Hoe een zomer in Drenthe alles veranderde

Rianne Robben

Colofon

CW: Dit boek behandelt homofobie en thema’s daaraan gerelateerd.

Vertel de wereld wat je vindt van #Zomerburen

Vind de auteur: @riannerobben

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 285/W092001

© 2020 Blossom Books

© 2020 Rianne Robben

Omslagillustratie: Bente van der Wouw

Opmaak omslag en binnenwerk: Anne van Haarlem

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ons op blossombooks.nl

Lieve lezer,

Als uitgever vind ik het enorm belangrijk om een divers aanbod van boeken te hebben; we willen namelijk dat er op onze planken voor iedere lezer een boek staat. Ik ben dan ook ontzettend trots dat we weer een boek aan onze lijst mogen toevoegen met een hoofdpersoon die (hopelijk) voor een hoop herkenning zal zorgen bij lezers. Niet alleen vanwege de zoektocht naar haar eigen identiteit, maar óók omdat het verhaal zich voor een groot deel in Drenthe afspeelt – en laten we eerlijk zijn, dat is ook weleens leuk!

Zomerburen van Rianne Robben gaat over de letter uit LHBTQ+ die niet vaak aan bod komt; namelijk de B van biseksualiteit. Wij hebben maar één ander boek over biseksualiteit op onze lijst staan (namelijk De eigenzinnigheden van Leah Burke van Becky Albertalli) en Fleur sprong een gat in de lucht toen dit boek in onze inbox verscheen. Rianne heeft een verhaal geschreven dat Fleur heel graag had willen lezen toen ze vijftien was.

Ik wens je heel veel leesplezier! Ik ben ontzettend benieuwd wat je ervan vindt. Laat je het aan ons weten?

#spreadthebooklove

Myrthe Spiteri

Eigenaar en uitgeefdirecteur Blossom Books

PS Mocht je je afvragen of het boek #ownvoices is of niet, ga dan na hoeveel het toevoegt aan je mening over het boek en waarom je dat zo graag wilt weten. Becky Albertalli (die auteur die ik net noemde), schreef hier een heel mooi artikel over dat ik je aanraad te lezen.

Dit boek is voor de twijfelaars. Voor iedereen die ooit twijfelde aan zijn/haar/hun geaardheid, identiteit en breder, voor iedereen die ooit twijfelde aan zichzelf.

En voor mijn opa’s, die beiden overleden (net) voordat dit boek verscheen.

Al wie hier samenkwam uit verre streken,

het land ontgon en zich een woonplaats schiep,

was elders uitgestoten, uitgeweken,

en droeg het hart in haat, tien turven diep.

Novemberland, Koos Schuur

1

‘Dan ga ik maar eens.’ Niels staarde haar aan. Een week na hun diploma-uitreiking had hij besloten om een vliegticket naar Australië te boeken.

Olivia was met hem meegekomen naar Schiphol, en het was zonder twijfel een van haar minst favoriete maandagen ooit.

Ze keek in zijn bruine ogen. In de auto naar het vliegveld had hij het gehad over ‘afstand’ en ‘rust nemen’. Ze vroeg zich af of ze hem nog wel een afscheidskus kon geven. Hij wilde afstand, maar… niet van haar, toch?

Haar ogen prikten en ze slikte een keer. ‘Veel plezier.’ Ze veegde haar klamme handen af aan haar broek en ze gaven elkaar een ongemakkelijke knuffel.

Wel een kus, niet een kus? Wie gaf er in vredesnaam alleen een knuffel als haar vriend over een paar uur naar een ander continent vloog?

Geen van beiden zeiden ze iets. Dit was hopeloos.

Ze probeerde om niet te denken aan de beroving van eerder die zomer, de gebeurtenis die Niels naar Australië dreef. Aan het mes dat op zijn keel was gezet, terwijl zij ernaast stond. Aan het horloge dat hij maar een paar uur eerder van haar had gekregen. Hij had het nét niet snel genoeg losgemaakt.

Ze schudde haar hoofd. Hij had het niet uitgemaakt. Ze kon hem toch gewoon een kus geven?

Op het moment dat ze zich naar hem toe boog, schoof zijn moeder Annemarie haar aan de kant.

‘Dag, lieverd,’ zei ze terwijl ze hem stevig omhelsde.

Zijn vader sloeg hem op zijn schouder. ‘Pas goed op jezelf, Niels.’

Toch maar geen kus dan. Nog even en hij zat aan de andere kant van de wereld. Lusteloos stak ze haar hand de lucht in om naar hem te zwaaien.

‘Komt goed.’ Niels grijnsde en verdween door de poortjes van de douane.

Zijn ouders hadden altijd al gewild dat hij een tussenjaar nam, net zoals ze dat zelf vroeger hadden gedaan. Toen Niels eerder had gezegd dat hij meteen ging studeren, had zijn vader zelfs gevraagd of dat Olivia’s idee was.

