Toffe Peren, Rotte Appels

Gerard Mak

Toffe peren,

Rotte appels

Warme waar gebeurde

politieverhalen

Uitgeverij Aspekt

toffe peren, rotte appels

© Gerard Mak

© 2018 Uitgeverij ASPEKT

Amersfoortsestraat 27, 3769 AD Soesterberg, Nederland

info@uitgeverijaspekt.nl - http://www.uitgeverijaspekt.nl

Omslagontwerp: snegina uzunova

ISBN: 9789463384391

ISBN paperback: 9789463383233

NUR: 688

Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Voorzover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 jº het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, St.b. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (postbus 882, 1180 AW, Amstelveen). Voor het overnemen van gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers, en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912), dient men zich tot de uitgever te wenden.

INHOUD

Buddy

Hulpverlener

Blond

Steunpunt

Maatschappijleer

Het heertje

Verzorging

Premiejagers

Omkoping

Afscheid

Goed fout

Huiselijk geweld

Matennaaier

Sinterklaasavond

Visburger

Wraak

Pincode

Uitzichtloos

Oppas

Oudejaarsavond

Verkracht

Alcoholist

Handgranaat

Bijdehandje

Schenking

Bennie

De kloofbijl

Kinderleed

Krakende opdracht

Voddenbaal

Vermissing

Stank voor dank

Weerstand

Stankoverlast

Ontvoering

Dieet

Demente Japie

Fotobewijs

Evenwichtsstoornis

Boevenstreken

Hulpeloos

Danseres

Geldwolf

Kunstdiefstal

Jack russell

Klojo

Oom Rudie

Muchas gracias

Vluchtelingenwerk

Buddy

‘Hoe is het met je?’ vroeg agent Burghols aan Guido die op het Damrak bezig was om iets eetbaars uit een prullenbak te halen.

Guido reageerde pas toen hij een milkshakebeker had gevonden en de laatste restjes bananenshake naar binnen slurpte. Hij knikte gemoedelijk ten teken dat het zijn gangetje ging. Tussentijds haalde hij het vuilnis opzij op zoek naar meer voedsel.

Guido behoorde tot het straatmeubilair. De straat was zijn domein en hij was zo verslaafd als een konijn. Terecht dat men hem de bijnaam had gegeven van Guido Dope.

Hij was zogezegd een multigebruiker en hij hield er zo’n levensstijl op na, dat was niet om over naar huis te schrijven. Dit jaar was hij dertig jaar geworden en op zijn verjaardag had Frits hem voor dood aangetroffen. Als persoonlijk cadeau had hij die dag een overdosis genomen, en flipte bijna tot aan de hemelpoort.

Hij zag er altijd onverzorgd uit en je kon hem al op twee meter afstand ruiken. Hij stonk een uur in de wind. Zijn blauwe spijkerbroek had in geen jaren meer de wasmachine van binnen gezien en was pikzwart gekleurd, terwijl de rouwranden onder zijn nagels voldoende aarde bevatten om een middelgrote tuin op te kunnen hogen. Achter zijn oor, stak altijd een injectiespuit. Zijn dagelijkse attribuut voor zijn heroïnegebruik.

‘Prima, meneer,’ zei hij met een zwakke stem. Guido was uiterst vriendelijk en altijd netjes in zijn antwoorden. Alleen als hij een chronisch gebrek had aan zijn geestverruimende middelen, kon hij weleens uit zijn dak gaan.

Hij trok een stuk papier uit de prullenbak en begon dit minutieus te onderzoeken. Toen hij een klodder mayonaise ontdekte, likte hij die met smaak eraf.

Frits vond hem er slecht uitzien en hij leek zwaar ondervoed. Waarschijnlijk had hij ook allerlei ziekten onder zijn leden, waartegen hij mogelijk resistent was. Hij was zwaar onder invloed en zijn ogen kon hij amper openhouden. Alsof hij staande stond te slapen.

‘Hé, Guido,’ riep Frits hem toe om het gesprek gaande te houden, ‘wakker blijven.’

Hij schrok zichtbaar en weer vroeg Frits hem, hoe het met hem ging.

‘Nou,’ zei hij lijzig, ‘niet zo best. Ik ben gisteren in het ziekenhuis geweest en ik ben nu ook hiv besmet.’

‘Dat is niet zo mooi, Guido,’ antwoordde Frits gemeend. Guido zelf had geen aandacht geslagen op hetgeen Frits hem had geantwoord en had zich omgedraaid. Hij liep weg.

Frits keek hem even na en wilde zijn surveillance ook voortzetten toen Guido hem ineens terugriep. Hij draaide zich om en zag, dat Guido gehaast op hem af kwam lopen. Alsof hij tijd te kort kwam.

‘Eigenlijk gaat het helemaal niet zo goed,’ zei hij bezorgd toen hij vlak voor Frits stond. ‘Die doktoren zeggen zelfs dat ik aids heb.’

‘Tjeetje, Guido”, zei Frits gemeend, ‘wat rot voor je. Wat nou?’

Hij haalde stoïcijns zijn knokige schouders op. Hij had geen idee. Beroerder dan nu kon hij zich niet voelen, dus hij wist ook niet wat er op zijn pad zou komen.

‘Ach, beambte,’ zei hij bijna opgewekt, ‘ik heb nog een lichtpuntje.’

Frits keek hem bedenkelijk aan. Hij wist dat er goede aidsremmers op de markt waren en dat veel patiënten daar baat bij hadden. Misschien had Guido ook wel zo’n goed medicijn gekregen waarop zijn lichaam positief reageerde. Zo zag het er niet naar uit want hij was vel over been. Hij was het prototype van een uitgemergelde aidspatiënt. Er schoten allerlei gedachten door zijn hoofd, maar Guido gaf al snel antwoord.

