad Almeria, mijlenver verwijderd maar goed te zien.

‘Wil je weg? Naar buiten?’

‘En in een hoopje as veranderen, zoals mijn voorgangster?’ Ze schudde haar hoofd. ‘Ik wil alleen maar weten waar ik ben. Of liever, wie ik ben.’

Hij trok een serieus gezicht. ‘In het kasteel van de zwarte vrouw, maar je bent en blijft voor mij Elaine van Berlichem, dat weet je best.’

‘Dat is heel lief, maar niet waar en dat weet jij best.’ Ze wees op haar eigen gezicht. ‘Kijk naar me. Kijk goed naar me. Het licht is uit dit oog. Ik heb een litteken over mijn gezicht. Ik zie eruit als een monster.’

Hij bestudeerde haar gezicht alsof hij het voor het eerst zag en nam toen een hap uit zijn appel.

‘Lekker ding,’ zei hij toen.

Nijdig smeet ze het klokhuis naar zijn hoofd, maar hij ontweek het met een schaterlach.

‘Maak je niet zo druk, wees niet zo treurig,’ moedigde hij haar aan. ‘We zouden er toch het beste van maken? Dat had je je voorgenomen.’

Ze knikte. ‘Dat weet ik, maar iedere keer als ik er over nadenk, wordt het zwaarder. Dat snap je toch wel? Ik kan niet eens naar buiten! Al weken niet! Ik voel me weer net zo sterk en jong als vroeger, ben niet meer steeds krachteloos en buiten adem, maar wat heb ik eraan?’

Hij leek niet te luisteren. ‘Hoe zou die mantel nou toch werken?’ zei hij terwijl hij het zwarte kledingstuk voorzichtig van de haak aan de muur nam. ‘Zij had hem aan toen ze naar buiten ging.’

‘En ze werd helemaal verpulverd door het licht van de zon. Werkt dat ding misschien alleen ’s nachts? Hoe kom ik erachter wat ik ermee kan? Ik kan hem moeilijk uitproberen want als het fout gaat, ben ik er geweest.’

‘Elenne moet leren.’

Ze schrokken van Toerio’s stem. Ze waren de trol, opgerold op een koeienhuid in de hoek van de enorme kamer, helemaal vergeten.

‘Ik dacht dat je sliep,’ zei Elaine.

‘Toerio hoort altijd. Slaapt nooit, rust alleen.’

‘Hij slaapt nooit,’ vertaalde ze Toerio’s woorden voor Ivar.

‘Vast niet,’ schamperde die. ‘Hij snurkt anders wel…’ De jongen wierp zijn klokhuis uit het raam en liep naar de tafel voor een tweede appel en wierp er ook Elaine nog een toe.

De trol stond op. ‘Ivar eet wel, maar vraagt niet van waar zijn eten komt.’

Ze scheurde krakend een volgende hap uit haar fruit. ‘Van jou toch?’

‘Ivar vraagt ook niet waar Toerio het eten vond.’

‘Laat me raden. In de keuken.’

‘Nee. Kom mee met Toerio. Hij toont het jullie.’

Ze volgden hem door de deur het trappenhuis in. Geluiden weerkaatsten tegen de ruwe stenen muren. Onwillekeurig dacht Elaine aan het moment, een paar weken eerder, dat ze deze weg voor het eerst was gegaan, het hele eind omhoog.

Achter de bovenste deur had toen de zwarte vrouw op haar gewacht, al vele jaren lang. Dat wist Elaine nu, maar toen waren het allemaal nog raadsels geweest. Ze was in de val gelokt, door de vrouw voor de onmogelijke keuze gesteld tussen haar vrienden en haar vrijheid.

Elaine had gekozen voor haar vrienden, en ze had geen spijt van die beslissing. Maar in de spiegeling van de enorme kom water die de vrouw op een tafel midden in de torenkamer had achtergelaten, had ze meteen de gevolgen kunnen zien. Elaine was nog steeds een meisje van zestien, niet getekend door de tijd zoals de zwarte vrouw was geweest, maar vanaf haar voorhoofd, schuin over haar wang, liep een groot litteken en haar linkeroog zag eruit alsof het van dof wit glas was met een niets ziende grijze pupil.

Elaine had de vrouw daarna nog gezien; op de binnenplaats had haar vijandin geprobeerd om een paard te bestijgen. Maar de eerste zonnestralen van die dag deden haar voor Elaines ogen in as oplossen die verwaaide in de wind. Ze huiverde bij de herinnering.

Dat beeld was een afschrikwekkende waarschuwing geweest. Als Elaine die negeerde en toch naar buiten zou gaan, zou ze vast en zeker ook worden verzengd.

Even dacht ze aan haar vader, Lennaert van Berlichem, die van hier was weggereden met zijn vrienden en al hun soldaten. De zwarte vrouw had ze gevangengenomen, en Elaine had ze weten te bevrijden. Ze had geen afscheid van hem willen nemen, maar wat had ze anders moeten doen? Meegaan naar huis, naar Berlichem, kon niet.

De herinnering aan Pippijn dook op. Lieve dappere Pippijn, die met haar vader was vertrokken. Zou ze hen ooit terugzien?

Hun voeten schuifelden over de traptreden tot Toerio stilhield bij de eerste de beste deur. Met piepende scharnieren zwaaide ze open toen hij ertegenaan duwde.

Elaine staarde omhoog nadat ze over de drempel was gestapt. Zware houten spanten rezen omhoog en vormden een indrukwekkend dak. Aan steunbalken hingen grote kroonluchters waarvan de kaarsen allemaal brandden.

De muren waren bekleed met wandtapijten waarop allerlei dieren stonden afgebeeld. Haar oog viel op een grote draak met twee koppen. Hij leek op het beest dat ze op weg hierheen had ontmoet in de grotten.

Het licht flakkerde. Vreemd, vond ze. Wie had die kaarsen eigenlijk aangestoken de afgelopen tijd?

Ze wees naar een kroonluchter. ‘Heb jij die…?’

Toerio schudde zijn hoofd. ‘Ze brandden toen Toerio voor het eerst binnenkwam. Maar dat is niets. Elenne zal nog veel meer vreemds zien wanneer ze haar ogen goed de kost geeft.’

‘Oog,’ verbeterde ze hem. ‘Mijn ene oog.’

‘Elenne weet te weinig,’ zei de trol. ‘Ze moet leren.’

‘Toerio zegt dat ik veel te leren heb,’ vertaalde ze voor Ivar.

‘Wil je daarmee zeggen,’ vroeg die met zichtbare argwaan, ‘dat Toerio weet wat hier allemaal gebeurt? Wat de bedoeling is van deze hele toestand?’

De trol hield stil en draaide zich om naar Elaine. ‘Ivar moet ook leren,’ zei hij toen en keek de schildknaap strak aan. ‘Leren vertrouwen.’

Elaine vertaalde de woorden van de trol. Zonder op Ivars reactie te wachten, liep die verder, de zaal door in de richting van een volgende deur.

‘Waar zijn we nu?’ vroeg Elaine.

‘Toerio weet het niet. Hij was niet eerder hier tot hij deze kamers vond toen hij eten zocht.’

‘Waar dan?’ vroeg Elaine. ‘Ik zie geen eten.’

Ivar legde zijn hand op het gevest van zijn zwaard en keek rond. ‘Nee, nergens. Maar gevaar loert hier ongetwijfeld achter elke deur.’

‘Geduld is misschien ook een les die Ivar past,’ zei de trol voor zich uit terwijl hij zijn hand op de deurklink legde. ‘Wanneer doorziet hij dat Elenne heerseres over dit alles is geworden? Hierbinnen schuilt geen gevaar voor haar. En dus niet voor ons.’ Hij keek naar haar. ‘Toerio vond antwoorden. Tenminste, dat denkt hij.’

De deur zwaaide open en Elaine sloeg haar handen voor haar mond. Langs de wanden, in de luchters aan het plafond, op lange tafels stonden vele tientallen kaarsen, die de hele ruimte verlichtten.

De muren waren wit gepleisterd. Op iedere wand stonden lijnen, kriskras getrokken dikke zwarte strepen die ogenschijnlijk willekeurig waren neergezet. Hier en daar zag ze iets dat bij een lijn geschreven stond, in letters en tekens die ze niet kende. Wie schreef er nou op muren, dacht ze nog, maar Toerio trok haar mee naar een tafel in een hoek.

Een groot zwaard met een zwartleren gevest lag te blinken op een houten tafelblad en ernaast lag een inktzwart schild.

Ze strekte haar hand uit om het gevest beet te pakken, maar Toerio legde zijn hand op haar arm.

‘Wacht nog, Elenne. Niets is hier wat het lijkt. Eerst meer uitzoeken, want we willen niet nog meer onheil.’

Ze luisterde met tegenzin en draaide zich om.

Op een tafel midden in de zaal stonden schalen met appels en peren, kannen met melk, wijn en bier maar ook planken vol gebraden vlees en vers gebakken brood.

