Het korte leven van Heleen

René van Rooij

Het korte leven van Heleen

roman

Uitgeverij Aspekt

Het korte leven van Heleen

© 2018 Uitgeverij ASPEKT

© René van Rooij

Amersfoortsestraat 27, 3769 AD Soesterberg, Nederland

info@uitgeverijaspekt.nl

http://www.uitgeverijaspekt.nl

Omslagafbeelding: Herman Tjepkema, Portret van Nora Kim, portret in olieverf 150 X 100 cm.

Omslagontwerp: Mark Heuveling / Snegina Uzanova

Binnenwerk: Thomas Wunderink

ISBN: 9789463385732

NUR: 300

Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Voorzover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 jº het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, St.b. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (postbus 882, 1180 AW, Amstelveen). Voor het overnemen van gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers, en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912), dient men zich tot de uitgever te wenden.

In nova fert animus mutatas dicere formas /corpora

Ik wil gaan spreken van gedaanten die in nieuwe werden veranderd¹

Vertel dan maar, als het verhaal je plezier doet.²

Met dank aan Anneke van Middelkoop, Eugenie Kalshoven, Ine Sterk en Jan Post

Voor mijn muze Giny

1997

Je denkt het verleden te kunnen begraven door tastbare herinneringen op te bergen. En dan word je er tweeëndertig jaar later toch meedogenloos mee geconfronteerd. Ik wist het toen ik de trap naar de zolder opging. Hij staat daar in het duister, dag en nacht. De doos.

Over een paar weken rijdt de verhuiswagen voor. Wat zei die eerste maanreiziger ook weer? ‘A small step’. Maar dit is een grote stap voor Diederik en mij, uit het vertrouwde ruime huis naar een appartement. ‘De meute voor zijn’, daar zijn we het over eens. Straks wil iedereen kleiner gaan wonen en dan is er niets meer te krijgen. Nu kunnen we nog een behoorlijk optrekje kopen, aan de Karpendonkse plas. Weliswaar vergeven van andere Philips pensionado’s maar redelijk ruim en met voldoende privacy.

Vijftig jaar lang hebben we alles bewaard. Alle overbodige spullen verdwenen naar zolder. Stil liggen ze comateus in het duister, in dozijnen dozen en kromtrekkende kratten, de serviezen, foto’s, kinderboeken, speelgoed autootjes, meccano, poppen, meubels, ordners. De doos. Vast vergeeld en bestoft. De met ballpoint geschreven letters vervaagd. Had je toen al viltstiften? We hebben de doos door Peter laten vullen. Merkwaardig genoeg was hij er toe in staat, met zijn vijftien jaar. Echt een psychiater in de dop.

Wij konden het niet opbrengen. We waren al vreemden voor elkaar. En daarna? Daarna vermeden we de verwijten uit te spreken. De herinnering was te verlammend. Die bedolven we onder werk, bridge, uitgaan, reizen. Zo hebben we haar twee keer begraven, eerst in een kist en daarna in niet aflatend leeg leven.

Ik heb geen idee wat Peter in de doos heeft gestopt. ‘De belangrijkste memorabilia’, had ik tegen hem gezegd. God, waarom dat dure woord? Tegen mijn eigen zoon hoefde ik toch niet zo nodig de kunsthistorica uit te hangen? Ik heb godbetert nooit iets met die studie gedaan.

Ik graaf door bergen lakens, slopen, dekens, tot ik de naald in de hooiberg heb gevonden. De doos is met één strook verweerd donkerbruin plakband verzegeld. Ik kan de verleiding niet weerstaan. Het afstrippen voelt als ontharsing door een onervaren schoonheidsspecialiste. In de doos een rommeltje. Peter heeft er van alles ingesmeten, lijkt het. Los en vast, schots en scheef. Kinderlijke speelgoedbeestjes, lipsticks, potloden, roze ondergoed, een pennenzakje, een stukgelezen Eline Vere, een RYAM schoolagenda, een blocnote, een zwart vergrijsd schrift. Ik sla het open. Tekeningetjes van hartjes en duiveltjes. Krabbels, hartenkreten, hele en halve zinnen, wensen en verwensingen. Achter in het schrift dichtgevouwen velletjes met gedichten, sommige op een antieke typemachine. Ik leg het schrift op de stoffige vloer en graaf verder. Klassenfoto’s. In het vage licht lijken sommige gezichten te zijn doorgekrast. Een klassenboekje met namen, een paar doorgestreept. Rapporten van vijf en zes gym. En een formele brief van het lyceum met een eindexamenresultaat.

