Van dezelfde auteur:

Weerloos

Weerstand

Mevrouw C.

José Fernanda

Buiten

zijn de

wolven

Roman

Opgedragen aan vriend Joop

© 2022 José Fernanda

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp: Anthon Fasel

isbn 978-94-6297-214-8

nur 301

www.josefernanda.com

www.uitgeverijdekring.nl/buiten-zijn-de-wolven

1. De vergadering

Binnen een uur heb ik twee repen chocolade, een zak noten en een bak ijs met aardbeiensaus naar binnen gepropt. Er ligt nog een pak gesorteerde roomboterkoekjes voor me op tafel. Ik wil alleen die met een noot in het midden opeten, maar als dat is gebeurd eet ik toch ook maar de krakelingen en ten slotte stop ik een voor een de rest van de koekjes in mijn mond.

Een beetje misselijk struin ik alle kasten af, maar ik vind niets meer om mijn zenuwen tot bedaren te brengen. Omdat ik naar een vergadering van de VvE moet, werd ik al nerveus wakker. Ik bewoon een appartement in een Amsterdams grachtenpand. Toen het pand gesplitst werd opgeleverd zijn de tien bewoners er ongeveer gelijktijdig ingetrokken. Er is afgesproken eens in de twee maanden verplicht bij elkaar te komen, om over de gang van zaken in en rond het gebouw te praten.

De gedachte aan een kamer vol mensen zorgt voor zoveel onrust dat ik na de berg zoetigheid met klamme handen door de kamer ijsbeer. Af en toe ga ik aan tafel zitten en houd het blad zo stevig vast dat mijn vingers verstijven. Het helpt allemaal niets en tot slot leg ik dan maar een diazepam op mijn tong en spoel die met een glas wijn weg. Deze ‘anti-gedonderpil’ kalmeert me. Dan haal ik een paar keer diep adem en spoor mezelf aan: ‘Kom op Eva, niet zeuren.’

Ruim voor de afgesproken tijd sta ik voor de deur van mijn buurjongens Jules en Angelo. Ze bewonen de bovenste twee verdiepingen en hebben hun gigantische appartement stijlvol en warm ingericht. Waar je ook kijkt, het is overal prettig aan de ogen. Jules doet open en brengt me naar de eetkamer: ‘Je bent de eerste, ga lekker zitten, Angelo brengt je zo een drankje.’

Snel schiet ik naar de hoek van de prachtig gedekte tafel. Dat is vast en zeker het werk van Angelo: uitbundig en elegant, precies zoals hij zelf is. Ik stel me voor hoe hij lichtvoetig, bijna dansend door de kamer beweegt en met zijn lichtbruine handen dit kleurenspektakel tot stand brengt. Hij ontwerpt theaterkleding voor de Nationale Opera en gaat daar helemaal in op. De eerste keer dat ik hem ontmoette was hij lyrisch over zijn vak: ‘Het is heerlijk om extravagante kostuums te ontwerpen en mensen in paradijsvogels te veranderen.’

Alles is mooi aan hem: het lange golvende donkere haar, de getinte huidskleur, de glanzende bruine ogen, de atletische gestalte, de sensuele mond waar altijd een glimlach omheen krult en de ietwat hese warme stem met een melodieus Portugees accent. Hij komt uit Brazilië en is opgegroeid in de stad Salvador. Jaren geleden is hij naar Nederland verhuisd vanwege zijn liefde voor Jules. Hij had die op het strand van zijn woonplaats ontmoet en was op slag verliefd geworden. Jules vierde met zijn toenmalige vriend vakantie in Brazilië. Alles kan kapot, had Angelo gedacht, en hij veroverde Jules met zijn warmbloedige charme.

Op het bordeauxrode tafelkleed liggen roze bloemblaadjes. De vele kristallen kandelaars van ongelijke hoogte fonkelen, de lila kaarsen erin verspreiden een zacht licht, en de oranje borden worden geflankeerd door hoge kristallen glazen en goudkleurig bestek. Een aangename kruidige geur verspreidt zich door de kamer. Het is een voorbode van het ongetwijfeld overheerlijke diner dat Jules voor ons aan het bereiden is.

Langzamerhand schuiven de andere buren aan en er worden royaal zoenen uitgedeeld, die ik gelaten onderga.

Gerard omhelst me iets te uitvoerig en is links van mij aan het hoofd van de tafel gaan zitten. Hij hangt eerst zijn jasje over de stoel en stelt tevreden vast: ‘De beste plaats in het paradijs.’ Schalks knipoogt hij naar mij. Hij is schrijver en zo ziet hij er ook uit. Dure, nonchalant gedragen jasjes gecombineerd met linnen overhemden die te strak om zijn bollende buik spannen. Daaronder versleten spijkerbroeken en daar weer onder cowboylaarzen met een opvallende print. De ongekamde zwarte krullen en het zware, paarse brilmontuur moeten het beeld van een verstrooide schrijver versterken.

Hij flirt de laatste tijd met mij. Regelmatig vind ik onder mijn voordeur geschoven kaarten met een tikje ondeugende afbeeldingen en navenante teksten erop geschreven.

Hij keek me onlangs indringend aan en verkondigde op gewichtige toon: ‘Eva, je bent zo’n intrigerende vrouw, ik zou je graag beter leren kennen.’ Het doet me niets, maar dat lijkt hem juist aan te moedigen. Af en toe wordt er een pakketje bezorgd met een van zijn boeken erin. Ik heb ze gelezen, de taal is melancholiek maar het verhaal blijft vlak. Het zijn brave boeken, terwijl hij eruitziet als een flamboyante artiest.

‘Schat, verdraag je me vanavond aan je zijde?’ vraagt Veuve met nasale stem. Zonder mijn antwoord af te wachten, schuift ze rechts naast me aan. Ze slaat haar benen, in hooggehakte lieslaarzen gestoken, zorgvuldig over elkaar. Verder draagt ze een kort rood kanten jurkje en glinsterende oorbellen, verzorgde make-up met lange kunstwimpers en lippenstift in de kleur van haar jurkje. Opeens schiet ze in de lach en wijst naar Henk: ‘Je hebt je niet netjes geschoren jochie, er zit nog een pluk haar onder je mond.’

Het is duidelijk dat het zorgvuldig bijgehouden driehoekje op zijn kin er niet zomaar zit, en Henk stottert geïrriteerd: ‘Zorg maar dat jij je goed scheert, verbouwde nepvrouw met baard. En ik moet dat allemaal normaal vinden.’

Veuve neemt nu het woord, strijkt met zorg haar korte jurkje glad en verklaart op plechtige toon: ‘Henk heeft gelijk, het is niet normaal hoeveel strijd het heeft gekost om eindelijk mezelf te kunnen zijn. Mijn transitie was geen peulenschil, het kostte jaren om de vrouw te worden die ik tussen de oren altijd ben geweest. Vroeger heette ik Karl. Voorafgaand aan mijn geslachtsoperatie moest ik verplicht twee jaar lang elke maand een psycholoog bezoeken, en na afloop zoop ik dan een fles Veuve Clicquot leeg, soms twee. Maar het resultaat mag er zijn. Behalve van kniesoor Henk heb ik nog nooit commentaar op mijn toverdoos en prachtborsten gehad.’