Alleen de geur al vertelde Elaine dat dit echt eten was. Tot nu toe hadden ze in het kasteel alleen nog maar voedsel aangetroffen dat verpulverde op het moment dat je het aanraakte.

‘Waar komt dit vandaan? Wie maakt dit? Jij?’

‘Nee. Toerio weet het niet, maar het antwoord moet daar zijn.’

Ze volgde zijn uitgestoken wijsvinger en hield even haar adem in. Op een zware houten lessenaar lag een opengeslagen boek. Het was duimen dik met een bruine leren omslag. Uiterst voorzichtig, alsof het boek haar opeens zou kunnen bespringen, kwam Elaine dichterbij en ging toen achter de lessenaar staan.

De pagina’s waren beschreven met een priegelig klein schrift en ze kneep haar witte oog dicht om scherper te kunnen zien. Het hielp niet. Ze boog zich voorover. De letters bleven onleesbaar en het handschrift was niet te ontwarren.

‘Onmogelijk,’ zei ze geërgerd en kwam overeind.

‘Elenne moet blijven lezen,’ drong Toerio aan.

‘Hoezo? Ik lees helemaal niets. Het lukt niet. Probeer het zelf, als je het zo goed weet.’ Ze wilde weglopen.

‘Toerio kan niets. Elenne moet het doen. Zij heerst.’

‘Hoe kom je daar toch bij?’

Ivar duwde haar opzij en boog zich ook over de bladzijden. ‘Hier kan een normaal mens niets van lezen,’ besloot hij.

‘Het boek is van de zwarte vrouw,’ zei Toerio.

‘Precies,’ gromde Elaine, ‘en die is in rook opge…’

‘Elenne is nu de zwarte vrouw. Zij moet het antwoord kunnen vinden. Zij en niemand anders.’

Eerst schrok ze van Toerio’s woorden, maar toen trok er een grote denkrimpel over haar voorhoofd. Hij zou gelijk kunnen hebben, dacht ze. Maar al was ze honderd keer de zwarte vrouw, ze had geen woord kunnen ontcijferen.

‘Probeer, Elenne. Opgeven kan niet. Mag niet.’

Nogmaals liep ze naar het boek en boog zich erover. Ze hield haar hand afwisselend voor beide ogen, maar nee. Of toch? Verbouwereerd boog ze nogmaals over de bladzijde. Toen hield ze haar hand voor haar goede oog en keek opnieuw naar de regels op het papier. Verbaasd begon ze te roepen: ‘Het oog! Het dode oog! Het is niet dood!’ Haar wijsvinger gleed over een regel. ‘Ik kan het lezen, Toerio! Ik kan lezen wat er staat!’ Ze moest even een brok in haar keel doorslikken. ‘Dus daarom heb ik dit oog.’

‘En wat staat er dan?’ vroeg Ivar verbaasd.

Ze schudde haar hoofd. ‘Ik heb geen idee, want ik ken deze taal niet. Maar ik kan het in elk geval wel zien. Dus lezen moet uiteindelijk ook lukken. Kwestie van leren.’ Ze gaf een knikje vol waardering naar Toerio. ‘Zoals hij net al aangaf. Ik zou hem maar wat meer vertrouwen, als ik jou was.’

‘Hij is en blijft een trol,’ mopperde Ivar. ‘En die mormels zorgen alleen maar voor gedonder.’

‘Schaam je, Ivar! Zonder dat mormel zat jij nu nog in de gevangenis van mijn voorgangster te zuchten. Een klein beetje dankbaarheid zou geen kwaad kunnen.’

De jongen bromde iets onverstaanbaars en liep weg, de zaal door naar buiten. Elaine trok zich niets aan van zijn afkeer van Toerio. Ze keerde zich weer naar het boek en deed een poging de woorden uit te spreken die er stonden.

‘Pas op, Elenne!’ Toerio’s waarschuwende vinger wees in haar richting. ‘Spreek niet hardop, want spreuken kunnen waarde hebben.’

‘Waarde hebben? Wat bedoel je?’

‘Er gaat een verhaal over dit boek. Er gaan vele verhalen over dit boek.’

‘En jij kent die?’

Toerio knikte. ‘Alle trollen kennen die. Ze horen bij de oude vertellingen.’

‘En wat zijn dat?’

‘De vertellingen die moeders hun zonen meegeven voor de nacht.’

Ze liet de woorden even bezinken. ‘Je bedoelt verhaaltjes voor het slapengaan!’ riep ze toen. ‘En wat vertelde jouw moeder dan over dit boek?’

‘Dat het heerst,’ sprak de trol bedachtzaam en hief zijn beide handen op. ‘Het boek heerst. Het mag niet dicht, nooit. Al wat er aan macht is, staat in het boek vervat. Maar wie de geschreven woorden uitspreekt, kan iets over zich afroepen.’

‘Zoals?’ Ze deed een stapje achteruit. ‘Heeft je moeder je dat ook verteld?’

‘Nee, dat wist ze niet. Maar alle trollen weten dat je nooit, nooit zomaar iets moet voorlezen. Het boek kan leiden en redden, maar ook wreken.’

‘Een boek kan toch niet…’ Elaine beet op haar tong. Het boek dat ze ooit van Armoli de Wilderaar had gekregen, had haar geleerd om Toerio’s taal te begrijpen. Dingen waren niet wat ze in haar eigen wereld waren. Hoe dom dat ze daar niet aan had gedacht.

‘Zou het net zo werken als het woordenboek van Armoli?’ vroeg ze zich hardop af.

Toerio haalde zijn schouders op. ‘Toerio weet het niet. Voorzichtigheid is altijd goed. Dus als Elaine maar één woord uitspreekt, zal dat niet voor veel gevaar zorgen.’

‘Weet je dat zeker?’

‘Toerio hoopt het. Elaine moet het weten. Zij is nu de zwarte vrouw.’

‘Ik wou dat je me niet de hele tijd zo noemde,’ bromde ze. ‘Ik krijg bijna een hekel aan mezelf.’

Opeens nam de trol haar beide handen in de zijne. ‘Elenne bepaalt wat voor vrouw zij zal zijn. Dus moet ze niet vrezen. Vooral niet zichzelf. Ze moet alleen maar leren. En dan het goede doen.’

Een moment voelde ze hoe haar ogen vochtig werden. Ze veegde ze snel droog met haar mouw.

‘Ga nou maar weg,’ zei ze. ‘Ga maar wat spinnen of zo. Ik ga proberen om het boek te leren kennen.’

Ze keek de kleine man na terwijl hij wegliep.

In gedachten verzonken liep ze terug naar het boek. Er was nog heel veel dat ze moest gaan begrijpen in deze vreemde kamers.

Toen Elaine uren later de trap weer besteeg, was ze niet veel wijzer geworden. Proberen om te lezen had niet geholpen. En al zou ze er wel in geslaagd zijn, hardop uitspreken deed ze de zinnen, met Toerio’s woorden in haar achterhoofd, dus toch maar niet.

Ze hijgde toen ze bovenaan was gekomen en de deur opendeed. Ivar zat bij het haardvuur en sneed met zijn dolk een poppetje uit een stuk hout. Toerio zat achter het spinnewiel en liet het met zijn rustig pompende voet snorren. Een lange draad had hij inmiddels tot een grote bol opgerold, maar blijkbaar was hij nog niet klaar.

‘En?’ vroeg de jongen terwijl hij het mes stilhield. ‘Weet je het al?’

Ze schudde haar hoofd. ‘Ik heb echt geen idee. Maar ik kom er vast wel op.’

Opeens hield ze stil.

‘Semalion,’ zei ze toen. ‘Die zal het vast wel weten.’

Toerio knikte. ‘Wijs. Semalion weet. Veel.’

‘Maar hoe krijgen we hem hier? Ik kan niet naar hem toe en bovendien mag het boek nooit dicht dus kun je het niet meenemen. Dat zei je zelf, Toerio. Hoe weet je dat trouwens?’

‘Van moeder. Toerio kan naar de wijze reizen,’ bood de trol aan. ‘Als Elenne wil.’

‘Nee, dat moet je niet doen,’ antwoordde ze beslist. ‘Ik heb je nodig want jij weet tenminste nog iets van alle rarigheid hier en de verhalen daaromheen.’

‘Waar gaat het over?’ vroeg Ivar narrig. ‘Ik versta er niks van.’

‘Toerio wil Semalion hierheen halen. Die weet ongetwijfeld allerlei verklaringen voor de raadsels die hier opduiken.’

‘Goed plan,’ bromde de jongen. ‘Hoe eerder hij vertrekt, hoe liever.’

‘Maar ik wil niet dat hij gaat. Ik heb hem hier nodig. Hij is de enige die nog iets snapt van wat hier gebeurt.’

Even bleef het stil.

‘Ik kan gaan,’ zei Ivar toen. ‘Mij kennen ze niet in Almeria. Als ik ze betaal met die rode glinstersteentjes is de kans groot dat ze me binnenlaten.’