Ik knip het kale peertje aan. Het enige licht op de muffe zolder waar meubels, dozen, prenten en speelgoed eenzaam staan te verstoffen. In het vale licht blader ik staande door de agenda. Dan weer door het schrift. Ik raap de papiertjes op die er als herfstbladeren uitwaaieren. Ik lees flarden van gedichten. Ik sla het schrift dicht en zak neer op een lloyd loom stoeltje. Ik voel me als een gluurder die misbruik maakt van een kier tussen heden en verleden. Ik denk aan Peter. Hij heeft de doos gevuld. De spullen zijn door zijn handen gegaan. Heeft hij er in gebladerd zoals ik nu? En zij, is zij tot het bittere eind alles wat haar binnenviel blijven optekenen? Ik heb dat einde weggedrukt, in de verre uithoek waar ook die andere herinnering is opgeslagen. Veilig, dacht ik.

Ik berg mijn gezicht in mijn handen. Hoe lang zit ik daar? Ik strompel naar de smalle zoldertrap. Het is een levensgevaarlijke toer om op de eerste verdieping te komen, één hand aan de rand van de trap, in de andere een oude overvolle doos die ik in de linnenkast achter stapels beddengoed opberg.

De volgende dag zeg ik tegen Diederik dat ik me niet lekker voel, dat ik in bed blijf en hij maar beter kan gaan golfen. Ik sluit me op in de slaapkamer, de inhoud van de doos uitgespreid op het lits-jumeaux. Na uren bladeren, snuffelen en piekeren worden beelden en woorden een verhaal. Haar verhaal? Mijn verhaal? Ik hoor stemmen. Haar stem? Mijn stem?

Dit is het verhaal van een kort leven.

Personen en situaties zijn ontleend
aan de doos van Heleen.

Hoofdstuk

1

Vrijdag 5 maart 1965

Over twee weken is de schoolreis naar Parijs. Een week lang. Komt slecht uit want ik heb mijn tijd hard nodig. Het eindexamen begint al over een paar maanden. Ik sta goed voor Engels en Duits, matig voor Frans. Latijn en Grieks zijn kiele kiele, om van dat rotvak wiskunde maar niet te spreken. Als alpha hoef ik geen voldoende voor wiskunde te halen maar een één of een twee kan problemen geven als ik voor bijvoorbeeld geschiedenis ook geen voldoende haal. Ik heb moeite om er al die feitjes en jaartallen in te stampen. Mijn gedachten dwalen te gemakkelijk af. Na WO II nog steeds constant gedonder in de wereld. Leren ze het nooit? De koude oorlog, dat gedoe tussen Kennedy en Chroesjtsjov over Cuba, rassentoestanden in Amerika nadat een zwarte man, Malcolm X, is doodgeschoten, en nu weer wapengekletter tussen India en Pakistan. Niets nieuws onder de zon. Ik begreep van De Bello Gallico al weinig. Al dat gedoe met cohorten en ontleden van ingewanden om de krijgskansen in te schatten. Waarom moest Julius Caesar zo nodig Gallië veroveren? Had hij zich niet beter bij zijn schrijfhobby kunnen houden? En Herodotus, doodsaaie schrijver, ook al oorlog en nog eens oorlog. Zelfs bij Homerus, toch wel prachtige poëzie als je die hexameters hebt ontcijferd, draait het allemaal om de Trojaanse oorlog en de nasleep ervan. Die oorlogen in verleden en heden slaan in mijn kop om in onrust over de toekomst. Wat moet er van de wereld worden? Waren twee wereldoorlogen niet genoeg? Laatst werd op het journaal verteld dat er nog nauwere samenwerking in Europa komt. Wordt niets, met aartsvijanden Duitsland en Frankrijk onder één dak.