‘Ik krijg maandag een nieuw kunstgebit.’

De kleine puntjes in zijn mond, die meer weg hadden van de mergelgrotten in Maastricht, werden zichtbaar door zijn Prodent glimlach, die hij Frits toewierp.

‘Dat is mooi,’ kon Frits slechts antwoorden. ‘Dan kun je ook weer een appeltje eten.’

Hij knikte mistroostig en pakte ineens zijn arm beet.

‘Ik heb nog geen buddy,’ zei hij met een brok in zijn keel, ‘en als je aids hebt, moet je een buddy hebben. Dat heeft iedereen, maar niemand wil mijn buddy zijn. Als ik in het ziekenhuis lig, wil je dan…?’

Frits beloofde hem plechtig dat hij hem bij zou staan als het allemaal zover zou komen. Hij beloofde Guido, dat hij op hem kon rekenen. Een belofte die in de regel niet altijd standhield, maar op dit moment kon Frits niet anders antwoorden.

Guido leek zichtbaar opgevrolijkt en bedankte hem omdat hij dacht, dat hij ineens een buddy rijker was. Voor Frits was het een leugentje om bestwil. Hij kon moeilijk alle problemen van de binnenstad op zijn schouders nemen. Hij was Atlas niet, die de hele wereldbol op zijn schouders meetorste.

Toen Frits zijn ontmoeting en belofte op het bureau aan zijn collega Leenstra vertelde, verweet die hem, dat hij Guido een rotstreek had geleverd.

‘Dat flik je toch niet? Die jongen denkt dat jij hem zal bijstaan in de laatste dagen van zijn leven en als het eenmaal zover is, geef je niet thuis.’

Frits veranderde ineens van gedachten. Sem had gelijk. Het was een rotstreek.

‘Het kan raar klinken, Sem, maar ik zal ervoor hem zijn. Maandag ga ik al met hem naar de tandarts waar hij een nieuw gebit krijgt. Hij schijt in zijn broek voor tandartsen. Ik ben er voor hem, en nog wel in mijn vrije tijd ook.’

Sem was met stomheid geslagen want werkproblemen neem je niet mee naar huis. Dat is ‘not done.’ In het politievak moet je overleven. Je staat altijd met je poten in de modder, maar als je de werkproblemen mee naar huis gaat nemen, is dit de doodsteek voor je privéleven.

Maar Frits hield zijn belofte en was die maandag samen met Guido bij de tandarts.

Het kunstgebit maakte zijn gezicht er niet knapper op. Eerder enger. De tanden waren veel te groot en de kleur hing meer naar geel dan naar wit. Niet bepaald een topmodelletje. Maar goed, Guido was er blij mee en liet geregeld ook zijn nieuwe tanden zien. Hij kreeg ineens weer hoop voor de toekomst.

De dagen erna heeft Frits hem ook begeleid naar de doktoren, zijn ziekenhuisafspraken en soms wandelde hij een stukje met hem in het Oosterpark. Dan spraken ze over van alles. Over zijn jeugd. Zijn ouders die hij heel jong had verloren en over zijn verongelukte broer. Guido was rond zijn zestiende jaar een soort Remi geworden. Alleen op de wereld. Hij moest al vroeg voor zichzelf zorgen en niemand had hem bijgestaan. De hulpverleningsdiensten lagen met elkaar overhoop of de een verwees naar de ander. Deuren bleven gesloten of hij moest het zelf maar uitzoeken, zonder enige steun. Hij had een triest leven, vond Frits, maar zelf had Guido het over een vrij leven.

Sem had grote bewondering voor zijn maat en opperde om het buddyschap samen te delen zodat Frits niet al zijn vrije tijd erin hoefde te steken.

‘Dat is een mooi gebaar, Sem. Ik krijg soms weleens woorden met mijn Antje over mijn bezoekjes.’

Guido takelde vrij snel af. En toen hij eenmaal in het ziekenhuis lag en zijn laatste dagen daar langzaam wegteerde, hield Frits zijn maatje Sem op de hoogte omtrent de snel verslechterde toestand.

‘Ja.. Ja…,’ zei Sem geïrriteerd, ‘ik ga hem wel opzoeken.’

Uiteindelijk reden ze samen naar het AMC en zochten hun Guido op. Hij lag uitgemergeld op zijn bed. Op sterven na dood. Toen hij hen opmerkte, kwam er zowaar een brede glimlach om zijn mond. Het was opmerkelijk dat hij zijn nieuwe tanden in had, en hij lag er fris en gewassen bij.

Sem vond hem veel magerder dan normaal. Gek genoeg leek hij er beter uit te zien.

‘Gaat het?’ vroeg Frits overbodig, die gelijktijdig zijn hand over zijn hoofd streek.

Hij knikte en lispelde hun toe: ‘Buddy!’

Hij sloot geregeld zijn ogen en het leek wel of het laatste restje energie uit hem wegstroomde. Ineens trok hij zijn gebit uit zijn mond en liet het hen zien.

‘Moet je kijken,’ fluisterde hij hen zwak toe, ‘wat een kuttandarts dit is geweest.’

Frits bestudeerde aandacht zijn bijtertje en zag dat zijn bovenklappertje twee tinten in kleur afweek ten opzichte van zijn ondergebit.

‘Ik hou mijn bek maar weer dicht. Net als vroeger,’ sliste hij zachtjes. Hij probeerde zijn tanden weer in te doen, maar had de kracht niet meer om zijn taak te volbrengen. Het bovengebit viel op de grond, waarna Frits het opraapte en dit in Guido’s mond drukte.

‘Buddy,’ zei hij dankbaar. Hij sloot zijn ogen en zakte langzaam in dromenland.

Drie dagen heeft Guido het nog volgehouden, om daarna voorgoed aan de hemelpoort te rammelen om binnen te mogen.