‘Dat komt omdat je nooit met fatsoenlijke mensen omgaat. Als ik tevoren wist dat jij hier ook woonde, zou ik hier nooit een appartement gekocht hebben.’

Gerard grijpt in: ‘Mensen, laten we het prettig houden, de avond is nog jong.’

Na dit incident ontstaat er een geanimeerd gebabbel en gelach om me heen en ik probeer me aan het geroezemoes te onttrekken door naar het abstracte schilderij op de muur tegenover me te staren. Het is een doek in verschillende grijstinten en ik kijk er zo ingespannen naar dat de omgeving verdwijnt en ik langzaam naar binnen gezogen word. Mijn handen en gezicht zijn klam. Met moeite probeer ik een glimlach vast te houden en de gedachte Ik wil hier weg bonst met de regelmaat van mijn hartslag door me heen.

Veuve haalt me uit het grijze schilderij, ze stoot me aan: ‘Op één persoon na zijn we compleet en drie keer raden wie dat is.’

Een half uur na de afgesproken tijd komt Puppy vrolijk binnenwandelen en aan haar enigszins wankelende tred te zien heeft ze gedronken. Ze zwaait ons achteloos goedendag, zoekt de laatste lege stoel op en vraagt meteen: ‘Waar is de witte wijn?’ Ze duikt in haar handtas en grabbelt er een spiegeltje uit om haar lippen felroze aan te zetten.

Gerard knipoogt naar mij en wijst met een hoofdbeweging naar Puppy: ‘Gelukkig heb jij dat niet nodig, Eva.’

Die gaat intussen onverstoorbaar door met haar make-up, en om de haverklap neemt ze een gulzige slok uit het wijnglas dat Angelo heeft aangereikt. Veuve is intussen opnieuw in gesprek met Henk en aan de geagiteerde toon te horen zijn ze het niet met elkaar eens. Ik vang enkele woorden op: je fatsoen houden, truttige graftak, niet mee bemoeien…

Ineens klinkt het op nichterige toon: ‘Please, give me a break!’ Het is Henk, die zich duidelijk in het nauw gedreven voelt.

‘Gaat het wel goed met je?’ informeert Gerard plagerig.

Struikelend over zijn eigen woorden richt Henk zich tot ons: ‘Veuve denkt dat alles maar kan, maar nu gaat ze te ver. Ze zit hier zo ongeveer in d’r blote tieten, die dus niet eens echt zijn, en dan wil ze, alsof dat niet genoeg is, ook d’r doos laten zien. Ik kan er niet tegen en wil dat ze zich bedekt.’

Het blijft even stil.

‘Ga gewoon zitten man,’ zegt Gerard. ‘Hou je niet van borsten en dozen? Er zijn wel ergere dingen op de wereld. Onze buurvrouw is nu eenmaal trots op haar moeizaam verkregen vrouwelijkheid en behalve jij heeft niemand er verder last van, tenminste, daar ga ik van uit.’ Hij kijkt snel de tafel rond, maar er komt geen commentaar.

Veuve staat op en vraagt aan Gerard of hij met haar van plaats wil ruilen: ‘Indien ik Henk ontrief met mijn prachtig vormgegeven, maar volgens die pietlut hier provocerende borsten, dan sla ik wel iets om. Ik wil niemand choqueren, maar ik heb ze niet voor niets gekregen en wil iedereen van mijn juwelen laten meegenieten.’ Terwijl ze een sjaal uit haar tas trekt om zich te bedekken, mompelt ze zacht: ‘Zeikstraal.’

Veuve woont in het appartement op de eerste verdieping, tegenover Sita en Dennis. Haar huis is één grote garderobekast: overal gewaden, pruiken, schoenen en make-up artikelen. Aan de muur hangen paardenposters. ‘Ik moet die fase als paardenmeisje nog door,’ legde ze uit toen ik er een keer naar vroeg. Het balkon aan de grachtzijde heeft ze in een enorme bloemenzee veranderd met de homovlag in top. Toeristen houden er, elkaar aanstotend, halt om foto’s te maken. In het dagelijks leven is ze niet eens zo opvallend gekleed, behalve natuurlijk de lieslaarzen met stilettohakken die ze altijd aan heeft.

Ze heeft zichzelf tot internationaal artiest uitgeroepen en treedt solo of met dragqueens op in clubs. Laatst zag ik haar in vol ornaat bij de voordeur op een taxi wachten. Ik bewonderde haar bijzondere uiterlijk: ‘Je bent onherkenbaar en lijkt op een nachtengel.’

‘Dank je schat, het is anders rete-veel werk om er zo uit te zien, het kost uren om mezelf met kleding en make-up in een diva te transformeren.’

Wat mij betreft is Veuve, in zo’n sprookjesachtig gewaad, fantastisch opgemaakt en met een uitbundige knalroze pruik op haar hoofd een nieuwe mensensoort. Een mensensoort die zeer welkom is.

Gisteravond ging ik koffie bij haar lenen. Ze nodigde me uit om binnen te komen en ik maakte kennis met Tom, een twee meter lange man die zich in een loeistrak tijgerpak had gehuld. Zijn gezicht was in hetzelfde dessin geschminkt en op zijn hoofd droeg hij een bonte verentooi die hem nóg langer maakte. Hij kon nog net rechtop staan.

Veuve zag me verwonderd naar zijn kruis kijken en verklaarde: ‘Dragqueens zoals hij plakken hun lul met tape naar achteren, dat heet tucken. Ik hoef dat niet meer te doen omdat de dokter mij zo beeldig verbouwd heeft. Tom daarentegen heeft een hele rol tape nodig.’

Tom lacht: ‘Dat valt wel mee hoor, maar we brengen grote offers voor ons uiterlijk, want lekker zit het niet.’

Ze gingen optreden in club XL en vanaf die avond zag ik Tom vaker in de club of bij Veuve. In het dagelijks leven bestiert hij een uitgeverij, ik heb intussen al een vertaalklus aan hem te danken.

Mijn gemijmer wordt onderbroken omdat Jules de eerste gang aankondigt.

De rust is weergekeerd, er wordt opnieuw druk geconverseerd en gelukkig hoef ik er niet aan deel te nemen. Angelo deelt de subliem opgemaakte borden met het voorgerecht uit, waarna Jules uitlegt wat we gaan eten: ‘Dit is een in witte wijn gemarineerde rauwe coquille op gekaramelliseerde witlof met gekonfijte nieuwe aardappeltjes. Bon appétit allemaal.’

We genieten in stilte en nadat we het mooie gerecht verorberd hebben, stuiteren de complimenten over tafel. Als laatste beaam ik: ‘Ja, het heeft heerlijk gesmaakt.’

Jules knikt bescheiden en stelt voor de vergadering te openen. Hij is voorzitter en neemt eerst de notulen van de vorige bijeenkomst door. Aan het eind hiervan merkt hij op: ‘Bij de vorige vergadering is er na afloop geopperd om te gaan sparen voor een gezamenlijke vakantie volgend najaar. Is daar nog over nagedacht?’

Dennis neemt het woord en probeert plechtig te spreken, wat mislukt door zijn Amsterdamse tongval: ‘De reis dient om het buurmanschap te verstevigen en om het gespaarde overschot uit de VvE-kas op te maken. Het lijkt me trouwens een puik idee om elkaar op deze manier beter te leren kennen. Niets jofelers dan met toffe mensen de hort op te gaan.’