Ik begrijp best waarom er oorlogen zijn. Mannelijke hormonen. Ik zie, voel en ruik ze om me heen. In de klas zitten een paar vervelende pubers. Henk de Bruin is het ergst. Ettertje. Geniepig plakkertje. Ik voel dat hij aan me wil zitten maar gelukkig durft hij het niet. In de lunchpauze mijd ik de tafel waar hij met z’n vriendjes zit te filosoferen. Die jochies maken me melancholiek. Ik ben de laatste tijd zelf al somber genoeg. Dat heeft mama vast niet gemerkt. Een en al defaitisme om je heen. Dwepen met Boris Vian, Sartre en Camus. Eindeloos zeuren over ‘de zinloze zin van het leven’. Die woorden ving ik laatst op toen ik langs hun tafeltje liep. Kan ik net gebruiken. Bloednerveus word ik als ik over mijn eigen toekomst nadenk. Zodra ik de kans krijg wil ik het huis uit. In deze villa aan de Floralaan leven we allemaal langs elkaar heen. Op school spreek ik tenminste nog iemand. Hoewel, echt hartstikke leuk is anders. Ik moet er niet aan denken te zakken. Ik heb geen vriendinnen in vijf gym. En de jongens, wat moet ik in godsnaam met die snotjongens in de vijfde die dan mijn klasgenoten worden. Nog erger dan het puistenkoppen-clubje van Henkie. En wat zullen pappie en mammie zeggen als ik zak? Zouden ze dat, met hun academische opleiding, als persoonlijk falen zien? Nou, ik ben alleen maar mezelf. Geen kloon. Van niemand.

Rob Roelands is misschien het enige lichtpunt in mijn leven. Hij heeft me een paar keer opgehaald om te gaan stadten. Ik twijfel of thuis iemand dat heeft gemerkt. Ik heb hem niet verder dan het halletje laten komen. Hij is veel ouder en dat vinden de ouwelui vast niet leuk. Bijna twintig. Hij is al een paar keer blijven zitten, vroeger, op een andere school. Waarom hij in de vijfde op het Kamerlingh Onnes Lyceum kwam vertelt hij aan niemand. Is hij van het Protestants Lyceum Eindhoven, het PLE, stomme naam, weggestuurd? Hij doet er geheimzinnig over. Het Kamerlingh Onnes heeft hem alleen maar geaccepteerd omdat pa directeur bij Philips is. Hij is trouwens helemaal niet dom, dus er moet iets anders zijn gebeurd. Iets met meisjes?

De keren dat hij me kwam ophalen gingen we meestal naar een fuif. Zou mama dat vroeger ook stoer hebben gevonden, met zo’n ouwe knul op stap? Hij draagt blauwe blazers alsof hij dertig is. En een puike blitse spijkerbroek en slobbertrui als we gewoon gaan stadten. Als hij voor zijn eindexamen slaagt ben ik ook hem kwijt. Hij wil naar Leiden, rechten studeren. Vreselijk afgezaagd. De gemakkelijkste studie. Het past wel bij Rob. Hij is zo oppervlakkig. Dweept met dat langharig tuig, Beatles, Stones en zo. Eindeloos gedreins op zijn transistortje, Radio Veronica zeker. Ik vind die muziek alleen maar lekker om op te swingen of twisten, mooi is anders. Drums die alles overstemmen. Knapen die niet kunnen zingen.

Van klassieke muziek houd ik wel. Dat heb ik aan pa en ma te danken. Eerlijk is eerlijk. Elke vrijdagavond nemen ze Peter en mij mee naar het POC, het Philips Ontspannings Centrum. Als pappie niet op reis is tenminste. Laatst speelde Jehudi Menuhin de romances van Beethoven, met het Brabants Orkest. Prachtig. Niemand had door dat ik met tranen in mijn ogen zat. Het maakte me gelukkig maar ook vreselijk weemoedig. Ik voelde een liefde die ik misschien nooit zal mogen beleven, voor de Grote Onbekende. Kun je naar iemand verlangen die je niet kent of nog niet hebt ontmoet?

