Ook van Tahereh Mafi

Een bijna eindeloze afstand

Touching Juliette

1 Vrees me

1,5 Verwoest me

2 Breek me

2,5 Versplinter me

3 Vertrouw me

4 Heel me

4,5 Schaduw me

5 Weersta me

5,5 Onthul me

6 Verbeeld me

Verdermeer

Welkwoud

In dit verhaal komen woorden uit het Farsi voor. Hieronder vind je verschillende klanken en hoe je ze uitspreekt.

Schrijfwijze

Voorbeeld

Uitspraak

-g-

goftam

met de g-klank van het Engelse girl

-gh-

astagh

met een harde g-klank, zoals in ‘graag’, eigenlijk lijkt het meer op iets tussen een Franse r (of huig-r) en een harde g

-kh-

khodafez

een harde g-klank, zoals in ‘lach’

-sh-

pasho

met de sj-klank van ‘sjaal’

-tsj-

batsjeyeh

met de tsj-klank van ‘Charles’

Colofon

Laat de wereld weten wat je vindt van #EenIntensGelukkigGevoel

Vind de auteur: @tahereh

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 285 / W072101

© 2021 Nederlandse editie: Blossom Books

Copyright © 2021 by Tahereh Mafi

Originally published by HarperCollins Children’s Books, a division of HarperCollins Publishers, New York. All rights reserved.

Oorspronkelijke titel: An Emotion of Great Delight

Vertaling: Sandra C. Hessels | Creative Difference

Met dank aan Stijn van Asch en Erfan Lashgari voor alle hulp bij het omzetten van het Farsi.

Omslagontwerp: Rodrigo Corral

Omslagillustratie: Rik Lee

Nederlandse omslagbelettering: Titia Seveke

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ons op blossombooks.nl.

Lieve lezer,

Tahereh Mafi heeft niet alleen een enorm talent voor het schrijven van dystopische verhalen of fantasyverhalen (Touching Juliette-fans, ik zie jullie!), maar ook voor het schrijven van verhalen die allemaal echt gebeurd zouden kunnen zijn.

Een intens gelukkig gevoel baseerde Tahereh, net als Een bijna eindeloze afstand, deels op haar eigen ervaringen als zestienjarige. Zij zat op de middelbare school toen de aanslag op de Twin Towers werd gepleegd en dit heeft haar hele verdere schooltijd beïnvloed. Ze werd vaak aangekeken op haar hoofddoek en kreeg te maken met racisme en discriminatie.

Deze ervaringen, alsook haar bredere high school-ervaringen heeft ze wederom verwerkt in deze hedendaagse roman. Het is een verhaal over opgroeien tussen twee culturen en over het omgaan met verwachtingen van ouders, de school en de rest van de wereld. Maar bovenal is Een intens gelukkig gevoel een verhaal over verliefd worden op een moment dat je bijna niet meer in jezelf gelooft, en die liefde je van je sokken te laten blazen.

Heel veel leesplezier! Ik ben benieuwd wat je ervan vindt.

#EenIntensGelukkigGevoel

Myrthe Spiteri

Eigenaar en uitgeefdirecteur Blossom Books

December 2003

1

De zon was broeierig vandaag, vingers van hitte vormden klamme handen die tegen mijn wangen drukten en me uitdaagden om niet ineen te krimpen. Ik was roerloos als steen en staarde omhoog in het oog van de zon dat nooit knipperde, in de hoop te worden verblind. Ik genoot ervan, van die zinderende hitte, ik genoot van de manier waarop die mijn lippen schroeide.

Het was zo fijn om te worden aangeraakt.

Het was een perfecte zomerdag die niet thuishoorde in de bijna-winter, de onbeweeglijke hitte werd slechts verstoord door een kortstondig, geurig briesje maar ik kon niet ontdekken waar het vandaan kwam. Een hond blafte en ik had medelijden met hem. Vliegtuigen dreunden boven mijn hoofd en ik was jaloers op ze. Auto’s zoefden voorbij en ik hoorde alleen het geronk van hun motor, hun smerige metalen lijven die hun uitstoot achterlieten en toch…

Diep, ik haalde diep adem en hield die vast, de geur van diesel in mijn longen en op mijn tong. Het smaakte naar herinnering, naar beweging. Naar een belofte om ergens naartoe te gaan – ik blies de adem uit – waar dan ook.

En ik, ik ging helemaal nergens naartoe.

Er was niets om over te glimlachen en toch glimlachte ik, de trilling in mijn lippen bijna gegarandeerd een teken van opkomende hysterie. Ik was nu prettig verblind; de zon was zo diep tot mijn netvliezen doorgedrongen dat ik weinig meer zag dan gloeiende bollen, schemerende duisternis. Ik was op mijn rug op het stoffige asfalt gaan liggen dat zo heet was dat het tegen mijn huid bleef plakken.

Ik haalde me mijn vader weer voor de geest.

Zijn glanzende hoofd, de twee plukken donker haar die als een scheve koptelefoon net boven zijn oren uitstaken. Zijn geruststellende glimlach dat alles wel weer goed zou komen. Het duizelingwekkende licht van tl-buizen.