Niels had haar vanochtend beloofd dat hij zou bellen zodra hij geland was. Daar hield ze zich aan vast. Hij ging niet voor eeuwig weg.

Over zes weken begonnen hun lessen aan de universiteit. Ze hoopte dat Niels van zijn tussenjaar een tussen-paar-weken maakte. Zodat hij op tijd terug zou zijn. Ze zouden samen Nederlands gaan studeren.

Met een zucht pakte ze haar telefoon uit haar jaszak. Ze had tweeënveertig berichten gemist in het Brooddeeg-groepsgesprek met haar vriendinnen. Ze scrolde erdoorheen.

Haar duimen hingen nog even boven het scherm, maar na drie pogingen drukte ze eindelijk op verzenden.

Olivia de Vries

Hij is vertrokken hoor

Noorse bosman

Nu maar hopen dat hij bij aankomst meteen gebeten wordt door een koala!!! Serieus, wie gaat er nu naar Australië zonder jou?

Sarisha

Gaat het een beetje?

Sarisha

@Noorse bosman koala’s worden met uitsterven bedreigd. Ik denk niet dat ze daar in rijen klaarliggen om hem te bijten.

Noorse bosman

Je weet maar nooit!!! Volgens mijn zus kunnen ze een variant van chlamydia op mensen overdragen. Dan plassen ze zo over je heen!

Sarisha

Waarom denk je dat ze met uitsterven bedreigd worden? Naast alle bosbranden en zo? Chlamydia maakt die arme dieren dood of onvruchtbaar.

Sarisha

Het enige medicijn is antibiotica, maar daardoor kunnen ze geen eucalyptusbladeren meer eten

Sarisha

Of, dat zegt het internet

Olivia de Vries

Moeten we het nu over soa’s hebben?

The GIF Master

*GIF*

Blijkbaar waren er gifjes over chlamydia.

Noorse bosman

Kunnen we het er niet gewoon over eens zijn dat als Niels een dier was, hij een koala zou moeten zijn??

Olivia de Vries

Hij is niet zo slecht. Hij komt binnenkort terug

Noorse bosman

Natuurlijk

Noorse bosman

Hajar, kun je een gif sturen van een sloopkogel? Ik wil graag iemand die dat bord voor Oli haar kop sloopt...

The GIF Master

Waarom ben jij zo?

The GIF Master

*GIF*

Sarisha

@Olivia de Vries je mag me altijd bellen, ook hier in sunny Suriname

Olivia de Vries

Het komt echt goed

Ze drukte de chat weer weg omdat Annemarie haar arm aanraakte. En omdat Noor ondertussen al een paar minuten lang een spraakbericht aan het opnemen was.

Annemarie glimlachte. ‘Ik dacht, ik knuffel hem maar even want anders wordt het straks nog lastiger voor je. Gaat het een beetje?’

Olivia knikte. Niels’ vader, Aad, zocht naar de autosleutels. In het fletse licht van de vertrekhal leken zijn langzaam grijs wordende slapen grauw. Van tevoren hadden ze afgesproken dat Annemarie en Aad haar weer thuis zouden afzetten. Ze had nog nooit zonder Niels tijd met hen doorgebracht en het voelde bijzonder ongemakkelijk.

‘Gevonden,’ Aad stak een sleutelbos in de lucht.

Eigenlijk had ze helemaal geen zin om met hen mee te gaan. Vanuit haar ooghoek zag ze mensen naar de treinen lopen.

‘Ik hoef eigenlijk helemaal niet met jullie mee.’

‘Wat zeg je?’ Aad draaide zich naar haar om.

‘Ik ga naar mijn opa en oma. In Drenthe. Ik hoef niet met jullie mee.’ Ze greep haar tas wat steviger vast. Niels had hem net in de auto aan haar gegeven. Hij zat vol spullen die nog bij hem hadden gelegen. Waaronder een stapel shirts en truien die ze weleens was vergeten na het zwemmen.

‘Je grootouders?’ Annemarie fronste. ‘Maar daar heb je helemaal niets over gezegd.’

‘Ik heb het vanochtend pas met ze geregeld.’ Dat was niet waar. Ze had helemaal niets met haar opa en oma geregeld, maar dat was een zorg voor later. Ze wilde hier weg, nu. ‘Het is maar een klein stukje vanaf hier. Ik ben het gewend. Ik kan gewoon beneden op de intercity naar Groningen of Leeuwarden stappen.’

‘Een klein stukje? Hoe ver is het wel niet rijden naar Drenthe?’

‘Tweeënhalf uur.’

Annemarie keek haar onderzoekend aan. ‘Is dat waar je vroeger woonde?’

‘Ja, daar in de buurt.’ Olivia veegde een pluk haar uit haar gezicht. ‘Ze weten dat ik kom.’ Ze was even stil en toen de ouders van Niels niets zeiden, voegde ze eraan toe: ‘Bedankt voor het aanbod. Dag.’ Van over haar schouder zag ze dat Niels’ ouders haar niet achternaliepen.