RR is die Grote Liefde niet. Het is gewoon stoer om met zo’n ouwe knul op stap te gaan en te zorgen dat andere klasgenootjes me met hem zien. Hij zal in Leiden een hele club èles aantreffen die veel interessanter zijn dan Heleen Coppello. Ze zullen vast gewilliger zijn dan ik. Want dat is het probleem als we samen uitgaan. Na afloop weet hij altijd wel een donker gangetje te vinden waar ik hem van het lijf moet houden.

Ik ga nu iets opschrijven waarover ik nooit maar dan ook helemaal nooit met iemand praat. Sexualiteit. Ik droom er wel eens van dat ik me uitkleed terwijl Rob me beloert. Maar droom en daad ... Was er niet een dichter die dat zei? In mijn dromen heb ik een perfect lijf. Blond in plaats van rossig, blauwe in plaats van groene ogen. Zonder heupen die te breed, borsten die te klein, benen die te dik zijn.

Ik haat mijn lijf. Rob krijgt het voor geen goud te zien. Hij amuseert zich maar in Leiden. Het is al twee weken geleden dat hij me voor de laatste keer mee uit vroeg. Aan het eind van de avond liep het weer mis, maar ik heb hem wel een tongzoen toegestaan. Hij stonk naar knoflook en smaakte naar Caballero. Vies hè? Die smaak kwam misschien doordat ik zelf als een schoorsteen had gerookt. Wanneer zou mama zich voor het eerst door een jongen hebben laten betasten? Gek, zoiets vraag je niet aan je moeder. Nou, als ze het mij zou vragen mag ze best weten dat ik het keihard afhoud, al twijfel ik soms of ik gewilliger zou moeten zijn. Moet ik hem dan in mijn bloesje laten graaien, zijn hand tussen mijn benen laten strijken?

Anja Aandeweg hebben ze thuis nooit gezien. Ze komt van een andere planeet. Op school noemen ze haar ‘de Limburgse slet’. Ze is de enige in de klas met een zachte G, misschien wel op de hele school. Valt helemaal buiten de boot. Vader schijnt bij Daf te werken, niet bij Philips zoals iedereen. Dus mijn ouders kennen die van haar zeker niet. Er wordt gekletst dat ze het al met studenten doet. Eindhovense studenten, zeker. Volgens pappie telt eigenlijk alleen Delft mee. Beetje arrogant, vind ik.

Mama kent Margriet Grooters wel. Ze noemt haar altijd ‘dat aardige meisje’. Margriet is bloedserieus. Ze wil Frans studeren, in Leiden net als Rob. Maar die ziet haar niet staan want ze draagt een bril. Ik hoorde Henkie de Bruin haar laatst ‘dikkie dikbeen’ noemen. Mij noemen ze Stoplicht, door de kleur van mijn haar. Van wie heb ik dat? Sommige meisjes worden ‘bloemkolen’ genoemd. Ze voldoen niet aan het schoonheidsideaal van de pubertjes. Een meisje dat er sexy uitziet, in de ogen van de jongens wel te verstaan, noemen ze een stoot. Walgelijk, die bijnamen. Margriet is prima. Gaat ze echt alleen maar naar Leiden om Frans te studeren of om een Meestertje of Doktertje te strikken? Ga ik haar toch eens vragen, recht op de man af. Of moet je ‘op de vrouw af’ zeggen? Dure grap voor haar pa, een dochter in Leiden. Zeker als ze lid wil worden van de VVSL, de Vereeniging voor Vrouwelijke Studenten te Leiden. Mama is ook èle geweest. Of zeg je dat je èle bent, eens èle, altijd èle? Chique hoor. Ze heeft kunstgeschiedenis gestudeerd maar er nooit iets mee gedaan. Het enige dat ze van haar studie heeft overgehouden, is haar jaarclub. Eén keer per jaar een dagje golfen met een aantal vrouwen die zich belangrijk voelen omdat ze hebben gestudeerd: is dat het resultaat van zes jaar studie?

Zou Margriets pa zich kunnen veroorloven om dochterlief zes jaar lang in Leiden te laten studeren? Hij zit in een lage vakgroep, kantoorbaantje, gewoon boekhoudertje of zoiets. Niet een vader die misschien wel in de Raad van Bestuur komt, zoals pappie. Margriet zal een beurs van het Philips-Van der Willigenfonds hard nodig hebben en daar kom je voor in aanmerking als je tenminste zeven gemiddeld op je eindlijst hebt. Zal haar wel lukken want ze heeft een studiekop.