Mijn vader was opnieuw bijna dood, maar ik kon alleen maar denken dat als hij doodging ik niet wist hoelang ik moest doen alsof ik daar verdrietig om was. Of erger nog, stukken erger nog: als hij stierf zou ik misschien niet eens hoeven doen alsof ik daar verdrietig om was. Ik slikte een plotselinge, ongewenste kluwen van emoties weg. Ik voelde het veelzeggende prikken van tranen en kneep mijn ogen dicht, dwong mezelf om overeind te komen. Op te staan.

Te lopen.

Toen ik mijn ogen weer opende, doemde er een duizend meter lange politieagent vlak voor me op. Er klonk gebrabbel uit zijn portofoon. Zware laarzen, een of andere metalen zwoesj toen hij zijn gewicht naar zijn andere been overhevelde.

Ik knipperde en kroop als een krabachtige naar achteren om van ledemaatloze slang te evolueren tot rechtopstaand mens, geschrokken en in de war.

‘Is dit ding van jou?’ vroeg hij en hij hield een groezelige, lichtblauwe rugzak omhoog.

‘Dat klopt,’ zei ik, en ik stak mijn hand ernaar uit. ‘Ja.’

Hij liet de rugzak los zodra ik hem aanraakte, en door het gewicht viel ik bijna voorover. Ik had het opgezwollen karkas met een reden gedumpt. Er zaten, onder andere, vier dikke schoolboeken in, drie mappen, drie notitieboeken en twee versleten paperbacks die ik nog steeds moest lezen voor Engels. De ophaalplek voor het einde van de schooldag was vlak bij een grasveldje dat ik optimistisch vaak bezocht in de hoop dat iemand uit ons gezin zich zou herinneren dat ik ook nog bestond en me de wandeling naar huis zou besparen. Vandaag had ik pech. Ik had de rugzak achtergelaten en het grasveld verruild voor het lege parkeerterrein.

Ruis uit de portofoon. Nog meer stemmen, onverstaanbaar.

Ik keek op.

Omhoog, omhoog langs een kuiltje in een kin, dunne lippen, neus en dunne wimpers, opvallend felblauwe ogen. De agent had een pet op. Ik kon zijn haar niet zien.

‘Ik kreeg een melding,’ zei hij terwijl hij naar me bleef turen. ‘Zit je hier op school?’ Een kraai dook uit de hemel omlaag, kraste, bemoeide zich met mijn zaken.

‘Ja,’ zei ik. Mijn hart begon sneller te kloppen. ‘Dat klopt.’

Hij hield zijn hoofd schuin. ‘Wat deed je daar op de grond?’

‘Wat?’

‘Was je aan het bidden of zo?’

Mijn bonzende hart vertraagde. Begon te zinken. Ik had ook gewoon een stel hersens, twee ogen en was in staat om het nieuws te lezen, blikken van voorbijgangers te lezen, deze man te lezen die mijn gezicht ontleedde. Ik wist hoe woede voelde, maar was beter bekend met angst.

‘Nee,’ zei ik zacht. ‘Ik lag gewoon in de zon.’

Dat leek de agent niet te geloven. Zijn ogen gleden weer over mijn gezicht en de doek die ik om mijn hoofd droeg. ‘Heb je het niet heet met dat ding op?’

‘Op dit moment wel, ja.’

Bijna glimlachte hij. In plaats daarvan wendde hij zich af en keek uit over het lege parkeerterrein. ‘Waar zijn je ouders?’

‘Weet ik niet.’

Eén wenkbrauw kroop omhoog.

‘Ze vergeten me weleens,’ zei ik.

Twee wenkbrauwen omhoog. ‘Ze vergeten je weleens?’

‘Ik hoop elke keer dat er iemand komt,’ legde ik uit. ‘En zo niet, dan loop ik naar huis.’

De agent keek me een hele poos aan. Uiteindelijk zuchtte hij.

‘Goed.’ Hij wuifde me weg alsof hij de lucht van een backhandslag bediende. ‘Goed, je kunt gaan. Maar doe dit niet nog eens,’ zei hij streng. ‘Dit is een openbare ruimte. Bidden doe je thuis maar.’

Ik schudde al met mijn hoofd. ‘Maar ik was niet…’ probeerde ik te zeggen. Ik was niet aan het… wilde ik schreeuwen. Ik was niet.

Maar hij liep alweer weg.

2

Het duurde drie hele minuten voordat het vuur in mijn botten doofde.

In de toenemende stilte keek ik op. De eens zo witte wolken waren dik en grijs geworden, het lichte briesje een windvlaag waar ik het koud van kreeg. Die dronken decemberdag was bijna extreem plotseling weer nuchter geworden en ik keek fronsend naar het tafereel, naar de verkoolde randjes, naar de kraai die nog boven mijn hoofd cirkelde met zijn krassende roep als een constant refrein. Donder rommelde opeens in de verte.

De agent was nu vooral nog een herinnering.