‘Aan krinten geen gebrek hier.’ Elaine lachte. ‘Ze zullen je met open armen ontvangen, denk ik. En terwijl jij Semalion haalt, kan ik misschien iets leren uit dat boek.’

‘Ivar kan ook de paarden wisselen,’ zei Toerio van achter zijn spinnewiel. ‘Elennes paard is nog bij Semalion.’

‘Ulefel!’ riep ze blij. ‘Wat een idee, Toerio.’

Ze draaide zich om. ‘Neem Ulefel dan mee, Ivar. Alsjeblieft, neem hem mee hierheen.’

De jongen stak zijn dolk weg en stond op. Hij greep Elaine bij haar beide schouders en keek haar even aan.

‘Ik doe alles wat je blij maakt,’ zei hij toen zacht.

Ze waren wakker voor de zon op was. Elaine had slecht geslapen en het kostte haar moeite om het brood naar binnen te werken dat Toerio voor haar had neergezet.

Mismoedig keek ze toe hoe Ivar zijn spullen bijeen pakte en in twee grote zadeltassen stopte. De aanblik maakte haar zelfs een beetje jaloers. Hij kon gaan en staan waar hij wilde; zij moest hier achterblijven, als gevangene van het daglicht. De gedachte aan het lot van haar voorgangster hield haar zelfs weg van de ramen.

‘Is er nog iets anders dat ik voor je kan meenemen?’

Hij klonk te vrolijk, vond ze. Hij was vast en zeker blij dat hij weg kon uit deze naargeestige burcht.

Ze zweeg. Nee, ze zou niets zeggen waaruit hij zou kunnen opmaken dat ze hem benijdde.

‘Elaine?’

Ze vloog op. ‘Nee, er is niets. Behalve dan dat je Semalion kunt vragen welk middel geschikt is om me niet steeds te laten denken dat ik nooit meer de zon op mijn gezicht zal voelen.’

Hij deinsde achteruit en hief geschrokken zijn handen. ‘Rustig, rustig. Ik bedoel er niets mee. Je zou de moed toch niet laten zakken? Dat had je je toch heilig voorgenomen? Er komt heus wel een oplossing.’

‘Jij!’ Ze snoof minachtend. ‘Jij hebt makkelijk praten. Jij kunt weg, jij zit hier niet voor eeuwig gevangen.’ Haar ogen vlogen door de ruimte en hielden stil bij Toerio. ‘Met een trol als enige metgezel.’

Haar woorden maakten hem kwaad. ‘Ik ga daar voor jou naartoe hoor! Wil je niet dat ik ga? Zeg dat dan. Dan blijf ik toch gewoon hier?’

Demonstratief smeet hij zijn tassen op de grond.

‘Het kan me niets schelen wat je doet! En laat me met rust!’ Haar woedende stem bulderde opeens angstaanjagend.

Snel griste Toerio de tassen van de plavuizen vloer en stak ze Ivar toe.

‘Ga, Ivar,’ fluisterde hij.

Zonder verder af te wachten haastte die zich naar de deur en verdween het trappenhuis in.

Toerio had zich teruggetrokken achter de troon die bij een muur stond. Hij hield zijn handen tegen zijn oren, die onophoudelijk trilden. De angst was van zijn gezicht te lezen.

Elaine liep woest naar de grote stoel en wees naar de trol. ‘Verdwijn!’ brulde ze hem met een ongekend zware stem toe. ‘Uit mijn ogen!’

Het mannetje liet zich dat geen twee keer zeggen en spurtte naar de deur. Hij had zoveel haast om weg te komen dat hij niet meer zag hoe Elaine zich dodelijk vermoeid op de troon liet zakken.

Ivar trok net de zadelriem aan toen Toerio de stal binnenkwam. Het geluid deed de schildknaap opkijken.

‘Jij,’ zei hij op minachtende toon. ‘Heeft ze je gestuurd? Wil ze dat ik weer bovenkom?’

De trol schudde bedroefd zijn hoofd. Hij wees omhoog met zijn korte, dikke wijsvinger. ‘Elenne,’ zei hij zacht. ‘Hemtaa Semalion, Ivar.’

‘Jaja, ik ga al,’ antwoordde de jongen. ‘Maak jij je intussen geen illusies, mannetje. Ik weet wel waar je op uit bent. Droom gerust verder. Mooie meisjes en lelijke trollen, dat wordt nooit wat. Je hebt geen schijn van kans.’

Hij grijnsde wreed. ‘Mocht je wat van die krinten missen, ik heb er twee handen van meegenomen.’ Hij schoof de zadeltassen totdat ze aan weerszijden van het paard precies gelijk hingen. Toen maakte hij de teugel los en leidde het dier de binnenplaats op.

Toerio liep Ivar snel voorbij en ging voor hem staan. De trol leek even te aarzelen, maar greep toen naar zijn hals. Hij maakte een zakje los dat met een leren veter om zijn hals hing. Met een snelle beweging stak hij het Ivar toe.

‘Tenkpomij,’ zei hij.

‘Wat bedoel je?’ Ivar wist zich geen raad met het gebaar. Had hij de trol niet zojuist heel naar behandeld? Maar die stak hem het zakje nogmaals toe.

‘Ta! Ivar, ta! Tenkpomij.’

‘Dat is toch zo’n ding dat Elaine ook om haar hals heeft?’ vroeg hij.

Toerio knikte zichtbaar verheugd. ‘Ta!’ zei hij nog een keer.

Aarzelend nam Ivar het zakje aan en knoopte de veter om zijn nek. ‘Ik hoop maar dat je er geen hoge verwachtingen van krijgt, gedrocht. Ik ben niet van plan om ooit je vriend te worden.’

Met die woorden steeg hij op en reed over de binnenplaats naar de poort. Die stond wagenwijd open, de ophaalbrug was neer.

‘Ik kom terug, trol!’ schreeuwde hij zonder om te kijken. ‘Met die tovenaar én Elaines paard. En als ze weer normaal kan denken, ben jij de eerste die ik dit kasteel uit jaag.’

Hij gaf zijn paard de sporen en stormde met stampende hoeven de planken brug over.

Elaine staarde hem na vanuit het raam van haar torenkamer. Naar buiten leunen durfde ze niet, maar er was ook geen reden om te zwaaien. Hij keek niet om.

Haar ogen prikten; ze werd langzaam treurig terwijl ze zag hoe Ivar in een stofwolk over de weg tussen de bomen verdween.

Hoe had ze zo kwaad kunnen worden op een jongen die haar alleen maar had willen helpen? Ze was zelf geschrokken van de intense woede die opeens diep van binnenuit was bovengekomen. Nooit eerder had ze zo’n woede gevoeld. De gedachte eraan deed haar huiveren. Wat wás dit?

De deur ging piepend open en Toerio stak angstig zijn hoofd om de hoek. Het was een grappig gezicht, en als het allemaal niet zo aangrijpend was, had ze er vast om moeten lachen.

‘Kom maar binnen,’ zei ze beschaamd. ‘Wat het ook was, het is over.’

‘Elenne is niet meer zwart?’ vroeg de trol. ‘Haar hart is weer vrolijk?’

Ze liep terug naar de troon en plofte neer op de zitting. ‘Vrolijk? Mijn hart? Ik heb het gevoel dat ik nooit meer vrolijk zal zijn. Hoe zou dat ook kunnen? Kijk naar me!’

Ze voelde aan haar gezicht. Haar vingertoppen beroerden het litteken op haar wang. Nee, zelfs wennen aan het idee was te veel gevraagd.

‘Waarom ik? Wat heb ik gedaan om dit te verdienen? Waarom kan ik niet gewoon, net als ieder ander meisje…’ Er welden tranen op.

Toerio keek bedachtzaam naar haar. ‘Misschien is Elenne niet als ieder ander meisje,’ zei hij zacht. ‘Misschien is zij degene waarop de tijden hebben gewacht.’

‘De tijden?’ Ze stond op en liep doelloos door de torenkamer. ‘Waar heb je het over?’

‘De verhalen. Moeder…’

‘Ach, hou toch op over je moeder!’

Opnieuw bulderde haar stem in plotselinge razernij door de ruimte. Het aardewerk rammelde op de tafel. Een wandkleed flapperde langs de muur. Een lege waterkan spatte in honderd scherven uiteen. Toerio viel achterover van schrik en kroop weg onder de eettafel.

Toen was het doodstil. Even snel als ze gekomen was, verdween de boosheid weer. Elaine sloeg haar hand voor haar mond en week achteruit tot ze met haar rug tegen de muur stond.

‘Wat gebeurt er met me?’ vroeg ze geschrokken. Ze haastte zich naar de tafel en zakte op haar knieën.

Toerio zat ineengedoken tegen een zware tafelpoot en keek haar met angstig spiedende ogen aan. Zijn oren bewogen razendsnel heen en weer.

‘Het is weer weg,’ zei ze en stak haar hand naar hem uit. ‘Het spijt me verschrikkelijk.’