Sorry voor mammie maar ik wil voor geen goud naar Leiden. Ik weet überhaupt niet of ik ga studeren. Desnoods een jaar verpleegster worden en dan maar verder zien, al moet ik er niet aan denken om zo’n vies mannenlijf te zien, laat staan aan te raken of te wassen. Ik heb wel eens gelezen dat mannen daar opgewonden van raken, door een verpleegstertje te worden gewassen. Moet ik niet aan denken. IJskoud washandje er tegenaan drukken? Trouwens, ook een bloot vrouwenlijf zou me tegenstaan. Ik heb zelfs mama of papa nog nooit bloot gezien. Zo intiem zijn we thuis niet. Nee, niet de verpleging in, gatsie. Dan nog maar liever au pair? Niet in Parijs, want Frans leer je toch nooit vloeiend. Londen, of op een Engels landgoed bij een adellijke familie met twee kinderen in schooluniform, zou dat mijn ouders trots op hun dochter maken?

Toch maar studeren dan? In Amsterdam bijvoorbeeld? Ik weet dat ze het thuis daar een rooie bende vinden maar ze kunnen gerust zijn. Naar Amsterdam wil ik ook niet. In de klas wil trouwens niemand in Amsterdam gaan studeren vanwege die puinzooi daar. Laatst op het journaal zagen we dat langharig tuig in Amsterdam in een huis had ingebroken om er te gaan wonen. ‘Kraken’ noemen ze het. Nee, geen Amsterdam voor mij. Een paar klasgenoten gaan naar Utrecht of Groningen. Niemand kent mensen die daar gestudeerd hebben. Pappie vast niet want hij vindt dat je met goed fatsoen eigenlijk alleen maar in Delft kunt studeren. Zijn collega’s bij Philips zijn bijna allemaal Delftenaren. Het Academisch Genootschap aan de Parklaan zit vol Delftenaren. Je schijnt het bij Philips te kunnen schudden als je geen Delfts ingenieur bent.

Bah, ik zit mijn tijd te verdoen met dagdromen en alles wat er in me opkomt op te schrijven. Als mama het zou lezen zou ze het bakvissengedaas vinden. De klok is onverbiddelijk. Verdorie. Het tennistoernooi begint morgen om negen uur. Ik heb er geen zin in. Dan nog liever het hele weekend blokken. Als ik de hele tijd op mijn kamer zit heeft niemand last van me. Er is wel een probleempje. Als ik op het laatste moment afbel word ik uitgekotst bij ELTV, de Eindhovense Lawn Tennis Club. En ik vind tennis best leuk.

Zou het mijn ouders iets kunnen schelen, als ik niet meer mag tennissen? Ik heb ze nog nooit bij een toernooi gezien. Ze weten vast niet hoe mijn tennisleraar heet. Het is meneer Draaier. Hij zal woest zijn als hij door mij het hele schema moet omgooien. Zou hij me überhaupt nog tennisles willen geven? Hij zegt altijd dat we hem maar Rudolf moeten noemen maar dat vertik ik. Veel te familiair. Ze hebben me thuis geleerd om altijd netjes ‘u’ en ‘meneer’ of ‘mevrouw’ te zeggen.

Trouwens, welk excuus moet ik aanvoeren? Dat mijn maandelijkse kwelgeest zich heeft aangediend? Klopt niet, het is pas twee weken geleden. Pa en ma zeggen altijd dat je niet moet liegen. Ik twijfel overigens wel eens of ze daar zelf consequent in zijn. Ik heb mama ook wel eens tegen pappie over hoofdpijn horen klagen terwijl het duidelijk was dat ze ergens geen zin had. Misschien noemt ze het een ‘smoesje’, voor mij is het gewoon liegen.