Een brief met hanenpoten werd Frits zijn erfenis, waarin hij zijn buddy’s in drie zinnen uitvoerig bedankte, dat ze zijn buddy waren geweest.

‘Verdorie,’ zei Frits toen hij de brief terzijde legde, ‘soms heb ik de pest aan die junken als je hun achtergrond kent. Ze laten me altijd janken.’

Hij liet zijn tranen de vrije loop.

Sem nam de brief uit zijn handen en las deze. Ook zijn naam stond erboven. Hij schaamde zich kapot. Buddy? Hij was er verdomme maar een keer geweest.

Hulpverlener

Het was zwoele avond. De twee agenten surveilleerden zwijgzaam over de gracht. In de straat erachter was volop muziek en een levendige reuring. Ze hadden bewust gekozen voor een beetje rust om de drukte van hun af te zetten.

Sem moest twee keer kijken, maar toen hij enigszins door zijn knieën zakte, zag hij in het schijnsel van de straatverlichting een oudere man aan de kant van de gracht zitten. Zijn benen bengelden boven het water. Hij had zijn handen naast zich geplaatst en keek, licht voorovergebogen, voortdurend in het donkere water. Zijn colbertje had hij achter zich gelegd. Hij zat daar onbeweeglijk stil. Het leek net of ie sliep.

Sem stootte zijn maatje aan, en knikte in de richting van de man. Juist op het moment dat hij hem aan wilde roepen, sprong de man ineens van de kant het water in.

‘Plons!’

Frits reageerde onmiddellijk en gooide zijn pet op straat. Rende naar de wallenkant terwijl hij zich ontdeed van zijn uniformjasje, en sprong zonder pardon de gracht in. Door zijn krachtige afzet kwam hij ruim drie meter van de wallenkant en verdween met een sierlijke duik, kopje onder om halverwege de gracht weer boven te komen. Sem was hem achterna gerend en tuurde over de gracht. Vlakbij de wallenkant, op de plek waar de man was gesprongen, stond de drenkeling tot zijn middel in het water. Frits zwom even verderop en keek constant om zich heen om de drenkeling te zoeken.

‘Verdomme!’ klaagde de drenkeling, ‘ook dat nog.’

Sem kon de humor er wel van inzien toen hij Frits zag zwemmen. Hij lachte zich een ongeluk. Daarentegen had Frits het beduidend slechter. Het water was stervenskoud en hij deed verwoede pogingen om terug te zwemmen. Hij proestte en rochelde verschrikkelijk.

In no time waren ze het middelpunt van de belangstelling want overal kwamen mensen aangelopen. Ze applaudisseerden omdat ze dachten dat de politie iemand uit het water had gered. Niemand had gezien, dat de man gewoon in het water had gestaan.

Ondertussen reikte Sem de drenkeling zijn hand en hees hem aan de kant. Hij ging onmiddellijk weer op zijn vertrouwde plekje zitten. Zijn benen bengelden weer boven het water. Sem pakte zijn colbertje en sloeg dit om hem heen. Zwijgend keek de man weer naar het water. Frits zwom nog steeds en leek bevangen door de kou. Hij proestte aan een stuk door en had kennelijk teveel grachtenwater gedronken. Hij kwam geen steek vooruit en het leek wel of hij ineens de schoolslag niet meer beheerste.

‘Hé, Frits!’, riep Sem hem toe. ‘Je kunt daar staan!’

Toen Frits zijn advies opvolgde, was hij verrast dat het water tot borsthoogte kwam. Hij kwam nu een stuk sneller naar de kant en toen Sem hem, met enkele omstanders, de kant op had gehesen, kwam een buurvrouw met een warme deken.

‘Kom maar, held,’ zei ze op bewonderenswaardige toon, ‘dan kun je bij mij effe lekker warm douchen.’

Frits werd van alle kanten op zijn schouders geklopt en geprezen voor zijn heldendaad. Hij nam dit als een held op sokken in ontvangst en verdween, samen met de buurvrouw, de woning in.

Sem hielp ondertussen de man overeind en stelde hem voor om samen naar het bureau te lopen, waar hij zijn warme douche kon krijgen, en vervangende kleding.

‘Dat is prima,’ zei hij toen hij op zijn benen stond, maar hij klaagde daarna onmiddellijk over zijn koude voeten.

Het viel Sem nu pas op dat hij helemaal niet zo oud was als hij had gedacht. Door het schijnsel van de straatverlichting had hij een heel andere voorstelling gekregen. De man was hooguit veertig jaar oud en zelfs behoorlijk breedgeschouderd. Een sportief type. Zijn lichtgekleurde suède schoenen waren zwart van de modder, en ook zijn kakibroek was donkergekleurd.

‘Zag je het niet meer zitten?’ vroeg hij voorzichtig.

Hij gaf geen antwoord en maakte slechts een wegwerpgebaar alsof hij er niet over wilde praten. Zwijgzaam waren ze naar het politiebureau gelopen.

Nadat hij gedoucht had, voorzien was van droge kleren en een warm bekertje koffie voor hem had staan, begon hij spontaan zijn verhaal te vertellen.

‘Ik ben al twee jaar werkeloos en ik solliciteer me een ongeluk. Weet je wat het is om werkeloos te zijn?’ vroeg hij ineens.

Hij keek Sem aan alsof hij de schuldige was van zijn problemen.

‘Nee,’ zei deze koel, ‘ik heb nog geen dag gemist. Dus ik weet niet wat het is. Ik kan me er wel iets bij voorstellen.’

Hij schudde zijn hoofd en warmde zijn handen aan het plastic bekertje.