Met grote passen liep ze naar het scherm met aankomst- en vertrektijden. De trein naar Amsterdam vertrok over vijf minuten, maar… ze kon gewoon naar Drenthe gaan, toch? Dan had ze technisch gezien ook niet tegen Niels’ ouders gelogen. Haar ogen dwaalden af naar de intercity naar Groningen. Nog tien minuten.

Opa of oma kon haar vast wel van het station ophalen.

Op station Zwolle sloeg de wind Olivia in het gezicht. Ze trok haar zomerjas dichter om zich heen en liep naar de andere kant van het station terwijl ze uitcheckte bij de NS. Ze had ondertussen drie keer geprobeerd om haar opa en oma te bellen, maar zonder succes.

De trein waarmee ze het laatste uur moest reizen, stopte gemiddeld om de vier minuten. En dus stapte ze dankbaar de stiltecoupé in. Het oudere koppel dat schuin tegenover haar zat, bleef echter met elkaar praten en dus zette ze haar muziek harder totdat ze niets anders hoorde dan Vance Joy.

Totdat ze bedacht dat Vance Joy een Australische zanger was en Niels nu naar Australië vloog. Niels. Ze wisselde naar Rihanna.

Met een schuin oog keek ze naar het aantal notificaties op haar telefoon. Ze had haar vader een berichtje gestuurd, maar dat had hij nog niet gelezen. Noor bleef ondertussen maar spraakberichten sturen. En hoewel het in Suriname nacht was, beantwoordde Sarisha ze allemaal. Waarschijnlijk de schuld van haar jetlag.

Olivia pakte haar laptop uit haar tas en zette die op het tafeltje voor haar.

De wifi in de trein was net goed genoeg om de laatste openstaande webpagina te laden: een lijst van studentenkamers in Amsterdam, waar ze samen zouden gaan wonen.

Toen Niels in de richting van de douane was gelopen, had ze de schram op zijn keel nog kunnen zien. Op wat contant geld na waren ze tijdens de beroving niets verloren, de overvaller was weggerend voordat Niels zijn horloge had kunnen afdoen. En toch voelde het alsof ze hem was kwijtgeraakt.

2

Na een uur stopte de trein in Emmen. Het station had maar twee sporen, ook al was het een van de grootste steden van Drenthe. Een voor de trein die naar Zwolle toe ging en een voor de trein die uit Zwolle terugkwam. Ze wist niet zeker of het kwam omdat de mensen hier praktisch waren of omdat bijvoorbeeld alleen de stad Amsterdam al bijna twee keer zoveel inwoners had als heel Drenthe.

Voordat Olivia met haar ouders naar Amsterdam was verhuisd, hadden ze in een klein dorpje in de buurt van Emmen gewoond. De omgeving was een doolhof van voormalige veenkoloniën in het midden van het vroegere Bourtangermoeras. Haar opa en oma woonden iets verderop.

De laatste keer dat ze op dit station stond, was toen ze nog in Emmen naar de middelbare school ging. Het was net iets minder dan vijftien kilometer fietsen geweest en daarom mocht ze in de winter soms met de bus.

De zon was inmiddels achter de wolken verdwenen en het begon te regenen terwijl ze het perron af liep. De zeegroene tas die ze van Niels had gekregen, sloeg tegen haar bovenbenen. Hij was er altijd van overtuigd geweest dat de stof van de tas blauw was.

Aan de andere kant van het station vertrok de bus naar Nederermerscheen. Het dorp waar haar opa en oma woonden. Ze miste Amsterdam al toen ze zich op het bankje bij de bushalte liet vallen en erachter kwam dat de volgende bus pas over vijftig minuten vertrok. En dat het dak van het bushokje lek was.

Haar voeten tikten ongeduldig op de tegels terwijl ze om de paar tellen een blik op haar horloge wierp. Voor haar gevoel was ze ondertussen een kwartier verder, maar dat bleken… twee minuten. Geweldig.

Ze pakte haar telefoon uit haar jaszak en probeerde nog een keer opa en oma te bellen. In gesprek. Ze zuchtte en staarde naar de tegels voor zich, waar ineens twee afgetrapte sneakers waren verschenen.

‘Heb je een lift nodig?’ klonk het. ‘De volgende is een belbus, als je die niet een uur van tevoren hebt gebeld dan komt hij niet.’

Olivia schudde haar hoofd en hield haar ogen op haar telefoon gericht. Waarom belden haar opa en oma nu niet terug? ‘Ik red me wel.’

‘Weet je het zeker? Ik ben geen enge seriemoordenaar of zo.’