Wat van hem over was, marcheerde het afnemende licht in, met zware laarzen en ongelijke passen; ik zag hem glimlachen toen hij iets in zijn portofoon mompelde. Bliksem spleet de hemel in tweeën en ik huiverde schokkerig, alsof ik werd geëlektrocuteerd.

Ik had geen paraplu.

Ik stak mijn hand onder mijn shirt en trok de opgevouwen krant uit mijn broek, waar hij de hele tijd plat tegen mijn bovenlichaam aan gedrukt had gezeten. Ik klemde hem onder mijn arm. De lucht voelde zwaar, er was storm op komst. De wind liet de bomen al beven. Ik geloofde niet echt dat een krant bestand zou zijn tegen regen, maar meer had ik niet.

De laatste tijd had ik er altijd eentje bij me.

Er stond een krantenautomaat vlak om de hoek bij ons huis en een paar maanden geleden had ik in een opwelling een exemplaar van de New York Times gekocht. Ik was nieuwsgierig geweest naar Volwassenen Die De Krant Lazen, nieuwsgierig naar de artikelen die erin stonden en die de gesprekken aanwakkerden die bepalend leken voor mijn leven, mijn identiteit en de bombardementen in het Midden-Oosten op de families van mijn vrienden. Na twee jaar van paniek en rouw als gevolg van 11 september had ons land besloten tot een agressieve, politieke actie: we hadden Irak de oorlog verklaard.

De berichtgeving erover was meedogenloos.

De televisie zorgde voor een woeste, gewelddadige verspreiding van informatie over het onderwerp, van het soort dat ik zelden kon verkroppen. Maar de langzame, stille bezigheid van een krant lezen sprak me wel aan. Beter nog: het hielp me de gaten in mijn vrije tijd te vullen.

Ik stak dagelijks wat munten bij me en dan kocht ik onderweg naar school een krant. Ik nam de artikelen door tijdens de wandeling van anderhalve kilometer en die oefening voor lichaam en geest deed mijn bloeddruk stijgen tot een gevaarlijk niveau. Tegen de tijd dat ik bij mijn eerste les aankwam, was ik zowel mijn trek als mijn concentratie kwijt. Ik werd ziek van het nieuws, kotsmisselijk. Achteloos schrokte ik alle pijn op en ik zocht tevergeefs naar een tegengif in al die giftigheid. Zelfs nu wreef mijn duim langzaam over de gevlekte inkt van oude berichten, heen en weer, mijn verslaving liefkozend.

Ik sloeg mijn ogen op naar de hemel.

De eenzame kraai boven mijn hoofd hield niet op met staren, het gewicht van zijn aanwezigheid leek de lucht uit mijn longen te verdrijven. Ik dwong mezelf in beweging te komen en terwijl ik dat deed de ramen van mijn geest te sluiten. Stilte werkte veel te uitnodigend voor ongewenste gedachten, dus luisterde ik maar naar de geluiden van voorbijrijdende auto’s en de wind die zich tegen hun metalen lijven aanscherpte. Er waren twee mensen aan wie ik al helemaal niet wilde denken. Ik wilde ook niet denken aan de naderende deadlines voor de universiteitsaanmeldingen, of aan de politieagent of aan de krant die ik nog steeds in mijn vuist had, en toch…

Ik bleef staan, sloeg de dubbelgevouwen krant open en streek de hoekjes glad.

9 kinderen omgekomen door aanval vs: dorpelingen Afghanistan in diepe rouw

Mijn telefoon ging over.

Ik haalde hem uit mijn zak en bleef roerloos staan terwijl ik het nummer bekeek dat oplichtte op het scherm. Een vlijmscherpe emotie sneed als een mes door me heen en trok zich even snel weer terug. Ander nummer. Een overweldigende opluchting bracht me bijna aan het lachen, en die neiging werd slechts afgeremd door de doffe pijn in mijn borst. Het voelde alsof er een echt stuk metaal tussen mijn longen was gestoken.

Ik klapte mijn telefoon open.

‘Hallo?’

Stilte.

Eindelijk klonk er een stem, niet meer dan een half woord dat door een hele hoop ruis heen drong. Ik keek naar het scherm, naar de bijna lege batterij en het enkele streepje bereik dat ik had. Toen ik de telefoon weer dichtklapte, kroop er een prikkeling van angst langs mijn ruggengraat omlaag.

Ik dacht aan mijn moeder.

Mijn moeder, mijn optimistische moeder die dacht dat ik haar niet zou horen snikken als ze zich opsloot in haar kast.

Een enkele, dikke regendruppel landde op mijn hoofd.

Ik keek omhoog.

Ik dacht aan mijn vader, een man van een meter tachtig die ingebakerd in een ziekenhuisbed op sterven lag en maar wat voor zich uit staarde. Ik dacht aan mijn zus.

Een tweede regendruppel raakte me in mijn oog.

De hemel barstte open met een plotselinge knal en in de tussenliggende seconde – in die enkele hartslag voordat de stortvloed neerdaalde – overwoog ik om roerloos te blijven staan. Ik dacht eraan om midden op straat te gaan liggen en daar voorgoed te blijven liggen.

Maar toen… regen.