‘Dat zul je ook nooit begrijpen. Iedere dag sollicitatiebrieven schrijven, e-mails verzenden, telefoontjes plegen. Het beheerst je hele leven. Dag in, dag uit. Je wordt er gek van. En weet je wat het ergste is? Die pleurislijders beloven altijd terug te bellen. Of je hoort het nog wel. Nou, meneer… een enkeling belt terug. De rest van die werkgevers laten je gewoon verrotten. Iedereen belooft je te helpen. En dan het CWI. Ook zo’n lekkere instelling. Daar moet je een briefje voor invullen bij wie je gesolliciteerd hebt. Moet je nagaan hoeveel briefjes er bij die club wekelijks binnenkomen. Dat moet allemaal verwerkt worden en zo houdt die instelling zichzelf in stand. Denk je dat ze dat allemaal verwerken? Schei toch uit, die gasten zitten er alleen maar om je te jennen en te kijken of je niks bijverdient.’

Hij was zichtbaar kwaad geworden. Zijn neusvleugels trilden en hij had zijn vuisten gebald.

‘Dat is toch nog geen reden om jezelf van het leven te beroven?’

‘Dat klopt,’ zei ie berustend, ‘maar als je vrouw bij je wegloopt en je bent je kinderen daardoor ook nog eens kwijt, omdat ik niks meer binnenbreng, dan gaat het water je aardig aan de lippen staan.’

‘Toch had je geen goede voorbereiding getroffen.’

Hij keek Sem verbaasd aan en haalde niet begrijpend zijn schouders op.

‘Net zoals die Surinamer, die zich van het leven wilde beroven en vanaf een hoogte voor de metro wilde springen. Die gozer vertrouwde volledig op zijn gehoor, maar toen hij de metro het station binnenhoorde denderen, sprong hij, maar kwam er met twee gebroken benen vanaf. De metro kwam namelijk op een ander spoor binnen. En dat had jij ook. Het water kwam niet verder dan je middel.’

Hij moest eventjes lachen en Sem zag hem even opbeuren. Hij ging nu ontspannen zitten en ze spraken elkaar een klein uurtje. Zijn broek was ondertussen gedroogd zodat hij zijn eigen kleren weer kon aantrekken.

‘Ik…eh…zal geen verdere zelfmoordpogingen meer te ondernemen, agent Leenstra. Hij leek een stuk vrolijker dan een uurtje daarvoor.

‘Je mag me bellen als je het niet meer ziet zitten.’ Sem gaf hem een kaartje met zijn mobiele telefoonnummer. Hij pakte dit kleinood gretig aan, knikte vriendelijk en gaf hem een hand.

‘Deze daad heeft toch nog iets opgeleverd. Bedankt.’

‘Waar is je maatje?’ wilde de inspecteur van dienst weten.

Nu pas miste hij Frits. Hij wist nog dat hij was opgevangen door een alleraardigste vrouw. Sem had zich nooit afgevraagd of hij alweer terug was. Hij was tenslotte oud en wijs genoeg om zelf terug te kunnen lopen naar het bureau.

‘Ik ga hem wel halen, chef. Hij is door buurtbewoners opgevangen.’

Sem was teruggelopen naar de plek waar Frits in het water was gedoken, maar hij zocht zich een ongeluk naar het juiste adres. Hij had die vrouw wel gezien, maar wist niet waar zij woonde. Hij had tevergeefs enkele pogingen gedaan om het juiste adres te vinden en was lukraak op belletjes gaan drukken. Uiteindelijk verwees een man hem naar het juiste adres.

Sem stond voor het statige grachtenpand en belde aan. De toegangsdeur klikte automatisch open. Hij keek omhoog naar de steile trap en herkende haar onmiddellijk. Ze stond bovenaan de trap in een zwartzijden peignoir en gebaarde hem naar boven te komen.

Met een vreemd voorgevoel, besteeg hij razendsnel de trap en kwam in een uiterst luxueuze woonkamer. Vlakbij een elektrische sfeerhaard, zat Frits in een design fauteuil.

Hij was slechts gehuld in zijn onderbroek en in zijn rechterhand hield hij een glas cognac. Zijn uniform hing over een droogrekje voor de sfeerkachel met LED-verlichting.

‘Het is zo droog,’ zei de vrouw, die Sem zijn verbazing probeerde te doorbreken. Ze sloot gelijktijdig haar peignoir om inkijk te voorkomen.

Sem schudde glimlachend zijn hoofd, want Frits was zo dronken als een hoeremetoeter. Hij pakte zijn mobieltje en maakte lachend een foto. Wat de alleraardigste buurvrouw met hem heeft gedaan, kon hij alleen maar raden. De glimlach op Frits’ mond zei hem meer dan genoeg.

‘U vindt het toch niet erg als ik mijn maatje meeneem en vanavond nog terugbreng naar zijn vrouwtje?’

Het behulpzame vrouw schudde driftig haar hoofd. Ze kleurde tot ver achter haar oren.

‘Verrek,’ zei Frits met dubbele tong. Hij stond te waggelen op zijn benen.

‘Dit… dit is mijn onderbroek niet.’

‘Oeps,’ zei het vrouwtje met een kirrend gilletje. ‘Die ligt nog in de andere kamer.’

Toen ze terugkwam met het stukje textiel, en Frits van onderbroek had gewisseld, vroeg ze: ‘U heeft toch een beroepsgeheim? Ik neem aan, dat u dit geheimpje kunt bewaren?’

Sem knikte.

‘Ik wel, maar gelukkig hebben we de foto’s nog.’

Blond

Vloekend zat zij achter het stuur van haar nieuwe Volkswagen Golf. Ze was op weg naar de binnenstad en was onderweg bij een permanente snelheidscontrole geflitst.

Omdat zij zeker wist, dat ze niet harder had gereden dan de toegestane snelheid van 70 kilometer per uur, was ze omgekeerd en daarna nogmaals langs diezelfde flitspaal gereden. Nu met een snelheid die vijf kilometer lager lag dan daarvoor. Ze had daarbij angstvallig de snelheidsmeter in de gaten gehouden, maar was tot haar grote verbazing weer geflitst.