‘Wat?’ Fronsend keek ze op, recht in een gezicht vol zomersproeten. Het meisje voor haar droeg een gestreept T-shirt en daarover een geblokte blouse. Er hingen regendruppels in haar bruine krullen. En was dat…

‘Ik vroeg me al af wanneer je me zou herkennen,’ ze grijnsde. ‘Je opa en oma hebben helemaal niet gezegd dat je langs zou komen. We kunnen je zo afzetten. Hoe gaat het met je?’

‘Ja, nee, goed! O! Wat ben jij veranderd!’

‘Dat hoor ik vaker.’ Ilse lachte.

Met grote ogen keek ze naar het buurmeisje van haar opa en oma. Toen Olivia drie jaar geleden verhuisde had Ilse nog steil zwartgeverfd haar gehad, drie extra piercings en donker gestifte lippen. Ze sloeg haar armen om Ilse heen. ‘Ik had niet gedacht je hier al te zien.’

‘Nee, hè? Zo leuk! Ik kom net terug uit Leiden, daar ga ik na de zomer studeren.’

‘Toe maar. Geen herkansingen zeker?’

‘Alleen voor Engels, maar kom op, we moeten gaan. Pieter staat te wachten en anders wordt hij chagrijnig. Jij kunt voorin zitten als je wilt.’ Ze pakte Olivia’s tas op en liep richting de parkeerplaats. Daar stond alleen een zwarte Renault geparkeerd.

Terwijl Ilse hun tassen in de kofferbak gooide, schalde de stem van haar broer Pieter al boven de radio uit. ‘Wie heb je nu weer opgepikt?’

‘Olivia!’

‘Huh?’

‘Van de buren.’

‘Zeg dat dan!’ Hij draaide zich om en gooide de autodeur voor haar open. ‘Hé, Olivia. Moet ik je bij je opa en oma afzetten?’

Ze glimlachte voorzichtig. ‘Als dat kan. Het hoeft echt niet, hoor. Ik kan ook wel hier op de bus wachten. Ik bedoel, als het niet te veel moeite is?’

Pieter grinnikte. ‘Niets veranderd dus.’

Terwijl ze instapte, kamde hij met zijn vingers door zijn blonde haren. In tegenstelling tot Ilse zag hij er nog precies zo uit als drie jaar geleden.

Ilse was ondertussen op de achterbank gaan zitten en hing tussen hen in. Ze keek van Pieter naar Olivia. ‘Je gaat me niet vertellen dat je hem wél meteen herkende. Dat is gewoon lomp. Ik weet dat ik nog in mijn punk-fase zat toen jullie verhuisden, maar kom op.’

Voordat Ilse nog meer kon zeggen, reed Pieter de parkeerplaats af en gebaarde dat ze haar gordel om moest doen. Hij trok zo hard op dat ze weer naar de achterbank werd geduwd. Ze protesteerde luid.

‘Ik zei toch dat je je gordel om moest doen.’

Het was alweer opgehouden met regenen en de zon scheen fel door de voorruit. Met zijn voet nog op het gaspedaal keek Pieter opzij. ‘Dus, blijf je lang bij je opa en oma? Je opa vertelde me dat je Nederlands gaat studeren? Klopt dat? Samen met je vriend? Hoe heet hij ook alweer. Niek? Nico? Niels!’

Olivia vroeg zich af hoe veilig het was om uit een auto te springen die tachtig kilometer per uur reed. Toen antwoordde ze: ‘Niels, inderdaad. Hij is op dit moment onderweg naar Australië, hij is gaan reizen.’ De woorden prikten op haar tong.

‘O, wat doe je dan hier?’ Ilse hing weer met haar hoofd tussen Pieter en Olivia in.

‘Ilse.’ Pieter keek haar via de binnenspiegel aan.

‘Wat? Haar vriendje is naar Verweggistan vertrokken. Dan ga je ijs eten en series kijken. Niet op bezoek bij opa en oma.’ Ilse hield haar bruine ogen op Olivia gericht. ‘Hoelang zijn jullie al samen?’

Drenthe kende twee soorten dorpen: dorpen die gebouwd waren op het veen en dorpen die gebouwd waren op het zand. Mensen uit veendorpen als Nederermerscheen stonden er in de regio om bekend dat ze nogal direct waren. Ilse was daar geen uitzondering op.

Weer klonk Pieters stem waarschuwend door de auto, maar Olivia haalde haar schouders op. ‘Bijna twee jaar.’ Na een paar tellen voegde ze eraan toe: ‘Het is niet uit, hoor, hij wilde alleen wat afstand na… een aantal dingen.’

‘Ik dacht ook niet dat het uit was. Ik wilde gewoon zeggen… zolang je bij je opa en oma bent, mag je altijd bij ons langskomen. Ik vind het echt geen probleem om samen een bak ijs leeg te eten als je hem mist.’

Olivia slikte alleen maar en wreef in haar ogen. Waarom was ze nu weer zo overstuur, hij was niet dood of zo. Ze probeerde te lachen, maar toen dat niet lukte mompelde ze in plaats daarvan: ‘Het komt wel goed.’