De bui kwam snel opzetten, kletterde tegen mijn gezicht, maakte mijn kleren zwart en vormde plasjes in de plooien van mijn rugzak. De krant waar ik onder wilde schuilen hield het wel vier seconden vol voor hij zich overgaf aan het water, en ik stopte hem snel weg, deze keer in mijn tas. Ik kneep mijn ogen tot spleetjes in de hoosbui, verschoof de kwelgeest op mijn rug en trok mijn dunne jack strakker om mijn lichaam heen.

En begon te lopen.

Deel I

Vorig jaar

Er werd twee keer fel op mijn deur geklopt en ik kreunde en trok de deken over mijn hoofd. Ik was gisteravond nog laat wakker gebleven om de vergelijkingen voor natuurkunde uit mijn hoofd te leren, met als gevolg dat ik maar iets van vier uur had geslapen. Bij alleen al de gedachte aan opstaan kon ik wel janken.

Weer werd er fel geklopt.

‘Het is nog te vroeg,’ zei ik, mijn stem gedempt door de deken. ‘Ga weg.’

‘Pasho,’ hoorde ik mijn moeder zeggen. Opstaan.

‘Nemikham,’ riep ik terug. Ik wil niet.

‘Pasho.’

‘Volgens mij kan ik vandaag niet eens naar school. Ik denk dat ik tuberculose heb.’

Ik hoorde het zachte sssj van de deur die over het vloerkleed wreef toen iemand hem openduwde en maakte me instinctief nog kleiner, als een nautilus in zijn schelp. Ik maakte een meelijwekkend geluidje en wachtte op wat onvermijdelijk leek – namelijk dat mijn moeder me met geweld het bed uit zou sleuren, of op z’n minst de deken zou terugslaan.

In plaats daarvan ging ze boven op me zitten.

Ik gilde het bijna uit bij dat onverwachte gewicht. Het was een kwelling om zo geplet te worden terwijl ik opgekruld lag in foetushouding; op een of andere manier waren mijn op elkaar gestapelde botten een stuk kwetsbaarder. Ik worstelde en schreeuwde tegen haar dat ze van me af moest gaan, maar ze lachte alleen maar en kneep in mijn been.

Ik schreeuwde het uit.

‘Goftam pasho.’ Opstaan, zei ik.

‘Hoe moet ik nou opstaan?’ vroeg ik terwijl ik de deken weg mepte bij mijn gezicht. ‘Je hebt al mijn botten gebroken.’

‘Eh?’ Ze trok haar wenkbrauwen op. ‘Zeg je zoiets tegen mij? Je moeder,’ ze zei dit allemaal in het Farsi, ‘is zo zwaar dat ze al je botten zou breken? Is dat wat je wil zeggen?’

‘Ja.’

Ze hapte naar lucht en zette grote ogen op. ‘Ey, batsjeyeh bed.’ O, wat een stout kind. Met een klein sprongetje plofte ze nog wat zwaarder neer op mijn dijbenen.

Ik liet een gesmoorde kreet horen. ‘Oké, oké, ik sta al op ik ga al, o mijn god…’

‘Maman? Ben je boven?’

Zodra ze de stem van mijn zus hoorde, stond mijn moeder op. Ze trok de dekens van mijn bed en zei: ‘Ik ben hier!’ En vervolgens, met haar ogen tot spleetjes geknepen naar mij: ‘Pasho.’

‘Ik doe al pasho,’ bromde ik.

Ik kwam overeind en keek uit pure gewoonte naar de wekker die ik al een keer of zes de mond had gesnoerd, en ik kreeg een halve hartverzakking toen ik zag hoe laat het was. ‘Straks ben ik nog te laat!’

‘Man ke behet goftam,’ zei mijn moeder schouderophalend. Dat zei ik toch.

‘Dat zei je helemaal niet.’ Ik draaide me met grote ogen om. ‘Je hebt nooit gezegd hoe laat het was.’

‘Heb ik wel. Misschien ben je wel doof door die tuberculose.’

‘Wauw.’ Ik schudde mijn hoofd en liep met grote passen langs haar. ‘Hilarisch.’

‘Ik weet, ik weet, ik ben hielaries,’ zei ze wuivend met haar hand. Ze schakelde weer over naar het Farsi. ‘Trouwens, ik kan je vandaag niet naar school brengen. Ik moet naar de tandarts. Shayda geeft je wel een lift.’

‘Nee, hoor, dat doe ik niet,’ riep mijn zus en haar stem werd luider naarmate ze dichterbij was. Ze stak haar hoofd mijn kamer in. ‘Ik moet nu meteen weg en Shadi is nog niet eens aangekleed.’

‘Nee… Wacht…’ Ik begon als een gek van alles bij elkaar te rapen. ‘Ik kan in vijf minuten klaar zijn…’

‘Niet waar.’

‘Wel waar!’ Ik was de gang al in gelopen, naar de gedeelde badkamer, en kneep als een of andere waanzinnige een klodder tandpasta op mijn tandenborstel. ‘Wacht gewoon even, oké, heel even…’

‘Echt niet. Ik ga niet te laat komen vanwege jou.’

‘Shayda, what the hell…’

‘Je kunt toch lopen?’