In een vlaag van woede keerde zij andermaal om en passeerde de camera voor de derde keer. Nu met een nog lagere snelheid van zestig kilometer per uur en zij had zelfs haar mobiel ingeschakeld om de snelheid te filmen. Het apparaat bleef flitsen, waarna ze tot de conclusie kwam, dat de camera kapot moest zijn.

Hierna besloot zij maar door te rijden omdat zij haar vriendin beloofd had om samen te gaan shoppen. Toen zij ook nog eens in de binnenstad in het verkeer vast kwam te staan, werd er een aanslag gepleegd op haar geduld dat langzaam naar het kookpunt dreigde te stijgen. Juist toen zij de moed op wilde geven, zag ze ineens een parkeerplekje en schoot daar met een aanzienlijke vaart in. Met een schok kwam haar autootje tot stilstand, waarna de struise dame snel uitstapte.

Ze streek haar mantelpakje recht, zwaaide haar handtasje over haar schouder en liep parmantig naar de Bijenkorf. Haar vriendin zag zij al van verre, waarna ze uitbundig begon te zwaaien. Gearmd verdwenen ze het warenhuis in om er na twee uur, zwaar bepakt en bezakt weer uit te komen.

‘Nou, bedankt wijf. ’t Was effe gezellig zo,’ zei de Amsterdamse, ‘ik ga direct naar mijn autootje want Ferry zal wel thuis op me zitten wachten. Die moet vanmiddag naar de voetbal, weet je.’

Ze namen innig afscheid van elkaar waarna zij terugliep naar haar Volkswagentje.

Groot was haar verbazing toen zij twee knapen om haar auto zag dralen. Junkachtige types die het waarschijnlijk op haar autoradio hadden gemunt. Een van hen was al bezig om te controleren of de deur wel in het slot was en begon aan de portier te rukken. De dame kreeg spontaan hartkloppingen en keek vertwijfeld om zich heen of zij haar vriendin nog zag, maar die bleek al uit het zicht te zijn verdwenen.

‘God allemachtig,’ dacht ze bij zichzelf, ‘wat nu?’

Ergens in haar achterhoofd schreeuwde zij haar Ferry om raad, en ineens liet ze haar boodschappen op de grond vallen en deed zij een greep in haar handtasje.

Met trillende handen haalde zij haar pistool tevoorschijn en liep met knikkende knieën op de autokrakers af.

‘Blijf met je poten van die auto af of ik schiet jullie alle twee door je rotkop!’ gilde zij hysterisch. ‘Nou, vooruit! Oprotten.’

De jongens schrokken zich een ongeluk en wisten niet hoe gauw ze weg moesten komen. Even hadden ze nog getwijfeld, maar doordat de blonde dame enkele passen naar voren deed en met het vuurwapen bleef dreigen, namen ze de spurt.

‘Pffff,’ zuchtte zij opgelucht. Een oudere vrouw had spontaan de op straat achtergelaten boodschappen teruggebracht en complimenteerde haar met haar optreden.

‘Dat was behoorlijk dapper van je, maar ik zou er wel even melding van maken bij de politie,’ was haar goedgemeende advies.

De blonde dame knikte beleefd terug en was ondertussen druk bezig met haar autosleutel om het portier te openen. Het leek verdomme wel of de sleutel niet paste. Zij bleef wroeten, maar wat ze ook probeerde, het lukte niet.

Uiteindelijk kwam zij met het schaamrood op de kaken tot de conclusie, dat haar eigen autootje zes parkeerplekjes verder stond. Schuldbewust stapte zij in en reed onmiddellijk naar politiebureau, waar ze melding ging maken van het voorval.

Met haar hele tabernakel hing ze over de balie en greep vertwijfeld naar haar voorhoofd.

‘Ik heb zo’n blunder begaan, meneer,’ bekende ze Sem. ‘Ik heb twee mensen met mijn pistool bij hun eigen auto weggejaagd. Stom, hè?’

Sem gebaarde haar de handtas te overhandigen en haalde daar waarachtig een Walther PKK uit.

‘Het is een nepper, hoor,’ zei ze onmiddellijk, ‘dat ding schiet niet echt. We hebben ‘m in Spanje gekocht. Je weet maar nooit. Alleen stom dat ik hem nu zo gebruikt heb. Die mensen moeten hun eigen rot geschrokken zijn.’

‘Ja,’ antwoordde Sem opgelucht tegen de verdachte, ‘dat vinden die twee jongens ook. Die hebben zojuist aangifte gedaan dat een of andere gewapende gek hun auto wilde jatten. U voldoet precies aan het signalement. We hadden er alleen nog geen naam bij.’

Toen de blonde dame achterom keek, zag zij diezelfde junkachtige types zitten. Zij wilde onmiddellijk haar verontschuldigingen aanbieden, maar Sem trok haar aan haar arm mee omdat zij verhoord moest worden.

‘Het blijft namelijk gewelddadige bedreiging,’verduidelijkte hij, ‘nepper of geen nepper. En je ziet wat ervan kan komen.’

Zij had van Sem haar vriendje Ferry nog even mogen bellen om steun te vragen, maar die schold haar stijf omdat ze vrijwillig naar de politie was gegaan. Hij liet haar in haar sop gaar koken. Zij moest haar eigen boontjes maar doppen.

‘Lekkere vent heb ik,’ zei ze toen het verhoor was afgelopen. ‘O ja, mag ik nog even iets zeggen.’

Sem knikte.

‘Toen ik onderweg was naar de binnenstad, ben ik drie keer door dezelfde camera geflitst op de Wibautstraat. Hier, ik heb een filmpje voor u.’