‘Ik ga alleen mee als Veuve zich fatsoenlijk aankleedt,’ zegt Henk korzelig.

Gerard kapt hem af: ‘Man, hou eens op met dat gezeur, ze brengt een hoop feestelijkheid met zich mee. Je kan blijkbaar niet tegen blote borsten, ik stel voor dat je ergens anders naar kijkt, naar mij bijvoorbeeld, ik kan wel wat aandacht gebruiken.’

‘Precies,’ lacht Veuve. Ze knijpt Henk speels in zijn wang. ‘Ik hou evengoed van je, ouwe nietsnut.’

Henk doet zijn best om op een outsider te lijken. Zijn haar is met brillantine en een middenscheiding strak op zijn schedel geplakt en het scherp gecoiffeerd plukje haar onder de mond geeft hem iets mondains. Door de eeuwige zonnebril op zijn neus blijven de emoties in zijn ogen onzichtbaar. Hij heeft zwartgelakte pinknagels en aan elke vinger prijkt een sieraad. Zelfs aan de duimen zijn grote ringen geschoven. Hij draagt klassieke kostuums in grijstinten met halfhoge laarzen eronder die qua kleur matchen met de rest van zijn kleding. Van beroep is hij tandarts, maar vanwege een niet te behandelen hernia in zijn nek die een zenuw in zijn arm bekneld, is hij al jaren werkloos en voortdurend op reis.

Dat reizen verbaast me niets, het lijkt me geen feest om met een vrouw als Barbara samen te wonen. Ze is apotheker en vertelde tijdens de eerste huisvergadering dat ze was opgegroeid in Zuid-Duitsland en zich vijf jaar geleden in Nederland had gevestigd. Toen daar vragen over werden gesteld, weerde ze die allemaal af: ‘Ik heb het verleden opgeruimd, de zukunft is het enige dat telt.’

Haar houding is vijandig, alsof ze zich altijd moet verweren. Ze is zeer punctueel en serieus, het enige grappige dat uit haar mond komt is dat ze Henk, ik vermoed vanwege zijn brillantinekapsel, af en toe ‘der pomadehengst’ noemt.

Barbara is een onaangenaam persoon en ik kom haar liever niet tegen. Óf ze tiert omdat ze lichtgeraakt is, óf ze kakelt betweterige onzin en dat allemaal met een zwaar Duits accent.

Ik probeer het geblaf te negeren maar dat is lastig, het lijkt of ze het speciaal op mij gemunt heeft en het is duidelijk dat ze mij ook niet mag. Sita daarentegen zit ze bij tijd en wijle bijna verliefd aan te staren, en op haar doen en laten heeft ze nooit commentaar. Sterker nog, ze grijpt elke kans aan om overdreven complimenten te maken. Toen ze zojuist mij negeerde en Sita begroette hoorde ik haar zeggen: ‘Wat ben je toch een dame, ik ken niemand die zo fabelhaft gekleed is, je zou op het witte doek niet misstaan.’

Sita reageerde er minzaam op: ‘Dank je, erg vriendelijk van je.’

Barbara ziet er behoorlijk bitchy uit, met haar grijs gemêleerde, strenge bloempottenkapsel en haar grote zwarte bril. Ze demonstreert te pas en te onpas haar medicijnenkennis, bij elk pijntje of kwaaltje weet ze raad. Het is geen vrijblijvend advies maar een dwingende boodschap die je niet mag negeren. Haar trouwe metgezel is een dokterskoffer. Behalve spullen zit daar een heel assortiment pillen, drankjes en poeders in, plus een bloeddrukmeter en een stethoscoop.

Veuve pestte haar een keer: ‘Je medicijnenstudie is natuurlijk jammerlijk mislukt en nu speel je doktertje. Nou, ik trek never nooit voor jou mijn broek uit.’

Ik ben in Barbara’s nabijheid op mijn hoede en sloof me uit om haar te behagen, om zodoende elke plotselinge stemverheffing te voorkomen.

Angelo gaat rond met de wijn en vult de glazen bij. Hier en daar legt hij het bestek recht of raapt een servet op. Dan gaat hij weer zitten en vraagt aan Jules: ‘Wil je verder vergaderen, of zal ik eerst het frambozengevalletje serveren?’

Jules antwoordt door tegen zijn glas te tikken en als het stil wordt zegt hij: ‘Laten we eerst wat agendapunten afwerken.’

Na wat gebakkelei over de maandelijkse servicekosten en iets over een lekkage in de gang kondigt Jules de rondvraag aan. Sita vraagt of we kunnen afspreken niets in de gemeenschappelijk ruimtes te zetten, dus ook geen vuilniszakken. Ze kijkt beschuldigend naar Gerard. Die klaagt dat zijn appartement te klein is om daar vuilnis in op te slaan, waarop Puppy zegt: ‘Het grijze plastic staat anders beeldig bij je zithoek.’

Henk wil een opvangzak onder de brievenbus van de gemeenschappelijke voordeur: ‘Ik vind het nou eenmaal niet prettig om mijn post van de mat op te rapen.’

Puppy joelt gierend van de lach: ‘De post valt bij iedereen op de mat en volgens mij heb je al een zak.’

Opeens stopt ze met lachen. Haar gezicht wordt intens wit, en ze loopt richting keuken. Bij de deur bedenkt ze zich. Haastig grist ze een servet van tafel en pakt de rode designvaas van het lage dressoir. Met de rug naar ons toe begint ze daarin te braken.

‘Wat een kolerezooi,’ griezelt Dennis, die er vlak achter zit. ‘Je lijkt wel mesjokke om je derrie te spugen in de goeie spullen van de jongens.’

Hij pakt demonstratief het glas wijn van haar plaats weg met de woorden: ‘Gasten die in de lorum zijn wordt niets meer geschonken.’ Puppy is naar de keuken verdwenen en even later zet ze de vaas weer terug en verkondigt triomfantelijk: ‘Als nieuw, zowel de vaas als ikzelf. Waar is mijn wijn gebleven?’

Angelo kan moeilijk stilzitten, hij is voortdurend aan het redderen en ruimt nu de tafel af.

Ik ga hem helpen. Het is fijn om even uit de drukte te zijn. Eerst maakt hij de gootsteenbak, waarin Puppy de vaas heeft geleegd, zorgvuldig schoon met chloor. ‘Het is een lieverd, maar het is best zielig dat ze veel te veel drinkt,’ zegt hij intussen. We vullen de hoge sorbetglazen met een bolletje citroenijs, vullen dat aan met roze bubbelwijn en leggen er ten slotte voorzichtig een framboos op.

We gaan even aan de keukentafel zitten om, als onderonsje, samen een glas te drinken. ‘Proost, op de buren.’

‘Prosit,’ zegt Angelo breed glimlachend, ‘op jou.’

Als we de glazen uitdelen, zegt Barbara spottend: ‘Eva, mocht je dat zerbrechliche kristal wel oppakken van Angelo? Zo handig lijk je me niet.’

Niemand reageert, en als iedereen voorzien is legt Jules uit: ‘Dit is een spoom met citroenijs en frambozen, die dient om je smaak te neutraliseren.’