‘Dat kost me drie kwartier!’

‘Vraag Mehdi dan.’

‘Mehdi ligt nog te slapen!’

‘Zei iemand daar mijn naam?’

Ik hoorde mijn broer de trap op komen, zijn woorden iets ronder dan gebruikelijk, alsof hij misschien iets aan het eten was terwijl hij praatte. Mijn hart maakte opeens een sprongetje.

Ik spuugde de tandpasta uit in de wastafel en rende de gang in. ‘Ik heb een lift nodig naar school,’ riep ik met de tandenborstel nog in mijn vuist geklemd. ‘Kun jij me brengen?’

‘O, laat maar. Ik ben spontaan doof geworden.’ Met bonkende passen liep hij de trap weer af.

‘O mijn god. Wat mankeert iedereen in dit gezin toch?’

De stem van mijn vader schalde naar boven. ‘Man raftam! Khodafez!’ Ik ben weg! Tot straks!

‘Khodafez!’ riepen we met z’n vieren in koor.

Ik hoorde de voordeur met een klap dichtvallen en haastte me al naar de reling toe. Ik zag Mehdi nog net op de overloop vlak onder ons.

‘Wacht,’ zei ik. ‘Alsjeblieft, alsjeblieft…’

Mehdi keek naar me op en schonk me zijn typische, innemende glimlach, waarvan ik wist dat die al heel wat levens had verwoest. Zijn lichtbruine ogen glinsterden in het vroege-ochtendlicht. ‘Sorry,’ zei hij. ‘Ik heb al plannen.’

‘Hoe kun je om halfacht ’s ochtends al plannen hebben?’

‘Sorry,’ zei hij weer, en zijn magere lijf verdween net uit het zicht. ‘Drukke dag.’

Mijn moeder gaf me een klopje op mijn schouder. ‘Mikhasti zoedtar pashi.’ Je had eerder kunnen opstaan.

‘Dat is een heel goed punt,’ zei Shayda en ze hing haar rugzak over haar schouder. ‘Nou, dág.’

‘Nee!’ Ik rende de badkamer weer in, spoelde mijn mond en plensde wat water in mijn gezicht. ‘Ik ben bijna klaar! Nog twee minuutjes!’

‘Shadi, je hebt nog niet eens een broek aan.’

‘Wat?’ Ik keek omlaag. Ik droeg een te groot T-shirt. Maar geen broek. ‘Wacht… Shayda…’

Maar ze liep al verder de trap af.

‘Manam bayad beram,’ zei mijn moeder. Ik moet ook gaan. Ze schonk me een blik vol medeleven. ‘Ik haal je na school wel op, goed?’

Ik reageerde met een afgeleid ‘tot straks’ en holde terug mijn kamer in. Ik schoot vliegensvlug in mijn jeans en een thermoshirt en struikelde bijna over mijn eigen voeten toen ik een paar sokken, een haarbandje, mijn sjaal en mijn half dichtgeritste rugzak meegriste. Als een krankzinnige vloog ik de trap af en ik krijste Shayda’s naam.

‘Wacht!’ riep ik. ‘Wacht, ik ben klaar! Nog een paar tellen!’

Ik hinkte op één voet terwijl ik mijn sokken aantrok en mijn voeten in mijn schoenen stak. Ik bond mijn haar naar achteren, sloeg mijn sjaal om mijn hoofd à la Jackie O. – of, je weet wel, heel veel Perzische vrouwen – en haastte me naar buiten. Shayda stond al bij de stoeprand en deed het portier van haar auto open. Mijn moeder zat al in haar minibus, die nog op de oprit geparkeerd stond. Ik zwaaide naar haar en schreeuwde buiten adem: ‘Ik heb het gehaald!’

Mijn moeder glimlachte en stak een duim naar me op. Ik beantwoordde beide gebaren meteen. Daarna richtte ik het volle wattage van mijn stralende glimlach op Shayda, die slechts met haar ogen rolde en me met een diepe zucht liet instappen in haar oeroude Toyota Camry.

Ik was euforisch.

Ik zwaaide nog een keer naar mijn moeder, die net de motor had gestart, voor ik mijn kolos van een rugzak op Shayda’s achterbank deponeerde. Mijn zus was achter het stuur nog druk bezig haar gordel vast te maken, haar spullen een plekje te geven en haar koffiebeker in de houder te zetten, dus leunde ik tegen het portier aan de bijrijderskant en maakte van de gelegenheid gebruik om zowel op adem te komen als te genieten van mijn overwinning.

Te laat drong het tot me door dat ik het ijskoud had.

Het was eind september, het begin van de herfst, en ik was nog niet gewend aan het nieuwe seizoen. Het weer was wisselvallig, de dagen werden geplaagd door periodes van hitte en kou, maar het leek me niet de moeite waard om me Shayda’s woede op de hals te halen door nu nog naar boven te rennen en mijn jas te pakken.

Mijn zus leek mijn gedachten te kunnen lezen.

‘Hé,’ blafte ze me toe vanuit de auto. ‘Waag het niet. Als je teruggaat naar binnen, ben ik weg.’