Ze toverde haar mobieltje tevoorschijn en liet het filmpje afdraaien.

‘Ik denk dat die camera stuk is, want ik reed echt onder de zeventig kilometer zoals u ziet. Blind in mijn ogen als ik hier sta te liegen.’

“’Ja, en…? Wat wilt u weten?’

‘Denkt u…eh…dat die bekeuringen doorgaan? Ik bedoel, kunt u dit effe doorgeven dat ie stuk is?’

‘Dat kan ik wel doorgeven. Maar er mankeert niets aan. Je mag op die plaats niet harder dan vijftig kilometer per uur rijden. Dus als u tot drie keer toe boven de toegestane snelheid heeft gereden, krijgt u de jackpot thuis.’

Zij trok lichtjes aan haar haren en zei: ‘blond, hè.’

Steunpunt

Kokhalzend en lijkbleek zat agent Leenstra achter de computer. Het tragische ongeluk waar hij zojuist vandaan was gekomen, had een behoorlijk impact op hem gehad. Tijd om het hele gebeuren even goed te verwerken was er bijna niet en de plicht eiste van hem, dat hij zijn bevindingen in het computersysteem moest zetten.

Sem had moeite om zijn gedachten erbij te houden en hij veegde bij tijd en wijle de opwellende tranen weg. De inspecteur van dienst, die hem vanaf het begin had geobserveerd, was naast hem komen staan. Hij bespeurde dat zijn collega worstelde met zijn gevoelens. Vaderlijk sloeg hij een arm om zijn schouder en duwde met zijn andere hand het toetsenbord bij hem vandaan.

‘Ga jij eerst maar eens in de rust, Sem Leenstra,’ was zijn goed bedoelde advies. Gelijktijdig zette hij een glas water voor hem neer.

De troostende woorden waren genoeg om Sem te doen breken. Hij barstte in tranen uit en snikte luid. Steeds weer kreeg hij dezelfde beelden voor zich. Ze stonden gebrand op zijn netvlies. Het bebloede hoofdje van het kleine meisje en de zwaar geëmotioneerde vader. Beelden die hem niet meer loslieten en die hij ook nooit meer zou vergeten.

Een paar uur terug had hij spontaan een melding aangenomen omdat hij toch in de directe omgeving liep. Een simpele assistentie bij een ongeluk.

‘Een eenzijdig ongeval,’ had hij op de display gelezen. Een klinische tekst zonder gevoel.

Er zou iemand gevallen zijn met de fiets. Het was dan ook zeker geen melding waarbij hij het ergste verwachtte, maar het pakte die ochtend geheel anders uit.

Toen hij op de plek des onheils kwam, werd hij getroffen door mensen die bijna allemaal panisch huilden of schreeuwden. Een zwaar aangeslagen, huilende man zat op de rand van het troittoir met een bebloed kind op zijn schoot. De kleine meid bewoog niet meer. Haar armpjes hingen slap naar beneden en het schedeltje zag er vreselijk bebloed uit. Onmiddellijk had Sem de ambulance gewaarschuwd, die gelukkig niet lang op zich liet wachten.

De ambulancebroeder had na een korte check Sem aangekeken, en slechts zijn hoofd geschud. Het meisje was ter plekke overleden. Sem moest iets doen, maar hij had moeite om de vader aan te spreken om te vernemen hoe het ongeluk zo had kunnen gebeuren. Hij prees zich gelukkig, toen een getuige zich meldde en een bekende bleek van de man.

De vader was fietsend op weg naar de crèche gegaan. Hij had zijn dochtertje achterop in een kinderzitje. Het meisje was goed vastgezet zodat zij er niet uit kon vallen. Toen de vader tegen de steile brug op moest fietsen, kwam hij van zijn zadel omhoog om extra kracht te zetten. Hierdoor brak spontaan zijn ketting waarna hij van zijn trappers gleed en over de kop sloeg. Het meisje werd daardoor gelanceerd en kwam met haar hoofdje op het wegdek terecht. De gevolgen waren enorm. Het schedeltje was opengebarsten en ze raakte onmiddellijk in coma. Kort daarna was zij gestorven in zijn armen.

Sem liet tijdens deze verklaring spontaan zijn tranen vloeien. Het ongeluk sneed als een mes door zijn ziel, temeer omdat hijzelf ook in het bezit was van zo’n wereldwonder. Even oud en met diezelfde blonde krullen.

Hij had nog wel handelend opgetreden, maar alles ging op de automatische piloot. Daarna was hij als een zombie teruggelopen naar het bureau. Een collega, die net twee weken aan het bureau was gestationeerd en hem te hulp was geschoten, was na de afhandeling van het ongeluk wijselijk afgehaakt en ging spoorslags naar huis. Sem heeft hem nooit meer teruggezien en vernam later, dat hij ontslag had genomen.

De huilbui had Sem goedgedaan. Diverse collega’s hadden hem getroost en de inspecteur van dienst had zijn administratie zo goed mogelijk geprobeerd te verwerken. Sem was naast hem blijven zitten om de situatie van het ongeluk te verwoorden.

‘Lees het even na?’ vroeg de inspecteur vriendelijk nadat hij meende alles van het ongeluk te hebben verwerkt.

Sem liet zijn vinger over het beeldscherm glijden en las de tekst. Weer kreeg hij die vreselijke beelden voor zich, maar dit keer was hij zonder te huilen de situatie de baas.

‘Dat is goed zo,’ zei hij berustend. ‘Zo is het precies gegaan. Je kunt niemand iets verwijten.’

Hij bedankte zijn inspecteur en kreeg die middag vrijaf.