Pieter wierp weer een korte blik opzij. ‘Hoelang ben je van plan bij je opa en oma te blijven?’

‘Dat heb ik nog niet echt met ze overlegd.’

Een halfuur later reden ze Nederermerscheen binnen. Een dorp gevormd door dezelfde drie-eenheid als veel andere dorpen: de kerk, voetbal en carnaval.

Ilse had de hele weg aan één stuk door gepraat over haar aankomende studie Sterrenkunde, het studentenhuis dat ze had bezocht in Leiden, het boek dat ze in de trein had gelezen – Steeds verder weg van Helena Fox – en hoe een van hun paarden vanochtend vlak voordat ze weg moest op haar had geniesd, waardoor ze onder het snot had gezeten.

Aan de rand van het dorp vormden een stuk of tien boerderijen de grens met Duitsland. Haar opa en oma woonden in een van de eerste huizen en hadden naast honderd koeien ook een aantal hectare grond. Of, een aantal bunder, zoals opa zou zeggen.

Toen Pieter de oprit van haar opa en oma opreed, kwamen hun twee Duitse herders de garage al uit gerend. Pieter glimlachte en zette de auto stil terwijl de honden eromheen renden.

Als ze het zich goed herinnerde, hadden Pieter en Ilses ouders ook een herder maar geen Duitse. Een Mechelse. Of een Zwitserse misschien.

Ilse stapte als eerste uit en meteen sprong een van de herders tegen haar op. Toen ze hem aaide, kwispelde hij zo hard dat zijn staart bij elke beweging tegen de auto sloeg. Ze opende de kofferbak. Met haar hand al op het portier, draaide Olivia zich haastig nog even naar Pieter toe. ‘Dank je wel voor de lift!’ Ze stapte uit de auto en nam haar tas van Ilse aan. ‘En jij bedankt dat je me hebt gered op het station.’

‘Geen probleem. Ik wil sowieso altijd ijs eten. O, en zaterdag is er een schuurfeest! Zolang je opa en oma hier wonen, ben je zover ingeburgerd dat je gewoon móét komen. Stuur me gewoon een berichtje als er iets is, oké? Je hebt mijn nummer.’

Pieter liet de motor draaien. ‘Il, wil je naar huis lopen?

Ilse lachte. ‘Tot snel!’

Olivia keek hoe de auto het erf af reed, tot een stem achter haar bromde: ‘Wat doe jij hier?’

3

Na zijn ‘begroeting’ draaide haar opa zich weer om en liep via de zijdeur terug de boerderij in. Hij had zijn pet naar achteren geschoven en schopte binnen direct zijn klompen uit. Zijn dikke grijze sokken lieten een vochtige afdruk achter op de tegels.

Ze volgde hem gedwee naar de keuken, waar oma de afwas stond voor te spoelen. Blijkbaar hadden ze net thee gehad. In tegenstelling tot haar ouders gebruikte die daar nog een flinke dosis zeep voor waardoor het schuimende water bijna over de rand kolkte.

Toen ze Olivia zag, sloeg ze haar natte hand voor haar mond. ‘Hoe kom jij hier?’

‘De buren kwamen haar brengen,’ antwoordde opa in haar plaats.

Oma knikte kort, alsof dat alles verklaarde. Toen keek ze naar de tas aan Olivia’s schouder en pakte de theepot, die ondersteboven op het aanrecht stond uit te lekken. ‘Zal ik dan maar opnieuw theezetten?’

‘Graag.’

Tien minuten later zat Olivia in een van de bruine stoelen in de woonkamer met haar handen om de enorme mok thee die ze van haar oma had gekregen.

Opa zette een schaal koekjes op tafel.

Net toen Olivia een slok wilde nemen, zei oma: ‘Lieverd, ging Niels vandaag niet naar Australië?’

‘Ja.’ Ze beet op haar lip. De woorden kwamen stroef uit haar keel. ‘Ik heb hem uitgezwaaid op Schiphol en daarna ben ik hiernaartoe gekomen. Is dat oké? Ik heb jullie geprobeerd te bellen.’

‘Natuurlijk is dat prima. Je mist hem zeker al?’

Olivia zette haar kop thee weer op tafel en haalde een hand door haar blonde haar. In tegenstelling tot in Amsterdam was in Nederermerscheen vrijwel iedereen blond. Dat scheelde weer, dan deed niemand in het dorp haar aan Niels denken.

‘Een beetje,’ zei ze uiteindelijk. Ze rechtte haar schouders. ‘Maar het is supertof dat hij het doet.’

‘Precies.’ Oma duwde Olivia een tweede chocoladekoekje in handen. ‘Blijf je slapen vanavond? Het wordt al laat.’

Ze knikte. ‘Ik denk het wel.’

‘Zou ik ook doen. Ik zou laat op de avond niet meer naar de Randstad reizen. Je weet niet wat of wie er allemaal rondloopt in die grote steden in het westen.’