Mijn moeder, die eveneens gedachten kon lezen, trapte plots op de rem van haar minibus en liet haar raampje zakken.

‘Biya,’ riep ze. Hier. ‘Vangen.’

Ik stak mijn handen uit toen ze een opgepropt sweatshirt naar me toe gooide. Ik ving het, bekeek het eens goed, hield het voor me uit in de lucht. Het was een doodgewone zwarte hoody. Het enige opvallende element waren de touwtjes van de capuchon, met hun felblauwe kleur.

‘Van wie is deze?’ vroeg ik.

Mijn moeder haalde haar schouders op. ‘Zal wel van Mehdi zijn,’ antwoordde ze in het Farsi. ‘Hij ligt al heel lang in de auto.’

‘Al heel lang?’ vroeg ik fronsend. ‘Hoelang is heel lang?’

Weer haalde mijn moeder haar schouders op en ze zette haar zonnebril op haar neus.

Ik rook argwanend aan de stof, maar waarschijnlijk was hij niet al te lang geleden in de auto achtergelaten, want de trui rook nog best lekker. Een hint van eau de cologne. Een gewaarwording waarvan mijn huid ging tintelen.

Ik fronste mijn wenkbrauwen nog iets meer.

Ik trok het sweatshirt over mijn hoofd en zag mijn moeder de oprit af rijden en vertrekken. De hoody was zacht en warm en op de allerfijnste manier veel te groot voor me, maar zo dicht tegen mijn huid was die lichte, aangename geur opeens overweldigend. Mijn gedachten buitelden over elkaar heen en mijn hersens deden veel te hard hun best om een simpele vraag te beantwoorden.

Shayda toeterde. Weer had ik bijna een hartverzakking.

‘Nu instappen,’ riep ze, ‘anders rij ik over je heen.’

December 2003

3

Als het zo hard regende kreeg ik vaak veelbetekenende blikken van mensen en vriendelijke vingerpistolen op me gericht. Dan zeiden ze dingen als: ‘Heb jij effe geluk! Einstein hierzo heeft niet eens een paraplu nodig’, vingerpistool, vingerpistool, wiebelende wenkbrauwen. Ik glimlachte altijd als iemand zoiets tegen me zei, een van die beleefde glimlachjes waarbij ik mijn lippen stevig op elkaar geklemd hield. Ik begreep die aanname nooit, dat idee dat mijn hoofddoek op een of andere manier waterafstotend werkte.

Dat was zichtbaar niet het geval.

Mijn sjaal was overduidelijk niet van neopreen gemaakt en hij leek niet op vinyl. Hij was van zijde, een bewuste keuze, niet alleen om het gewicht en de textuur, maar ook vanwege mijn ijdelheid. Zijde streelde overdag mijn haren, waardoor ze glad en glanzend waren als ik eenmaal weer thuis was. Dat iemand meende dat mijn hidjab bestand was tegen een onweersbui vond ik verbazingwekkend, en toch was het een logica die er door een verbluffend grote groep mensen op nagehouden werd.

Konden ze me nu maar eens zien.

De regen had mijn sjaal doorweekt en de stof zat tegen mijn hoofd geplakt. Water liep in stroompjes langs mijn nek en mijn druppende haar voelde zwaar. Een paar rebelse plukken waren losgeraakt en de woeste wind waaide ze voor mijn ogen, en ook al wilde ik ze terugstoppen, wilde ik me herpakken, ik deed het meer uit gewoonte dan dat ik echt nog hoop koesterde. Ik was niet gek. Ik wist ook wel dat ik vandaag zou sterven aan een longontsteking, mogelijk nog voordat mijn eerstvolgende les begon.

Ik zat in het laatste jaar van high school, maar op maandag- en woensdagavond volgde ik een cursus multivariabele analyse in het community college in de buurt. Dat was net zoiets als een gevorderdencursus, maar dan aan een beroepsschool. De studiepunten waren over te zetten en die gaven mijn gemiddelde een boost.

Mijn ouders waren er helemaal voor. De meeste ouders waren daar helemaal voor.

Maar mijn ouders, zoals veel moeders en vaders uit het Midden-Oosten, verwáchtten het. Ze verwachtten van me dat ik multivariabele analyse volgde in mijn laatste highschooljaar, net zoals ze verwachtten dat ik medicijnen ging studeren. Of rechten. Een promotieonderzoek met PhD-graad zou ook nog worden geaccepteerd, maar met beduidend minder enthousiasme.

Ik keek weer omhoog, naar mijn tegenstander.

De regen stortte nu nog harder en sneller uit de hemel, maar er was geen tijd om ergens te schuilen. Als ik niet te laat wilde komen, moest ik nu echt doorlopen. Ik wist dat ik te veel tijd na school had doorgebracht in de hoop dat iemand me zou komen ophalen, maar daar kon ik niets aan doen; op maandagen en woensdagen was die hoop nu eenmaal sterker. Sterker, omdat ik hoopte op meer dan een lift naar huis – ik wilde ook dat me de lange wandeling naar het community college – vier kilometer hiervandaan – bespaard bleef.