Op weg naar huis had hij zwijgend in de trein gezeten. Toen hij in zijn woonplaats arriveerde, ging hij direct naar de crèche om zijn dochtertje op te halen. Dat hij de tranen in zijn ogen kreeg toen hij op haar optilde en verblijd werd met een dikke kus en haar glimlach, kon niemand begrijpen. Hij zette haar weer neer, waarna zij huppelend naar zijn fiets liep. Haar blonde krullen dansten in het zonlicht. Hij veegde een traan weg, zette haar achterop in haar kinderzitje en reed naar huis.

Het tragische ongeluk had voorgoed een litteken op zijn ziel gekrast.

Daags erna was hij gewoon weer aan het werk. Hij lachte als vanouds, maakte geintjes en trad weer op als een echte smeris. Niets leek hem eraan te herinneren dat hij door een dal was gegaan. Sem was gepokt en gemazeld en er waren maar weinig collega’s of familieleden die zijn tranen hadden gezien.

Agent Leenstra kreeg diezelfde maand nog meer ernstige incidenten te verwerken, maar zijn geest brak niet. Sem had door de tijd heen, een groot incasseringsvermogen gecreëerd en een brede rug. Totdat hij thuis werd gebeld.

Het gesprek leek eindeloos lang te duren en toen hij zijn mobiel uiteindelijk zwijgend voor zich op tafel had gelegd, staarde hij verdwaasd naar buiten. De tranen welden bij hem op en zijn gedachten gingen onmiddellijk uit naar zijn collega Peter. Een jonge collega wiens enthousiaste jeugdigheid destijds van zijn smoeltje straalde toen hij aan het roemruchte bureau Warmoesstraat stage kwam lopen. Hij had de politieacademie doorlopen en moest zijn kennis in de praktijk brengen. Bureau Warmoesstraat was een politiebureau, dat een kweekvijver was voor aanstormend talent. En Peter was dat. Hij bestormde de politieladder naar de top en werd gewaardeerd om zijn eenvoud.

Sem had nog samen met hem dienst gedaan. Zij aan zij hadden ze gevochten tegen een groep Engelse hooligans. Dappere voetbalfans die van geen wijken wisten en waarbij de twee dienders fikse klappen hadden opgelopen. Niet bepaald een noemenswaardige zaak, maar Peter wierp zich die dag op als een geboren leider. Hij was een jonge hond en dwong ondanks zijn jeugdigheid respect af bij de oudere dienders. Dienders die wonderwel zijn bevelen opvolgden.

Maar de dreun kwam nu hard aan. Sem liet zijn hoofd hangen en sloeg de handen voor zijn gezicht. Op het moment dat hij het telefoontje kreeg, was zijn vrouw helaas niet thuis. Hij kon met niemand praten. Met niemand zijn verdriet delen. Hij huilde. Huilde tranen met tuiten en riep geregeld zijn collega Peter aan.

Het bericht dat Peter een hartstilstand had gekregen tijdens een voetbalwedstrijd, was bij hem ingeslagen als een bom. Zesentwintig jaar was hij slechts. Vol ongeloof had hij geluisterd. Geen woord kon hij uitbrengen toen de berichtgever gedetailleerd zijn verhaal deed. Een bericht dat als een lopend vuurtje door het politiekorps ging en hij werd daarna nog enkele keren gebeld door collega’s.

Verslagen en vooral aangeslagen zat Sem op de bank toen zijn vrouw en dochtertje binnenkwamen. Zij had onmiddellijk in de gaten dat er iets aan de hand was.

‘Papa huilt weer,’ merkte de kleine meid schrander op.

‘Weer?’ vroeg zijn vrouw verbaasd.

Toen moest Sem ook zijn eerste voorval bekennen. Hij had er thuis nooit over gesproken en ineens zag hij dat kleine kind ook weer voor zich. De gespleten schedel en die huilende vader die verdwaasd op straat zat.

Bij de familie en de vriendin van Peter zou zich waarschijnlijk hetzelfde drama afspelen. Sem zijn hart kromp ineen. Het gonsde door zijn hoofd. Hij werd verward en vertelde met horten en stoten het slechte nieuws aan zijn vrouw. Hij probeerde zo gedetailleerd mogelijk het verhaal te doen, waarna zijn vrouw opmerkte: ‘Vreselijk. Wat is dat vreselijk.’

Ze sloeg haar arm om hem heen en er viel een lange stilte. Samen zaten ze naast elkaar. Ieder met zijn eigen gedachten.

‘Toch is er ook een positieve kant aan het verhaal, Sem,’ zei ze ineens heel opbeurend. ‘Het is toch fantastisch dat je collega een donorcodicil had.’

Sem fronste zijn wenkbrauwen. De ontwapende opmerking van zijn vrouw begreep hij niet. Zijn collega was dood. Wat had dat met dat donorcodicil te maken?

‘Mijn maatje is dood. Dat is veel erger,’ verweet hij zijn vrouw.

‘Dat weet ik,’ zei ze kalm. ‘Dat is ook verschrikkelijk. Maar je kunt het niet terugdraaien en dan is het toch fantastisch dat hij door het weggeven van zijn organen, er aan de andere kant van Nederland feest is? Misschien wel bij drie gezinnen tegelijk. Die zijn nu helemaal gelukkig omdat hun kind, vriend of vader een nieuwe nier, lever of long heeft gekregen. Lief en leed ligt heel dicht bij elkaar. Dat moet jij weten.’

Sem snoot zijn neus en knikte. Ze had gelijk. Peter hield overal rekening mee. Hij was een toffe gozer. Zelfs na zijn dood.

‘Hebben wij zo’n donorcodicil?’

‘Ik wel,’ antwoordde zijn vrouw terwijl ze een arm troostend om hem heen sloeg. ‘Jij niet.’

Het woord eikel, slikte ze net op tijd in.

Maatschappijleer

‘Jullie denken toch niet dat ik zo achterlijk ben om alles op te biechten?’ grinnikte Henkie.