Voor mensen zoals opa en oma was Nederland opgedeeld in drie gebieden: het land onder de rivieren, de Randstad en thuis.

‘Heb je een pyjama bij je?’

‘Ik denk dat er wel eentje in mijn tas zit, maar als ik er eentje zou kunnen lenen, zou dat geweldig zijn.’

‘Natuurlijk, je zus vergeet ze altijd dus ik heb hier genoeg kleren voor je.’

‘Dus ik kan wel een poosje blijven?’

‘Dat hoef je toch niet te vragen, lieverd.’

Opa liet zich achteroverzakken in zijn stoel. ‘Ik wil alleen even gezegd hebben: ik blijf erbij dat die reis naar Australië vluchtgedrag is van Niels, omdat jullie beroofd zijn.’ Na een boze blik van haar oma voegde hij eraan toe: ‘Blijf zolang als je wilt. De deur is lös,’

‘We hebben nog wel wat zadels liggen, als je wilt paardrijden.’

Olivia knikte. ‘Bedankt, oma. Ik weet nog niet zo goed wat ik wil.’

‘We kunnen ook altijd een paar extra handen gebruiken op het land. Het is niet meer zo zwaar als vroeger, maar ik ben natuurlijk wel ouder geworden.’

Ze keek naar opa’s gerimpelde handen.

Hun familie was al langer boer dan Nederermerscheen bestond. Honderdvijftig jaar geleden was Nederermerscheen alleen maar moeras geweest. Blubber. Totdat ze het veen hadden ontgonnen en de kanalen met de hand hadden uitgegraven om akkers te maken.

Ondertussen was de laatste turfwinning al bijna twintig jaar geleden. In tegenstelling tot wat haar opa beweerde, had hij er nooit iets voor hoeven doen. Zijn ouders hadden altijd al koeien gehad. Ze keek hem weer aan. ‘Natuurlijk.’

Hij strekte zijn benen. ‘Ik zeg het maar. Gaat je vader Anna trouwens nog helpen met verhuizen? Het is toch wel heel wat hè, zo’n zus die naar Londen verhuist.’

‘Klopt!’ Ze nam een hap van haar chocoladekoekje en veegde de kruimels uit haar mondhoek. ‘Papa moet werken dus hij kan niet, maar mama is daar nu.’

‘Hij is nog steeds bang voor vliegmachines, dus?’

‘Hm-hm.’

‘Ik hoop dat ze het zonder hem een beetje redden daar. Drie kunnen toch meer dan twee,’ mompelde haar oma.

‘Nog thee?’ Opa pakte de pot van tafel. Ze knikte en hij vulde eerst zijn eigen glas, en toen de mok van Olivia bij. ‘Eet je vanavond mee? Dan gooi ik nog wat extra eerdappels in de pot.’

‘Jan, we gaan toch geen aardappelen eten vanavond? Dat is toch niet leuk voor Olivia? We moeten vieren dat ze er is.’ Direct schoof oma haar een derde koekje toe. ‘Je blijft hier gewoon slapen vanavond en we gaan iets leuks doen. Ik zal de oude slaapkamer van je vader even klaarmaken.’

Opa nam traag een slok van zijn thee. ‘Een poos hier zal je goed doen, Oli. Even uit die stadse luchten. Ik snap nog steeds nie da je ouders doar binnen goan wonen.’

‘Het was makkelijker met Anna’s studie en mams promotie.’

Anna had overwogen om op kamers te gaan omdat Psychobiologie alleen in Amsterdam te volgen was, maar met hun moeders promotie naar een groot kantoor in Amsterdam en hun vader die toch al in Utrecht werkte, waren ze allemaal naar Amsterdam verhuisd. Na de zomer begon Anna aan een master Neurobiologie in Londen.

Opa schudde zijn hoofd. ‘Londen. Doar wi’k dood nog niet vunden worden.’

Mensen zeiden hetzelfde over Nederermerscheen.

‘Anna houdt van steden, daar hoeft ze tenminste niet vijftien kilometer naar school te fietsen.’ Ze glimlachte. Anna was socialer geworden sinds ze in Amsterdam woonden; er waren meer mensen geweest met dezelfde interesses als zij. Voor Olivia was het vooral overweldigend geweest.

Opa bromde nog wat.

Hoewel haar ouders beiden naar Amsterdam wilden verhuizen, had haar vader er nooit echt helemaal kunnen aarden. Hij vond de stad te individualistisch. Niet alleen de omvang van de stad was hem tegengevallen, maar hij zei ook dat het lag aan de mentaliteit die er heerste buiten het oosten van het land.