Dennis schiet in de lach: ‘Smaak neutraliseren… ik wil liever nasmekken, mag dat ook?’

‘Joepie,’ roept Puppy, ‘laten we een dronk uitbrengen op onze topkok.’ Ze zet haar lippen aan een nieuw glas witte wijn, dat ze voor zichzelf heeft ingeschonken.

Puppy heet eigenlijk Machteld, ze dankt deze bijnaam aan Veuve, die haar vanaf de eerste kennismaking zo noemt om haar kleine gestalte en blonde krullenbol. Ze is juriste en gaat om zes uur in de morgen aan het werk zodat ze zich tegen vieren ’s middags op haar vaste barkruk in het café naast ons huis kan hijsen om gulzig talloze glazen witte wijn te drinken. Soms wordt ze vergezeld door Gerard, die met dezelfde snelheid kopstootjes achterover slaat. Ik heb ze een paar keer wankelend zien thuiskomen en vind het een geruststellende gedachte dat ze links en rechts van de voordeur ieder een appartement op de begane grond bewonen.

Tegenover me hoor ik Dennis trots aan Gerard vragen: ‘Mooie kijkers heeft mijn moppie, vind je niet?’

‘Je bedoelt dat je echtgenote mooie ogen heeft,’ corrigeert die hem.

Veuve roept: ‘Wat ben jij een muggenzifter Gerard, mijnheer is zeker schrijver. Laat Dennis lekker Amsterdams praten in zijn eigen stad.’

‘Daar heb ik hem op uitgekozen,’ lacht Sita.

Sita is receptioniste op een groot notariskantoor, ze heeft een koffiekleurige huid en haar pupillen zijn zo donker dat het oogwit haast licht geeft. Toen ze zich op de eerste huisvergadering aan mij voorstelde hoorde ik een ingewikkelde achternaam. Na mijn vragende blik verklaarde ze: ‘Ik ben in India geboren, mijn ouders komen daar vandaan. Rond mijn zesde zijn we naar Nederland verhuisd, ik ben hier opgegroeid en voel me volledig Nederlands en heb niets met mijn geboorteland.’ Ze kan nogal bazig doen, zo van: ‘Als jij even de borden in de keuken zet, dan kan hij intussen de vaatwasser inruimen.’ Vervolgens kiest ze willekeurige personen uit de aanwezigen.

Nu tikt ze indringend met haar trouwring tegen het glas.

Iedereen valt stil en ze deelt op een geaffecteerd toontje mee: ‘Barbara, Henk, Dennis en ikzelf hebben een plan gemaakt voor de gemeenschappelijke vakantie van 7 tot 14 oktober volgend jaar, de week dat jullie allemaal kunnen. Helemaal leuk toch?’

Ze wacht niet op een reactie en gaat verder: ‘We kunnen de villa van een vriendin van mij reserveren en dat moeten we bijtijds doen. Het is niet goedkoop maar zeker het geld waard. Het voorstel is om naar Malaga te vliegen en in drie groepen ter plaatse een auto te huren. Wij vieren zullen een halve dag eerder vertrekken om alvast boodschappen te doen, we kunnen een en ander niet vroeg genoeg plannen.’

Dennis neemt het van haar over: ‘M’n apengatje heeft mooi gesproken en ik kan jullie beloven dat de woning daar super is, compleet met zwembad en vanaf het vliegveld een klein uurtje rijden de bergen in.’

Om te kunnen reserveren wil het organiserend comité nú weten wie er meegaat. Iedereen steekt zijn hand op. Ik wacht aarzelend, maar Gerard hijst mijn arm omhoog.

Tijdens het vorige bewonersetentje ontstond het idee om volgend najaar samen een week op stap te gaan en ik heb daarmee ingestemd. Mijn drankinname van die avond zal er verantwoordelijk voor zijn geweest, want de volgende morgen had ik vreselijke spijt van de toezegging. Het vooruitzicht een hele week met mijn buren in één ruimte te verkeren benauwt me zó dat het als een donkere wolk boven de dagen hangt.

Ik wil niet mee en moet dat nu melden. Allerlei uitvluchten schieten door mijn hoofd, maar er is geen geschikte smoes bij om uit te leggen dat ik afhaak. Bovendien houdt Gerard mijn arm onverbiddelijk in de lucht.

Sita neemt opnieuw het woord: ‘Nu iedereen met onze plannen instemt zal ik jullie de details sturen met foto’s van het huis, het kostenplaatje en het bedrag dat zo spoedig mogelijk naar mij kan worden overgemaakt. Een bijdrage uit de VvE-kas is er al afgetrokken.’ Ze humt tevreden en sluit met een kittig gebaar haar map, waarop in grote letters ‘vakantieweekje met de buurtjes’ staat. En jawel hoor, daar komt-ie weer: ‘Helemaal leuk.’

‘Ze lijkt op juffrouw mier uit De Fabeltjeskrant,’ fluistert Gerard in mijn oor, ‘niet alleen door die drukdoenerij, maar ze praat net zo met een zuinig mondje: “tuttuttuttut”.’ Ik moet lachen om de treffende vergelijking.

Veuve stoot me aan: ‘Schat, ik ben dol op je, maar ik ga nu even naast Puppykindje zitten, ik moet haar iets vragen en nu is ze nog in staat om te antwoorden.’ Direct nadat ze vertrokken is schuift Gerard dicht tegen me aan. Hij buigt zich naar me toe en met zwoele stem vraagt hij: ‘Kom je naar mijn boekpresentatie over twee weken?’

‘Wat heb ik daar te zoeken?’ reageer ik kribbig, iets té kribbig misschien. Ach, waarschijnlijk heb ik gewoon last van jaloezie dat hij zo’n bewonderenswaardig taalgevoel heeft. Vertalen en tolken is mijn beroep, maar ik zou met geen mogelijkheid een roman kunnen schrijven. Ik ben er weleens aan begonnen en struikelde direct over mijn eigen woorden en verzoop in de diversiteit van onderwerpen. Gerard haalt me uit mijn gedachten met een indringende blik, waarvoor hij speciaal zijn paarse bril heeft afgezet: ‘Ik zou je aanwezigheid enorm op prijs stellen.’

Vervolgens verklaart hij op gewichtige toon: ‘Ik geniet van je klassieke schoonheid, dat sta je me toe, hoop ik.’

Ik probeer de sfeer te neutraliseren en vraag: ‘Ben je al aan een nieuw boek begonnen?’

Gelukkig prikkelt dat zijn beroepseer. Uitvoerig beschrijft hij waar zijn nieuwe roman over gaat en hij besluit zijn betoog met de woorden: ‘Jij komt erin voor, lieve schat.’

Deze mededeling beangstigt me eerder dan dat die me vleit.

‘Wat ben je stil, Eva,’ zegt hij na een poosje bezorgd, en hij legt een hand op mijn arm. Die schuif ik behoedzaam weg. Ik beken dat ik tegen de reis opzie.

‘Och meisje, we kunnen het uitstekend met elkaar vinden en het is maar een weekje. Met de warme zon aan de blauwe hemel en het strand in de buurt moet het uit te houden zijn.’