Ik heb geen idee wanneer mijn eigen moeder menstrueert. Ze weet haar rommel altijd keurig te verbergen en op te ruimen. Vrouwen en meisjes praten nooit over de maandelijkse plaag. Althans niet met mij. Zou mama dat ook hebben? Zich verbijten, tanden op elkaar, misselijkheid wegdrukken, stapels maandverband meenemen als ze ergens naar toe moet en maar wat meer naar de plee gaan. Net genoeg om die ellendige vloed op te vangen maar niet zo vaak gaan dat het opvalt. Er schijnt iets te zijn, tampax of zo, dat kun je in je stoppen. Gemakkelijk bij sport zegt men. Maar ik durf dat niet. Stel dat ik straks niet meer ontmaagd kan worden. Wanneer zou mama ontmaagd zijn? Zou ze al overgangsverschijnselen hebben? Impertinente vragen. Dat soort dingen vraag je niet aan je moeder. Toch vraag ik het me wel eens af. Ook hoe zij voorkwam dat ze zwanger werd. Of was het soms de eerste keer meteen raak? Dan ben ik … Sorry, nu slaat mijn fantasie op hol.

Mama vergeeft het me nooit als ik nu niet echt ga blokken. Ik wil zonder schuldgevoel nog even de stad in. Morgen is het zaterdag. Dan ga ik toch maar naar ELTV. Zondagavond een paar uur jaartallen stampen. Pfff.

Hoofdstuk

2

Zaterdag 6 maart 1965

Er is gisteravond iets gebeurd waardoor ik me rot voel. Ik zal proberen het van minuut tot minuut te beschrijven Ik heb de tijd want ik lig ziek in bed, in mijn pon, met dit blocnote en een balpen. Als ik iemand de trap op hoor komen stop ik de schrijfspullen snel onder de lakens.

Ik ben niet bij ELTV. Ik hoefde geen smoes te bedenken want ik ben echt ziek. Mama heeft vanmorgen afgebeld, nadat ze me eerst vroeg om mijn temperatuur op te nemen. ‘Vroeg’? ‘Dwong’, eigenlijk. Ik moet nu iets opbiechten. Ik had 37.3 maar heb haar gezegd dat ik meer dan 38 heb. Koorts, dus. Leugentje om bestwil. Moet ze toch begrip voor hebben?

Ik heb liggen piekeren. Gedachten schieten als losse flodders door mijn hoofd. Wat gebeurt er nu op de tennisclub? Draaier baalt als een stekker want hij moet het hele schema omgooien. In de herenkleedkamer kleden de jongens zich om, de meisjes in de dameskleedkamer daarnaast. Ik moet nog iets bekennen. Ik vind het altijd vreselijk vervelend om me daar om te kleden. Het liefst doe ik het schielijk als de kleedkamer leeg is. Hoe kom ik aan dat woord, ‘schielijk’? Vreselijk ouderwets. Ik zou aan mijn leraar Nederlands kunnen vragen of je dat woord anno 1965 nog kunt gebruiken. De Wilde heet hij. Mijn ouders komen nooit op ouderavonden. Wacht maar even. Als ze deze krabbels ooit te lezen krijgen, wat niet mag gebeuren, maken ze nader kennis. Op papier, tenminste. Zijn voornaam is Sebastiaan, verklap ik al.

Waarom dwaal ik toch altijd af? Wil ik überhaupt -jasses een germanisme, mag niet- aan De Wilde/Sebastiaan denken? Kan ik de klok terugdraaien door van me af te schrijven wat er gisteravond gebeurde terwijl ik het juist uit mijn herinnering wil weggummen?

Ik kan er niets aan doen, maar ik dwaal toch nog even af. Het beeld van die kleedkamer krijg ik maar niet uit mijn kop. Het is daar echt vervelend als er andere meiden, of vrouwen, zijn. Ik ga dan altijd met mijn gezicht naar de muur staan, leg mijn spullen op de zitbank. Tas, ballen, racket. Ik had dolgraag een houten racket willen hebben, een Dunlop, net als pappie en de klasgenoten uit het Villapark. Dat is te duur vinden mijn ouders, ik moet het met zo’n kunststof Snauwaert doen. Tennist lang niet zo lekker. Eérst eindexamen halen, zegt pappie steeds. Mammie steunt me niet. Ze vindt het niet de moeite waard om een conflict met haar man over futiliteiten te hebben. Wat zíj een futiliteit noemt!