‘Het is het zwarte.’ Hij liet zich door haar onder de tafel uit helpen en kwam overeind. ‘Als het zwarte in Elenne komt, wordt zij zo.’

‘Wat word ik dan?’

Hij keek even naar haar op. ‘Zwart.’

‘Maar wat is dat?’

‘Toerio weet het ook niet precies. Maar het is zorgwekkend.’

‘Wat is het? Het kwaad? Schuilt er iets duivels in me? Groot onheil?’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Er schuilt niets slechts in Elenne. Maar boosheid is er wel. Eerst komt verdriet, dan boosheid, dan zwart.’

Bedroefd liet ze zijn hand los. ‘Maar ben ik nog wel Elaine, Toerio? Ben ik nog wel mezelf, of is er iemand in mijn huid gekropen? Een heel slecht iemand die bezit van me neemt?’

‘Toerio weet dat niet, maar Semalion weet dat vast wel. Ivar haalt hem. Elenne moet vertrouwen.’

Zijn woorden gaven haar weer wat moed.

‘Kom,’ zei ze. ‘Ik wil naar dat boek. Daar moeten ook antwoorden te vinden zijn. En laten we hopen dat Ivar snel weer terug is met de wijze. Ik moet er niet aan denken wat dat zwart van jou met me doet als het nog zwarter wordt.’

2. Bozin

Ivar reed uren naar Zuid en dan weer richting West, door het woud en langs de velden, tot hij bij het water kwam. Het strekte zich ver voor hem uit, en ging aan de horizon over in een dichte mist. Zijn ogen speurden de verte langs maar nergens zag hij iets opvallends, laat staan een teken van leven.

‘Naar de overkant,’ zei hij tegen zichzelf. ‘Maar hoe? Ik zie geen doorwaadbare plaats, geen brug en geen boot.’

Hij had Elaine moeten vragen hoe hij de overkant kon bereiken, maar hij was boos weggereden. Peinzend over een oplossing reed hij verder.

Het paard sukkelde langs de oever, af en toe stoppend om een hap hoog gras los te trekken en tussen zijn kiezen te vermalen. Nijdig rukte Ivar aan de teugel.

‘Zou je niet eens doorlopen?’ Hij boog zich over de paardenhals. ‘Er zit weinig pit in jou, mag ik wel zeggen.’

Voor hem hing de grote, dichte kruin van een scheefgegroeide boom over het pad. Ivar bukte net om er onderdoor te rijden toen hij een iel stemmetje hoorde.

‘Zie je nou wel dat het een mens is?’

Met een ruk kwam hij overeind in het zadel en keek wild om zich heen. ‘Wie is daar?’ riep hij luid, intussen zijn zwaard trekkend.

‘Inderdaad,’ snerpte een stemmetje vanuit het gebladerte, ‘een mens. Gewelddadig als altijd.’

‘Je zou denken dat hij bang is,’ hoorde hij iemand anders zeggen. ‘Want is angst niet de oorzaak van alle wapengekletter?’

‘Nee, dat is hebzucht.’

‘Hebben wordt houden en houden komt van de angst om niet meer te hebben.’

‘Ach, hou toch op jullie. Hij wil stoer zijn. Zoals een kikker zich opblaast als er een reiger nadert.’

‘Maar dat is om de reiger te doen denken dat hij de kikker niet door kan slikken.’

‘Onzin! Wie heeft je dat wijsgemaakt? Deze mens is gewoon bang voor het onbekende. Dus ook voor ons. En daarom heft hij het zwaard.’

‘Angst?’ Ivar lachte honend. ‘Voor wie moet ik hier angst hebben?’

‘Zie?’ zei de eerste stem. ‘Hij is toch niet bang.’

‘Dan is hij in elk geval wel dom. Als zij hem ziet, is hij verloren. Ze duldt geen anderen in haar wouden, op haar velden.’

‘In haar buurt,’ vulde een nieuw stemmetje aan. Er klonk een irritant gelach boven Ivars hoofd. ‘Hij is echt meer dan dom. Levensmoe, wellicht. Zullen we hem vangen? Wie weet betaalt ze ons…’

‘Vangen?’ schreeuwde Ivar, en hij stak een paar keer fel met het zwaard in de boomkruin. ‘Wie neem je daarvoor mee dan? Kom tevoorschijn!’

‘Help! Ben je gek geworden?’ Het kraakte hevig tussen de bladeren. Een luide kreet volgde.

Voorzichtig duwde Ivar het gebladerte met zijn zwaard uiteen. Een mannetje in een rode wollen wambuis staarde hem met grote angstogen aan. Het hing wat klungelig met korte, dunne armpjes aan een dikke tak. ‘Je had me wel kunnen raken met dat ding!’

‘Wees dan maar blij dat ik dat niet gedaan heb, mormel.’ Hij liet het zwaard zakken. ‘Wie ben je? Of wat? Waar kom je vandaan en wat doe je hier?’

‘Vragen, vragen, veel te veel vragen.’ Het kereltje hijgde en worstelde hevig.

Toen pas zag Ivar dat het met een voet vast zat in de vork van de tak. ‘Help me liever om los te komen.’

‘Waarom zou ik? Je bent niet bepaald aardig tegen me geweest.’

‘Ach heer,’ zei het mannetje vleiend. ‘Ik bedoelde er toch niets mee. Het was maar tijdverdrijf. Een lichte grap voor een gulle lach. Ik zou u natuurlijk nooit een haar hebben gekrenkt.’

Ivar geloofde er geen woord van, maar het mannetje leek volstrekt ongevaarlijk en zijn benauwde gespartel was eigenlijk best grappig.

Hij stak zijn zwaard weg en trok met beide handen de zware takken uiteen, zodat het mannetje zijn voet kon bevrijden. Het kwam naar beneden, bungelde even en liet zich toen op de grond vallen.

Ivar sprong snel uit het zadel, voordat het mannetje de benen kon nemen. Opnieuw trok hij zijn zwaard en wees er nonchalant mee naar het kereltje. Het had piekerig blond haar dat half over zijn oren viel. Hij was groter dan een trol, maar kleiner dan een mens. Het puntje van zijn hoofd kwam tot Ivars navel. Hij had opvallende oren ook, met dezelfde spitse vorm als die van Toerio. Lichte sproeten bedekten zijn gezicht en handen.

’Waar zijn je vrienden gebleven?’ vroeg Ivar bars.

‘Weg!’ riep iemand.

‘Ver van hier!’ riep een ander.

Hij hoorde hevig geritsel in het gebladerte, het geluid stierf snel in de verte weg. ‘Zoek maar niet!’

‘Echte helden, je kompanen,’ stelde Ivar vast. ‘Ze laten je gewoon in de steek.’

Het kereltje krabbelde overeind. ‘Waarom zouden ze niet? We zeiden al tegen elkaar dat kennismaking met u niet veel goeds zou opleveren. En zie, hier sta ik. Het zwaard op de borst gericht, weerloos als ik ben. Logisch dat zij niet wachten tot u hen ook gevangenneemt.’

‘Gevangen?’ Verbaasd bekeek Ivar het mannetje van top tot teen en stak zijn zwaard weer in de schede. ‘Hoe kom je daarbij? Waarom zou ik? Bovendien richt ik geen zwaard op je; ik doe het juist weg. Waarom zou ik je bedreigen?’

‘Omdat uw soort dat altijd doet, het is jullie enige oplossing voor alle problemen. Ach, had ik mijn mond maar gehouden.’

‘Ja,’ beaamde Ivar. ‘Had dat maar gedaan. Dan was ik gewoon doorgereden, had jij lekker vast kunnen blijven zitten tussen de takken en hadden we nu geen last van elkaar.’

Hij bekeek het mannetje nog eens goed. Zijn bouw had ook iets vreemds. Lange, magere benen, smalle schoudertjes en een ingevallen gezicht dat een beetje te groot was voor de romp eronder. Zijn kleding was verfijnd, de laarsjes van zacht leer. Om zijn middel droeg hij een smalle gordel met een gouden gesp.

‘Wie ben je?’ vroeg Ivar daarom. ‘Hoe komt het dat je mijn taal spreekt?’

‘Een kwestie van beschaving, heer ridder. Almerianen spreken elke taal van lieden die in de stad wonen. Almeriaans, Trols, Nurks, Noords en Zuids.’

‘En wat doe je hier?’

‘En met welk recht stelt u die vraag?’ antwoordde het mannetje brutaal. ‘Ik kan u immers hetzelfde vragen? Waarom zou ik u antwoorden, vreemde van Zuider dan Zuid?’

‘Omdat ik meer recht op een antwoord heb dan jij.’

Het mannetje stak hooghartig zijn kin omhoog. ‘Meer recht dan ik? En wie denkt u dan wel dat u…?’

Dat parmantige irriteerde Ivar. Daar moest direct een eind aan komen.

