Colofon

De genadigen

NUR 285

© 2019 Nederlandse editie: Blossom Books

© 2019 Margaret Owen

Published by arrangement with Henry Holt and Company. Henry Holt® is a registered trademark of MacMillan Publishing Group, LLC. All rights reserved.

Oorspronkelijke titel: The Merciful Crow

Nederlandse vertaling: Margot Reesink

Omslagontwerp: Rich Deas en Sophie Erb

Nederlandse omslagbelettering: Shiralee Kat

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

De goddelozen

NUR 285

© 2020 Nederlandse editie: Blossom Books

© 2020 Margaret Owen

Published by arrangement with Henry Holt and Company. Henry Holt® is a registered trademark of MacMillan Publishing Group, LLC. All rights reserved.

Oorspronkelijke titel: The Faithless Hawk

Nederlandse vertaling: Tine Poesen

Omslagbeeld: © 2020 M.S. Corley

Omslagontwerp: Rich Deas en Mike Burroughs

Nederlandse omslagbelettering: Shiralee Kat

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

Vind de auteur: @what_eats_owls

Vind de uitgever: @blossombooks

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ons op blossombooks.nl.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Margaret Owen

Vertaald door Margot Reesink

Lieve lezer,

Je hebt fantasy en je hebt FANTASY, en De genadigen hoort zeker bij de laatste variant. Vanaf de eerste regel werd ik in het verhaal gezogen, en vanaf de gelddans (ja, echt: misschien wel de meest epische scène uit het hele boek) heb ik het boek niet meer weg kunnen leggen.

Alles aan het verhaal is vet: het originele kastensysteem; de (oké, ik geef toe) redelijk ingewikkelde vorm van magie die tot in de puntjes is uitgewerkt; de stoere, zelfverzekerde, krachtige Fie; de afschuwelijke Witte Oleanders die het verhaal extra spanning geven; de spiegeling met hedendaagse politieke problemen die bijna terloops worden besproken; het feit dat de hoofdpersoon er rekening mee houdt dat ze ongesteld kan worden tijdens een queeste (ZEG EERLIJK, wanneer heb je ooit zoiets gelezen?); de inclusiviteit en diversiteit van de personages en de heerlijk ruwe, humoristische schrijfstijl (vol s l o w b u r n s) van Margaret Owen.

Naast een epische fantasy die je nog lang bij zal blijven, is De genadigen een fantasy die je bijna ongemerkt laat nadenken over de vaste patronen waar we in kunnen zitten en het gemak waarmee we die voor waarheid aannemen.

Laat je ons weten wat je ervan vond?

Liefs Myrthe Spiteri

Eigenaar en uitgeefdirecteur Blossom Books

Voor iedereen van wie genade wordt gevraagd –
maar die eigenlijk van tanden droomt.

En voor mijn ouders: nee, hier zitten jullie niet in.
De kat was jullie voor.

Of we willen of niet, we voeren de Kraaien.
– Saborisch spreekwoord

Als je zondaars verbrandt, hou die nacht je sandalen dan aan.
– Advies voor een jonge Kraaienbaas

Deel 1

Hoofdstuk een

De lege troon

Het duurde te lang voordat Pa de jongens de keel had doorgesneden.

Er waren al bijna tien minuten voorbij sinds hij in de quarantainehut was verdwenen, en Fie had de laatste zeven daarvan naar de vergulde deur staan staren en geprobeerd om niet aan een losse draad aan haar verfomfaaide zwarte mantel te pulken. Eén minuut betekende dat de zondaarspest al korte metten had gemaakt met de jongens daar binnen. Drie minuten betekende dat Pa een genadig einde moest brengen.

Tien minuten was te lang. Tien betekende dat er iets was misgelopen. En aan het gefluister te horen dat over de smetteloze tegels van de binnenplaats waaide, begon dat ook tot de drommen toeschouwers door te dringen.

Fie knarste met haar tanden tot de stekende misselijkheid in haar buik zich terugtrok. Pa wist wat hij deed. Bij de twaalf hellesferen, gisterochtend nog was hij aan het hoofd van hun troep Kraaien op weg gegaan om op een pestbaken te antwoorden, had hij de lichamen en het geld opgehaald en hen allemaal voor de middag weer op weg gehad.

Ook dat stadje had geen gebrek aan pottenkijkers gehad: een man die steelse blikken door de draden van zijn weefgetouw wierp, een vrouw die haar geitenkudde langs de hut van de zondaar had geleid om alles beter te kunnen zien. Kinderen hadden zich losgewurmd uit de greep van hun ouders om de Kraaien aan te gapen en te vragen of er onder de gesnavelde maskers en zwarte mantels soms monsters schuilgingen.

Fie nam aan dat het antwoord afhing van de vraag of een Kraai het kon horen.

Maar Fie had elke dag die ze zich kon herinneren wel snateraars gezien, of erger. Als de enige kaste die niet werd getroffen door de pest, waren de barmhartige Kraaien het verplicht om te komen zodra ze geroepen werden.

En als Pa’s baas-in-opleiding kon ze zich geen week hart veroorloven. Zelfs hier niet. Zelfs nu niet.

De jongens die ze vannacht kwamen ophalen, verschilden niet van de honderden lichamen die ze in haar zestien jaar al had helpen verbranden. Het deed er niet toe dat er maar weinig uit zo’n hoge kaste bij waren geweest. Het deed er niet toe dat er in geen vijfhonderd jaar Kraaien naar het koninklijk paleis van Sabor waren ontboden.

Maar de naaldscherpe blikken van krijgers en edelen vertelden Fie dat de pest er vanavond wel toe deed voor de hoge kasten.

Pa wist wat hij deed, zei ze opnieuw tegen zichzelf.

En Pa deed er te lang over.

Fie rukte haar blik los van de deur en zocht naar problemen in de menigte, die dicht op elkaar de muren van het koninklijke quarantainehof bezette. Ze had de gewoonte in stand gehouden na de eerste keer dat een boze verwant hen had gevolgd. Zo te zien waren het allemaal Pauwenhovelingen achter het latwerk van de galerijen, die onder hun rouwverf en ornamentele smart zenuwachtig fladderend en op veilige afstand stonden te gluren.

Achter haar masker trok Fie een grimas toen ze het al te bekende gefluister opving: ‘… wat zonde…’, ‘… zijn vader?’ en het pestilente ‘… bottendieven’. Een oud, vermoeid soort narigheid. De Pauwen, als altijd belust op een schandaal, konden hun ogen niet afhouden van het schouwspel van de dertien Kraaien beneden. Ze verwachtten een voorstelling.

Narigheid met Haviken was een heel ander soort ellende. Koning Surimir had graag oorlogsheksen als paleiswachters, krijgers die net zo gemakkelijk wonden genazen als dat ze hun vijanden van binnenuit verscheurden. Ze waren dubbel zo gevaarlijk en, doordat ze dat wisten, ook drie keer zo snel op de kast te krijgen.

De handen van deze oorlogsheksen waren op het gevest van hun zwaard neergedaald zodra de Kraaien hun kar door de poort hadden getrokken. Sindsdien waren ze daar blijven liggen.

Fie vond geen verdriet in hun steenharde blikken. De Haviken wachtten niet op een voorstelling. Ze wachtten tot de Kraaien de fout in gingen.

Ze betrapte zichzelf erop dat ze weer een draad tussen twee dunne bruine vingers heen en weer rolde. De misselijkheid verdween; ze nagelde haar blik aan de deur. Die bleef afgrijselijk dicht.

Aan haar linkerkant verroerde zich iets. Hangdog, Pa’s andere leerling, had bewogen bij de kar. Het licht van de fakkels schroeide zijn silhouet, omrandde het met feloranje waar het licht over een haveloze mantel en de lange ronding van zijn snavelmasker viel. Aan zijn schuingehouden hoofd te zien stond hij de lage patchoeli-branders te bekijken die rond de hut hurkten.

Fie trok haar neus op. Ze had een handvol wilde munt in de snavel van haar eigen masker gestopt om de peststank te verdrijven. Ze kon het dit prachtige paleis niet kwalijk nemen dat men hem probeerde te verdoezelen. Ze kon het ze alleen wel kwalijk nemen dat ze zo’n afschuwelijke smaak in patchoeli hadden.

Hangdogs sandaal schoof langzaam naar de brander toe.

Op een andere plaats had ze de patchoeli vast zelf ‘per ongeluk’ omvergeschopt. Hangdog had waarschijnlijk jeuk gekregen van zo veel aandacht van de hoge kasten, en de hatelijkheden van de adellijke galerijen smeekten gewoon om een onaangename verrassing.

Maar niet hier, niet nu. Fie trok aan de capuchon van haar mantel, een teken dat alleen de andere Kraaien zouden herkennen. Geen narigheid schoppen.

Hangdogs voet schoof nog een teenlengte dichter naar de brander. Fie kon zijn grijns achter het masker haast ruiken.

Ze waren allebei geboren als heksen, en voor Kraaien betekende dat dat ze ook geboren waren om bazen te worden. Elke keer wanneer Fie daaraan dacht, draaide haar maag zich om… maar ze betwijfelde of Hangdog ooit nadacht over hoe het zou zijn om een baas te zijn. Pa noemde hem ‘twee tellen te bijdehand’: zó erop gespitst om anderen voor gek te zetten dat hij niet merkte dat zijn eigen beurs werd opengesneden.

Fie keek naar de soldaten, toen naar Hangdog, en nam zich voor om hem te scalperen als de Haviken haar niet voor zouden zijn.

De zelden gebruikte scharnieren van de hut knarsten toen Pa eindelijk naar buiten stapte.

Fie liet het draadje los en haar hoofd en hart kwamen tot rust. Er liep nat rood over de voorkant van zijn mantel. Hij had dus genade gebracht.

Genade, maar dan wel afschuwelijk langzaam, vond Fie.

Haar opluchting duurde een halve hartslag, totdat er vanaf de muur achter hen het verschrikkelijke geluid klonk van raspend metaal.

Elke Kraai kende het lied van goed staal dat wordt getrokken. Maar Pa wendde zich alleen maar naar het geluid toe en het licht van de fakkels weerkaatste in de glaszwarte ogen van zijn masker. En toen wachtte hij.

IJzig daalde de stilte neer over de binnenplaats, en zelfs de Pauwen verstijfden.

In de straten van de steden, op de sorghum-akkers, van Sabors westelijke koopvaartbaaien tot de wrede bergen in het oosten, overal kon een lid van een hogere kaste Kraaien doden om een vermeende belediging. Broers, tantes, geliefden, vrienden: elke Kraai kon de littekens van het verlies laten zien. Fies eigen ma was jaren geleden op een donkere weg verdwenen.

Maar voorlopig bleven de Haviken op hun muren. De zondaarspest verspreidde zich snel zodra het slachtoffer was gestorven. Een lichaam kon een hele stad voor het einde van het jaar tot op het bot laten wegrotten. Hier in het quarantainehof, met twee dode jongens die het hele paleis binnen een halve maan ten val konden brengen… hier kon de Kraaien geen haar worden gekrenkt.

Er klonk opnieuw gerammel toen het zwaard terugkeerde in zijn schede. Fie durfde niet achterom te kijken. In plaats daarvan richtte ze zich op de dreun van Pa’s schorre stem: ‘Inladen maar.’

‘Ik neem de dooie schatjes wel,’ zei Hangdog en hij deed een stap naar voren.

‘Niet in je eentje.’ Pa schudde zijn hoofd en wenkte Fie. ‘Ze zijn groter dan jij.’

Fie knipperde met haar ogen. De hoveling had de zondaars ‘jongens’ genoemd toen hij de Kraaien binnen had gebracht. Ze had hummels verwacht, geen bijna volwassen lordlings.

Pa pakte haar schouder toen ze haar hand uitstak naar de deur. Ze keek hem met schuingehouden hoofd aan. ‘Aye, Pa?’

Het masker verborg zijn gezicht, maar ze hoorde hoe zijn adem stokte en zag de snavel nog geen vingerbreedte naar beneden gaan om duidelijker naar de Haviken te wijzen.

‘Breng ze maar… gewoon naar buiten,’ zei Pa.

Fie verstijfde. Er was iets misgelopen, ze zou het zweren op het graf van een dode god. Maar Pa was de hoofdman en hij had hen uit ergere situaties weg weten te krijgen.

Meestal tenminste.

Ze knikte. ‘Aye, Pa.’

Zodra de deur dichtviel mepte Fie Hangdog boven op zijn hoofd.

‘Bij de twaalf sferen van de hel, waar zit je met je kop? Doe toch niet zo stom,’ siste ze. ‘De Haviken hebben Pa haast afgeslacht alleen omdat hij door een deur kwam, en jij wilt hun geduld op de proef stellen?’

‘Ik wou jou op stang jagen.’ In de dikke duisternis in de hut hoorde ze Hangdogs grijns. ‘Dat schuim slacht de baas niet af. En anders rotten ze samen met ons weg.’

‘Jij bent de enige die meer dan bereid is om dat uit te proberen,’ snauwde ze en stond toen ineens stil.

Haar ogen hadden zich aangepast aan het weinige toortslicht dat door de grof geweven horren van de hut naar binnen viel. Strak in hun linnen lijkwaden gewikkeld lagen de lordlings al op hun roodgevlekte strozakken. Bij elke keel kwam door de stof heen een bloedvlek opzetten.

Het was hun taak om ze in te wikkelen, niet die van Pa.

‘Misschien dacht de baas dat we het niet goed zouden doen.’ Hangdog klonk niet langer alsof hij grijnsde.

Dit was onzinnig. Ze wikkelden al vijf jaar doden in lijkwaden, al vanaf het moment dat Hangdog bij haar groep was gekomen om tot baas te worden opgeleid.

‘Als Pa daar redenen voor heeft, vertelt hij die wel,’ loog ze. ‘Hoe eerder we dit schuim op de kar hebben, hoe sneller we bij die verdoemde stinkpatchoeli uit de buurt zijn.’

Er klonk een kort, gesmoord lachje toen Hangdog een lichaam bij de schouders pakte. Fie nam de voeten en liep achteruit de deur uit. Ze voelde dat elke blik op de binnenplaats op haar bleef rusten – en vervolgens naar de bebloede lijkwade schoot.