Ik moet nóg iets kwijt, voordat ik aan gisteravond toekom. Na een middagje spelen zijn mijn spierwitte tennisrokje, shirt, sokken en schoenen roodbruin-oranje, van de gravel. Die zit soms zelfs tussen mijn tenen. Ik douche namelijk nooit in de kleedruimte. Ik zal wel gek zijn om daar mijn bh of onderbroek uit te doen. Het is al erg genoeg dat ze mijn dikke benen zien, van achteren, als ik dat stomme rokje aan heb. Sommige meiden kan het niets kan schelen om hun lijf te laten zien. Ze paraderen soms poedelnaakt naar de douche of naar de wc. Echt niet alleen de mooiste. Zelfs vrouwen op leeftijd met hangtieten komen druipend uit de douche en staan zich ongegeneerd af te drogen, tot die vieze klamme bossen tussen hun benen aan toe. Ik walg er van en toch kijk ik er stiekem naar.

Ik vraag me wel eens af hoe het bij de jongens toegaat. Ik durf het me nauwelijks voor te stellen. Zouden daar mannen in Adams kostuum de douche uitkomen? Zoals op die foto’s van een nudistenterrein die laatst in de Panorama stonden? Ongegeneerd, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Eerlijk gezegd, is dat eigenlijk ook zo. Waarom zou je je schamen voor het kostuum, of liever het ontbreken daarvan, waarmee je ter wereld bent gekomen? Mijn ouders hebben me met de paplepel ingegoten, dat je je blote lijf niet aan anderen laat zien. Ik heb geen idee hoe ze er onder hun kleren uitzien. Zien ze elkaar zelf wel eens bloot? In ieder geval hebben ze elkaar wel eens gezien want ze hebben Peter gefabriceerd. O ja, mij ook, toch?

Ik durf het eigenlijk niet op te schrijven maar ik heb me wel eens met beelden van de mannenkleedkamer in slaap gevingerd. In dat stomme boek dat mama me toestopte toen ik dertien was, Meisjes Vragen, stond daar iets over, ‘masturberen’. Er stond niet of het goed of slecht was. Ook niet hoe je het moest doen. Ik heb het zelf ontdekt, dat ik nat werd als ik me daar aanraakte, en een wee maar niet onplezierig gevoel kreeg als ik me op een bepaalde manier wreef of streelde. Ik doe het bijna nooit want ik voel me altijd zo eenzaam als eerst die enge schokken door mijn lijf gaan, en ik dan het gevoel heb dat ik in een peilloze leegte ben gezonken. In dat diepe zwarte gat val ik van pure ellende in slaap.

Ik kan het niet zonder fantasiebeelden. Ik zou er nooit voor uit zou durven komen, zelfs al werd ik uren gemarteld. Het gaat niemand iets aan dat ik voor me zie hoe ik me in de mannenkleedkamer sta uit te kleden als er net een blote man uit de douche komt ...

Stop Heleen!

Deze krabbels ga ik straks verscheuren. Of later, als dit blocnote en mijn schrift vol zijn, maar dan moet ik ze wel goed opbergen. In mijn rechterbureau-la onder een stapel schriften, tekenpapier, potloden, balpennen, gummen, een potloodslijper en een stuk of wat zakdoekjes. Zelfs als je de la per ongeluk opent zal niemand ze vinden.

Nu echt genoeg gemijmerd over de tennisclub en wat daar zoal bij komt kijken. Het kan me eigenlijk niets schelen hoe ze mijn afwezigheid opvangen. Het jeugdtoernooi van ELTV is Wimbledon niet. Verwerken wat er gisteren in de Poort gebeurde is echt wel belangrijker.

Terug naar vrijdagavond.