Het was verleidelijk om te spijbelen.

De verleiding was zo tastbaar dat ik iets in mijn ruggengraat voelde kriebelen. Ik stelde me voor dat mijn doorweekte botten me rechtstreeks naar huis brachten en mijn hart maakte een sprongetje bij die gedachte, een gelukzalig gevoel dreigde me te overspoelen. Auto’s raasden langs me, bespatten me met vuil water en ik aarzelde nog wat langer, rillend in mijn drijfnatte jeans en soppende schoenen. Ik was een vlek met een droom en ik stond letterlijk op een tweesprong. Ik droomde ervan naar links te gaan in plaats van naar rechts. Ik droomde van warme thee en droge kleren. Ik wilde naar huis, naar huis, wilde een uur lang in de douche zitten en mijn bloed verhitten.

Dat kon niet.

Ik kon deze les niet overslaan, want ik had vorige maand al een les gemist, en als ik twee lessen miste, zakte mijn cijfer, wat slecht nieuws zou zijn voor mijn gemiddelde, wat slecht nieuws zou zijn voor mijn moeder, waarmee ik de allerbelangrijkste regel zou overtreden die ik in mijn leven had opgesteld, namelijk om zo’n onopvallend kind te worden dat ik nagenoeg helemaal onzichtbaar leek. Dat deed ik, uiteraard, allemaal voor mijn moeder. Ik had gemengde gevoelens over mijn vader, maar mijn moeder, ik wilde niet dat mijn moeder moest huilen, niet om mij. Ze huilde de laatste tijd al genoeg voor ons allemaal.

Op dat moment vroeg ik me af of ze uit het raam keek, of ze, bij wijze van uitzondering, herinnerd zou worden aan haar jongste kind en mijn voettocht naar mijn extra les. Mijn vader, wist ik, zou er niet aan denken. Die lag óf te slapen, óf hij keek naar herhalingen van Hawaii Five-O op een televisie die aan een scheidingswand vastgeniet zat. Mijn zus zou zich er al helemaal niet druk om maken, dat deed ze nooit. Niemand anders die ik kende zou weten dat ik wel een lift kon gebruiken.

Vorig jaar zou mijn moeder wel zijn gekomen.

Vorig jaar zou ze mijn rooster hebben geweten. Zou ze me hebben gebeld, zou ze gevraagd hebben of alles oké was, zou ze gedreigd hebben mijn zus iets aan te doen omdat ze me zo achterliet, blootgesteld aan de elementen. Maar na de dood van mijn broer was mijn moeders ziel door elkaar geschud en haar geraamte opnieuw gerangschikt. De verpletterende golven van verdriet die mij ooit hadden verdronken begonnen langzaam weg te ebben, maar mijn moeder… Meer dan een jaar later kwam mijn moeder nog steeds op me over als een stuk drijfhout met een bewustzijn, dobberend op de koele, zuivere wateren van ondraaglijke pijn.

Dus was ik een spook geworden.

Het was me gelukt mijn hele wezen te reduceren tot een onopvallendheid die zo onbelangrijk was dat mijn moeder me zelden nog vragen stelde. Ze realiseerde zich amper dat ik er was. Ik bleef mezelf voorhouden dat ik haar hielp, dat ik haar de ruimte gaf, dat ze op deze manier één kind minder had om zich zorgen over te maken. Dat waren de mantra’s die me hielpen de felle pijnscheuten te negeren die gepaard gingen met mijn succesvolle verdwijntruc.

Ik hoopte maar dat ik gelijk had.

Een plotselinge windvlaag joeg door de straten en duwde me naar achteren. Ik kon niet anders dan mijn hoofd intrekken tegen de storm, waardoor mijn kraag werd blootgesteld aan de regen. Boven me beefde een boom en een verlammende, ijskoude straal water droop rechtstreeks mijn shirt in.

Ik hapte hoorbaar naar lucht.

Alsjeblieft, dacht ik, laat me alsjeblieft alsjeblieft niet doodgaan aan een longontsteking.

Mijn sokken waren soep, mijn tanden klapperden en mijn gebalde vuisten werden steeds gevoellozer. Ik besloot mijn telefoon te pakken en te kijken of die nog leefde, en nam in gedachten alvast de korte lijst van personen door die ik misschien zou kunnen bellen en om een gunst kon vragen, maar tegen de tijd dat ik mijn metalen baksteen uit het moeras van mijn broekzak had opgediept bleek hij verzopen te zijn en werkte hij niet naar behoren. Voor longontsteking hoefde ik niet meer bang te zijn, waarschijnlijk zou ik sterven door elektrocutie. Mijn toekomst had er nog nooit zo schokkend uitgezien.