Ze woonden net drie weken in Amsterdam toen er een artikel in de krant stond over een vrouw die al ruim twee weken dood in haar huis lag. Er was niemand geweest die haar miste. Haar vader had overwogen om zijn koffers te pakken en terug naar Drenthe te rennen. Haar moeder vond het flauwekul, maar hij was ervan overtuigd dat er in ‘het westen’ alleen maar mooipraoters woonden, charmeurs. Volgens haar moeder had hij de Randstand nooit een kans gegeven, want hoewel haar ouders allebei geboren en getogen waren in Drenthe, was hij de enige die soms uren in het stadspark liep om het gevoel terug te vinden waarvan hij zweerde dat hij het was kwijtgeraakt tussen alle flatgebouwen.

Hij sprak over ongemakkelijke momenten waarop je iemand groette en geen antwoord kreeg. Over buren met wie je niet kon praten omdat iedereen zijn eigen leven had dat drukker was dan dat van jou. Olivia begreep hem wel. Vroeger had ze wilde bramen geplukt terwijl ze door de bossen banjerde, geschaatst op de straat, snoep gekregen bij elke winkel. Dingen waren anders in Amsterdam

Na drie koppen thee en heel veel koekjes liep Olivia naar de slaapkamer die vroeger van haar vader was geweest. Ze gooide haar tas op de grond en liet zich op het bed vallen. Mensen zeiden altijd dat de lucht schoner leek in Drenthe. Misschien was dat ook wel zo, want het beklemmende gevoel dat ze al de hele ochtend had, zwakte voor het eerst een beetje af toen ze op het bed lag.

Haar telefoon was uit haar broekzak gegleden en lag naast haar op de dekens. Om de paar seconden lichtte het scherm op. Het signaal leek zo dicht bij de grens niet te kunnen bepalen of de dichtstbijzijnde zendmast zich in Nederland of in Duitsland bevond. Meestal duurde het een aantal sms’jes voordat er definitief een keuze was gemaakt, maar dan was het bereik ook gewoon goed.

Twee maanden terug had alles zo simpel geleken. Ze zou haar diploma halen en samen met Niels Nederlands gaan studeren.

Nu leek dat allemaal niet meer zo vanzelfsprekend. Wat als Niels het hele jaar in Australië zou blijven? Ze voelde een knoop in haar maag.

Mensen hadden haar gevraagd of ze niet te jong was voor de middelbare school toen ze op haar twaalfde vijftien kilometer moest fietsen naar Emmen. Of ze niet te jong was toen ze op haar veertiende nadacht over haar vakkenpakket. Of ze niet te jong was om te gaan studeren op haar zeventiende (ook al was ze ondertussen achttien geworden).

Nooit was ze het met die mensen eens geweest. Tot nu. Ze zag het helemaal niet zitten om zonder Niels te beginnen met studeren. Ze wist niet eens of ze dat wel wilde. Hij was altijd beter geweest in Nederlands dan zij.

Als ze Niels een ander cadeau had gegeven dan dat vreselijke horloge, zat ze hier nu niet. En als ze andere vakken had gekozen misschien ook niet. Of een andere studie. Plots kon ze de gedachte niet van zich afschudden dat ze ergens iets verkeerd had gedaan. Ze slikte haar tranen weg en ademde een keer diep in.

Opgroeien hoorde een rechte lijn te zijn. Niet… dit.

Ze veegde de tranen uit haar ogen en kwam overeind. Aan de witte muur bij het voeteneind hing een half doorgezakte plank met boeken van haar vader.

De eerste keer dat Olivia haar verjaardag in Amsterdam vierde, had haar vader haar een boek geven. Hij had haar omhelsd en in haar oor gefluisterd dat hij door te lezen grotere werelden had ontdekt dan Nederermerscheen. Dat zij dat ook moest blijven doen; nieuwe, andere werelden ontdekken. Ook nu ze in Amsterdam woonden.

Ze klom over het bed naar de plank toe en liet haar vingers over de vergeelde ruggen glijden. Ze herkende er een aantal die ze een paar jaar geleden van hem had geleend.

De deur kraakte en oma stak haar hoofd om de hoek. Ze ging naast Olivia op het bed zitten en pakte haar handen vast. Haar oma’s handen waren gerimpeld en bedekt met eelt maar toch voelden ze zacht aan.

‘Ik heb tegen opa gezegd dat we absoluut geen eerdappels eten vanavond. Ik wilde je vragen om petat te halen.’

Olivia grinnikte. ‘Je weet dat friet ook van aardappelen gemaakt is, hè?’

‘Doe niet zo brutaal.’ Maar ook oma glimlachte. ‘Heb je daar zin in? Vroeger vond je dat altijd een feestmaal en volgens mij smaakt het nog precies hetzelfde.’

‘Dat hoop ik wel want Joop maakte de beste friet van heel Nederland!’

Joop, die de plaatselijke snackbar runde, deed dat al ruim dertig jaar. Voor zover ze wist, was er in die tijd niets aan de inrichting veranderd. Ze kon zich niet voorstellen dat hij zijn friet nu anders bakte.