‘Een bode van de zwarte vrouw,’ zei hij vals. ‘En daarom wordt mij door niemand een antwoord geweigerd. Of wil je persoonlijk kennis met haar maken, worm?’

Het mannetje kreeg de tijd niet om die vraag te beantwoorden. Met een snelle beweging trok Ivar zijn dolk uit zijn riem en hield de punt onder de neus van het kereltje, terwijl hij het aan de haren naar zich toe trok.

‘Dus ik stel hier de vragen,’ beet Ivar hem toe. ‘Bovendien heb ik het fatsoen gehad om je te bevrijden uit je benarde situatie in die boom. Dus geef mij antwoord als je niet liever mijn meesteres te spreken wilt krijgen: wie ben je?’

‘Bozin,’ hijgde het ventje. ‘Een wankelaar. Niets kwaads in de zin. Geen reden om me iets te doen, heer. Zoals Bozins vader altijd zegt: goed van zins maar met een iets te rappe tong. Laat Bozin los en u ziet hem nooit meer terug, heer ridder. Dat zweert hij u.’

‘Wat is een wankelaar?’ Ivars hand schudde het hoofd van het kereltje ruw heen en weer. ‘Waarom praat je opeens zo raar? En waar kom je vandaan?’

‘Een wankelaar…’ stamelde Bozin. ‘Dat is… iemand als Bozin, heer. Gewoon een onschuldige verloren ziel, zoekend naar blinkertjes aan deze zijde van het grote water. Hier vindt men er meer dan daar, aan onze zijde.’

‘Dus jij komt van de overkant?’

Bozin knikte angstig. ‘Met uw goedvinden gaat hij daar ook direct weer naar terug. Zodat de edele heer geen last heeft van zijn nederige verschijning.’

‘Hoe ben je hier gekomen?’ Hij zette de punt van de dolk onder de neuspunt van het kereltje. ‘Nou?’

‘Wij hadden geen kwaad in de zin, heer. Echt niet. Het is ongewenst, dat geeft Bozin toe, maar wie doet hij er nou kwaad mee, dacht hij. Dat vindt u toch hopelijk ook wel? Bozin bedoelt: vergeet het! Denk er niet meer aan. Laten we uiteen gaan en elkaar nooit meer ontmoeten.’

‘Als je hier hebt weten te komen, dan kun je dus ook weer terug. Heb je een boot of zo?’

Bozin knikte. ‘Zoiets, heer. Niets bijzonders. Een schamel vlot.’

‘Kan er een paard op, op dat vlot van jou?’

‘Bozin zou het niet weten, heer. Hij heeft geen paard bij zich. Maar het vlot is veilig en sterk genoeg om meer dan tien wankelaars te dragen, dus een paard zal vast ook wel gaan. Wacht!’

Hij maakte voorzichtig Ivars hand los uit zijn haar. ‘Bozin toont u het vlot,’ zei hij met een overdreven vriendelijk lachje. ‘Dan kunt u zelf beslissen. U mag het hebben. Van de wankelaar geen last, hij blijft wel hier.’

‘Denk je nou werkelijk dat ik gek ben, Bozin?’

Hij gaf het mannetje een forse zet zodat het op de knieën in het zand viel. ‘Jij weet de weg, dus jij gaat me leiden. En als je probeert me te mísleiden, is dat het laatste geweest wat je hebt gedaan. Begrepen?’

Bozin antwoordde niet maar kroop als een razende in de richting van de waterkant. Daar kwam hij overeind en liep naar struikgewas dat vanaf de oever over het water hing. Hij zette zijn voet in het water, deed een paar passen en hield toen stil. Ivar volgde hem, terwijl hij Bozin met argusogen in de gaten hield. Maar het mannetje wees slechts naar de struiken.

Verscholen tussen groene bladeren dobberde een fors houten vlot op de zachte deining van de golfjes.

‘Kijk eens aan. Prachtig!’ riep Ivar. ‘Maak het los en duw het hierheen.’

Zo rustig mogelijk leidde hij het paard het ondiepe water in. Zijn ogen bleven gericht op Bozin, die intussen verder liep. Het mannetje maakte het touw los waarmee het vlot lag vastgebonden aan de struik.

Het water dat tegen Ivars bovenbenen klotste, maakte het paard af en toe nerveus. Bozin duwde het vlot in Ivars richting, tot het vastliep in het witte zand op de bodem.

‘Hou het vast.’

Het mannetje moest zich tot het uiterste inspannen om te voorkomen dat het vlot af zou drijven, terwijl Ivar er met veel gehijg en geploeter in slaagde om het paard op het vlot te krijgen. Het ding was verrassend stabiel en het paard hield zich rustig.

Ivar bukte zich en trok Bozin uit het water. De koude had het mannetje geen goed gedaan. Zijn gezicht was grauw en hij rilde over zijn hele lichaam.

‘Vertel Bozin, heer ridder, hoe het kan dat u de vrouw wel kent maar niet de veerder, die ieder ander wel kent? De veerder had u kunnen brengen, toch?’

‘Jij moet niet alles willen weten,’ antwoordde Ivar kortaf.

Geschrokken sloeg de wankelaar zijn handen voor de mond. ‘Bent u niet haar vriend wellicht? Bent u aan haar ontsnapt? Bent u op de vlucht? Hemel, haar wraak zal…’

‘Denk je nou werkelijk dat ik nog zou leven als ik ontsnapt was? Ze zou me toch allang hebben gevonden?’

‘Maar waarheen gaat de reis dan, heer?’

‘Almeria.’

‘Dat treft niet, machtige ridder. Bozin moet de andere kant op. Naar eh… Elmhudde, om precies te zijn.’

‘Elmhudde,’ peinsde Ivar. ‘Is dat niet waar die trol Toerio vandaan komt?’

De wankelaar verstijfde. In paniek hief hij zijn beide handen op. ‘Heer, alstublieft! Noem die naam niet. Nergens. Als u zichzelf ter dood wilt brengen, noemt u die naam in Elmhudde, maar ook elders zal hij u alleen maar onheil bezorgen.’

‘Zeur niet,’ bromde Ivar. ‘Vertel me liever waarom.’

‘Vanwege het verraad, heer. Maar verder zwijgt een verstandige wankelaar. Die roept geen ellende over zich af. Spreek van andere zaken. Laten we het elkaar niet moeilijk maken. Bozin leidt u naar Almeria en u laat hem daar gaan. Is dat een redelijk aanbod?’

‘Bijna genereus.’ Ivar staarde naar de mist in de verte. ‘Wanneer zijn we daar? Aan de overzijde?’

‘Voor zonsondergang, heer. En dan is het nog vele glazen te voet tot de stad.’

‘Ik heb een paard. Pak die vaarboom,’ gebood hij. ‘We vertrekken.’

Mopperend pakte Bozin de houten staak op.

‘Nee!’ In de verte klonk een kreet. Uit de struiken langs de oever kwamen vier mannetjes aanrennen.

‘Heb medelijden!’

‘Laat ons niet achter!’

‘Dat is ons vlot!’

‘Wacht!’

‘We zijn verloren!’

‘Kijk nu eens,’ smaalde Ivar. ‘Je vrienden hebben besloten dat het toch niet zo prettig voelt, helemaal alleen in haar bos. Volgens mij doen jullie dingen waar de vrouw niet echt van gediend is, nietwaar?’

De wankelaar wrong zijn handen. ‘Heer, zij zijn overgeleverd aan uw genade, dat ziet u toch? Zij zijn Bozins familieleden, zijn broeders.’

‘Heb je zoveel broertjes dan? En hoeveel vaders? De ene is blond, de ander donker. Ze dragen allemaal een andere kleur wambuis.’

Bozin sloeg zijn ogen neer. ‘Wij zijn de zonen.’

‘De zonen?’

De groep mannetjes was bij de oever aangekomen en stond hijgend naar hen te kijken. Ivar ging dreigend rechtop staan, het paard aan de teugel.

‘Wij zijn de zonen van de Raad van Bestemming. Onze vaders zijn…’

‘Jullie vaders zijn de heersers over de stad?’ Ivar kneep zijn oogleden tot spleetjes. ‘En wat doen jullie dan hier?’

‘Zwijg!’ Een kereltje met een zwartfluwelen hemd hief zijn hand op. ‘Hoe haalt Bozin het in zijn hoofd om deze vreemdeling te vertellen over ons? Zo kan die vreemde op het idee komen om losgeld voor ons te vragen.’

Ivar lachte gemeen. ‘Dank voor de tip, snotneus.’

‘Complimenten, Zeludin.’ Bozin schudde zijn hoofd over zoveel domheid.

‘Als Bozin zich niet had laten vangen, was het allemaal niet zo ver gekomen. Als iemand schuld heeft aan dit, dan is hij het wel. Dus ook aan alles wat eruit voortvloeit.’

‘Wat kan het mij schelen?’ vroeg Ivar geërgerd. ‘Nog één keer: wat doen jullie hier?’ Hij greep Bozin bij zijn nek en kneep hard.