Ik glimlachte om mijn eigen grapje en mijn mondhoeken krulden verder omhoog tot aan de waanzin toen er een auto zo snel voorbijreed dat hij me bijna doordrenkte met opspattend regenwater. Ik bleef stilstaan en staarde naar mezelf, naar mijn amfibische voorkomen. Het was heel onwerkelijk hoe ik eruitzag. Zo kon ik toch niet naar school gaan? En toch zou ik dat doen, ik zou het doen, voortgedreven door mijn geweten, door onzinnige scrupules die mijn leven van betekenis voorzagen. Opeens besefte ik hoe belachelijk het was, mijn leven, zo belachelijk dat ik begon te lachen. Ik lachte en verslikte me, want ik had een beetje rioolwater ingeademd. Laat ook maar. Laat ook maar, ik had het mis: ik zou niet doodgaan aan een longontsteking of elektrocutie. Verstikking zou de engel des doods naar mijn adres sturen.

Deze keer lachte ik niet.

De voorbijrazende auto was opeens gestopt en stond stil. Daar, midden op die natte, gladde straat. Felle, witte lichten aan de achterkant begonnen te branden en de auto bleef nog minstens vijftien seconden stilstaan voor er een besluit werd genomen. Met knerpende banden reed hij achteruit over de lege straat en hij kwam slippend en angstaanjagend dicht naast me staan.

Weer had ik het mis.

Geen longontsteking, geen elektrocutie, geen verstikking, nee… Vandaag zou ik worden vermoord.

Weer staarde ik omhoog naar de hemel.

God, dit was niet wat ik bedoelde toen we elkaar de vorige keer spraken, dacht ik.

4

Ik stond stokstijf stil en wachtte, ik wachtte tot het raampje omlaag zou zakken en mijn toekomst zou vaststaan. Ik wachtte op mijn lot.

Er gebeurde niets.

Er gingen seconden voorbij – eerst een handvol, daarna nog een tiental – en niets. Niets. De zilverkleurige wagen bleef stationair naast me staan, zijn zware, glinsterende karkas stond hevig druipend in het schemerdonker. Ik wachtte tot de bestuurder iets zou doen. Wat dan ook.

Niets.

Ik kon mijn teleurstelling niet de kop indrukken. In de ademloze interval was mijn nieuwsgierigheid groter geworden dan mijn angst, en kwam die gevaarlijk dicht bij iets wat op een hoopvolle verwachting leek. Deze bijna-ontknoping was het spannendste wat me was overkomen sinds de dag waarop ik dacht dat mijn vader zou sterven, en er was nog een bonus: de auto leek me warm. De dood, dacht ik, zou in elk geval warm zijn. Droog. Ik stond op het punt alles te negeren wat ik ooit had geleerd over bij een vreemde in de auto stappen.

Maar dit duurde te lang.

Ik tuurde door de regen, maar ik kon weinig zien vanaf de plek waar ik stond. Alleen donkere ramen en wolkjes uitlaatgas. Het waren maar een paar passen vanaf de stoep naar de auto, en ik wilde die afstand overbruggen, wilde op het raampje van de auto tikken en om een verklaring vragen. Maar het geluid van gevangen, gedempte stemmen hield me tegen.

Geen gesprek. Een ruzie.

Ik fronste mijn wenkbrauwen.

De stemmen werden luider, klonken geërgerder. Ik naderde de auto als een soort halvemaanvorm, met gekromde rug tegen de regen in, en mijn hoofd naar het portier aan de passagierskant gebogen. Ik had vandaag geen zekerheid over mijn lot, maar als ik dan toch vermoord zou worden, dan wilde ik dat het snel voorbij was. Ik zompte de drie passen over de stoep, trok de doorweekte sjaal op mijn hoofd recht en zwaaide naar het donkere raam van de onbekende auto. Misschien glimlachte ik zelfs even. Mijn trillende, stiekeme hoop was dat de bestuurder geen moordenaar bleek, maar een barmhartige Samaritaan. Iemand die me had zien verzuipen en die wilde helpen.

De auto reed ervandoor.

Zonder waarschuwing – de vermoeide motor voerde het toerental iets te snel op – schoot hij weg en ik werd opnieuw overspoeld door een golf rioolwater. Druipend stond ik op de stoep en mijn huid brandde met een onverklaarbare schaamte. Ik begreep er niets van. Ik kon maar niet verklaren hoe ik was beoordeeld en afgewezen door een moordenaar. Een moordenaarsduo, zelfs.

Heel even bedacht ik dat de auto me bekend voorkwam, dat de bestuurder misschien wel iemand was die ik kende. Die gedachte was allerminst geruststellend, en toch bleef hij hangen, al was ik op dit tijdstip niet in staat verder te graven naar de waarheid. Ik schudde mijn hoofd, schudde de stollende hypothese uit mijn gedachten. De hemel werd grijs en zilverkleurige Honda Civics reden echt overal. Ik kon nergens zeker van zijn.

Ik tilde één natte voet op, en toen de andere.

Van alle deuntjes op aarde had ik de Toys ‘R’ Us-jingle in mijn hoofd en ik neuriede hem terwijl ik doorliep en langs anonieme winkelcentra en benzinestations kwam. Ik bleef het deuntje neuriën tot het een onderdeel van me was, tot het de verwarrende achtergrondmuziek werd van de PowerPoint-presentatie van teleurstellingen die zich in een oneindige herhaling vlak achter mijn oogleden afspeelde.

Ik zag die Honda Civic opnieuw toen ik eindelijk bij het community college aankwam.