‘Sinds wanneer zeg jij friet eigenlijk? Zeggen ze dat in het westen?’

‘O, nee, niet per se in het westen. Meestal zeggen ze daar patat. Over het algemeen is het zo dat mensen boven de rivieren patat zeggen. Of petat in ons geval. En dan onder de rivieren friet en in Vlaanderen frieten, dus ja, friet werkt het beste. Denk ik. Ik had het er met Niels over gehad en ik weet niet, sindsdien zeg ik friet.’

‘Toe maar, toekomstige student Nederlands.’ Oma trok haar neus een beetje op. ‘Zolang je als je hier bent maar petat blijft zeggen.’

‘Komt goed, oma! Gaan we dan wel petat eten met ijs toe?’

‘Natuurlijk. Anders is het toch geen feestmaal?’ Haar grootmoeder schudde haar hoofd. ‘Ik heb nog een bak met sukeloade-smaak in de diepvries staan die ik eruit kan pakken. Kun jij dan nu meteen naar Joop? Je kunt mijn fiets wel lenen.’

‘Ik ga al!’ Meteen stond Olivia op en pakte haar telefoon van het bed. Niels was natuurlijk nog onderweg, maar toch was ze licht teleurgesteld toen ze zag dat ze nog geen berichtje van hem had. Had hij niet al moeten overstappen?

Ze was halverwege de trap toen oma haar nariep: ‘Opa en ik willen hetzelfde als altijd. Moet ik het voor je opschrijven of weet je het nog?’

‘Anders weet Joop het nog wel!’

Ze hoorde haar oma lachen. ‘Maok nu maar an.’

4

De laatste keer dat ze friet had gehaald bij Joops snackbar was het ijs dat oma uit de vriezer had gehaald al gesmolten voordat ze klaar waren met avondeten.

Ondanks het feit dat het een doordeweekse dag was, zat Joops snackbar zo goed als vol toen ze naar binnen stapte. De frituurlucht sloeg haar in het gezicht en ze likte een keer over haar lippen.

Ze ging op een laag muurtje zitten dat Joops vader nog had gemaakt toen zijn snackbar meer klanten kreeg. Naast haar zat een jongetje van een jaar of tien. Joop leunde over de toonbank en was druk in gesprek met een klant. Zijn blonde haren waren naar achteren gekamd en op zijn schort zaten vetvlekken.

Aan de muren om hen heen hingen foto’s van Nederermerscheen door de jaren heen. Van toen de bakker naar het dorp kwam en toen ze een eigen slagerij kregen. Er hingen geen foto’s van hoe die winkels tientallen jaren later weer verdwenen omdat ze niet meer konden concurreren met de grote supermarkten. Joops snackbar was het enige bedrijf in het dorp dat nog bestond.

Drie jaar geleden was de snackbar alleen nog maar in het weekend open, tegenwoordig elke dag. Blijkbaar was er tegenwoordig meer vraag naar friet en snacks. Olivia keek toe hoe Joop alle klanten voor haar uitgebreid te woord stond.

Plots raakte een hand die van haar.

‘Hoi!’

Ze keek opzij, recht in de bruine ogen van Ilse, die naast haar was gaan zitten.

‘O, hé!’

Ilses ogen waren donkerder dan ze altijd gedacht had. In Nederermerscheen was iedereen zo blond dat het vreemd bleef om in iemands ogen te kijken en in plaats van blauwe hyacinten herfstbladeren te zien.

‘Waar zat je met je gedachten?’ Ilse grinnikte.

‘Geen idee.’ Olivia bloosde. ‘Ik heb de neiging nogal veel na te denken.’

‘Vertel mij wat.’ Ilse grijnsde. ‘Heb je wel meegekregen dat ik je op je schouder heb getikt?’

Ze voelde hoe haar wangen nog warmer werden. ‘Niet echt.’

‘Dat dacht ik al.’ Ilse schraapte met haar voeten over wat opgedroogd bakvet op de vloer. ‘Dus, gaan je opa en oma petat eten omdat je weer in Nederermerscheen bent?’

‘Voorspelbaar?’

Ilse haalde haar schouders op. ‘Ze doen altijd hetzelfde als er iets te vieren valt.’

‘Noem je mijn opa en oma nu saai?’ Toen Ilse haar aankeek, trok ze plagend haar wenkbrauwen op.

‘Ik zou niet durven.’ Ze leunde naar achteren en legde haar handen in haar nek. ‘Je moet echt vaker deze kant op komen en naar hun buurtfeesten gaan. Die mensen zijn níét saai.’

Olivia fronste. ‘Je bedoelt niet het schuurfeest van zaterdag, toch?’

‘Je bent duidelijk te lang weg geweest. Vergelijkbaar, maar niet hetzelfde. Ik bedoel inderdaad niet die van zaterdag. Nu we het erover hebben, heb ik al gezegd dat je echt mee moet zaterdag?’

‘Ik geloof het wel.’