‘Dat wat niet mag. Maar er mag zoveel niet.’

‘En wat willen je maatjes? Dat ik ze meeneem? Eerst een grote mond, veel spot en dreigende woorden, maar nu zijn we de nederigheid zelf?’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Dat vlot raakt overvol. Straks zinkt het.’

‘Heer, laat hen niet hier verkommeren. Onze vaders zullen ongerust zijn en ons laten zoeken wanneer we niet tijdig in de stad terugkeren.’

De schildknaap greep Bozin bij zijn kraag en trok hem ruw naar zich toe. ‘Dus je hoeft helemaal niet naar Elmhudde, mormel! Leugenachtig beest dat je er…’

Opeens doemden mogelijkheden op in Ivars hoofd. ‘Jullie weten vast wel hoe je ongezien de stad inkomt. Jullie zijn er immers ook uitgekomen.’

Bozin had maar een half woord nodig. ‘Natuurlijk, heer. Maar niet ongezien. Niemand heeft de euvele moed om ons tegen te houden. Geen wachter zal ons beletten.’ Hij boog vertrouwelijk naar Ivar toe. ‘Begrijpt Bozin dat de edele heer een stil bezoek aan de stad wenst te brengen? Zonder… ophef, om het zo maar te noemen?’

‘Juist, mannetje. En ik zal het goed met je maken. Als jij me daar binnenloodst, mogen je broertjes allemaal mee.’

‘Heer, dat lijkt ons een excellente ruil.’ Hij wenkte de anderen dat ze het vlot op mochten. Die lieten zich dat geen twee keer zeggen en haastten zich plonzend en spattend door het water naar de veiligheid. Kwebbelend en kwetterend alsof er niets gebeurd was, namen ze plaats op de houten vlonder.

Korte tijd later zette het vlot zwaarbeladen koers in de richting van de dikke mist en het land dat erachter schuilging.

‘Elenne! Kijk hier!’

Ze haastte zich naar de kamer onder de dakspanten waar Toerio’s stem vandaan klonk. Met open mond keek ze om zich heen. Waar in de andere ruimte slechts lijnen en onleesbare krabbels op de muur hadden gestaan, had deze kamer wel iets weg van die op Semalions zolder in Almeria.

Lange formules waren met wit krijt achter elkaar gezet op zwarte wanden, naast grote tekeningen van allerlei vormen en figuren. Er viel niet uit op te maken wat het moest voorstellen, maar dat het iets bijzonders was, stond voor Elaine wel vast.

‘Onbegrijpelijk,’ mompelde ze terwijl haar ogen langs alle schetsen vlogen. ‘Wat moet dit voorstellen?’

‘Hier Elenne!’

De trol stond in een hoek van de ruimte waar een groot doek over iets heen gedrapeerd was. Hij wachtte tot ze naast hem stond en trok het doek toen in één beweging weg.

Het was een zwart houten ding, zeker twintig voeten lang. Het achterste deel bestond uit een driehoekige bak met een hoge rugleuning erin. Het leek een beetje op een slee.

Elaine kwam een stapje dichterbij om in de bak te kunnen kijken. Het was de bedoeling dat hier iemand in ging zitten, de benen recht vooruit.

Handgrepen staken uit de bodem omhoog, maar ze bedwong de neiging om die vast te pakken. Op de een of andere wijze imponeerde het ding haar. Ze kon bijna vóélen dat er kracht van uitging, maar het stond roerloos op twee grote houten bokken.

Elaine bestudeerde het apparaat aan alle kanten terwijl ze er omheen drentelde. De vormen leken op de tekeningen op de muren. De bak had een lange staak aan de voorkant die in een punt uitmondde. Het hele ding had iets van een stormram of een wapen. Nu ze er langer naar keek, leek het meer en meer op een reusachtige pijl.

‘Pijlen vliegen,’ fluisterde ze.

‘Elenne zegt?’

‘Dit ding kan vliegen, Toerio.’

Toerio bekeek het wonderlijke apparaat met bezorgde blik. ’Vliegen?’

‘Ja, vliegen! Ik ben bang dat ik al mijn gespot over vliegende vrouwen op bezems en boze ogen en wat al niet meer zal moeten herroepen. Ze bestaan.’

‘Maar hoe vliegt Elenne? Wie schiet de pijl?’

‘Ik weet het niet. Ik heb geen idee hoe, maar daar komen we vast wel achter.’ Ze perste haar lippen even tot een grimmige streep op elkaar. ‘We hebben er schijnbaar tijd genoeg voor.’

Maar ze kon geen wijs worden uit de woorden en formules die op de wanden stonden, en de tekeningen maakten ook niets duidelijk. Ze kreeg hetzelfde gevoel als bij het boek; het was groter dan zij zelf was. Hoe moest ze in vredesnaam achter alle geheimen komen die in dit vreselijke kasteel verborgen leken te liggen?

Ze liet zich moedeloos op een stoel zakken. ‘Toerio, wat moet ik nou?’

De trol haalde zijn schouders op. ‘Toerio weet het niet. Hij kent al deze vreemde dingen niet. Hij kan Elenne slechts helpen zoeken.’ Hij ging tegenover haar aan tafel zitten. ‘Semalion.’

‘Het kan lang duren voor Ivar terug is. En dan nog, denk jij dat Semalion alles weet? Natuurlijk, het is een heel wijze man, maar ook hij vreesde de zwarte vrouw en dus is zij misschien wel sterker dan hij.’

‘Semalion. Elenne moet wachten. Het is niet anders.’

‘Ik weet het,’ antwoordde ze droevig. ‘Maar dat maakt het niet makkelijker. Ik zit hier opgesloten, Toerio. Ik durf niet naar buiten, kan niet eens een frisse neus halen zonder dat ik verschrompel.’

‘Mantel.’ De trol sprong overeind. ‘Kom, Elenne.’

Hij wachtte niet op haar reactie maar haastte zich naar de deur. Ze volgde hem zonder nog na te denken over haar treurigheid van zojuist. Wat zou hij bedoelen?

Toerio rende met twee treden tegelijk de trap op; Elaine had de grootste moeite om hem bij te houden. Hij stormde de torenkamer in, rende naar de haak aan de muur en rukte de zwarte mantel er vanaf.

Elaine was nog maar net binnen toen hij de mantel over haar schouders drapeerde. Ze trok haar neus op.

‘Dat ding stinkt, Toerio,’ riep ze walgend. ‘Kan hij niet op z’n minst gewassen worden?’

‘Later,’ antwoordde hij. ‘Kom.’

Met bijna dezelfde snelheid gingen ze alle trappen weer af, tot ze bij een deur stonden die toegang tot de binnenplaats gaf. Elaine keek door een getralied raampje in de deur.

Het was intussen donker geworden. Elaine zag een bijna volle maan. Een paar wolkjes dreven langs een verder schitterende sterrenhemel.

‘Bedoel je echt dat ik naar buiten moet?’ Ze keek bang naar hem. ‘Als het misgaat… Weet je nog hoe dat met mijn voorgangster afliep?’

‘Toerio weet. Maar zij had de mantel aan in het licht van de zon. Dit is het licht van de maan.’

‘Maar hoe weet je nou dat dat iets uitmaakt?’

‘Zwart,’ zei hij. ‘In het zwart. De grote pijl is zwart. De mantel is zwart. Ze zijn bedoeld om in het zwart te gaan.’

‘Dus jij denkt dat me in het donker niets kan gebeuren?’ Haar gedachten gingen terug naar het moment, het leek een eeuwigheid geleden, waarop ze met Ivar in de grindkuil had gestaan en de gedaante had zien vliegen. Een ijzige kreet en een wapperende zwarte mantel.

Toerio had vast gelijk. De mantel moest iets belangrijks zijn. Maar of het dit was? Er was maar één manier om dat te ontdekken. En wat had ze te verliezen? Hooguit een leven dat toch al niets waard was wanneer ze voor eeuwig binnen de muren van dit vreselijke gebouw moest blijven.

Vastberaden knoopte ze de mantel om haar hals en legde haar hand op de klink van de deur.

‘Als het fout gaat…’ zei ze plechtig, ‘maak dan dat je hier wegkomt. Geen mens kan hier gelukkig worden. En een trol ook niet.’

Ze opende de zware deur en stapte de binnenplaats op. Direct over de drempel bleef ze staan. Met diepe teugen ademde ze de frisse lucht in, klaar om bij het minste onraad weer naar binnen te springen.

Maar er gebeurde niets. De nacht was stil en zacht. Vanuit de stal klonk af en toe gehinnik van paarden die hun manen uitschudden en tevreden hun troggen leegaten.

Aarzelend zette ze een paar stappen en toen er nog steeds geen onraad dreigde, ging ze verder tot ze in het midden onder de sterrenhemel stond. Daar strekte ze haar armen naar de lucht en keek omhoog.

Was het echt de mantel die haar beschermde? Dat kon haast niet, vond ze. Het riekte naar toverij en daar wilde ze niet aan denken. Een heks? Die gedachte was te pijnlijk.