Henk was een graatmagere, verslaafde jongen. Net twintig jaar geworden en vanaf zijn vijftiende al druk aan het experimenteren geslagen met verdovende middelen. Hij had in zijn korte leven van alles geprobeerd, maar heroïne, daar zweerde hij bij.

Medelijden hoefde niemand met hem te hebben. Hij redde zich behoorlijk in het afvoerputje van de maatschappij. Op zijn verslaving na had hij een ijzersterk gestel want hij liep al jaren met dezelfde ongewassen kleren. Regen of wind, warmte of kou. Henk liep altijd in een spijkerbroek en een slobbertrui met daaronder een stinkend, goor T-shirt.

Hij zat voor het bureau in het verhoorkamertje tegenover de twee politieagenten en was aangehouden voor een overval. De buit was niet onaardig en liep in de tienduizenden euro’s. Helaas was daarvan nog geen cent boven water gekomen.

De politie was al lange tijd naar hem op zoek en Henk leek sinds die tijd van de aardbodem verdwenen. Normaliter zwierf hij altijd in de binnenstad maar de laatste weken was hij spoorloos. Hij wist kennelijk dat hij gezocht werd, maar de wil om een shotje heroïne te scoren deed hem uiteindelijk de das om.

De agenten Leenstra en Burghols hadden de mazzel om hem in de binnenstad tegen het lijf te lopen en hem te arresteren. Hij deed er niet moeilijk over en had gewillig zijn handen op de rug gedaan om zich te laten boeien. De overval had hij ook spontaan bekend, maar hij weigerde zijn mededaders te noemen en ook de plek waar de buit was.

‘Dat bewaar ik als appeltje voor de dorst,’ zei hij cynisch en ging doodgemoedereerd achteroverleunen. ‘Ik heb alle tijd, heren. Buiten wordt het weer alsmaar kouder en dus is het tijd om een kamertje te reserveren.’

Sem kon hem geen ongelijk geven. Henk had kind noch kraai. Hij zwierf de meeste tijd over straat en een lange tijd in de bajes, zo vlak voor de wintermaanden, was voor hem een prettige bijkomstigheid.

De agenten konden op hun kop staan, hem dreigen met een rituele ophanging of te fusilleren op de binnenplaats, het had allemaal geen zin. Henk bleef volharden in zijn stilzwijgen en de grijns op zijn gezicht werd alsmaar groter. Na afloop van dit negatieve verhoor gaf Sem hem vriendelijk een hand, en wenste hem het allerbeste.

‘Ik denk, Henk,’ zei hij berustend. ‘Ik denk, dat het een fikse straf voor jou wordt. Je tegenwerking zal door de officier niet op prijs worden gesteld.’

‘Tof, pik,’ grinnikte Henk, ‘jij weet tenminste wanneer je bakzeil moet halen.’

De straf kon hem weinig schelen en ook de recherche had nog zijn uiterste best gedaan om hem aan het praten te krijgen. Het was jammer voor de slachtoffers. De overval was opgelost, maar niet alle daders konden worden gestraft. En ook de buit werd niet gevonden.

Voor de overval werd hij uiteindelijk veroordeeld voor vier jaar. Hij aanvaardde de straf dapper.

Henk was een vrolijke en vriendelijke jongen en in de gevangenis kon hij het met iedereen goed vinden. Ook met de bewaarders. De vier jaar heeft hij eenvoudig overbrugd want hij wist van die tijd, er twee jaar uit te zitten in een halfopen inrichting. Soms kon hij onder begeleiding de poort uit om te werken. Door zijn ‘groene vingers’ mocht hij zelfs de tuin van de gevangenisdirecteur onderhouden en dat deed Henk met verve. Hij kon het goed vinden met de vrouw des huizes en pochte haar diverse malen ‘genomen’ te hebben.

Toen Sem hem weer in de buurt terugzag, zag hij er gebruind uit. Hij had een dikke kop gekregen en was de nodige kilootjes aangekomen. Henk herkende Sem onmiddellijk toen hij hem tegemoet liep. Trots draaide hij een rondje op de toppen van zijn tenen om te laten zien hoe goed hij eruitzag.

‘Zo,’ zei Sem complimenteus. ‘Je ziet er goed uit, Henk. Afgekickt, gezond en als een jonge god.’

‘Ja, meneer Leenstra. Zo zie je maar dat het leven ook zijn keerzijde heeft. Een gevangenisstraf hoeft niet altijd nadelig te zijn.’

‘Ik hoop dat je het volhoudt want je bent wel in de verkeerde buurt om de draad weer op te pakken.’

‘Het is een soort test voor mezelf,’ loog hij, ‘ik wil kijken hoe mijn oude vrienden reageren en die kut dealer als ik hem vertel, dat ik niks meer bij hem koop.’

Die middag had Henk inderdaad zijn het laatste rondje gedraaid, want een paar weken later zag hij er net zo graatmager uit als de jaren daarvoor. Hij was weer helemaal terug bij af.

‘Heb je het nou voor elkaar?’ vroeg Sem toen ze elkaar weer tegenkwamen.

Beschaamd keek Henk naar de grond en vertelde, dat hij weer volop van de heroïne snoepte. Het geld was afkomstig van de buit, die hij destijds had begraven in het Oosterpark. In no-time had hij zijn aandeel door zijn aderen gejaagd.

‘Het is nog erger, meneer Leenstra,’ zei hij gelaten. ‘Ik heb gisteren gehoord dat ik aids heb. Dat heb ik opgelopen in de bajes. Ik liet me naaien voor poen, weet je.’

Zijn bijdehante opmerkingen liet hij daarna achterwege en hij leek ineens in gedachten verzonken.

‘Ze zeggen dat het een teringdood is. Weet u er iets van?’