‘Tja, voor mij zijn zeven nachten nu eenmaal héél veel nachten,’ zeg ik, en ik sta op om de jongens in de keuken te gaan helpen. Als we iedereen een bord met een kom erop hebben voorgezet, vertelt Jules waar het tweede voorgerecht uit bestaat: ‘We eten een spinaziesoepje op basis van lamsbouillon met geitenkaasparels. Smakelijke voortzetting.’

Het is intussen een vrolijke boel aan tafel geworden. Barbara is in een toeschietelijke bui en stelt een spelletje voor dat ze geleerd heeft toen ze pas in Nederland was: ‘Drie keer drie is negen, ieder zingt zijn eigen lied.’ Sita begint, ze zingt gedragen en met overdreven deftige stem: ‘Bent u weleens gestoken door een bij?’

Ze is erbij gaan staan en ik bekijk mijn huisgenote aandachtig. Het gitzwarte haar, waar een blauwe glans doorheen schijnt, is in een strakke coupe geknipt en de grote donkere ogen geven het smalle gezicht een mysterieuze uitdrukking. Ze is onberispelijk gekleed met een wit kanten bloesje op een grijs kokerrokje. Een snoer parels met bijpassende oorbellen en een klein gouden dameshorloge completeren het verzorgde uiterlijk.

De keurige strakheid verhult haar schoonheid, alsof die aan banden gelegd moet worden. Jammer. Ik stel me Sita voor in kleurrijke strakke jurkjes met uitbundige make-up en moderne bijpassende sieraden.

‘Helemaal leuk, dit spel,’ kwettert ze intussen en schuift na de voordracht zorgvuldig haar stoel bij de tafel. Barbara klapt enthousiast in haar handen: ‘Dat heb je fabelhaft gedaan, schoonheid.’

Dennis is nu aan de beurt. Hij gaat staan en met de hand op zijn hart brult hij uit volle borst ‘Bloed, zweet en tranen’ van André Hazes, en het Ajax-clublied erachteraan. Ik ken het lied en moet iedere keer lachen om de oubollige tekst: ‘Een juichtoon da-vre langs de velden, voor ons dierbaar rood en wit.’ Ik heb in een ver verleden zelf gevoetbald en mijn liefde voor het spel was voornamelijk aan Ajax te danken.

‘Zo is het wel genoeg.’ Sita trekt haar man aan zijn trui naar beneden zodat hij gaat zitten. Dennis is een geboren Amsterdammer, altijd een antwoord paraat, fanatiek Ajax-fan, en hij maakt doorlopend grappen over mensen uit de provincie, zoals ik.

Door zijn volkse grofheid en voorkomen past hij ogenschijnlijk niet bij de deftige Sita. Hij is van zijn tenen tot en met zijn nek getatoeëerd en heeft een gouden voortand. Na zijn begroeting, iedere keer vergezeld van twee luidruchtige klapzoenen, ruik ik nog uren naar zijn penetrante aftershave.

Dennis bestiert een fietsenzaak in de binnenstad en toen hij dat vertelde voegde hij er olijk aan toe: ‘Je kan beter over fietsen lullen dan over je lul fietsen.’ Niemand lachte. Barbara snauwde: ‘Bespaar me je foute grappen.’ Al bij de eerste vergadering bood hij aan om onze stalen rossen tegen een vriendenprijs netjes in orde te houden. ‘Ook de pruimenkarren van de dames,’ voegde hij eraan toe. In één adem door vertelde hij over zijn contacten in de drugswereld: ‘Ik mag ’s avonds graag een jointje roken, een van mijn gabbers heeft een coffeeshop en ik kan overal goedkoop aankomen, waar jullie maar zin an hebben. Als je er maar niet van naar de ratsmodee gaat, dat ellendeverhaal heb ik al te vaak gehoord.’

We nemen niet gretig af, zelf blief ik geen drugs, de enkele keer dat ik iets probeerde ging mijn hoofd ervandoor, en dat is het laatste wat ik wil. Puppy en Gerard zijn de enige liefhebbers van coke, ‘alleen bij gelegenheid’ beweren ze. Dennis heeft ze aan het begin van deze vergadering kleine wikkels toegeschoven en nu buigen ze zich ernstig over hun lijntjes.

Veuve kijkt er grijnzend naar en meldt dat ze haar eigen leveranciers heeft. ‘Ik stop zo weinig mogelijk in mijn neus, ik word liever ergens anders gevuld.’

Barbara kijkt afkeurend. ‘Dit heb ik niet gehoord.’

Henk is aan de beurt om op te treden en hij maakt er serieus werk van. Hij kamt zijn haar en hangt zijn jasje met zorg over een stoel. Met enige moeite hijst hij zich op een krukje en laat dan luid en een beetje vals ‘I will survive’ van Gloria Gaynor horen. Het is opmerkelijk dat hij tijdens het zingen niet één keer stottert. Dat is Veuve ook opgevallen: ‘Zo Henk, dat kwam er strak uit, volgens mij moet je net als in de opera al je teksten zingen. Maar wel zuiver graag.’

Jules kondigt hierna het hoofdgerecht aan: ‘Reerug met een dadel/mintsaus en pruimencompote.’

‘Spruitjes met speklappen vind ik anders ook allejezus lekker hoor,’ joelt Dennis over tafel.

‘Ja, of stamppot met worst,’ valt Henk hem bij.

‘Boerenpummels,’ merkt Veuve op, ‘wees dankbaar dat er eens fatsoenlijk voor je gekookt wordt.’

Het bloederige hertenvlees staat me tegen en ik schuif mijn stukje onopvallend op Gerards bord. Zijn bovenbeen rust permanent tegen het mijne. Ik ben al een paar keer wat opgeschoven, maar dat helpt niet en ik laat het maar zo. Gelukkig is de grote paniek weg, ik ben een stuk rustiger geworden en kan dat bovenbeen intussen wel hebben.

Nadat de lege borden naar de keuken zijn gebracht is het Angelo’s beurt om op te treden. Hij tilt zijn stoel naar de zitkamer, pakt een soort citer en brengt een Braziliaanse ballade ten gehore. Het is doodstil aan tafel. Het melodieuze Portugees klinkt sowieso al heerlijk, maar de melancholische teksten die een tikje hees uit zijn mond vloeien, smelten in de oren. Als wij enthousiast applaudisseren buigt hij verlegen en gaat weer zitten. Jules zegt trots: ‘Mijn man.’

Ze hebben me laatst overgehaald om mee te eten.

Jules had net als vanavond heerlijk eten gemaakt en ik luisterde naar Angelo’s gepassioneerde verhalen over vroeger en later, over de wereld, over de slechte en goede mensen, over zijn verloren jeugd op een kostschool, over de innige band met Jules en hoe hij van zijn vak houdt, over de kleuren, geuren en smaken uit zijn land en over zijn geboortestad Salvador met de koloniale gebouwen en witte stranden.

Hij klaagde over de koude Nederlanders en er klonk heimwee in zijn stem: ‘Op een feestje houd ik de handen op de rug want hier schrikken de mensen als je ze aanraakt en ze veroordelen ook snel iets wat anders is. De enigen bij wie ik mezelf kan zijn is Jules en Lee natuurlijk, hij is deejay in club XL en ik mag hem gewoon knuffelen, hij vindt niets raar. En jij Eva, jij bent ook een warm persoon.’