‘Trek het je niet aan,’ sprak ze zich moed in. ‘Had je niet besloten dat jij zelf bepaalt wat voor zwarte vrouw je zult zijn? Wees dan sterk!’

Ze draaide zich om. Toerio kwam naar buiten, een blijde lach om zijn lippen.

‘Elenne heeft het goed gedaan. Zij heerst! Zij heerst over het duister!’

‘Nou, dat is wel erg makkelijk gezegd, Toerio. Ik maak een avondwandeling met een stinkende zwarte jas aan, dat is alles. Het merendeel van de dingen begrijp ik helemaal niet. Ik heb het gevoel dat zelfs het kleinste foutje hier heel grote gevolgen kan hebben.’

Ze liep de stallen in met Toerio op haar hielen. De paarden waren inderdaad rustig. Ze vroeg zich niet langer af hoe het toch kwam dat overal toortsen brandden en wie ze aanstak.

Traag beklom Elaine de trappen naar de trans boven de poort en staarde een tijdje over het duistere bos. Nergens bewoog iets, nergens hoorde ze geluid. Links van de trans was een kleine toren. Ze liep erheen. De deur stond open.

In de open haard smeulde een vuurtje en op een tafel lagen dobbelstenen en een omgevallen beker. Her en der zag ze lege bierpullen. In de hoek stonden een paar lansen. De muur naast de deur werd gesierd door een gedeukt schild. Rondom lagen scherven van een grote schaal en afgekloven kippenpootjes. De soldaten die hier post hadden, waren onverwacht en met grote haast vertrokken.

Waar waren ze naartoe? En waarom hadden ze de benen genomen? Toen haar vader met zijn mannen en Pippijn van hier vertrok, was er in geen velden of wegen nog een Vondaar te zien geweest.

Ze konden niet in rook zijn opgegaan, dacht Elaine. Alhoewel, er verpulverde wel meer in dit kasteel, zoals voedsel en haar voorgangster.

Waar waren de soldaten van de oude zwarte vrouw gebleven? Ongetwijfeld was hen hetzelfde overkomen als haar vader en zijn vrienden. Toen de vrouw in stof oploste, verbraken alle krachten die ze in zich had en daardoor werd iedereen bevrijd die in haar macht was geweest.

Haar soldaten, de Vondaren, moesten hun bevrijding direct hebben aangegrepen om de benen te nemen. De bossen in of naar woonoorden in de verre omgeving? Het maakte eigenlijk niets uit; ze waren vrij en dat was goed, besloot Elaine.

Ze ging weer naar buiten. Boven haar hoofd klonk schel gekrijs en ze keek omhoog. Rond de grote toren cirkelden zwarte vogels; hun schreeuwen moest tot ver in de omtrek te horen zijn. Ze dacht even aan Krax, de immens grote raaf die een man bleek te zijn.

Elaines pijl, die ‘Tilbakka’ heette, had de vogel doorboord en daarmee ook een eind gemaakt aan het leven van Joest, de duistere knecht.

De vrouw had zich wel iets van zijn droeve lot aangetrokken; ze had tegenover Elaine even over hem gesproken alsof zijn lot haar pijn deed. Maar direct daarna leek ze hem alweer vergeten. Hij had zijn taak vervuld, zei ze alleen maar.

Nee, zo genadeloos zou Elaine nooit worden. Maar wat werd ze wel? Zou zij ook de macht hebben of krijgen om mensen te vangen en op te sluiten zoals met haar vader en zijn vrienden was gebeurd?

Ze legde haar handen op de kanteel en staarde over het donkere land. In de verte was licht. Almeria, dacht ze. Vanuit de toren kon ze de stad zien. Vanaf hier kwam alleen een zacht schijnsel boven de bomen uit.

Zou Ivar al dicht in de buurt zijn? Ze hoopte erop, verlangde naar zijn terugkomst. Er was veel om hem te vertellen, maar bovenal dat ze fout tegen hem was geweest, ‘zwart’, zoals Toerio dat noemde. Maar was dat in bedwang te houden? De ene na de andere vraag kwam zo in haar op.

Was de zwarte vrouw ook degene die achter de verdwijning van monnik Bonifacius zat? En als dat zo was, waar was de goede broeder dan gebleven?

En Babbe? Het verschrikkelijke trollenknechtje van haar voorgangster was met de noorderzon vertrokken. Maar waarheen? Was Toerio zijn opvolger? En zou die net zo vals en verraderlijk worden als Babbe was geweest? Ze schudde haar hoofd. Natuurlijk niet. Toerio was niet zo.

‘Elenne?’

Ze schrok op uit haar gepeins. ‘Ja?’

‘Elenne moet binnengaan.’

‘De dageraad is nog ver weg. Ik zal de hele komende dag weer binnen moeten huizen, Toerio. Gun me die paar tellen nog.’

Nog even stond ze daar en bestudeerde het uitzicht. De zware, zwarte mantel zwierde om haar schouders toen ze zich uiteindelijk omdraaide en de trap naar de binnenplaats afdaalde. Zonder nog om te kijken verdween ze naar binnen.

‘Zal Toerio eten halen?’ vroeg de trol.

‘We gaan naar het boek,’ antwoordde ze beslist. ‘Ik moet en zal begrijpen wat daar in staat.’

3. De dappere Imnowid

In de ingevallen duisternis was de oever niet te zien, tot ze er bijna waren. Plotseling doemden er bomen en struiken op. Ze voeren een kleine inham binnen.

De mannetjes wisten precies wat ze moesten doen. Zonder dat ze elkaar ertoe hoefden te manen, sprongen ze van het vlot in het lage water en begonnen het te duwen tot het vastliep op de bodem.

Vaardige handjes bonden touwen om de bomen. Ivar wachtte tot ze klaar waren en leidde toen het paard van het vlot. Het dier volgde braaf en even later stond het op de wal.

De mannetjes verzamelden zich om hem heen alsof ze verwachtten dat hij hun ging vertellen wat ze verder moesten doen.

Het was eigenlijk best een grappig gezicht, vond Ivar. Het waren natuurlijk nietsnutten, rijkeluiszoontjes. Hun dure kleren en sieraden straalden dat naar alle kanten uit. De hele reis kwetterden ze dat het een lieve lust was, kriskras door elkaar, en ze lieten elkaar af en toe een klein, rood steentje zien dat iemand had gevonden. Dat was dan direct aanleiding voor een volgende verhitte discussie.

Ze moesten eens weten dat hij bijna een scheepslading krinten in zijn zadeltas had, dacht Ivar. Ze zouden bij de aanblik waarschijnlijk van pure opwinding in het water vallen.

‘En nu wilt u naar Almeria, heer?’ vroeg Bozin. ‘Zal Bozin u voorgaan? Het zal ons een genoegen zijn u te begeleiden.’

De wankelaar grijnsde met een vriendelijkheid die Ivars argwaan opriep. De mannetjes waren niet te vertrouwen, wist hij. Vanaf het begin had Bozin de ene na de andere leugen verteld. Wanneer hij erop betrapt werd, ging zijn verhaal opeens een heel andere kant op. Zijn erewoord was niets waard.

In het begin en op het vlot had Ivar hun gebabbel en geruzie nog amusant gevonden, maar nu was het reden om zich zorgen te maken. Waarom wilden deze mannetjes nog iets voor hem doen? Hij moest duidelijk maken dat ze geen grappen met hem moesten proberen uit te halen.

Daarom greep hij in de kluwen kereltjes en trok Bozin er aan zijn oor uit tevoorschijn. Die krijste van pijn maar Ivars greep was genadeloos.

‘Luister goed, misbaksel,’ beet hij hem toe. ‘Ik wil inderdaad naar Almeria, maar ik heb je door. Eenmaal bij de stadspoort verraad je me even makkelijk als je nu aardig tegen me doet. Dus zal ik je uitleggen wat ik wil. Jij blijft bij mij, heel dicht bij mij. En je vriendjes lopen voor me uit zodat ik het kan zien als ze wat uithalen. En wanneer ze iets uithalen, Bozin, dan ben jij de eerste die ik aan mijn vlijmscherpe zwaard spies.’

‘Hij zal Bozin doden,’ hoorde Ivar een mannetje zeggen.

‘Wat sneu,’ zei een ander.

‘Voor Bozin.’

‘Maar als er iemand moet sneuvelen, laat het dan Bozin zijn.’

‘Dat is inderdaad beter dan Koesin.’

‘Of Malin.’

‘Behadin.’

‘Of Zeludin.’ Het mannetje dat het laatst gesproken had en dat Bozin eerder tot zwijgen maande, stak zijn vinger naar hem uit. ‘Bozin zal zijn leven geven voor het welzijn van de stad.’

‘Voor de glorie van de Raad van Bestemming.’