Fie zwiepte het lichaam op de kar, wat een koor aan zacht ruisende kreetjes van de meute Pauwenhovelingen opleverde. Hangdog gaf het een extra zwaai. Met een doffe dreun viel het op de hopen brandhout en het gooide in zijn vaart een stapel aanmaakhoutjes omver. Door de galerijen ging een collectieve zucht van afschuw.

Fie kon Hangdog wel schoppen.

Pa schraapte zijn keel en mompelde nadrukkelijk: ‘Zachtjes. Genadige Kraaien.’

‘We zullen lief zijn,’ zei Hangdog, en ze liepen weer naar binnen. Hij had net het overgebleven lichaam bij de voeten gepakt, toen hij eraan toevoegde: ‘Ik wed dat er iemand flauwvalt wanneer we deze laten vallen.’

Fie schudde haar hoofd. ‘Pa kan jóúw huid aan een huidheks verkopen, de mijne niet.’

Het tweede lichaam dat ze op de kar laadden werd begroet door een nieuwe ronde snikken. Maar toen de Kraaien hun kar naar de poort van de binnenplaats begonnen te slepen, waren de Pauwen op wonderbaarlijke wijze zo ver over hun verdriet heen dat ze elkaar voor het traliewerk verdrongen om alles beter te kunnen zien.

De verrukte angst van de toeschouwers wrikte als een krom wiel. De dode jongens waren vast favorieten van de koninklijke Fenikskaste geweest, als nu zo veel Pauwen een wedstrijd in rouwen hielden.

Fie rilde ervan. Van alle lichamen die ze ooit had meegenomen om te verbranden, had ze aan deze twee de grootste hekel, besloot ze.

Om bij het quarantainehof te komen waren ze de smalle achterafgangetjes zo ongeveer door gesmokkeld; nu leidde een ondoorgrondelijk kijkende Havik hen dwars door de buik van het paleis. Hoe langer de lichamen bleven liggen, hoe groter de kans dat de pest een nieuw slachtoffer zou kiezen.

Fies rancune groeide bij elk wonder waar ze voorbij kwamen. Ratelend reed hun kar over mozaïeken van betoverende spiralen keramiek, langs tuinen vol amberpeul, die zijn geur door de vochtige lucht van de late lenteavond verspreidde, en door gewelfde gangen van albast en brons. Elke zuil, elke nis, elke tegel was wel een eerbetoon aan de Feniksvorsten: een zon, een gouden veer, een krul van vuur.

De Havik gooide twee enorme ebbenhouten deuren open en wees met haar speer naar binnen. ‘Van hier af weten jullie de weg wel weer.’

Pa gebaarde dat ze door moesten rijden en krakend reed de kar een ruimte binnen die alleen de Hal van de Dageraad kon zijn. Ze waren uitgekomen aan de korte kant van de zaal, die aan het andere eind bekroond werd door een verhoging; de uitgang wachtte aan het einde van een vorstelijk breed looppad, opnieuw omgeven door galerijen. Grote zwartijzeren zuilen, uitgesneden als een lantaarn met de beeltenis van een dode Feniksvorst, hielden een gewelfd plafond omhoog. In elke kolom brandde een vuur zo fel dat de hitte al bij de deur aan Fies armen bleef kleven.

De hal was voor het grootste deel in donkere kleuren gelakt, dieppaars, scharlaken en indigo, maar de balustrades van elke galerij waren afgezet met luchtig verguldsel, en aan de tegenovergelegen muur hing boven de verhoging een prachtige schijf van spiegelend gepoetst goud boven een poel van goudkleurig vuur. Met juwelen bezette stralen goud liepen in waaiervorm uit tot helemaal naar het plafond. Elk facet borg zo veel gouden licht van het vuur in zich dat het pijn deed om direct naar de verhoging te kijken. De hele toestand bij elkaar vormde een zon die opkwam achter de Fenikstronen.

De lége Fenikstronen.

Fie ademde in door haar tanden. Geen koning, geen koningin, en de oudste noch de nieuwe prins aanwezig om te rouwen om de dode lordlings, en toch weeklaagde de adel alsof hun lot ervan afhing. Er klopte iets niet. Maar wat dat ook was, wat er ook misgelopen was, Pa zou hen er veilig uit halen, zoals hij dat tot nu toe altijd had gedaan.

Ze rolden het middenpad op en marcheerden weg.

Ze haatte het hoe de gladde marmeren tegels van de hal piepten onder de spijkers in haar schoenzolen en die met elke stap stomper maakten. Ze haatte de geparfumeerde oliën die de roerloze lucht bevuilden. En ze haatte vooral de galerijen vol Pauwen-edelen, die teer stonden te huiveren in hun satijn alsof de Kraaien niet meer waren dan een optocht van ratten.

Maar achter de Havikwachters stond een stil legioen in de bruine tunieken van de Mussenkaste: de paleisdienaren, van wie er bijna meer waren dan van de hovelingen boven hen. De gezichten vol pijn zeiden dat hun verdriet niet alleen maar decoratief was.

De steken in Fies buik keerden terug, erger nu. Zó dol op Pauwen was niemand.

De zaak stonk, ze hadden te doen met kasten die te hoog waren om bang te zijn voor de pest. Als het zo doorging zou Pa moeten proberen hun viatik bij de poort los te peuteren. Als het zo doorging werden ze misschien wel helemaal niet betaald.

Toen, halverwege de hal en tien stappen voor de kar uit, bleef Pa stilstaan.

Eerst begreep Fie het niet. Toen schoten haar ogen naar de kolossale paleispoort, het laatste belangrijke punt tussen hen en de hoofdstad Dumosa. Die was gebouwd om even gemakkelijk hele parades van hoogwaardigheidsbekleders als mammoetrijders door te laten; de dertien Kraaien en hun kar zou hij met gemak opslokken.

En jawel, bij de poort stond een eenzame figuur om de viatik voor de doden te betalen.

De vrouw was een glinsterend spook, van de waterval van loshangend zilverig haar tot de witzijden japon die nauwelijks bewoog in het luie briesje. Zelfs van zo ver weg braken maanlicht en toortsvuur veelzeggend op haar lichaam en beloofden genoeg sieraden om Fies hele bende Kraaien te voeden zolang ze leefde. Bij de twaalf sferen van de hel, misschien was het wel genoeg voor de hele Kraaienkaste. Maar één ding woog zwaarder dan de optelsom van haar juwelen: het sieraad om haar hals.

Twee handen van goud hielden daar een zon vast die onder haar sleutelbeenderen opkwam. Het koninklijke wapen. Fie had die handen in elke Saborische munt en elke vlag gezien, en nu kon ze zeggen dat ze ze om de nek van een koningin had gezien.

Door haar huwelijk was de vrouw een Feniks geworden, maar zelfs voor ze de paviljoens van de hovelingenkaste had verlaten, werd ze al de Zwanenkoningin genoemd. Een van de lege tronen waar Fie voorbij was gelopen behoorde haar toe.

En op dat moment begreep Fie wat er vanavond was misgelopen.

Er waren vijfhonderd jaar of daaromtrent voorbijgegaan sinds de zondaarspest had toegeslagen in het koninklijk paleis. Vijfhonderd jaar sinds Feniksen dat pestbaken hadden aangestoken. Vijfhonderd jaar sinds ze Kraaien hadden ontboden.

Maar als koningin Rhusana hier was om een viatik te betalen voor deze zondaarsjochies, wist Fie pijnlijk zeker wie er onder een van die lijkwaden lag.

De Kraaien waren de kroonprins van Sabor naar zijn brandstapel aan het brengen.

Hoofdstuk twee

De gelddans

Er lag een dode prins op hun kar als elke andere gewone zondaar, op nog geen armlengte afstand. Fie kon het nauwelijks geloven. Een prins. Een Féniks.

Haar morbide kant vroeg zich af of Feniksjongens net zo brandden als gewone zondaars. Misschien langzamer. Ze hadden de arme stakker naast hem om te vergelijken.

Maar Pa verroerde zich niet, bleef stokstijf op zijn plek staan, zelfs terwijl de rest van de troep dichterbij kwam met de kar. En toen zag Fie waarom.

De koningin bij de poort stond daar vast en zeker om hen te betalen; de hoveling aan haar zijde had duidelijk zichtbaar de viatik vast. De waarde van een viatik kwam overeen met de middelen van een gezin, dat was de regel. Een Mussenboer betaalde misschien met een zak zout of gedroogd pannenbrood; een Kraanvogelmagistraat bood hun misschien stukken glaszwart. Maar een viatik voor het koninklijk huis… Fie wist niet eens wat gepast was.

Wat ze wel wist, was dat het niet het vuile cypertje was dat zich uit de armen van de hoveling probeerde te wurmen.

De nacht schroeide van plotselinge woedetranen. Een zwerfkat. Op zijn hoogst een redelijke som voor een bedelaar. Niet voor twee goudzuigers van paleiskereltjes voor wie ze zeven leuga hadden moeten lopen om ze te kunnen verbranden.

Elk rafelig sprietje van Fies geduld draaide zich tot een strakke, kwade draad.

Het paleis had hen vuil aangekeken, de wapens getrokken toen ze voorbijkwamen, nog net niet op ze gespuugd, en nu dreven ze de spot met de betaling. Koningin Rhusana zag er geen been in om haar familieleden het volgende leven in te sturen met het schraalste korreltje waardigheid. Het enige waar het haar om ging was dat ze kon pronken met de brute waarheid: als koningin had ze alleen minachting over voor de Kraaien, en elke keer zouden de Kraaien die moeten aannemen.

Geen enkele baas zou dit toestaan, zelfs geen baas-in-opleiding. Zelfs niet van een koningin. Er moest iets gebeuren.

De Kraaien waren barmhartig, maar ze waren niet goedkoop.

De kar had Pa bijna ingehaald. Fie leunde naar voren en knipperde zweet en tranen weg. ‘Pa,’ fluisterde ze. De snavel van zijn masker ging omlaag. ‘Gelddans?’

Een poos bewoog hij niet. Toen ging de snavel opnieuw omlaag.

Voor het eerst die avond grijnsde Fie.

Ze stampte haar bespijkerde zool in de grond en stopte elk greintje wrok in een lange, bevredigende kras, waardoor het marmer krijste om genade. En toen krijste ze terug.

Om haar heen jammerden de twaalf Kraaien een antwoord op haar roep en ze kwamen met een schok tot stilstand. Dertien fakkels kletterden op de grond.

Voor de tweede keer die avond vielen de galerijen boven hen stil.

Weer riepen de Kraaien, Fie het luidst van allemaal, en haar stem ging aan het eind omhoog. De anderen namen haar teken over en wachtten, stokstijf stil. Ze telde de stilte af in haar hoofd. Vier. Drie. Twee. Een.

Uit dertien kelen galmde weer een bloedstollende kreet door de hal. De onmiskenbare woede die erin doorklonk weerkaatste in ver weg gelegen gangen. Meteen erna viel er een verpletterende stilte.

Bij de derde keer schreeuwen waren de snerende lachjes van de edelen verdwenen. Alle ogen hingen aan de bewegingloze kar.

Bij de vijfde keer leek de halve galerij bijna in tranen uit te barsten.

De meeste hoge heren en dames waren nog nooit zo dicht bij Kraaien of pestdoden geweest. Voor hen was de pest een armeluisprobleem.

Ze begrepen niet dat er regels waren. Dat de pest niets gaf om zijde of juwelen. Dat hij pas vertrok wanneer dat van de Kraaien mocht.

Maar bij de duizend dode goden van Sabor, Fie durfde te wedden dat het ze nu begon te dagen.

Ze besloot dat ze genoeg gesudderd hadden en zong de trillende noten van de marsorder.

Stamp. De dertien Kraaien stapten als één Kraai naar voren, maar de kar bleef op zijn plek, de sleeptouwen als adders opgerold op het marmer. Stamp. Jachtkasten, praalkasten, gewone kasten: er was geen verschil. De Kraaien zouden alle Saboriërs in deze hal bijbrengen dat ze dat moesten onthouden. Stamp. Hiervóór hadden ze er in hun versleten zwarte vodden en hun maskers met de lange snavels uitgezien als een bijgelovige grap. Stamp. Nu zag ze nachtmerries in de ogen die de lijkenkar volgden. Dit was de angst die ze op schoot bij hun vader hadden geleerd.

Weer zong Fie de triller.

De voetstappen versnelden en eindigden in een boog die helse krullen in de tegels kraste. Weer gestamp. Weer een schorre schreeuw. Weer twee passen bij de kar vandaan. De galerij deinsde terug.

Stampen, krassen, schreeuwen. Onder haar masker snoof Fie kwaad. Dat was voor hun lelijke paleis.

Stampen, krassen, stampen. Dat was omdat ze hun wapens hadden getrokken toen ze de Kraaien zagen.

Ze zong opnieuw, en vlak bij de drempel bleven de Kraaien stilstaan. Over de galerij hing een misselijke spanning en onder edelstenen en zijde werden knokkels wit.

De Kraaien draaiden om hun as en keerden in een boosaardig in elkaar grijpend patroon terug naar de kar. Een nerveuze opluchting trok over de galerijen, maar weifelde toen de Kraaien niet onmiddellijk hun touwen en fakkels oppakten. Fie nam haar plaats in aan de rechter voorhoek van de kar en wachtte tot de dichtstbijzijnde Pauw keek alsof hij zowat in zijn broek piste.

Fie liet een moordzuchtig gefluit horen. De Kraaien grepen toorts en touw, stormden als een orkaan de hal door en de laatste binnenplaats op, huilden met de toorn van de goden zelf.

Struikelend over satijnen slepen en geverfde leren pantoffels maakten de hovelingen dat ze wegkwamen. Vanuit haar ooghoek zag Fie dat Hangdog zijn zin had gekregen: er waren ten minste drie Pauwen flauwgevallen.

Dat, dacht ze, is omdat jullie hebben geprobeerd om ons af te schepen met zo’n rotkat.

Pa noemde het altijd de gelddans. Fie was alleen maar blij dat het werkte.

Bij de poort ging de kar langzamer rijden, maar het dansen ging door. De koningin was niet gevlucht zoals de rest van haar hof, haar bediende stond nog steeds trillend aan haar zijde. Van tien passen afstand zag Fie nog eens duidelijk wie ze geld afhandig wilden maken.