Ik vind mezelf helemaal geen warm persoon, de mensen om me heen interesseren me niet zoveel, ze verbazen me hooguit af en toe. Omdat je nu eenmaal niet zonder kan probeer ik me zo goed mogelijk te gedragen en zodoende niet helemaal te vereenzamen.

Vervolgens wilde hij ook van alles over mij weten. Ik vertelde wat over mijn schooltijd en de liefde voor het voetbal. Gelukkig heeft hij niet expliciet naar mijn jeugd gevraagd. Maar waarom hij mij een warm persoon noemt, begrijp ik niet.

Barbara gaat nu wat voordragen, ze heeft een moeilijk lied van Brecht gekozen en zingt dat met een diepe stem in het Duits. Niemand heeft er aandacht voor, er wordt druk doorheen gepraat.

‘Wat zielig,’ fluister ik en Gerard sist ‘stilte’ over tafel. Dat heeft ze blijkbaar gehoord want ze houdt abrupt op met zingen. ‘Cultuurbarbaren,’ moppert ze. Ze is duidelijk beledigd.

‘Niks barbaren.’ Veuve is gaan staan: ‘Mijn borsten en doos zíjn cultuur, ik bén cultuur, luister en geniet.’ Ze klimt op tafel, schuift met haar stilettohakken wat spullen aan de kant, de sjaal dwarrelt naar beneden, ze spreidt haar benen en met een prachtige diepe stem draagt ze in het Frans ‘La mama’ voor, begeleid door dramatische gebaren.

‘Zo,’ zegt ze voldaan als ze weer zit, ‘was dat cultuur of niet, Barbara-meisje?’

Die kijkt haar niet aan en mompelt voor zich uit: ‘Ik zou het allemaal wat meer waarderen wenn die borsten echt waren.’

‘Prachtig Veuve!’ Jules klapt in zijn handen. ‘We hebben nog een nagerecht,’ vervolgt hij, ‘tarte tatin van kweeperen met dessertwijn.’

‘Helemaal leuk,’ humt Sita

‘Joepie,’ jubelt Puppy, ‘doe mij liever alleen de wijn, ik schenk de tarte aan Barbara, soort zoekt soort.’

Nu bemoeit Angelo zich ermee: ‘Wat doen jullie onaardig tegen elkaar. In Brazilië kennen we dit niet, vrienden houden bij ons van elkaar en wij zijn toch vrienden? Ik vind het echt niet leuk.’

‘Ach,’ zegt Puppy, ‘je hebt gelijk, ik zal me inhouden. Jullie doen er vanavond tenslotte alles aan om ons te verwennen en de sfeer in huis positief te houden.’

Tussen de gangen door wordt, behalve door Barbara en mijzelf, stevig gepaft en er hangt inmiddels een flinke rookwalm boven de tafel.

‘Ik moet nog aan het zuurstof als dat zo doorgaat,’ bromt Barbara.

Angelo zit naast Henk en ik zie hoe hij tijdens het gesprek af en toe een liefdevol gebaar maakt. Dan legt hij een arm om Henks schouder of raakt even zijn hand aan. De nogal stugge Henk laat het tot mijn verbazing glimlachend toe.

Dennis roept ineens naar Puppy: ‘Hé moppie, jij bent aan de beurt om te zingen in plaats van te zuipen.’

‘Dat moeten we niet willen,’ fluistert Gerard in mijn oor.

Het is al te laat. Puppy probeert Veuve na te doen door ook op tafel te gaan staan, maar terwijl ze zich moeizaam opricht klettert ze languit achterover en belandt met haar hoofd in een bloemstuk. Wonderbaarlijk genoeg blijft alles heel.

‘Give me a break,’ klaagt Henk weer, ‘dit is te erg. Kan iemand die zuipschuit overeind helpen?’

Alsof er niets is gebeurd gaat Puppy zelf rechtop zitten, legt een vinger op haar lippen en gebiedt: ‘Sssssst.’ Dan, met dubbele tong en met een aanstellerig kinderstemmetje, declameert ze: ‘Ik ben een kleine theepot rond van buik, hier zit mijn handvat en daar zit mijn tuit.’ Bij tuit wijst ze naar haar kruis en pauzeert even. Ze dreigt nu opzij te vallen, herstelt zich enigszins en gebaart: ‘Allemaal!’

Niemand haakt in, maar onverstoorbaar zingt ze verder: ‘Als het water kookt, dan roep ik luid: til me op en schenk me uit.’

Dennis helpt Puppy op haar stoel en zet een glas water voor d’r neus. Dat drinkt ze in één teug leeg en vervolgens laat ze een knetterende scheet. Dennis constateert nuchter: ‘Ze heeft een vulkoek uit d’r trommeltje laten vallen.’

Na het dessert gaan de meesten naar huis. Veuve heeft zich over Puppy ontfermd, die nauwelijks kan lopen en met dubbele tong uitbrengt: ‘Vriendinnetje van me, gaan we nog een wit neusje halen?’

Veuve lacht en sust: ‘Niks wit neusje, ik ga jou in je mandje stoppen.’

Jules, Angelo, Gerard en ik zitten aan tafel nadat we samen hebben opgeruimd. Met een knal heeft Jules een fles cava ontkurkt en vult vier glazen. We proosten en Gerard complimenteert Jules vol bewondering: ‘Man, wat kan jij belachelijk goed koken, het leek hier wel een sterrenrestaurant.’

Jules is bescheiden: ‘Ik vind het gewoon leuk om te doen. Mijn ouders dreven een restaurant in het centrum van Den Bosch, vandaar mijn horeca-hart. Na school hielp ik vroeger graag in de keuken, waar mama de leiding had. Zij heeft me in de loop van de jaren haar geheimen toevertrouwd.’

‘We hebben er vanavond allemaal van genoten, bedank je moeder maar van ons,’ zegt Gerard, ‘en trouwens, vinden jullie ook dat Puppy aan de drank is?’

‘Goh, jij merkt ook alles,’ zeg ik.

Hij negeert mijn cynisme. ‘Ik vond het schaamteloos dat ze in die mooie vaas stond te kotsen, ze verliest haar decorum.’

‘Och,’ vergoelijkt Jules, ‘we kijken allemaal weleens te diep in het glaasje. Jij gaat nota bene vaak met Puppy mee naar de kroeg. En je maakt mij niet wijs dat je daar limonade bestelt.’

Gerard lijkt even van zijn stuk gebracht: ‘Dat is anders, ik drink met beleid en kan ook zonder alcohol. Puppy daarentegen gebruikt drank om zo snel mogelijk van de wereld te zijn.’

‘Als je bezorgd over haar bent,’ zeg ik, ‘dan moet je er iets aan doen. Het heeft geen zin om dit probleem met ons te bespreken.’

‘Dat is waar,’ zegt Angelo. ‘Eva heeft gelijk, hij moet met Puppy praten, anders is hij geen echte vriend.’

‘Of ik mezelf beschouw als een echte vriend van Puppy en of ik dat wil zijn valt nog te bezien, maar misschien moet ik haar er eens op aanspreken,’ besluit Gerard. Hij verandert snel van onderwerp: ‘Vanmorgen stond ik nietsvermoedend bij de bakker te wachten en toen zag ik op de brug een type op plateauzolen voorbijkomen, geheel in plastic gehuld met een wonderlijk opgemaakt gezicht en een nog wonderlijker bouwwerk op haar hoofd.’