‘Voor het welzijn van…’

‘Houd jullie koppen dicht!’ krijste de onvrijwillige held, bang dat Ivars sterke vingers zijn oor eraf zouden trekken. ‘Zwijg! Bozin, jullie eigen broeder, is in groot gevaar. Kan jullie dat dan niets schelen?’

‘Zeker wel,’ zei Zeludin. ‘En er zal een standbeeld voor Bozin worden opgericht nadat hij zijn leven voor de stad heeft gegeven. Als lichtend voorbeeld. Zeludin zal het aan zijn vader vragen en hij zal het zelf onthullen.’

‘Hoor je dat?’ schamperde Ivar. ‘Je krijgt een standbeeld. Een hele eer.’

Bozin wrong zijn handen. ‘Ach, heer ridder. Wees toch niet zo gemeen als zij. Van hen kan men het ergste verwachten. Zij zijn immers Bozins broeders, wankelaars als hij. Maar van u, een man met zo edele gelaatstrekken en een persoonlijke vriend van háár, mag men toch beter verwachten? Menselijkheid. Medelijden.’

‘Medelijden?’ Ivar liet hem vol minachting los. ‘Medelijden? Een knulletje dat me eerst vanuit een hoge boom een beetje zat uit te lachen? Dat ervandoor wilde gaan toen ik…’

Hij zweeg abrupt. In de verte klonk gehinnik. Er kwam iemand aan, al was die nog ver weg. In het donker wist hij niet wat hij kon verwachten, dus kon hij andere reizigers beter uit de weg gaan. Vriendelijkheid was ver te zoeken in deze streek.

De verhalen van Elaine over de soldaten in de stad en haar nacht in de kerker van het stadhuis had hij goed in zijn oren geknoopt.

Snel keek hij om zich heen. Naast de weg stonden hoge struiken die hen ongetwijfeld aan het gezicht zouden onttrekken. Ook zijn paard zou hij er goed kunnen verstoppen.

‘Mee!’ gebood hij en wees met zijn zwaard in de richting van de bomen. ‘Heel snel en zonder geluid. Wie toch herrie schopt, maak ik persoonlijk een kopje kleiner. Hebben jullie dat begrepen, Malin en Behadin en hoe jullie verder ook allemaal mogen heten?’

Hij zwaaide woest met het zwaard over hun hoofdjes en dat was voldoende om te maken dat ze het op een lopen zetten. Binnen een paar minuten waren ze diep in het dichte kreupelhout verdwenen.

Ivar volgde met het paard. Hij nam het lange touw van zijn zadelknop. ‘Allemaal op een rij en je handen op je rug,’ snauwde hij.

Zeludin deed zijn mond open, maar een harde klap van Ivars vlakke hand op zijn wang bracht hem tot zwijgen voor hij iets had kunnen zeggen. Ze verstijfden allemaal.

De schildknaap nam de tijd om de polsen van de kereltjes zorgvuldig en strak aan elkaar te binden. Toen trok hij steeds van ieder mannetje de dure satijnen halsdoek los en propte die in het bijbehorende mondje. De woeste blik waarmee Ivar ze aankeek, maakte dat ze doodstil bleven staan.

‘Op je buik. En snel!’ De kereltjes lieten zich gedwee op de natte aarde zakken. Hij bukte steeds bij een van hen neer en bond dan hun enkels met dikke knopen in hetzelfde touw samen. Haastig rukte Ivar takken van de struiken en wierp die over hen heen.

Toen trok hij zijn dolk tevoorschijn en hield die onder Zeludins neus. ‘Als iemand van jullie ook maar een kik geeft, gebeuren er heel nare dingen.’

Daarna kroop hij terug door de struiken.

Het gesjok van trage paardenhoeven liet toch nog lang op zich wachten. Tussen de dichte bladeren door zag Ivar hoe de dieren langzaam dichterbij kwamen. Het waren er minstens tien, telde hij. Wie erop zaten, kon hij eerst niet zien, maar het blinken van metaal in het maanlicht maakte snel duidelijk dat het gewapende mannen moesten zijn.

Nadat er zeker een kwartier verstreken was, kon hij ze eindelijk wat beter observeren. Voorop reed een lange, magere man met een donkerrode mantel. Ook zijn muts was rood en voorzien van een grote gouden diadeem.

Naast hem reed een forse kerel met een woeste donkere baard, gehuld in een zwaar leren kuras. De helm met de rode pluim leek iets te klein en er stak een grote bos krullend haar onderuit.

In hun kielzog volgde nog een achttal soldaten. Hun zwaarden klepperden af en toe tegen grote rode schilden die aan de flanken van de paarden hingen. Ze hadden geen oog voor de omgeving, reden zonder op of om te kijken voort. Steeds dichter naderden ze de struiken waarin Ivar zich verschool. Bijna als vanzelf kroop die nog dieper weg.

Ze zien helemaal niets, dacht hij al bijna opgelucht. Maar net op dat moment hief de man met de rode mantel zijn hand. De paarden hielden in. Stemmen klonken en hij spitste zijn oren om geen woord te hoeven missen.

‘Hier houden we rust,’ hijgde de man met de mantel. ‘Mijn achterwerk lijkt wel van berkenhout.’ Hij steeg af en slofte naar de kant van de weg, zijn paard aan de teugel achter zich meevoerend.

Ze spraken zijn taal, hoorde Ivar, maar in het dialect van de mannetjes die roerloos achter hem onder de takken lagen.

De baardige soldaat protesteerde. ‘We moeten verder, heer. We zijn bijna een dag onderweg en hadden al bij de oversteek moeten zijn.’

‘Heb je haast soms, Dorkas? Ga je nog niet snel genoeg je onheil tegemoet? Kom van je paard af en sla de tenten op.’

‘Maar de Verhevene zei dat…’

‘De Verhevene? Frusius? Die liegt zelfs zonder dat hij zijn mond opendoet, onnozele.’

‘Heer Imnowid, denkt u dan dat de vrouw niet dood is?’ De soldaat steeg af en gebaarde zijn mannen om hetzelfde te doen.

‘Of de zwarte vrouw dood is? Alleen maar omdat Frusius dat beweert? Geloof je het zelf? Schiet op. Bouw een kamp. Ik wil kunnen slapen voor de nacht om is.’

Het gezelschap liep het gras in aan de andere kant van de weg. Hun woorden werden onverstaanbaar. Ivar bleef liggen en keek toe wat er gebeurde.

De soldaten deden gedwee wat ze was opgedragen en begonnen een kampement op te slaan. Even vreesde Ivar dat ze in zijn richting zouden komen om brandhout te sprokkelen, maar ze gingen gelukkig de andere kant op.

De man bond zijn paard aan een boom en liet zich in het gras zakken. Zijn mannen werkten stevig door. Even later stond een vijftal tenten in het gras en brandde er een flink vuur.

Hij moest hier meer over te weten komen, besloot Ivar. Ze hadden over Elaine gesproken, hoewel zij dat natuurlijk zelf niet wisten. Maar het ging over de zwarte vrouw. Ze waren naar haar onderweg, al was hun leider daar duidelijk niet blij mee. Waarom niet? En wat moesten ze van haar? Wat was hun opdracht?

Er ging gejuich op in de verte. Eén van de soldaten kwam naar het kamp lopen. Triomfantelijk hield hij bij het licht van het vuur een fazant aan de achterpoten in de lucht. Er stak een pijl uit het dier. Bogen hadden de mannen dus ook, realiseerde Ivar zich, en zelfs in het halfduister schoten ze raak. Dat maakte ze nog gevaarlijker.

Snel sloop hij terug naar het groepje mannetjes. Ze lagen keurig op een rijtje, vrijwel bewegingloos. Hij hielp Bozin op zijn knieën en nam de halsdoek uit diens mond.

‘Een lange vent,’ fluisterde hij het mannetje toe, ‘met een rode fluwelen mantel en een rode muts. En soldaten, een stuk of tien. Hun aanvoerder heet Dorkas. Wie zijn zij? Wat moeten ze van de zwarte vrouw?’

Bozin zette grote ogen op maar schudde zijn hoofd. ‘Bozin weet het werkelijk niet, heer ridder. U spreekt raadselen.’

Ivar keek hem fel aan en schudde hem toen boos door elkaar, maar het mannetje kreunde alleen maar angstig. Daar zou hij geen antwoord uit krijgen.

‘Als ik erachter kom dat je weer liegt…’ beet hij hem toe.

Toen propte hij de doek weer in Bozins mond en liet hem terug op de grond zakken. Zorgvuldig controleerde hij de knopen om de polsen en de enkels van zijn gevangenen. Ze zaten nog stevig vast.

Hij sloop terug naar de weg. De mannen in de verte lagen rond het vuur en hij zag hoe de man met de rode mantel iets verderop met zijn rug tegen een boom zat.

Snel en stil glipte hij de weg over en schoof op zijn buik voorwaarts. Als deze mannen hem opmerkten, zag het er vast niet goed voor hem uit. Voor iemand die een fazant met een pijl in het donker kon doden, was Ivar een nog veel makkelijker doelwit.