Onverzettelijk stond koningin Rhusana onder de boog. Haar lichte ogen glansden als twee harde manen. Onder de ingewikkelde spiralen van de witte rouwverf was haar gezicht een paar tinten lichter dan Fies eigen terracottakleur; haar bruine teint lag dichter bij gepolijst brons. Waar Fie ook keek zag ze verspilling van geld: een met diamanten bezette hoofdtooi in de vorm van een feniks; snoeren parels en diamanten die van haar armen dropen en over de grond sleepten; een wit tijgervel dat over haar schouders lag. De zwartgestreepte staart kronkelde om haar arm, een achterpoot lag om haar heup bevestigd, en de opgezette kop hing slap over de tegels, met lege ogen van nog meer wit goud. Fie walgde toen ze zag dat zelfs de klauwen van het dode ding schuilgingen onder korsten van diamant.

De stille eis van de traditie had Rhusana hierheen gebracht om voor de dode zoon van haar echtgenoot te betalen. Maar het was zonneklaar dat de koningin haar eigen onuitgesproken eis had: elk oog mocht alleen op haar gericht zijn.

Het was nooit om het geld gegaan. Maar bij elke dode god! Fie hoopte dat Pa zou zorgen dat het nu wel om geld ging.

Toen gebaarde Pa naar Fie en bewoog zijn hoofd met een ruk naar de poort.

Hij wilde dat zij met Rhusana handelde. Dat zij de prijs van de viatik noemde.

Fie verstijfde. Er rolde zweet over haar ruggengraat. Het sein geven voor de gelddans was één ding. Eisen stellen aan een koningin iets heel anders. Ze was nog geen baas, nog niet… het hoorde niet… als ze het verpestte, kostte het hun…

Ze wist niet eens wat ze moest vragen.

Toortslicht glansde op staal toen de Haviken langs de muur weer begonnen te bewegen, een teken dat hun verdraagzaamheid aan het slijten was. Een papieren bedreiging, met die pestlijken boven op elkaar in de kar, maar toch een bedreiging. Genoeg om te zorgen dat enkele Kraaien in elkaar krompen. Genoeg om de bliksem door Fies buik te jagen.

Fies woede was iets eigenaardigs: soms gedempt en onbuigzaam als geslepen staal, soms rauw en niet te stuiten als een doorgesneden ader. Nu klom die oude, scherpe soort razernij langs haar ruggengraat omhoog. Die was gesmeed uit alle wapens die schertsend op haar waren gericht.

En die oude, scherpe razernij vertelde Fie wat haar prijs was.

De kreten en de voetstappen van de gelddans werden kwader toen ze naar voren kwam.

Rhusana had haar gezicht opzettelijk met verveling gepoederd en sloeg met haar eigen nagels vol diamanten een sneller ritme dan de dans. Fie kende de tekenen van ongeduld: de koningin dacht nog steeds niet dat ze rekenschap hoefde af te leggen voor deze belediging. Alleen de hoveling zag haast net zo grijs als de cyperse kat in zijn armen.

Beverig werd de kat aangeboden. Fie nam hem niet aan. Ze had een hoofdprijs in gedachten.

Ze wilde de praalkasten zonder angst in de ogen kijken. Ze wilde zorgen dat de jachtkasten zich wel twee keer zouden bedenken voordat ze voor de lol hun staal zouden ontbloten. Ze wilde haar moeder terug.

Maar aangezien de koningin haar geen van die dingen kon geven, zou ze genoegen nemen met de tweede keus.

‘Geef me de tanden maar,’ zei Fie.

Rhusana wierp de hoveling een kwade blik toe. Die zag eruit alsof hij moest overgeven, zijn ogen gefixeerd op de bloederige lijkwaden in de kar. ‘Baas, ik kan niet… u kunt niet van ons vragen…’

‘De tanden,’ herhaalde Fie ijskoud. Het vreemde schokje dat door haar heen ging toen ze ‘baas’ werd genoemd, drukte ze de kop in. Nog niet.

Achter haar cirkelden en schreeuwden de Kraaien. Zowel Rhusana als zij wist dat ze het hof nog urenlang konden blijven terroriseren terwijl de zondaars het paleis onderdompelden in de pest. De Zwanenkoningin mocht het koninklijke wapen dan dragen, Fie heerste over de binnenplaats.

Rhusana gaf geen antwoord.

En Fie gaf niet toe. Hoe langer dit doorging, hoe slechter de indruk die de koningin maakte nu ze zich zo door de Kraaien liet beetnemen.

Zweet druppelde over het gezicht van de hoveling. Jammer dat Fie de koningin moest breken en niet hem.

‘U heeft honderd tellen,’ zei Fie. Ze draaide haar gesnavelde masker recht naar Rhusana en raapte elk restje oude razernij bij elkaar. ‘Anders laten we de jongens bij uw poort achter en komen we nimmer meer terug.’

‘Maar…’ sputterde de hoveling, ‘de koning…’

‘Een,’ zei Fie.

‘Alstublieft…’

‘Twee,’ zei Fie.

‘Genoeg,’ snauwde Rhusana.

Fie wachtte. Een voorbijwaaiend briesje plukte aan haar mantel en ging vervolgens liggen.

‘Vijftig naka.’ Rhusana’s lip krulde, haar diamanten klauwen tikten nog sneller. ‘En dan zullen we je brutaliteit door de vingers zien.’

De hoveling slaakte een piepende zucht van verlichting. ‘Dank u voor uw onmetelijke vrijgevigheid, majes…’

‘Drie,’ zei Fie.

Rhusana’s klauwen vielen stil en begroeven zich in haar met zijde omhulde dij.

Bij tien werd de dienaar van de koningin haastig weggestuurd. Bij zeventig was hij terug en stopte Fie een zware brokaten zak in handen.

Als het gewicht de inhoud nog niet prijsgaf, dan deed het zachte, echoënde gezoem van de magie in haar botten dat wel. Elk gezin in Sabor spaarde hun tanden op voor de dag dat ze een beroep moesten doen op Kraaien en niets te geven hadden. Elke tand was bijna zijn gewicht in goud waard, al was dat alleen voor de Kraaien zo, die hun gefluister konden verstaan. Sommige waren meer waard: wat Duivenvoorspoed of Mussenschuilplaats wanneer een Kraai daar een beroep op deed.

In geen eeuwen had een vorst een viatik hoeven betalen. Maar vanavond kwam Fie innen.

In die brokaten zak tikte en rammelde een zeldzame oogst aan tanden, hele Feniksdynastieën aan tanden, duizenden melktanden en zelfs tanden die uit doden waren getrokken.

En nu bezat haar troep Kraaien al deze kostbaarheden.

Onder Fies masker verscheen een lach die scherper sneed dan staal. Ze noemden het niet voor niets de gelddans.

Bij de hoekjes van Rhusana’s perfecte, samengeknepen mond waren lijntjes verschenen zo smal als een scheermes, en Fie vatte dat op als een persoonlijke overwinning. Ze maakte de zwierige buiging van een pantomimespeler, stapte naar achteren en overhandigde de zak aan Pa.

Die hief zijn vuist op. De dans stopte; een pijnlijke stilte gonsde na op de binnenplaats. Er werden touwen gepakt, voeten schuifelden terug in marstempo en er ging een zucht door de menigte toen de kar eindelijk naar de poort begon te rollen.

Even bleef Fie staan, toen liep ze terug.

De koningin draaide zich om. Haar ogen bliksemden.

‘Wat wil je nog meer?’ Rhusana maakte een handgebaar naar de wachters. Elke Havik sprong in de houding, met de speer in de aanslag.

Een van de armbanden van de koningin trok Fies aandacht toen hij opglansde in het toortslicht: een knap werkstuk van zilver en parels, zo gesmeed dat hij op een krans van witte oleanderbloesems leek.

Even kreeg Fie het gevoel alsof die diamanten klauwen zich om haar keel hadden geslagen.

Ze hield haar adem in en liet de munt in haar masker rust brengen in haar botten. Iedereen kon oleanders dragen. Het hoefde niet iets te betekenen, niet bij een koningin. En als het dat wel deed… tja, de Kraaien waren al onderweg het paleis uit. Fie zou er alleen voor zorgen dat ze opschoten.

Ze pakte de kat uit de armen van de hoveling. ‘Deze ook.’

De kat verzette zich niet toen Fie zich terughaastte naar de kar, stak alleen met een brom zijn kop in het holletje van haar elleboog. Zodra ze onder de poort door waren begon hij te spinnen.

Fie besloot dat ze de kat mocht. Iets wat blij was om het paleis uit te zijn had een goede smaak.

Het was een lange, zwijgende wandeling de hoofdstad Dumosa uit, alleen bijgelicht door hun fakkels en hier en daar een door Witte Duiven gemaakte lantaarn voor het raam van een herenhuis. Fie durfde te wedden dat ook de rest van haar Kraaien zich voelde alsof hun keel werd dichtgeknepen, zo graag wilden ze buiten de stadsmuren komen voordat de jachtkasten hen inhaalden. Elke Kraai wist wat het betekende als je een zak Fenikstanden bij je had. Ze vroegen zich allemaal af of ze er werkelijk Dumosa mee uit konden komen.

Bij elke stap voelde Fie spiedende blikken van achter horren van latwerk of door knoestgaten, toen ze langs de schitterende paviljoens van de hovelingen uit de Zwanenkaste liepen, door de rechtbankstraat met zijn granieten zuilen, zelfs op de dorpsweides van de Mussen, waar vuile gezichten wegkropen achter scheuren in de wanden van krotten en achter de Kraaien aan spuugden om tegenspoed af te weren.

Ze bleef de schaduwen scherp in de gaten houden, en meer dan eens betrapte ze Pa erop dat hij langzaam op zijn middenrif klopte, vlak onder het snoer tanden om zijn nek. Als de dode goden hen vanavond goedgezind waren, zou hij ze niet hoeven te gebruiken.

Maar als Fie de afgelopen jaren iets had geleerd, dan was het wel dat de Kraaien maar bitter weinig gunsten kregen van de dode goden.

Het was bijna middernacht toen ze voet zetten op de Leugahoogbrug over de Hem. Op maar een paar passen onder hen stroomde de grote rivier donderend voort, maar als je een moord van plan was, was dat ruim voldoende. In de tien minuten die het hun kostte om over te steken keek Fie goed uit waar ze liep.

Op het moment dat haar bespijkerde zolen kiezels raakten in plaats van kinderkopjes, hield Fie haar adem in. Als het koninklijk huis zijn tanden terug wilde graaien, dan zouden de jachtkasten hier toeslaan.

Ze spanden zich allemaal in om sporen van gezelschap te ontdekken. De lange, afgrijselijke stilte strekte zich dun en verraderlijk uit, als nieuw ijs, terwijl Fie ieder bewegend blaadje afspeurde naar een hinderlaag.

Er kwam er geen.

Misschien, heel misschien, hadden ze het voor elkaar gekregen.

Iemand ademde scherp in. Toen klonk er een oorverdovende schreeuw:

‘DE JONGEN VAN OVER DE ZEEËN, DIE DEED HET HET LIEFST MET ZIJN TWEEËN…’

De stem van Madcap spleet de nacht als een bijl, met het schuinste marsliedje dat ze van Pa mochten zingen waar Fie bij was. De rest van de troep barstte in hijgend lachen uit en huilde bijna van opluchting.

‘Twaalf sferen van de hel, Fie!’ Wretch hield zich uit alle macht aan de kar vast en sloeg op haar knieën. Ze was bijna net zo oud als Pa en twee keer sneller op de kast, en ze was een van de weinigen die Pa al kenden toen hij nog Cur heette, nog niet Baas. Ze pakte de kat van Fie over en kriebelde zijn kop. ‘Ik dacht dat je de koningin om een kroon zou vragen voor al die moeite!’

‘Wat heb je aan een kroon?’ zei Swain lijzig van achter Wretch. Een glimpje vrolijkheid drong door in zijn altijd sombere stem. ‘Ze had net zo goed kunnen vragen of ze de koning een oorvijg mocht geven. Dat was misschien nog wel beter gevallen bij hare majesteit.’

Madcap, een Kraai die allergisch was voor waardigheid, greep Fies handen en draaide in een duizeligmakende werveling met haar rond, waarbij hen opnieuw een obsceen en anatomisch couplet over De jongen van over de zeeën uitbrulde. Tegen wil en dank gooide Fie haar hoofd in haar nek en lachte. Aye, ze hadden nog leuga’s te lopen en lichamen te verbranden – maar ze had het gedaan.

Deze keer had ze het paleis laten betalen.

‘Stop, stop,’ hijgde Madcap, die lachte terwijl ze hun buik vastgreep. ‘Ik moet kotsen!’

Bij Pa in de buurt vertraagden de twee tot dronken gewaggel. Hij zou nu toch eigenlijk moeten staan glimmen, net als de rest van de troep.

Hij had zijn masker niet eens afgezet en keek achterom naar Dumosa.

‘Kom op, baas…’ begon Madcap, maar Pa onderbrak hen.

‘Het is nog niet klaar. Bewaar je dans maar voor wanneer de lichamen branden.’ Pa gaf het fluitsignaal om weer verder te gaan.

Wretch gaf de kat terug aan Fie en schudde achter Pa’s rug haar hoofd. Opnieuw daalde er een ongemakkelijkheid over de Kraaien neer. Madcap neuriede zacht en na een paar stappen begon Swain voor zich uit te mompelen, maar verder hing er stilte om de kar terwijl ze hem voorttrokken.

De verspreide hutjes en de godengraf-tempeltjes langs de weg maakten uiteindelijk plaats voor het bos met zijn kronkelstammen en stola’s van mos. De jongen van over de zeeën stierf weg en in plaats daarvan begon een nieuw lied, luider en vaster. Al snel was er van Dumosa alleen nog een glimp van een goudkleurige korst op donkere heuvels te zien, die soms door de bomen vonkte.

‘Hier.’

Pa’s stem striemde door het donker en sneed het laatste couplet van het wandellied af. Hij plantte zijn fakkel in de zachte aarde aan de rand van de weg. Krakend kwam de kar tot stilstand. Pa pelde zijn masker af en knikte naar Fie en de cyper. ‘Geen zwerfdieren die we niet kunnen opeten, meid.’

‘Het is geen zwerfdier, ze is van mij,’ antwoordde Fie. ‘Mijn aandeel in de viatik.’