Ik heb nog een uurtje Latijn gedaan en toen Margriet gebeld om te vragen of ze mee wilde gaan naar de stad. Het is handig dat ze ook in Stratum woont, niet in het Villapark zoals bijna iedereen in de klas. We kunnen op de fiets altijd lekker even kletsen en roddelen. Het duurde even voordat ik haar aan de lijn kreeg. Ze kon niet vrij praten want de telefoon hangt bij haar thuis in het halletje bij de voordeur en daar lopen steeds broers en ouders langs. Ze wilde niet mee als we naar de Poort gingen, en daar wilde ik nu juist naartoe. De Poort van Cleef, op de Markt. Veel meisjes vinden het daar eng. Er gaan verhalen dat daar stickies worden gerookt. Ik niet, ik rook gewoon Caballero’s. Veel te veel vind ik zelf eigenlijk. Maar mama paft bij het bridgen altijd de ene filter-Peter Stuyvesant na de andere. Als ik het hardop zou zeggen zou ze me brutaal vinden.

Ik heb echt geen idee hoe een stickie ruikt of smaakt. Kan me ook niet veel schelen, het schijnt ongezond te zijn en daar doe ik niet aan mee. Ik moet oppassen geen kettingroker te worden, dat weet ik echt zelf wel. Of moet ik ‘rookster’ schrijven? Ziet er raar uit op schrift. Ik zou gewoon helemaal moeten stoppen maar iedereen rookt. Is dat een goede reden om iets te doen? Moet ik over nadenken. Voorlopig heb ik andere dingen aan mijn kop. Eerst nog uren les, dan de schoolreis en tenslotte het eindexamen. Het is net als of ik drie bergen achter elkaar moet beklimmen, steeds hoger. Het drielandenpunt, dan de Mont Blanc, tenslotte de Mount Everest. Kotsneigingen krijg ik ervan. Heeft iemand dat wel eens gemerkt, dat ik bleek zag?

Ik had er de pest in dat Margriet niet meeging en wist bij god niet wie ik nog meer moest bellen voor de Poort. Ik twijfelde of ik dan alleen zou gaan want ik weet dat Pappie dat maar zo zo vindt. Mammie misschien ook maar als het om straffen gaat verschuilt ze zich altijd achter hem. Helaas voor hem, hij was niet thuis en ‘les absents ont tort’, zeggen ze toch in Frankrijk? Als dat zinnetje in de eindexamentekst staat, kom ik daar wel uit. Ik kon mama niet vragen of ze het goed vond want ze had zoals gewoonlijk een bridge drive in de stad. Alles wat niet met bridge te maken heeft is voor haar tabula rasa.

Hè hè, ik hang weer de gymnasiaste uit. In zes alpha worden we ook zo volgestampt met Latijn en Grieks. En nu laat tabula rasa me verdomme niet los. Hoe kom ik in Godsnaam aan die uitdrukking, wat betekent het ook weer? Je zou denken dat Tabula tafel betekent maar in de tweede klas leer je al dat tafel in het Latijn mensa is. Volgens Wolters Woordenboek Latijn is een tabula een ‘tablet’, niet om te slikken tegen de hoofdpijn, maar een schijfplankje van was. Wat weer niets met ‘wassen’ te maken heeft. Verwarrend is taal. In het Frans is een ‘rasoir’ een scheerapparaat. ‘Geschoren schrijfplankje’? Dat slaat nergens op. Ik heb weer even in de Wolters gekeken. ‘Rasus’, wat de mannelijke vorm van ‘rasa’ zou moeten zijn, staat er niet in. Zou het een stamtijd zijn? Als ik de stamtijden in mijn grammatica opsla, vind ik ze bij de derde conjugatie: rado, rasi, rasum, ‘krabben, schaven, open krabben, rakelings er langs gaan, uitwissen.’ Tabula rasa, een plankje waarvan de was is weggekrabd. Dus voor ma is de Poort maagdelijk terrein? Nogal wiedes, ze is van de ballroom-generatie en heeft helemaal niets met beat.

Wat ben ik toch een warhoofd. Ik word er bloednerveus van. Ik wilde vertellen wat er gisterenavond is gebeurd maar maak allemaal krabbels over stamtijden. Dit grapje heeft me meer dan een kwartier gekost. Ik wil een uurtje gaan maffen – ik ben per slot van rekening ziek – dan opstaan en gaan blokken. Stel dat ik zo zit te modderen, straks, tijdens het examen. Wordt een drama.

Weer terug naar vrijdag.