Angelo reageert opgetogen: ‘O, dat is Fabiola, een Belgische. Ze noemt zichzelf “levend kunstwerk”. Nou ja, zij is eigenlijk een geboren hij. Het is een aanwinst op straat, daar word je toch blij van.’

‘Hebben jullie die gebruinde jongen in een minuscule string gezien, die op skates door het centrum scheurt?’ vraagt Jules.

‘Mooi lijf heeft-ie,’ knikt Angelo. ‘Of die lange man met zwarte baard in een knalgele strakke maxi-jurk met kistjes eronder, die wandelt vaak door deze buurt.’

‘Ik weet wie dat is,’ zegt Gerard, ‘dat is Joost, die tekent grachtenhuizen in opdracht. Het leukste is dat Amsterdammers niet eens omkijken.’

Ik denk aan een onaangenaam voorval een paar dagen geleden en vraag: ‘Kennen jullie die jonge vrouw met blonde krulletjes in een blauwe overall die vaak over onze gracht scharrelt?’

Iedereen knikt.

‘Ik vind haar eng en afschuwwekkend.’

Gerard lacht: ‘Het is een vies ding, maar toch niet eng?’

‘Jawel, ze vraagt passanten om geld en gaat schreeuwen als ze dat niet krijgt, haar behoefte doet ze midden op de brug en ze bevredigt zichzelf door met haar geslacht over een Amsterdammertje te wrijven, terwijl ze oerkreten uitstoot.’

‘Gelukkig nooit gezien,’ mompelt Gerard, ‘maar ga verder.’

‘Ik ging van de week boodschappen doen, toen het zo stormde, en deed voor de winkel mijn fiets op slot. Ineens stond die vrouw pal voor mijn neus. Ze stonk, begon me te duwen en trok aan mijn haar totdat haar mond vlak bij mijn oor was. “This storm is your fault!” krijste ze. Toen liet ze me plotseling weer los en rende weg.’

‘Dat is geen fijne ontmoeting geweest,’ zegt Jules, ‘maar je hebt het gelukkig overleeft en je haar zit ook nog goed. Ik heb trouwens gehoord dat het een Canadese is. De ondernemers in de buurt hebben zo vaak bij de politie geklaagd dat ze overlast veroorzaakte dat ze op het vliegtuig naar Canada is gezet, maar daar hebben ze haar per kerende post teruggestuurd.’

Ze lachen, maar ik niet. Het heeft me nog banger gemaakt om de deur uit te gaan, het is gevaarlijk buiten, buiten zijn de wolven.

Angelo vlijt nu zijn hoofd op Jules’ schouder, kust hem teder op zijn wang en fluistert: ‘Ik ga vast slapen.’

‘Tot zo, mijn liefste,’ zegt Jules. Van ons neemt hij afscheid met de woorden: ‘Boas noites allemaal.’

2. Vriend

Het huwelijk waarin ik jaren geleden verstrikt raakte, stelde gaandeweg steeds minder en uiteindelijk niets meer voor.

De man en ik groeiden gestaag verder uit elkaar en brachten de dagen onbezield in betrekkelijke afzondering door. We sliepen en aten apart. Ik verschanste me jaren in het opkamertje om me aan mijn vertaalwerk te wijden en van boeken te genieten. Bij voorkeur las ik de verhalen van de Russische schrijvers uit de negentiende eeuw, de kalme en melancholieke verteltrant nam me mee naar andere werelden. In een makkelijke stoel met een leeslamp ernaast verdween ik van de ene dikke roman in de andere. En iedere week kwam er een verse Donald Duck, die las en herlas ik. De tijd verstreek zonder verwachtingen.

Een afgelegen boerderij in Friesland diende als decor voor deze treurigheid. Het enige voordeel van het vochtige en hokkerige huis was dat ik er een solitair leven op na kon houden. Behalve wat vrienden van zijn kant en enkele buren zag ik niemand. In het begin drong Hanni zich op, ze belde af en toe aan en wilde dan samen ‘kofjedrinken’. Ik probeerde haar beleefd op afstand te houden door te zeggen dat ik het daar te druk voor had. Ze vroeg me ook om lid te worden van het plaatselijk koor, maar ik weigerde door te zeggen dat ik niet kon zingen.’

Na mijn jeugd in Apeldoorn was ik in Nijmegen Duits gaan studeren. Een dromerige medestudent stuurde me brieven en gedichten en vroeg me na een tijdje of ik me bij zijn Duitse-poëzieleesclubje wilde aansluiten. Op een warme zomernacht zaten we tot het eerste ochtendlicht aan de Waalkade te praten en wisselden ten afscheid onze eerste zoen uit. Er ontstond een relatie, die zich eerder vriendschappelijk ontwikkelde dan romantisch. Zijn diepe wens was om samen een autarkisch bestaan in Friesland op te bouwen.

We gingen onze eigen groenten telen en er kwam een geit, zodat we met haar melk zelf kaas konden maken. Toen we goed en wel gesetteld waren in onze oude boerderij bleef er van de idealen weinig over. We verwaarloosden de moestuin en de geit liep weg naar een buurman verderop, die in ruil daarvoor een toom kippen bracht.

De man werd leraar Duits op een middelbare school in Heerenveen en ik ging vertaalwerk doen voor een uitgeverij. De karige romantiek was verdord en we hadden nog maar weinig met elkaar te maken. Deze situatie had nog een tijd kunnen voortsukkelen, maar hij werd plotsklaps verliefd op de dochter van de dijkgraaf en wilde per se met haar in onze boerderij een nieuw leven beginnen.

Ik keek niet met vreugde terug op de eerste dertig jaar van mijn bestaan en ik besloot alles achter me te laten en mijn geluk in de hoofdstad te gaan beproeven.

Ik schakelde een makelaar in en die vond een nieuw opgeleverd appartement van honderd vierkante meter aan het Singel in Amsterdam.

Begin jaren negentig betrok ik mijn nieuwe woning. De verhuizer leverde mijn bescheiden inboedel af, en vol verwachting wandelde ik, na de overdracht op een notariskantoor, een onbekend vervolg van mijn leven tegemoet. De ingetogen bleke zon lichtte de grachten aan, zo nu en dan schoof er een boot langs en de eerste boomblaadjes warrelden in de zachte wind. Opgetogen en nerveus vroeg ik me af hoe het zou zijn om in deze voor mij onbekende stad te wonen. En of het me ging lukken om de buren op afstand te houden.

Ik had me voorgenomen voorlopig geen vriendschappen aan te gaan, daar was ik in het verleden veel te veel tijd mee verloren. Je moest attent zijn bij verjaardagen, ziektes, verhuizingen en meer van dat soort memorabele momenten. Ontelbare maaltijden en gevulde glazen serveerde ik de gasten die zich onze vrienden noemden. Intussen deed ik wanhopig mijn best om ze écht tegen te komen, die mensen, maar ze bleken koude sneeuwvlokken die bij aanraking direct verdwenen.