Pa grinnikte kort, minachtend. ‘Schijt van het Verbond, dat is ze, Fie, maar we hebben het later wel over je aandeel. Hoe heet ze?’

Ze dacht aan de hoveling die eruit had gezien alsof hij misselijk was en aan Madcaps dans en grijnsde. ‘Barf.’

‘Dat is goed.’ Pa ging met een hand over zijn kale kruin. Al zijn haar was jaren geleden al naar het zuiden getrokken, naar zijn korte, peper-en-zoutkleurige baard. ‘Laten we dan nu eens naar die jongens kijken, hè?’

Fie leunde op de rand van de kar en bestudeerde de twee lijkwaden, die tussen splinters aanmaakhout lagen. ‘Groot,’ zei ze. De prins was bijna een jaar ouder geweest dan zij en beide jongens hadden duidelijk meer te eten gehad. ‘Geen idee of we genoeg brandhout hebben voor allebei.’

‘Wel als we er wat flitsbrand overheen gooien,’ stelde Hangdog voor, die bij de andere kant van de kar stond te lummelen.

Fies snavel zat nu alleen maar in de weg. Ze zette Barf in de kar en schoof haar capuchon naar achteren om de riempjes van het masker los te maken, maar liet het om haar nek hangen en haalde haar hand door haar op kinlengte afgeknipte, warrige zwarte haar. Het was een zegen om de schone nachtlucht in te ademen en niet de paleiswierook of de verlepte munt in haar masker.

Ze hoefde niet bang te zijn voor besmetting. Er werd gezegd dat elke Kraai in een vorig leven grandioos de fout in was gegaan, en wel zo erg dat het Verbond ze had gestraft met de pest en ze rechtstreeks een leven in had getrapt waarin ze boete moesten doen door de ziekte te beheersen. Dat Kraaien bij hun geboorte volgens het Verbond al zulke zondaars waren dat ze diep in de schuld zaten. Dat ze zelfs in hun volgende leven die schuld nog niet hadden afbetaald.

Dat werd tenminste gezegd. Fie wist niet hoeveel daarvan haar waar in de oren klonk. Maar het was een in steen gehouwen waarheid dat de Zondaarsplaag alleen Kraaien niet raakte.

De doodsstank hing nog niet om de jongens heen, maar toch deinsde ze terug voor de karmozijnrode vlekken op hun lijkwaden. Van alle taken die een leider had, was ze het bangst voor het doorsnijden van kelen.

Ze stak haar arm in de kar en prikte in de bloederige hoop die er het edelst uitzag. ‘Zijn het echt prinsen, pa?’

‘Eentje maar. De andere was zijn dubbelganger.’

Fie trok het linnen naar beneden tot het toortslicht op het roestbevlekte gezicht van een jongen viel die er precies uitzag alsof hij sliep. Misschien een beetje bang. Misschien was hij wakker geweest toen Pa’s zwaard zijn keel raakte.

Ze kneep haar lippen samen. ‘Dus zo ziet een zondaarsprins eruit.’

De dode jongen ging rechtop zitten.

‘Nou, nee,’ zei hij, ‘maar ze zeggen dat ik er aardig in de buurt kom.’

Hoofdstuk drie

Een verbondseed

Fie was niet van plan geweest om de jongen een stomp te geven, maar ze deed het toch.

Fie was ook niet van plan geweest om te schreeuwen, maar ook dat gebeurde, en vol overgave. Wat ook gebeurde was dat ze over haar eigen voeten struikelde toen ze achteruitdeinsde en op haar achterste in het vochtige gras landde. Het gevloek van Hangdog en de bulderlach van Pa maakten haar paniek alleen maar verwarder.

De dode jongen rukte zijn hand los uit de windsels, voelde aan zijn kaak en vertrok zijn gezicht. Door het geronnen bloed op zijn eenvoudige tuniek met lange mouwen was niet te zien of er nieuw bloed bij was gekomen. Fie grabbelde om zich heen om zichzelf met een steen te kunnen bewapenen toen de andere lijkwade ook begon te bewegen.

‘Ho maar, ho maar,’ zei Pa, die de tranen uit zijn ogen veegde en zijn armen in de kar stak om hen te bevrijden. ‘Jullie hebben mijn meisje bang gemaakt.’

‘Dat kun je wel zeggen,’ zei de jongen droog. Hij keek naar de kronkelende lijkwade naast zich. ‘Jas, als je persoonlijke lijfwacht voel ik het als mijn plicht om je te waarschuwen…’ Hij wees naar Fie. ‘Díé daar is nogal schrikkerig.’

Fies hersenen waren een vlieg in haar lege schedel, die daar doelloos rondzoemde. De dode jongens bewogen. De dode jongens praatten.

De dode jongens waren niet dood.

‘Jakkes.’ De lijfwacht liet zich uit de kar glijden en griezelde toen zijn hemd, dat stijf stond van het bloed, kraakte. ‘Is varkensbloed altijd zo smerig? De volgende keer dat ik mijn dood in scène zet kies ik iets met wat meer glamour. Ik heb gehoord dat vergiftiging in de mode is.’

‘Pa.’ Haar stem klonk geknepen. ‘Hebben we nu leden van de koninklijke familie ontvoerd?’

Pa grijnsde van oor tot oor. Hij was dol op een goede grap, maar Fie vroeg zich af of de Fenikskaste de ontvoering van de troonopvolger zo geestig zou vinden. ‘Ik zei het toch, Fie, eentje maar. En alleen omdat ze het vriendelijk vroegen.’

Een prins en een bewaker. Een Feniks en zijn Havik dus. Fie wist niet of ze wilde krijsen of lachen. Misschien was het allemaal een kakelbonte nachtmerrie. Als ze geluk hadden…

‘Weet je zeker dat we niet zijn gevolgd?’

De zachte stem behoorde toe aan de jongen die de lijfwacht ‘Jas’ had genoemd.

Jasimir. Iedereen kende de naam van de kroonprins. Terwijl de prins zich losmaakte, scheen hij noch zijn lijfwacht te merken dat elk gemompel was weggestorven als vogelgezang voor de storm. De Kraaien bekeken de lordlings alsof er tweelingslangen uit de lijkwaden waren gekropen. Bij het licht van de fakkels waren de twee van bloed doordrenkte jongens praktisch identiek, met hun brede gezicht met de scherpe kaaklijn, de gladde zwarte knot boven op hun hoofd en hun losvallende linnen hemd en broek. Was zijn Havikwachter een en al opgewekte losheid, de prins was zo somber alsof hij echt op zijn eigen begrafenis was.

Maar er was meer nodig dan een kroon en een kwade kop om Pa van zijn stuk te brengen. ‘O, en of we gevolgd zijn.’ Hij peuterde een tand uit zijn snoer en gooide hem opzij. Fie kon niet geloven dat hij een hele Mussentand had opgebrand zonder dat zij het had gemerkt. ‘Twee spoorzoekers van de koningin. Ze hebben ons op de hielen gezeten tot aan de brug, maar niet verder.’

‘Cur.’

De prins, de Havik en Pa keken alle drie op. Ook Wretch’ masker was nu af. Als ze Pa ‘Cur’ noemde, wist Fie, dan zouden ze iets gaan beleven.

‘Ik zie dat je druk bezig bent om in de behoeften van de koninklijke hufters hier te voorzien,’ koerde ze, met een stem die steeds hoger werd, ‘maar ik vraag me af of je ons misschien, als en wanneer je zin hebt, een keer wilt vertellen in wat voor onzinnig, fataal, schuimhoofdig plan je ons hebt meegesleurd?’

De Havikwachter kwam als eerste in beweging en beende op Wretch af. ‘Natuurlijk, mijn excuses. We hebben niet goed nagedacht.’ Hij tikte met zijn rechtervuist tegen zijn lippen en stak hem als begroeting uit. Overdonderd deed Wretch hetzelfde en even grepen hun handen elkaar vast. ‘Mijn naam is Tavin. Ik weet zeker dat jullie erachter zijn wie mijn vriend is.’

‘We hebben een vaag idee,’ zei Hangdog, die op de kar leunde, op een zeurderig toontje. Zijn stem had een akelig randje, zoals altijd wanneer hij op vechten uit was. ‘Verveelden jullie je in het paleis, neefjes?’

Het gezicht van de prins betrok bij de zijdelingse belediging. Voor hij van zich af kon bijten maakte zijn Haviklijfwacht een minachtend handgebaar. ‘Het is niet mijn gewoonte om zware heiligschennis te plegen omdat ik me verveel. Alleen is een hele serie moordpogingen wel een motivatie.’

Wretch fronste haar wenkbrauwen. ‘Als er nu niemand iets zegt wat ik begrijp, dan ben ik hier weg, en rap ook.’

‘Dan zal ik het anders verwoorden,’ zei de Havik. ‘Rhusana wil ons dood hebben.’

‘Ze wil míj dood hebben,’ verbeterde prins Jasimir hem. ‘Dat wil ze al sinds ze met vader is getrouwd om hogerop in de Feniksclan te komen, en ze wil het nog meer nu ze zelf een prins heeft gebaard. Eerst was het een jachtongeluk, toen een adder in het badhuis, toen gemalen glas in de wijn… en het houdt pas op wanneer ze weg is. Of ik.’

Uitnodigend gebaarde Wretch naar de weg. ‘Goed gedaan, dan! Jullie hebben haar precies gegeven wat ze wil. Dus nu we jullie naar de vrijheid hebben gesleept, nemen we weer afscheid, aye?’

De Havik – Tavin, hij had gezegd dat hij Tavin heette – gaf geen antwoord, maar stak zijn hand uit naar Fie. ‘Het spijt me dat ik je heb laten schrikken, trouwens.’

Ze liet zich door hem omhoog helpen en rukte zich toen los. ‘Nou, ik heb er geen spijt van dat ik je een stomp heb gegeven.’

‘Dat zeg je waarschijnlijk niet voor de laatste keer.’ In een grijns werden zijn tanden zichtbaar. ‘Jas en ik moeten een paar dagen met jullie mee.’

Pa verstijfde en sloeg zijn armen over elkaar. ‘Dat was niet de afspraak.’

Tavin en de prins keken elkaar aan. Tavins mond vertrok. ‘Het is ingewikkeld,’ begon hij.

‘Helemaal niet. Ik heb me aan mijn woord gehouden. Wij zijn klaar.’ In Pa’s stem klonk een soort kille beleefdheid. Fie snoof. Typisch iets van de hoge kasten, denken dat ze de voorwaarden van een overeenkomst naar believen konden veranderen. Maar dan hadden ze de verkeerde Kraaienleider uitgezocht.

‘Je begrijpt het niet.’ Prins Jasimirs stem werd luider. ‘We zijn…’

‘Dumosa uit,’ zei Pa, kalm en onvermurwbaar. ‘En we hebben onze viatik. Dat was de overeenkomst. Niet meer, en niet minder.’

De Havikwachter fronste. ‘Je móét naar ons luisteren.’

Fie overwoog om hem opnieuw te stompen.

‘We zijn niet meer in het paleis, jongens.’ Pa bukte zich om een sleeptouw op te rapen. ‘We móéten helemaal niets.’

‘Ze zullen proberen jullie te vermoorden,’ zei prins Jasimir abrupt.

Er viel een tel stilte, die verbroken werd door gelach. Madcap hijgde zo hard dat hen op de kar moest leunen. Zowel de prins als de Havik keek verbijsterd.

‘Echt, zullen ze dan proberen om ons te vermoorden?’ kakelde Wretch. ‘Dat is nieuw. Dat is gedurfd. O, die is goed.’

Er kwam een rimpel in prins Jasimirs voorhoofd. ‘Hoe kunnen jullie daar nou om lachen?’

‘Ze hebben al geprobeerd om ons van kant te maken. Er is altijd wel een “ze”. Ik denk dat “ze” er al een paar eeuwen mee bezig zijn.’ Fie maakte voor hem dezelfde spottende buiging als ze koningin Rhusana had geschonken. ‘Het verdriet me diep, hoogheid, maar als je probeert om ons angst aan te jagen zodat we je helpen, moet je met iets groters aankomen.’

‘Zijn de Heren van de Oleander groot genoeg?’

Fie ging met een ruk rechtop staan om Tavin aan te kijken. Het gelach stierf weg. De Heren van de Oleander waren meer dan zomaar ‘ze’. De Heren van de Oleander waren de vuist om de luchtpijp van elke Kraai.

‘Het is een grappig verhaal, weet je,’ vervolgde de Havikwachter, maar de plotselinge scheermesscherpte in zijn woorden suggereerde dat het helemaal geen grap was. ‘Het blijkt dat de koningin een heleboel nieuwe en afschuwelijke vrienden heeft gemaakt. Op dit moment denk ik dat ze binnen een maand probeert om zelf op de troon te komen. En wanneer ze dat doet, heeft ze dat succes voor het grootste deel te danken aan haar belangrijkste bondgenoten: de Heren van de Oleander.’

Ergens wilde Fie hem opnieuw slaan. Ergens wilde ze zo snel mogelijk uit Sabor weg.

Elke Kraai had littekens overgehouden aan de Heren. Zij waren de reden waarom Kraaien na zonsondergang bij veel dorpjes niet stopten. Dan reden de Heren uit, met witte oleanders op hun borst, met gezichten die schuilgingen onder lichtgekleurde verf en ongeverfde stof, zodat ze niet tot een familie of kaste herleid konden worden.

Het grootste deel van Sabor geloofde dat Kraaien dode wedergeboren zondaars waren, veroordeeld tot een hard leven, waarin ze boete deden door de pest te beheersen. Oleanders geloofden het deel dat hun het best beviel: dat het Verbond de Kraaien had willen straffen voor hun wandaden. Zij beweerden dat de Kraaien de pest zelf verspreidden en namen het op zich om de straf van het Verbond uit te voeren. Het Verbond was niet meer dan een masker voor hen, en Fie kende de monsters die erachter schuilgingen maar al te goed.

Ze waren rijk en arm, naamloos en berucht, met velen, en meedogenloos. Hun jachtpartijen heetten pas moord als ze betrapt werden. En aangezien ze alleen op Kraaien joegen, maakten de regionale gouverneurs geen haast om hen te betrappen.

Wanneer de Heren Kraaien te pakken kregen, konden maar een paar geluksvogels het navertellen.

Fies moeder was geen geluksvogel geweest.

Fie dacht aan een weg in het donker, eentje die al meer dan tien jaar achter haar lag, toen ze amper tot Pa’s knie kwam. Toch herinnerde ze zich het spoor van vingers nog dat de Heren van de Oleander hadden achtergelaten om de weg te wijzen.

Ze pakte het losse draadje van haar mantel weer op en draaide er hard aan.

‘Ik zal in dit geval geen gehoorzaamheid eisen.’ Het licht van de fakkels danste over prins Jasimirs bebloede gezicht. ‘Maar met Rhusana op de troon…’

‘… kunnen de Heren van de Oleander uitrijden wanneer en waarheen ze maar willen,’ maakte Fie zijn zin af. Hangdog had de kar zo stevig beet dat zijn knokkels bijna door zijn huid leken te barsten. Ze kon alleen maar raden wat híj als zijn eigen verschrikkelijke herinnering zag.

Tavin knikte. ‘En dan krijgen ze een gewapende Havikescorte om hen te helpen.’

Naar haar eigen herinneringen hoefde Fie niet te raden: ver weg en lang geleden pakte een klein meisje een kromme, vlezige rups van een koude en stoffige weg en vond er daarna nog negen in een roodgestippeld spoor.

Ma had die vinger zo vaak in Fies handje gestoken dat ze elke schram, elk eeltplekje, elk bobbeltje van het litteken over een van de gewrichten kende. En toen Fie struikelde en het afgebroken vingerkootje langs haar handpalm had geschraapt, had ze de vonk herkend die haar vanuit dat bot toezong. Ze zou ma’s lied overal herkennen.

De weg had Fie toen vastgehouden, op die vreemde manier zoals alleen wegen dat konden. Baas – nog geen Pa voor haar, nog niet – was dat bloederige pad afgelopen, met zijn zwaard in een trillende vuist, in het besef dat hij een van zijn eigen mensen genade moest brengen. En Fie – nog geen baas-in-opleiding, nog niet – was stokstijf stil blijven staan, en wilde haar moeder zien maar besefte tegelijkertijd dat elke keer wanneer dat zwaard tevoorschijn was gekomen, Ma haar handen voor Fies ogen had geslagen.

Die koude weg had haar gevangen gehouden totdat Wretch haar had weggedragen, want zelfs toen had Fie geweten dat ze kon kiezen: het pad van een baas inslaan of ervan wegvluchten.

En op deze weg hier, in het door fakkels verlichte donker, kon Fie nog steeds niet zeggen welke weg erger was.

Maar als de koningin de Oleanders het bevel over haar Haviken gaf, als zelfs het daglicht de Kraaien geen toevlucht bood, wist Fie maar al te goed waar alle wegen zouden eindigen.

De lijnen in Wretch’ gezicht waren iets dieper dan een tel eerder. ‘Als jullie jochies van plan zijn om ons Kraaien het paleis te laten bestormen en hare majesteit te verjagen, dan kan ik jullie alvast vertellen hoe dat gaat aflopen, en dat wordt niet mooi.’

‘De Oleanders hebben wel invloed, maar meer niet.’ Prins Jasimir leek op politiek terrein sterker te staan. ‘En de mensen noemen Rhusana nog steeds de Zwanenkoningin, en niet zomaar. Haar zoon kan aanspraak maken op de troon en zo kan zij heersen, maar ook dan heeft ze steun nodig van de regionale gouverneurs om het koninkrijk bijeen te houden. Mijn neef Kuvimir is heer-gouverneur van de Fan-regio. Hij heeft gezworen dat hij ons onderdak zal geven en de anderen achter me zal krijgen, en dan zou Rhusana gedwongen worden om zich terug te trekken. Als we snel zijn kunnen we zijn fort in Cheparok bereiken voordat ze vader afzet.’

‘Dus we smokkelen jou naar je familie in Cheparok, zij laten overduidelijk zien dat ze jou meer mogen dan de koningin, en op een dag zit je op je troon en denk je vol rozen aan ons terug.’ Fie knikte naar de lading brandhout op de wagen. ‘Volgens mij ben je vergeten dat bijna heel Sabor denkt dat jij en je Havik hier op dit moment houtskool in een brandstapel zijn.’

De prins aarzelde over een antwoord; de Havik sloeg toe. Tavins tanden blikkerden wolfachtig, als een gokker die weet hoe zijn valse schelpen vallen. ‘Eerlijk gezegd is dat mijn favoriete deel. Ik zal me een tijdje gedeisd moeten houden, maar Jas… Laten we maar zeggen dat koningin Ambra een precedent heeft geschapen voor Feniksen die op wonderbaarlijke wijze terugkeren uit de dood.’

Fies mond viel open. Van alles wat ze vanavond had gehoord was het idee van Tavin wel het meest ratelhoofdige van allemaal.

In de hele geschiedenis van Sabor was maar één enkele ziel helder genoeg geweest om de zondaarsplaag te overleven: de onoverwinnelijke Ambra, de matriarch van de Fenikskaste, koningin van dag en nacht. Volgens de legende reed ze op tijgers ten strijde, met in elke hand een speer; liep ze ongedeerd een bosbrand in; vloog de zon voor haar, zo veel hield hij van haar. Volgens de legende zou haar wedergeboorte in de Fenikskaste een nieuw tijdperk van welvaart en vrede inluiden.

De legende vermeldde weinig over het simuleren van haar reïncarnatie voor politiek gewin, maar op de een of andere manier kon Fie zich niet voorstellen dat dit bij het Verbond in goede aarde zou vallen. Net zoals ze zich de slanke prins niet kon indenken op een pittiger rijdier dan een door papaver bedwelmde pony.

Tavin las de twijfel vast van haar gezicht af, want hij wuifde nogmaals met zijn hand. ‘We kunnen Jas niet echt verkopen als koning van dag en nacht. Maar genezen van de zondaarspest is wel een goed argument voor het feit dat Ambra’s bloedlijn sterk in hem aanwezig is. Alleen daarmee overtuigen we de helft van het land al.’

‘De idiote helft,’ mompelde Wretch.

‘Als er een andere oplossing was, zouden we daarvoor kiezen.’ De blik van prins Jasimir ging van Kraai naar Kraai. Waar hij naar op zoek was kon Fie niet zeggen. ‘Maar Rhusana zal jullie stuk voor stuk aan de Oleanders overleveren als ze de troon bereikt. Ik vraag jullie hulp om haar tegen te houden. Anders heeft niemand van ons een kans.’

‘Als je de waarheid spreekt…’ Pa draaide een tand rond die om zijn nek hing. Fie zou een tand van de Kraanvogelkaste hebben gekozen, eentje die de leugens van de lordlings eruit kon zeven. In plaats daarvan viel Pa’s hand naar beneden. Hij keek de andere Kraaien aan. ‘We hebben maar één regel. Volgens mij kunnen we die maar het beste volgen.’

Zorg voor je mensen. Fie had die regel haast elke dag gehoord. Als Kraaienbaas zou ze hem al snel in praktijk moeten brengen. Maar zelfs al kon ze haar eigen troep Kraaien in veiligheid houden, de hele kaste was nog altijd over Sabor uitgezwermd.

Als de Oleanders vrijelijk konden uitrijden, zou de ene weg na de andere eindigen als die van haar moeder.

Haar kaak verstrakte. Dit wrikte: zelfs nu ze onder het varkensbloed zaten, zagen de lordlings er nog uit alsof ze in een paleis thuishoorden.

Dit was geen echte overeenkomst, alleen maar namaak-welwillendheid, waarmee de Kraaien zogenaamd een keus kregen. Je zag het in de heerszuchtige welving van de prinselijke lippen, in de punt van Tavins kin, de manier waarop ze allebei met hun vingers trommelden in afwachting van een antwoord waarvan ze zeker wisten dat het komen zou.

Net als Rhusana met haar verdoemde oleanderarmband. Zelfs al zouden de lordlings bluffen over haar ambities, dan nog stonden de Heren van de Oleander bij haar in de gunst. Natuurlijk hadden de Kraaien geen keus.

Van alle lichamen die Fie had weggesleept om te verbranden, haatte ze deze twee zeker weten het meest. Wat ze ook zeiden, de lordlings behandelden de Kraaien alsof ze nog in die ellendige opgesmukte hal waren en hen dwongen om te dansen voor een eerlijk loon…

Zoals haar sandalenspijkers op marmer schuurde er een idee door haar gedachten. Het liet een spoor achter als een bloederige vinger.

‘Nee,’ zei Fie. ‘Ik zeg: niet doen.’

Op elk gezicht op de weg was plotseling verrassing te lezen. Hangdogs gesnuif klonk weer. Prins Jasimirs donkere ogen vernauwden zich. ‘We willen helpen…’

‘O, willen jullie helpen,’ bauwde ze hem na. ‘Heeft zijne hoogheid nóg een dienaar bij zich, om alle stront op te scheppen die er uit zijn mond komt vallen, of is dat zíjn taak?’ Ze wees met haar duim naar Tavin. Het sierde de lijfwacht dat hij alleen zijn wenkbrauwen optrok, maar het scheermes danste weer in zijn blik. ‘Jullie hebben gedaan alsof jullie dood waren. Jullie hebben geprobeerd om terug te komen op jullie afspraak met Pa. En jullie hebben ons net verteld dat jullie van plan zijn om iedereen in Sabor voor te liegen. Waarom zouden we jullie vertrouwen?’

‘Omdat jullie levens ervan afhangen,’ snauwde prins Jasimir, en de paniek vonkte op in zijn stem. ‘Denken jullie werkelijk dat de Heren van de Oleander met jullie onderhandelen?’

Fie bedwong een lach. ‘Wat komt het verschrikkelijk goed uit dat je hart juist nu bloedt voor Kraaien, nu je ons nodig hebt. Je hebt vast al je hele leven van binnen gehuild, of niet?’

‘Dat is niet eerlijk,’ begon Tavin.

De bekende oude woede striemde de woorden uit haar. ‘Eerlijk? Eérlijk? Kom je míj vertellen wat eerlijk is, paleiskereltje? Moeten we soms kiezen? Óf overdag vervolgd worden door de Oleanders, óf zorgen dat ze het in het donker moeten proberen zodat jouw kaste kan blijven doen alsof ze het niet zien?’ Ze spuugde voor hun voeten. ‘Hier heb je je hulp. Je Havik ruimt het wel op, met de rest van je stront.’

Als een van de Kraaien vond dat Fie te ver was gegaan, dan had ze wel gebrom gehoord. Maar in de berm heerste een strakgespannen stilte en alle ogen rustten op haar.

Ze herkenden een gelddans wanneer ze er een hoorden.

Tavin bewoog als eerste en wreef zijn handen tegen elkaar. Op de een of andere manier leek het gebaar toch dodelijk. ‘Je hebt geen ongelijk,’ gaf hij schouderophalend toe. ‘In elk geval niet over je keuzemogelijkheden. Het zou nog tien jaar paleisdienst kosten om op te klimmen tot koninklijke mestverzamelaar, maar ik zou je wel willen aanraden om te geloven wat we over de Oleanders zeggen.’

‘Wat is je woord waard wanneer je zo goed als dood bent?’ De minachting in Hangdogs stem zei dat dit meer was dan een gelddans. ‘Wanneer we allemáál zo goed als dood zijn?’

‘Goed.’ Prins Jasimir kneep in de brug van zijn neus. ‘Goud? Juwelen? Land? Wat is jullie prijs?’

Fie deed Tavins wegwuivende handgebaar na. ‘Zo gewonnen, zo geronnen. Als de Oleanders dat niet van ons roven, doen je andere landheren het wel.’

‘Wat wil je dán?’ vroeg prins Jasimir.

Deze keer had Fie een hoofdprijs in haar hoofd.

Zorg voor je mensen. Ze was hiermee begonnen, en alle ogen waren op haar gericht. Ze kon niet terug; ze kon haar ma geen genade schenken of zorgen dat Hangdog niet meer schreeuwde in zijn slaap. Maar ze kon voorkomen dat er ooit nog een Kraai die weg moest bewandelen.

Ze ademde diep in en keek prins Jasimir recht in de ogen. ‘Ik wil de Heren van de Oleander nooit meer zien. De Haviken die Rhusana aan de Heren beloofde? Die moeten in plaats daarvan ons bewaken. Ik wil je Verbondseed dat wanneer jij koning bent, elke kaste weet dat wij Kraaien het beschermen waard zijn. Dát is mijn prijs.’

Het gezicht van de prins werd net zo grauw als dat van de hoveling eerder.

Daarentegen had Pa de piepkleine rimpeltjes onder zijn ogen die alleen tevoorschijn kwamen wanneer hij een glimlach bedwong. Fie vatte dat op als een goed teken.

‘Kraaien,’ riep Pa voordat een van de lordlings kon spreken. ‘Zijn we het met deze voorwaarden eens?’

Weer een draai in haar dans. Er klonk een koor aan ‘ayes’. Weer een draai van het mes. Tavins blik had een steen kunnen doorsnijden.

‘Weet je wel wat je vraagt?’ vroeg prins Jasimir. ‘Geen enkele kaste heeft ooit zulke speciale bescherming gekregen.’

Swain kuchte. ‘Dan zijn je paleishaviken zeker alleen maar goedgetrainde, zwaarbewapende logés?’ Weer een wending en een stamp, weer een kras in de vloer.

De prins opende zijn mond, sloot hem toen, dacht na. ‘Dat is anders,’ zei hij langzaam. ‘Leden van het koninklijk huis zijn de belangrijkste doelwitten van gecoördineerde aanvallen en binnenlands geweld…’

‘Aye, en wij zijn degenen die daaraan doodgaan.’ Fie sloeg haar armen over elkaar. ‘Jíj zei dat je wilde helpen. Rhusana denkt blijkbaar dat ze Haviken overheeft. We hebben de voorwaarden genoemd, prins. Verbreek je eed of laat ons met rust.’

Fie hield het meest van de gelddans omdat hij altijd, altijd werkte.

Tavin streek over zijn donkere haar. ‘Ze heeft een punt, Jas. Meer dan een, eigenlijk. Zo veel punten dat ik begin te denken dat ze voornamelijk uit doorns bestaat.’