Ontmoetingen inspireerden me zelden, niet in het minst door platitudes als het drie keer zoenen en betekenisloze standaardvragen als: ‘Hoe is het met je?’ Feestdagen en vooral cadeaus uitwisselen vond ik raadselachtige gewoontes: flessen mindere wijn, boeken die ik soms herkende van een andere cadeautafel en hebbedingen die al snel onvermijdelijk in de prullenmand verdwenen. Het meest kwalijk vond ik de ontvangst van bossen bloemen. Meestal wanneer je druk in de weer was, werden ze je aangeboden met het dwingende advies ‘schuin afsnijden’, waarna de gever jou met de ellende achterliet. O, die afzichtelijke in cellofaan verstikte bloemen. Meestal stonken ze direct en anders zeker de volgende dag. Deze bossen doorgefokte nepnatuur waren beslist slecht voor het milieu, aanzienlijk slechter dan de lege flessen en kranten die ik in de vuilniszak gooide. Eerst gaf ik de boeketten retour, maar daar moest je dan van alles bij uitleggen. Al snel richtte ik daarom in onze Friese tuin onder een appelboom het Monument voor Gevallen Bloemen op. Samen met de bladeren en valappels werd dat in de herfst nog een aardige composthoop.

Desalniettemin heb ik bloemen lief, de variatie in vorm, kleur en geur, het verschillende groen, de tere blaadjes, en in de kelk de trillende meeldraden en hun zwoele stampertjes. Duizelingwekkend mooi kunnen ze zijn, maar uitsluitend in de wei, op de bergen, langs het water en in de tuin, daar waar ze horen. Dan stralen ze weken, soms maandenlang en steken elk voorjaar hun koppies weer boven de aarde.

Terwijl ik daarover mijmerde liep ik achter een hoogst aantrekkelijke man, die recht op mijn nieuwe huis af stevende. We arriveerden tegelijkertijd bij de voordeur en op het moment dat ik mijn sleutel tevoorschijn haalde, vroeg hij: ‘Woon je ook in dit pand?’ Ik knikte bevestigend en in de gang stak hij zijn hand uit: ‘Aangenaam, Jules is de naam, wat leuk je te ontmoeten. Ik woon hier al een paar weken, samen met Angelo, mijn partner. Loop even mee om wat te drinken, dan kun je gelijk kennismaken.’

Terwijl we elkaar de hand schudden concludeerde ik dat het inderdaad een mooie man was, met een vriendelijk gezicht en geruststellende blauwe ogen. De enorme bos blonde ongeorganiseerde krullen op zijn hoofd paste niet bij zijn smaakvolle kleding, of misschien juist wel. Zijn krachtige stem had een licht Brabants accent.

Het leek me een man van de wereld, en die waren op het Friese platteland zeldzaam.

Afstand houden! waarschuwde ik mezelf streng, en ik verzon ter plekke de smoes dat een bezoek me op dat moment slecht uitkwam. Hij antwoordde vrolijk dat we nog minstens tachtig jaar voor ons hadden om elkaar beter te leren kennen en dat hij graag een geschikter moment afwachtte. Ik liep achter hem de lange marmeren gang door, één trap op.

‘Ik geloof dat dit mijn huis is,’ zei ik terwijl ik naar mijn deur liep.

Jules ging nog een etage hoger. Over de trapleuning keek hij lachend omlaag, zwaaide en zei: ‘Tot heel gauw Eva.’

‘Dat zullen we nog weleens zien, even geen nieuwe vrienden,’ mompelde ik voor me uit en stapte mijn nieuwe leven als ‘vrouw alleen’ binnen.

In de loop van de eerste weken richtte ik mijn appartement in en doordat er alleen de meest noodzakelijke meubels stonden, leek de ruimte groter dan die was. Naast de open keuken een witte ovale tafel met een kristallen kroonluchter erboven en zes houten caféstoelen eromheen. In de achterkamer een grote donkerrode leren bank op een dik Chinees kleed en de televisie aan de muur. Alles werd witgeschilderd en door de hele woning eiken parket gelegd. Het enige wat ik uit mijn vorige huis had meegesleept waren een paar grote kleurrijke olieverfschilderijen die ik ooit op een veiling had gekocht, en mijn boeken. Een paar grote planten zorgden voor wat sfeer en de bestelde donkerrode fluwelen gordijnen waren inmiddels opgehangen. In het kleine zijkamertje met uitzicht op de gracht had ik mijn bureau gezet en op de slaapkamer kwam een tweepersoonsbed met een zachte, pluizige sprei erop. Het was een aangename lichte plek geworden, waar ik me geborgen voelde. Beter dan de oude tochtige boerderij in Friesland. Het vrolijke weekblad Donald Duck viel hier ook wekelijks in de brievenbus. En het was nog veel beter om op mezelf te wonen.

Ik heb intussen alle seizoenen hier voorbij zien komen en heb nog steeds geen spijt van mijn verhuizing.

Met mijn werk gaat het goed. Hele dagen zit ik in mijn kleine kantoortje Duitse romans in het Nederlands te vertalen of andersom. Het is fijn werk, een soort puzzelen om steeds de goede toon te treffen en de juiste woorden te vinden.

Buiten de medebewoners heb ik nog geen nieuwe mensen leren kennen. Buurman Jules zie ik het meest, hij heeft een bedrijf dat in textiel handelt en reist hiervoor regelmatig naar het buitenland. Met twee collega’s bezit hij een fabriek in China, en hij vliegt daar regelmatig naartoe. Bij thuiskomst meldt hij zich meteen om verslag te doen en bij te praten. Een van de eerste keren had hij een Chinese snuff bottle voor me meegenomen. Hij vertelde erbij dat die eeuwen geleden werden gebruikt om gekruide tabak in mee te nemen. Ik vond het een prachtig dingetje en inmiddels staat er een kleine verzameling in mijn vensterbank. Na onze eerste ontmoeting is hij, ondanks mijn voornemen om me niet te binden, met vastberaden stappen mijn leven binnengewandeld. Met eindeloos geduld verleidde hij me tot verwantschap en het werd steeds moeilijker om hem uit mijn leven te weren.

Over het algemeen weet ik me niet goed raad in gezelschap: tegenover iemand zitten, het ongemak voelen dat er niets te bespreken valt en beseffen dat de beklemmende stilte beter is dan nietszeggende woorden uitwisselen. Dat gevoel heb ik niet als ik met Jules ben en de angst om naar buiten te gaan is in zijn gezelschap minder. Er is alleen een soort plankenkoorts overgebleven. Vlak voor vertrek verzamel ik moed en eenmaal onderweg met hem ontspan ik vrijwel direct.

Nog steeds maakt het woord vriendschap me in de war. Ben je vrienden als je aan tafel zit met een fles wijn tussen je in en urenlang praat, je geheimen deelt, of naar muziek luistert? Ben je vrienden als je uit eten of naar een concert gaat of zomaar samen in een park wandelt? Ben je vrienden als de ander het leuk vindt om kleding voor je uit te zoeken, het liefst bij de hippe winkel van Puck en Hans op het Rokin, en je verleidt tot het aanschaffen van aparte en meestal kostbare kledingstukken? Ben je vrienden als hij op zakenreis is en je ontroerende lange of korte brieven stuurt die steevast beginnen met ‘mijn allerliefste’?