‘Er zit ook een ruggengraat in,’ voegde Pa daaraan toe, met een grijns die niet veel meer was dan vernis over een woordeloos dreigement. ‘Snap je? Voor de stevigheid.’

Prins Jasimirs gezicht betrok en zijn ogen schoten van Fie naar Tavin. Na een poos liet hij zijn schouders hangen. ‘Goed. Jullie hebben mijn woord.’

Fie ademde uit. Er ging een rimpeling door de Kraaien; die ging als een echo de weg af, heel Sabor door.

De prins had zojuist gezworen dat hij zijn land zou vertellen dat de Kraaien bescherming verdienden.

Maar ze hadden alleen zijn woord. Fie wist hoe krakkemikkig de belofte van een Feniks was. ‘Ik zei: een Verbondseed.’

De prins deinsde terug. Hangdog lachte wreed. ‘Ach, is het kleine prinsenkind soms bang om een eed met het mes te bezegelen?’

Pa wierp Hangdog een donkere blik toe. ‘Het kan geen kwaad, jongen. Ik ben de baas. Je zweert hem aan mij.’ Toen Jasimir zich niet verroerde, haalde Pa langzaam een kartelig stompje zwaard onder zijn mantel vandaan. Een veldslag van lang geleden had de kling in tweeën gekliefd, zodat het staal nog slechts de lengte had van Pa’s onderarm, maar de kapotte punt glansde nog altijd boosaardig toen Pa hem in zijn handpalm stak.

Hij hield zijn hand op, waar een kleine, bloedende snee in zat. ‘Niets aan, zie je wel?’

‘Tav…’ Jasimirs stem was verschrompeld als een rozijn. Fie kende die angst, de valstrik van een weg die alleen twee verkeerde kanten op kon gaan.

‘Is zijn woord niet goed genoeg?’ Tavin gleed tussen Pa en de prins in. Een rimpel in zijn voorhoofd zei dat er een naadje van de nonchalante buitenkant op barsten stond.

‘Nee,’ antwoordde Fie kil. Tavins diplomatie begaf het en fronsend keek hij haar aan. Nijdig keek ze terug. ‘Wat is er? Bang dat je aanstaande koning zich deze keer misschien aan een afspraak moet houden?’

Prins Jasimir kromp in elkaar en schudde zijn hoofd. ‘Ik… goed. Je hebt gelijk.’

‘Jas…’ Tavin legde een hand op de schouder van de prins.

‘Een koning mag geen lege beloftes doen. Dit is maar een formaliteit.’ Jasimir liet hem staan, liep naar Pa en pakte de afgebroken punt van het zwaard beet. Zijn vingers bloedden toen ze loskwamen.

Hij en Pa sloegen hun handen in elkaar. De lucht om hen heen knisterde van een koude hitte, als de momenten voor de bliksem inslaat. De kring fakkels ging feller branden en zette de berm in een rood licht.

‘In vlees en bloed zweer ik deze eed,’ zei Pa. ‘Mijn mensen en ik zullen je veilig naar je bondgenoten brengen, prins. Dat zweer ik bij het Verbond, moge mijn ziel geen rust kennen tot het is gedaan.’

‘In vlees en bloed zweer ik deze eed,’ echode de prins. ‘Als koning zal ik de bescherming van de Kraaienkaste waarborgen als betaling voor hun dienst aan mij nu. Dat zweer ik bij het Verbond.’

Er speelde een briesje door Fies haar, dat de vlammen van de fakkels opzijtrok. De grond zelf leek onder haar tenen te zoemen.

Pa ging door. ‘Op het Verbond leggen we deze eed af. Ik zweer dat ik me er in dit leven aan zal houden en, mocht ik falen, in het volgende.’

De wind werd alleen maar krachtiger.

‘Met het Verbond als getuige: deze eed zal vervuld worden.’ Jasimirs stem was nu luider. ‘In dit leven of het volgende.’

Even leek het of hun in elkaar geslagen handen vlam hadden gevat en het vuur oplaaide toen het over knokkels en huid schoot.

Kort en hevig vlamde het licht op, en toen was het voorbij.

Het Verbond had hen gehoord, Pa en de prins en zelfs Fie.

Het briesje ging liggen, het zwakke fakkellicht plotseling nietig nu de eed was gezworen. Fie wiegde heen en weer en probeerde hele gedachten uit een wervelstorm in haar hoofd te plukken.

Ze had de prins een Verbondseed laten zweren. Geen Oleanders meer, geen ruiters in de nacht, geen vingers op de weg. Zolang ze zich aan hun deel van de afspraak hielden.

Maar als het fout liep, zou Pa de prijs betalen.

Dat besef kronkelde zich rond haar keel.

Als Pa of Jasimir in dit leven zou falen, zouden ze in het leven daarna nog steeds eedgenoten zijn, en in het leven daarna, en daarna. Tot hun eed was vervuld was Pa gebonden aan de prins.

En was een koninklijke Feniks door een eed verplicht de Kraaien te beschermen.

Of je nu een hekel aan die jongens had of niet, Fie moest toegeven dat er een zonnige kant zat aan het afpersen van het koninklijk huis.

‘Prettig zakendoen met uwe hoogheid,’ zei Pa opgewekt. Hij liet de prins los. ‘Nu denk ik dat we wat lichamen moeten verbranden.’

Hoofdstuk vier

Hand en tand

‘Help me of niet, maar loop me niet voor de voeten, Havik.’

Als Tavin het zout in Wretch’ woorden al herkende, dan liet hij het niet merken. Wankelend naast de kar probeerde hij een takje aanmaakhout op zijn hoofd te laten balanceren.

‘Ik heb gehoord dat Mussenboeren zo hun last dragen,’ antwoordde hij met een grijns, die Fie nu al spuugzat was. ‘Wil je dan niet dat ik me aanpas?’

‘Verkeerde kaste,’ snauwde Fie, en ze trok opnieuw een armvol brandhout van de kar en legde dat in de draagdoek die ze van haar mantel had gemaakt. Prins Jasimir was tenminste verstandig genoeg om uit de buurt te blijven toen de Kraaien hun brandstapel bouwden. ‘Jij kunt alleen doorgaan voor een Kraai als je die domme mond van je dichthoudt.’

‘Dat gaat niet lukken,’ gaf Tavin schouderophalend toe. ‘Als lijk kon ik niet eens mijn mond houden.’ In reactie op Fies verbijsterde blik pakte hij de tak van zijn hoofd en wees ermee naar haar. ‘In de quarantainehut. Jij zei iets over de wierook en ik moest lachen. En toen brak je chagrijnige vriend bijna mijn nek toen hij me in de kar gooide.’

Ze had gedacht dat het Hangdog was, die lach. En ze had verkeerd gedacht. Opnieuw.

De prins zat te wiebelen en strekte de hand uit waarin hij had gesneden. Het Verbond had hem genezen toen hij de eed bezegelde, maar daarmee waren zijn zenuwen niet gekalmeerd. ‘Die wierook was de ceremoniële…’

‘“Die verdoemde stinkpatchoeli”, zo noemde ze het.’ Tavin schoot in de lach en liet het takje op een vingertop balanceren. ‘Drie hele dagen in die troep. Ik zei toch dat het smerig was, Jas.’

Fie pakte hem het takje af, zwaaide haar bos brandhout over een schouder en stampte weg.

‘Zíj is het met me eens,’ zei Tavin haar onverstoorbaar achterna.

De Fan. Ze hoefde de onzin van de lordlings alleen maar te verduren tot ze de Fan hadden gehaald. Of tot de gouverneursstad Cheparok. Dan zou Pa’s deel van de eed zijn nagekomen en kon ze hen en de Heren van de Oleander vergeten.

Hangdog was een strook grond aan het omspitten als brandgang rond de groeiende stapel hout toen Fie eraan kwam. Zodra hij haar zag, stak hij de spade in de grond en mompelde: ‘Valt zijne hoogheid je lastig?’

‘Alleen zijn waakhond,’ gromde ze terug.

‘Zo te zien hebben ze hem een paar trucjes geleerd.’ Met zijn kin gebaarde Hangdog achter haar.

Tersluiks keek Fie om. Tavin was op een wiebelend blok hout bij de kar gaan staan en hield meer aanmaakhout in evenwicht, op zijn handpalmen en boven op zijn kruin. De helft van de Kraaien rolde met hun ogen. De andere helft stond te lachen.

Ze perste haar lippen op elkaar. ‘Ik dacht dat de jachtkasten geboren werden met een stok in hun reet.’

‘De prins blijkt dus een piskindje en zijn lijfwacht is een nar.’ Hangdog spuugde op de grond en ging verder met graven. ‘Zonde van de hersenen, die twee.’

Fie mikte haar lading brandhout op de hoop. Het wantrouwen jeukte. Dit was precies waarom Pa Hangdog ‘twee tellen te bijdehand’ noemde. Tavin was namelijk al bezig om Kraaien aan de kant van zijn prins te krijgen. De Havik was geen nar. Wandelende narigheid, dat was hij.

En die vleesgeworden narigheid stond door de bloederige windsels op de grond te zoeken toen ze terugkeerde bij de kar. Hij viste er eerst een dolk uit, die hij de wachtende prins toegooide, en vervolgens twee korte zwaarden, die hij met een snel en geoefend gemak om zijn heupen gordde. De schede van elk zwaard zag er rijk genoeg uit om de hele troep een jaar te eten te kunnen geven.

Fie wendde zich tot de prins. ‘Branden Feniksen eigenlijk?’

Prins Jasimir schrok op. ‘Heb je het tegen mij?’

‘Aye. Branden jullie?’ Fie wachtte en pakte intussen wat meer brandhout op, maar Jasimir leek volkomen perplex. Ze zuchtte. ‘Moeten we wel een namaakbrandstapel bouwen voor een jongen met vuur als geboorterecht?’

Vaker dan haar lief was had Fie nagedacht over de dag waarop de dode goden de geboorterechten hadden uitgedeeld. Ze vroeg zich af wat de Mussengoden ertoe had gebracht om hun kaste te zegenen met de gave van de schuilplaats, waardoor ze onzichtbaar konden wegglippen wanneer ze dat wilden. Hoe de Kraanvogelgoden op het idee waren gekomen om hun kinderen het geboorterecht van de waarheid te geven, zodat ze leugens opmerkten alsof het vlekken waren.

Ze vroeg zich – te vaak – af waarom de Kraaiengoden hun geen enkel geboorterecht hadden nagelaten.

En ze bedacht dat de Feniksgoden, toen ze hun kinderen het geboorterecht van het vuur gaven, vast geen brandstapels voor ogen hadden gehad.

Tavin sprak voor de prins. ‘Het is goed. Feniksen branden wanneer ze dood zijn.’ Hij stond op en legde de opgevouwen lijkwaden boven op het brandhout in haar armen. ‘Hier, dit moet ook op de brandstapel.’

Er ontsnapte iets uit het linnen. Uit gewoonte ving Fie het op.

Er schoot een schok door haar arm, die haar hersenen in galoppeerde voor ze hem van zich af kon houden. Even zag Fie niets meer en was de wereld modder en zuur slijk, gepiep en geknor, borstelhaar en…

‘Varkensbotten.’

Met het geluid van Tavins stem keerde ook de toortsverlichte nacht terug. Om Fies voeten heen lag het brandhout verspreid, haar handen zaten nog verstrikt in het linnen. Tavin moest duidelijk een grijns onderdrukken, hij dacht waarschijnlijk dat ze misselijk was, niet duizelig.

‘Het zijn varkensbotten,’ lachte hij en hij knielde neer om het gevallen brandhout op te rapen. Intussen krabbelde haar geest terug naar een menselijker taal. ‘We dachten dat de brandstapel niet compleet zou zijn zonder wat stukjes bot.’

Ze was in geen maanden de fout in gegaan met dierenbotten. De kracht in menselijke botten en tanden, die kon ze oproepen of onderdrukken precies zoals ze wilde, maar beesten… beesten hadden de akelige neiging om wild te worden.

Fies handen beefden nu meer van razernij dan van schrik. ‘Luister eens, Havikjoch, dit moet je over me weten.’ Ze gooide het linnen bundeltje terug naar Tavin. ‘Geef een Kraai nooit, maar dan ook nóóit, onaangekondigd dit soort botten. Nooit.’

‘Vooral niet eentje als Fie,’ zei Pa achter haar met een klopje op haar schouder.

‘Is ze een bottendief?’ vroeg prins Jasimir en hij wierp haar van opzij een blik toe.

Bijna elke Kraai binnen gehoorsafstand kromp ineen bij die belediging. En Tavin ook. De prins leek het niet te merken. Pa zocht even rond in de onderste vrachtruimte van de kar voordat hij antwoordde, wat een protesterende mauw opleverde van Barf de kat, die zich naast een zak gierst had genesteld.

‘Dat is elke Kraaienbaas,’ zei Pa uiteindelijk en hij stak een kruik flitsbrand onder zijn arm. Hij rolde zijn rechtermouw op om een zwart heksenteken te tonen dat over zijn pols kronkelde, hetzelfde als Fie had. ‘Troepen Kraaien maken het niet lang als ze geen heks hebben. Ik ben de baas van deze troep, en ik ben Fie en Hangdog aan het opleiden om op een dag hun eigen troep te leiden. Maar met Fie zal dat heksendeel je geen narigheid opleveren. Het is eerder haar woede die zijn sporen zal achterlaten.’

Pa knipoogde naar Fie en knipte vervolgens met zijn vingers naar de wapens die de jongens aan hun zij hadden gegespt. ‘Wikkel die schedes en gevesten vanavond maar in lappen en hou ze buiten het zicht. De jachtkasten dulden geen Kraaien met complete wapens.’

‘Hoe bedoel je?’ Prins Jasimir greep het met juwelen bezette gevest van zijn dolk vast. ‘Van de Saborische wet mag iedereen een wapen dragen.’

Pa haalde zijn schouders op. ‘Allemaal goed en wel, maar de wet laat geen traan om een Kraai. Alleen een gebroken zwaard voor de baas is toegestaan. Jullie wapens blijven verborgen of ze gaan de brandstapel op.’ Zonder op een antwoord te wachten liep hij weg.

Daarna vertoonde Tavins domme grijns zich niet meer.

Zonder het te willen tolde de herinnering aan de rouwende bedienden in dat stinkende, kakelbonte paleis rond in Fies hoofd. Misschien hadden ze echt verdriet gehad om de lordlings. Maar afgaand op het afgelopen uur kon ze zich met de beste wil van de wereld niet indenken waarom.

Toen de brandstapel eenmaal was bekroond met windsels en botten, ontkurkte Pa de kruik flitsbrand. Een dikke, doorzichtige vloeistof droop eruit en hij wendde zich opnieuw tot de jongens. ‘Geef me jullie hemden ook maar, mannen. We kunnen maar beter wat rafels in de kolen achterlaten. Hangdog, geef ze jullie mantels en maskers.’

Prins Jasimir had zich zo te zien neergelegd bij het in stand houden van de fragiele wapenstilstand, want tegen de tijd dat Fie de splinters hout van haar mantel had geschud, stonden hij en zijn lijfwacht hun bebloede tunieken al uit te trekken. In hun netjes geheelde littekens las ze een geschiedenis van training, een landkaart van elke keer dat ze het wapen niet snel genoeg af waren geweest. Het toortslicht bleef ook haken aan de kronkelingen van een brandwond rond de knokkels van Tavins linkerhand. Hij zag er oud uit, en niet het werk van een training die Fie kende.

‘De oude koningin had geen hoge pet op van edelen die waardeloos waren in de strijd.’

Tavin had haar betrapt terwijl ze stond te staren. Fie bloosde. Hij pakte haar mantel en masker aan. ‘Jas en ik zullen jullie niet tot last zijn als we narigheid tegenkomen.’

De eerste koningin was een Markahn geweest, een van de oudste, fierste clans van Haviken in Sabor. Zo te horen was ze niet veel veranderd nadat ze in de Fenikskaste was ingetrouwd.

Hangdog pakte Tavins onverbrande pols. ‘Wacht…’

In een tel was de wapenstilstand verbroken.

Er volgden een zucht, een masker en zwarte vodden die neertuimelden, een addervlugge draaiing van vlees en fakkellicht en staal, een verbijsterde vloek.

En toen was daar Hangdog, die stokstijf stilstond met een zwaard dat in de huid onder zijn kin prikte.

Uit de Havik was elk spoortje vriendschappelijkheid verdwenen, en hij hield een hand op voor prins Jasimir. Tavins ogen bleven rusten op Hangdog, maar toen hij sprak was dat tegen hen allemaal.

‘Ik ben moe. Ik heb drie dagen niet gegeten. En ik kan er niet tegen wanneer er met me gesold wordt. Dus laten we nog een overeenkomst sluiten, ja? Wíj doen wat jullie nodig vinden om voor Kraaien door te gaan, of we nu wapens moeten verstoppen, onze mond moeten houden of, Ambra sta me bij, jullie waarschuwen voor díérenbotten.’ Zijn spot irriteerde nog meer dan zijn grijns had gedaan. ‘En in ruil raken jullie, jullie allemaal, de prins of mij nooit ongevraagd aan. Niet één keer.’

Hangdogs hartslag bonkte in zijn keel, gevaarlijk dicht bij de punt van het wapen.

‘Hebben we een afspraak?’ vroeg Tavin koud.

Er trok een spiertje in Hangdogs wang, alsof hij stond te mikken om de Havik in het gezicht te spugen. Het was zonneklaar hoe dat zou aflopen.

Fie stapte tussen de jongens in en duwde Hangdog naar achteren. ‘Begrepen,’ zei ze en ze beantwoordde het ijs in Tavins blik met het hare. De punt van het zwaard hing nog geen handbreedte van haar ogen in de lucht.

‘Hij is een oorlogsheks,’ mompelde Hangdog achter haar. ‘Volgens mij zag ik het teken.’

En inderdaad: zwarte lijnen sierden de niet-verbrande pols van de Havikwachter.

‘Hoor je dat?’ Fie sprak zo luid dat Pa het kon opvangen, en probeerde niet te denken aan hoe dichtbij en hoe scherp de zwaardpunt daar hing. ‘Hij bekeek alleen je heksenteken maar.’

Ze telde één ademhaling, toen twee, toen drie, maar bleef Tavins blik beantwoorden.

Toen verdween het wapen met het sissen van een schede, net zo snel als het was verschenen. Tavin knikte kortaf. ‘Natuurlijk. Nu hoor ik hem. Hij weet hoe hij zich ergens uit moet kletsen.’

Fie sleepte Hangdog mee naar Pa voordat hij woorden zou vinden waardoor de prins en zijn waakhond zich nog meer beledigd zouden voelen.

Hoofdschuddend liet Pa de laatste klodders flitsbrand uit de kruik op het koude hout druipen. ‘Dat was kantje boord,’ zei hij zacht. ‘Dwaze Haviken zijn ook Haviken. Laten we de klauwen niet vergeten, aye?’

‘Aye, Pa.’ Fie haatte het trillen van haar handen, de oude razernij die in haar aderen stolde. Eed of niet, Havikjongens vonden het nog steeds leuk dat Kraaien schrokken van hun wapens. Ze zou het niet nog een keer vergeten.

Pa drukte iets in Fies handen. Het was klein, hard en bekend. Zijn stem werd luider. ‘Jullie twee blijven hier om op het vuur te letten. Er hoeft geen zout op, zo zonder zondaars. Kom naar het veilige heiligdom zodra het gedoofd is. Alle anderen: we gaan hier weg.’

‘Vuursteen,’ riep Hangdog toen de andere Kraaien de sleeptouwen oppakten. ‘Die ligt nog in de kar.’

Pa schudde zijn hoofd en wees naar Fie. ‘Niet nodig.’

Ze opende haar vuist. Daar lag een enkele melktand te wachten. Helder glanzend stak hij af tegen haar vingers. Geschrokken keek ze naar Pa.

Die knikte alleen maar. ‘Toe maar, meid.’

Fie legde haar andere hand over de Fenikstand heen en rolde hem tussen haar handpalmen heen en weer als een gokker die een schelp gaat werpen. Ze hoefde zich maar een tel te concentreren om de diep verborgen vonk van oud leven te vinden, een geest die in het bot lag te sluimeren.

Fie sloot haar ogen en deed haar handen van elkaar. De vonk brak los.

Ze zag zijde en goud, zandstenen binnenplaatsen, een vuist die in een vuur werd gestoken voor de ogen van een juichende, met juwelen besprenkelde menigte. Geen honger, geen angst, alleen de last van een verschrikkelijke ambitie. Daarna, net als het beest van hiervoor, verdween het – en bleef alleen een flakkerende hitte achter in de palm van haar hand.

Ze opende haar ogen. De tand brandde.

Fie had geen pijn, ook al waren de vodden die ze om haar handpalmen had gewikkeld begonnen te schroeien. Vuur zou een Feniks niet schaden, en zo te zien ook de heks niet die koninklijke geesten opriep. Het kleine vlammetje brandde helder, als zuiver goud, alsof Fie het zonlicht zelf vasthield. Ze rolde de mouw van haar hemd van haar elleboog naar haar schouder op en richtte zich nogmaals op de vonk. Ze kreeg fragmenten door: oefenen in boogschieten, een minnares die in de tuinen met amberpeul staat te wachten, een ceremonie waarin de tanden van een dode oom aan de voorraad viatik werden toegevoegd… en toen, ten slotte, waar ze naar had gezocht. Kaarslicht dat zich als een spinnend jong katje om vingers wond.

Daar klampte Fie zich aan vast, op dezelfde manier als de dode Feniks het vuur naar zijn hand had gezet, en ze zocht naar het zoemen waarmee haar eigen botten zouden antwoorden. Het schudde haar ruggengraat wakker. Ze had de vonk opgeroepen, hem met haar eigen kracht laten versmelten. Nu was het tijd om hem te laten zingen.

Fie trok – met haar hoofd en haar hart en al haar botten.

De tand ontbrandde in haar uitgestrekte hand. De hitte blies door de open plek en kreten van schrik veranderden in vloeken van ontzag toen de al te heldere vlammen naar de sterren klauwden.

De eerste keer dat Pa met Fie had gepraat over het feit dat ze een heks was, was hij begonnen met de goden.

Heel lang geleden, had hij gezegd, toen de duizend goden hun kasten hadden opgericht en hun graven hadden gekozen, hadden ze, voordat ze stierven, een laatste zegening nagelaten: een geboorterecht voor elke kaste.

Dat wil zeggen, elke kaste behalve de Kraaien.

De goden die de Kraaien hadden verwekt hadden een slecht gevoel voor humor gehad. Kraaien kwamen zonder zegeningen ter wereld, maar toch hadden hun heksen een gave. Daarom noemden de andere kasten hen bottendieven: hun gave was dat ze geboorterechten konden stelen.

In de jaren daarna had ze onder Pa’s toeziende blik geleerd hoe ze een Kraaienheks moest zijn. Uit de achtergelaten botten van de levenden of de doden kon ze elk geboorterecht oproepen, zolang ze de vonk ervan kon voelen.

‘Maar waarom,’ had ze lang geleden gevraagd, ‘moesten de duizend goden dan sterven?’

En Pa had geantwoord: ‘Alles heeft een prijs, Fie. Vooral verandering. Zelfs Feniksen hebben as nodig om uit op te rijzen. Weet je hoeveel heksen er in Sabor zijn?’

Ze had haar hoofd geschud.

‘Duizend,’ had Pa gezegd. ‘We moesten toch ergens uit opstaan.’

Ze had het nooit helemaal geloofd. Ze had zich geen enkele keer een god gevoeld.

Maar met het vuur, het geboorterecht van vorsten, dat loeide in de palm van haar hand, voelde Fie zich er nu wel een.

Ze ademde in en temperde het vuur tot een flinke vlammenzee, maar een prikkeling in haar nek vertelde haar dat er nog steeds ogen op haar rustten. En jawel, de toegeknepen blik van de Havik kende ze maar al te goed. Hier stond iemand zijn eerste inschatting van haar te veranderen.

De prins daarentegen zag er ontzet uit. Fie bedacht dat hij het vast niet prettig vond om het goddelijke Feniksvuur in haar handen te zien, bij iemand uit een lage kaste – maar toen zag ze dat geen van zijn handen een heksenteken droeg.

De dode goden hadden hun graven achtergelaten als toevluchtsoorden voor hun kasten, en het waren plaatsen waar geboorterechten zo versterkt werden dat ze zich zelfs konden meten met de kracht van een heks. Het koninklijk paleis lag boven op alle graven van Feniksgoden in Sabor, meer als machtsvertoon dan als veilige haven. Binnen de muren kon ieder lid van Ambra’s bloedlijn wel iets van vuur oproepen. Maar buiten Dumosa – en misschien voor het eerst – was prins Jasimir krachteloos.

Ze keek naar Pa. Die stond opnieuw een glimlach te verbijten. Hij was duidelijk genoeg geweest: de prins had zijn wapen en zijn tamme Havik, maar de Kraaien hadden zijn tanden nog.

Fie gooide de tand op de brandstapel. Hij zou branden zolang ze het wilde, tot de vonk zou doven. Met een knal vatte de flitsbrand vlam en wit vuur joeg een zwerm vonken omhoog. Fie veegde haar handen af, deed een paar stappen achteruit en keek stiekem naar de lordlings. Misschien zouden ze nu iets minder hoog van de toren blazen.

Tavin stond in de snavel van het masker te turen. ‘Waarom zit hier munt in?’

Pa’s enige reactie was dat hij de marsorder floot.

‘We gaan weer,’ vertaalde Wretch voor de lordlings. De kar kraakte instemmend.

Fie draaide zich terug naar de brandstapel en hield haar ogen daar. Het duurde niet lang voor de voetstappen en het kreunende hout wegstierven op het pad, de duisternis achter het vuur in.

Haar handpalm jeukte van de herinnering aan de kietelende vlam. De tand was zo oud geweest, de vonk zo klein – de eigenaar was al tientallen jaren dood, al eeuwen misschien. En toch had hij dat korte moment zo hevig gebrand dat hij heel Sabor van berg tot kust in vuur en vlam had kunnen zetten als ze dat had toegestaan.

En een deel van haar wilde dat.

Dat was niet waar. De gedachte rolde rond in haar hoofd als een tand in haar hand. Ze wilde de wereld niet platbranden, dat niet. Ze wilde de wereld alleen laten weten dat ze het kon.

‘Het is een slechte overeenkomst.’

Hangdogs stem klonk boven het gesis van de flitsbrand uit.

Fie schudde haar hoofd en drong de gedachten aan brandende tirannie terug. ‘Het is altijd een slechte overeenkomst.’

‘Niet zó slecht.’

Nu ze zich niet groot hoefde te houden voor Pa of de lordlings, werd haar geduld gekortwiekt door de lange, lange dag. Lang geleden had ze Hangdog misschien minder scherp geantwoord, toen ze samen nog wegglipten naar bosjes waar ze alleen konden zijn. Ze hadden zelf ook een overeenkomst gesloten: een troep Kraaien had uiteindelijk maar één baas, dus zolang ze bij elkaar waren deelden ze alleen een kortdurende behoefte. Maar er waren manen en manen voorbijgegaan sinds ze elkaar voor het laatst hadden vastgepakt, en haar geduld was op meer dan één plaats versleten.

‘Wat had jij dan gedaan?’ snauwde Fie.

Hangdogs gezicht verhardde zich, de flitsbrand begon te doven en maakte plaats voor het bloederige oranje van houtvuur. Een hand ging langs zijn wang. ‘Ik had ze in dat lelijke paleis de keel al afgesneden.’

‘En de Oleanders vrij spel gegeven?’

Hij spuugde in het vuur. ‘Maakt het iets uit? Dat piskind van een prins kan die eed toch niet nakomen.’ Zijn ogen werden hol. ‘Als ze ook maar iets van de Oleanders afwisten, dan hadden ze niet geprobeerd om ons bang te maken met hen.’

Fie beet op haar tong. Ondanks zijn praatjes over kelen afsnijden zag ze hoe Hangdog met duim en wijsvinger zijn haveloze mouw vastpakte. De vraag was wat er sterker was: zijn angst voor de Heren van de Oleander of zijn haat voor de regerende adel?

‘Ze zouden beter moeten weten,’ zei hij weer en zijn stem was afstandelijk en woedend tegelijk.

Ze stak haar hand uit. Hij pakte hem en hield hem zo stevig vast dat zijn polsslag tegen haar vingers trommelde op de plaats waar een paar tellen geleden nog Feniksvuur had gebrand.

De valse brandstapel voor hen raasde en brulde en verslond zijn lege windsels. Waren ze gevuld geweest, dan had Pa zout op het vuur gegooid en hen in het volgende leven hebben verwelkomd op de Kraaienwegen. De lordlings hadden niet eens hoeven sterven om het pad van de Kraai te volgen.

Er kroop angst langs Fies rug omhoog, die fluisterde dat ze gevangengenomen zouden worden, dat Pa voor eeuwig aan de eed zou zijn gebonden, en het ergste van alles: dat Hangdog gelijk had.

Ze hield zijn hand vast, lette op het vuur en probeerde niet aan Fenikstanden te denken.

De ochtend kwam te vroeg en vond Fie te snel. Ze verborg haar gezicht zo lang mogelijk voor de zonnestralen die schuin door de rieten horren vielen en krulde zich wat meer op onder haar dunne deken. Uiteindelijk was het de geur die haar van haar slaapmat trok. Vers pannenbrood dat op een bakplaat lag te sissen. Weer snoof ze en ving gebakken zachte kaas en honing op, haar lievelingseten.

Alleen Pa maakte zo pannenbrood, en wanneer hij dat deed kon het twee dingen betekenen: óf dat ze een verwennerijtje had verdiend, óf dat hij haar om een gunst wilde vragen.

Nieuwsgierig en hongerig rolde ze zich omhoog en rekte zich uit in het lege heiligdom, dat ook een schuilplaats was. De nacht was al voor de helft verstreken toen Hangdog en zij eindelijk bij het kamp waren aangekomen. De paar uurtjes die ze had geslapen waren lang niet genoeg, maar het moest maar.

Fie tuurde het kleine kamertje door en probeerde zich te herinneren welke god hier begraven was. Om het voetstuk van een godsbeeld in het midden stonden urnen met tanden, maar die zag je in elk heiligdom dat aan een Kraaiengod was gewijd. Fies botten zoemden door het gonzen van honderden tanden die aan het werk waren: nederige Mussen die zorgden dat het altaar niet zou opvallen, nobele Pauwen die op die plek een illusie van bomen weefden.

Geen Oleander zou hen hier of in een andere veilige tempel vinden. Pa zei dat er zo’n tweehonderd over Sabor verspreid lagen; hij zei ook dat de Kraaien niet zonder konden. Deze heiligdommen waren de enige veilige plaats waar ze hun hummels konden grootbrengen tot die oud genoeg waren om mee te lopen, waar ze voor zieken en gewonden konden zorgen, of goederen die ze overhadden konden achterlaten voor een troep die het tegenzat.

Waar ze maar keek waren de lemen wanden bedekt met ruwe, afbladderende muurschilderingen van dode goden die de schepping van de wereld weergaven. In één hoek maakten de eerste goden hun duizend godenkinderen; in een andere sloten de duizend goden het Verbond en brachten ze dood, oordeel en wedergeboorte de wereld in. Tot dat moment waren mensen niets anders geweest dan speelgoed voor de goden, zonder eigen wil.

Fie wist niet of ze nu beter af waren.

Er kwamen ook wat Kraaiengoden voor in de schilderingen: Trouwe Ster Hama, die over slapende Kraaien waakt, Kruispuntoog, die hen wegleidt van verraderlijke wegen, Gramstorige Dena met haar honderd maal honderd tanden. Pa had Fie en haar Ma voor Fies vroegste manen achtergelaten in Gramstorige Dena’s eigen verwoeste tempel, en Ma had Fie verteld dat ze wist dat Fie een heks was toen die, zodra ze kon kruipen, elke nacht kirrend tussen de botten van het heiligdom bleek te zitten.

Het godsbeeld spreidde haar zes versleten handen, waarin ze een kompas, een hamer, een staf, een deken, een mand en een kraai vasthad. Ze had een karrenwiel als kroon.

Maykala. Schutspatrones van vermoeide reizigers. O zo toepasselijk. Fie boog voor haar voorouder en liep door het verschoten gordijn van kraaienzijde in de deuropening en pakte haar sandalen van de drempel.

Onder het overhangende dak van de tempel lag Hangdog nog te slapen. De andere Kraaien waren op de open plek slaapmatten aan het oprollen en mantels aan het uitschudden. Ze hielden vreemd veel afstand van het vuur, waar Pa een rokende bakplaat en een groeiende stapel pannenbrood in de gaten zat te houden.

Een raspend geluid trok Fies blik naar de boosdoener: aan de andere kant van het vuur, tegenover Pa, zaten de lordlings. De een ging met een wetsteen langs een ontbloot zwaard, de ander staarde mismoedig in de vlammen. Ze hadden zich omgekleed in niet bij elkaar passende kraaienzijden hemden en broeken uit de voorraad viatik in de tempel. Beiden droegen de afdankertjes als slecht passende verkleedkleren.

Naast hen zat Besom, de bewaarster van de tempel en misschien wel de oudste Kraai die Fie ooit had gekend, met Barf de cyper op schoot. Niet veel Kraaien leefden zo lang dat ze de pijn van oude botten voelden. Degenen die dat wel deden hielden in hun jaren als oudere de tandspreuken in een veilige tempel brandend, gaven geruchten en waarschuwingen van de ene troep aan de andere door, en wezen hun verschillende wegen, zodat geen enkele regio al te vol met Kraaien zou raken. Besoms haar was al lang voordat ze elkaar hadden ontmoet grijs geworden, haar bruine handen hadden nachtpaarse vlekken van het plukken en weven van het kraaienzijde-mos, dat als baarden aan de takken hing. Hoewel haar vingers knoestig waren als oude wijnranken, sponnen ze vliegensvlug een web van draden. Al werkend zat ze tegen Pa te mompelen.

‘Drie?’

‘Aye, drie. We doen er zo lang mogelijk mee.’

Toen Fie kwam aanlopen viste Besom rond in een zak die op het zongebleekte gras lag. De oude bewaarster was hoogstwaarschijnlijk van Fenikstanden een leiderssnoer aan het rijgen voor Pa. Geen van de lordlings keek op van het vuur of het zwaard-wetten. Dat was maar goed ook, want zelfs bij daglicht kon Fie niet onderscheiden wie van de twee de prins was.

Zodra Fie zat, plukte Pa een donzig stuk pannenbrood van de grill, liet het in een schone doek vallen, deed er honing en een snuf zout op en gaf het aan haar. ‘Hier.’

De ene lordling onderbrak het schuren van steen over staal. ‘O, gaan we nu eten?’

Die vriendschappelijke houding, dat moest de Havikjongen zijn. Beide lordlings bekeken de stapel pannenbrood alsof het belasting was die aan de kroon betaald moest worden. Fie herinnerde zich dat ze hadden gezegd dat ze al drie dagen niet veel hadden gegeten.

Ze keek de Havikjongen recht aan en beet een stuk pannenbrood af.

‘Aye, we kunnen nu eten.’ Pa draaide zich om om de rest van de Kraaien te roepen, en waarschijnlijk ook om zijn grijns te verbergen. Zijn stem schalde over de open plek. ‘Tijd voor ontbijt, schooiers.’

Tavin wenkte haar. ‘Geef er eens een paar voor Jas en mij, alsjeblieft?’

‘Gaat niet. Handen vol.’ Fie nam nog een monsterlijk grote hap.

De Havik vloekte binnensmonds en haastte zich om vóór de anderen bij de berg pannenbrood te zijn. Pa had amper de tijd om zout over twee rondes te strooien, of Tavin had ze al weggegrist. Over het kampvuur heen wierp prins Jasimir Fie een vuile blik toe. Hij wachtte tot Tavin van elk een stukje had afgebeten, erop had gekauwd, toen de onaangeraakte helften afscheurde en die aan de prins gaf.

Even heerste er vrede, terwijl Pa het pannenbrood zoutte en aan de Kraaien gaf. Toen sprak prins Jasimir. ‘De begoocheling begint te slijten.’

Met een grimas slikte Tavin een hap door. ‘We kunnen het wel een paar dagen zo laten.’

‘Hebben ze geen Pauwentanden? Dan kunnen ze het verhelpen.’ De prins gebaarde met zijn hoofd naar Pa.

Pa trok zijn wenkbrauwen op. ‘Heb je een Pauwenbegoocheling dan?’

Tavin knikte. ‘Voor mijn gezicht. Ik bedoel, ik ben niet voor niets Jas’ dubbelganger, maar zonder begoocheling kun je ons wel uit elkaar houden.’

Fie kneep haar lippen op elkaar. Het enige verschil dat zij tot nu toe tussen de lordlings had gezien, was dat er eentje deed alsof hij de Kraaien mocht.

‘Sorry, jongens. We hebben niet genoeg Pauwentanden over om jullie de hele weg naar Cheparok mee te betoveren. En nu we het daar toch over hebben…’ Pa liet een wiel van deeg op de hete bakplaat vallen en wees met zijn tang naar de rafelige knotten op de hoofden van de lordlings. ‘Die? Die moeten weg.’

Hij had gelijk. Beide lordlings hadden van de noordelijke Haviken een gouden gloed over hun bruine huid geërfd, maar je moest ze goed bekijken om ze van Kraaien te onderscheiden, en hun donkere haar en ogen kwamen daarbij goed van pas. Alleen die knotten… daardoor zouden ze op het eerste gezicht te herkennen zijn als leden van het koninklijk huis.

‘Daar komt niets van in.’ Prins Jasimir deinsde terug. ‘Ik hou mijn kap wel op. Jullie hebben vast wel Kraaien met lang haar.’

‘Alleen als ze graag luizen willen,’ merkte Wretch op, die een stuk pannenbrood pikte en dat ophield voor Pa’s zout.

Achter haar liet Swain een ongepolijste lach ontsnappen. ‘Madcap wou om twee naka wedden dat die jochies zichzelf voor het einde van de dag zouden verraden. Ik zei dat ze het volgende leugabaken nog niet zouden halen. Als het zo doorgaat word ik stinkend rijk.’

‘Omdat ik mijn haar niet wil afknippen?’ vroeg de prins stijfjes.

Fie bad dat de jongens niet de hele weg zo vervelend zouden zijn. ‘Omdat de baas zich zorgen over jullie zou maken.’

‘Ik weet zeker dat jij ook niet altijd precies doet wat hij voorstelt,’ zei Tavin zo glad en zelfverzekerd als een onbeschadigd zwaard.

Pa krabde in zijn met grijs doorschoten baard, maar zijn gezicht bleef mild. ‘Aye, Swain. Jij wordt nog stinkend rijk.’

‘Even serieus.’ Prins Jasimirs lip krulde toen Swain en Wretch de aftocht bliezen. ‘Je kunt niet echt van ons verwachten dat we al je bevelen gehoorzamen tot we in de Fan zijn.’

Pa keerde het pannenbrood om. ‘Jullie zijn slimme jongens. Ik verwacht dat jullie doen wat nodig is.’

Tavin stond op en kraakte zijn knokkels. ‘Wanneer gaan we weg?’

‘De Fan is een provincie, niet iemand die bij ons in de schuld staat,’ zei Pa, met zijn ogen op het deeg. ‘Voorlopig gaat hij nergens heen.’

‘Als Rhusana de troon pakt, zal ze dat op de zonnewende doen, over twee manen.’ Het gezicht van de prins was een en al ijs. ‘Mijn vader kan vóór het einde van Pauwenmaan wel dood zijn.’

‘De baas heeft gezworen om mensen te vinden die je mogen,’ sneerde Hangdog over Fies schouder heen. Eindelijk was hij opgestaan. ‘Dat gaat natuurlijk wel even duren.’

Tavins gezichtsuitdrukking bleef scherp maar beleefd. ‘Wanneer?’ vroeg hij opnieuw.

‘Een uur, hooguit, en dan zijn we onderweg.’ Met een vinger krabde Pa een ruwe kaart in de grond en trok hij de route na die zou komen. ‘Te voet van hier naar Cheparok… dat kost een week, denk ik, als we geluk hebben.’

‘“Geluk”?’ Tavin pakte zijn zwaard op. ‘Een oud besje zou het binnen vier dagen kunnen.’

Besom gaf hem een mep op zijn scheen.

Fie verstijfde. Tavin had beestachtig duidelijk gemaakt dat ze niet door Kraaien wilden worden aangeraakt.

Maar hij lachte alleen maar en stopte zijn zwaard in de schede. Voor zover Fie het kon zien had het helemaal niet geslepen hoeven worden. ‘Excuseer.’

Pa bleef deeg omkeren en Barf de kat rekte zich uit en klauterde van Besoms schoot. ‘Geluk houdt in dat we maar op één pestbaken hoeven te antwoorden en dat dat dicht bij de weg ligt. “Pech” houdt in dat dat baken op een dag lopen ligt en we daar een dag werk hebben en dan weer een dag terug moeten lopen.’

‘Dat is niet acceptabel.’ Nu was Tavin eerder scherp dan beleefd.

Fie had genoeg van de papieren dreigementen van de Havik. Ze stond op. ‘Ga er maar mee naar het Verbond.’

‘Sla niet zo’n toon tegen hem aan,’ snauwde prins Jasimir.

‘Sla niet zo’n toon tegen Pa aan,’ bitste ze terug.

Tavin richtte zijn glasharde blik op haar en in zijn stem klonk een waarschuwing. ‘Je hebt het tegen de kroonprins van Sabor.’

‘Grappig,’ siste Fie, ‘ik had kunnen zweren dat die prins dood is.’

De Havik opende zijn mond… en keek toen naar beneden. Barf was spinnend op zijn sandalen gerold.

‘Fie.’ De tang schuurde over ijzer toen Pa het pannenbrood omkeerde. Of ze het nu leuk vond of niet, ze kende het teken van haar baas wanneer ze het hoorde. Ze ging zitten.

‘Wij Kraaien komen zodra we geroepen worden,’ zei Pa. ‘Een baken is een baken. En die posten worden beheerd door Haviken, en die moeten er niets van hebben wanneer Kraaien hun oproep negeren.’

‘Laat die Haviken maar aan mij over,’ zei Tavin.

Pa keek hem niet aan. ‘Dat is nog maar de helft van het verhaal. We gaan op elk baken af dat we zien, anders moeten we later verantwoording afleggen tegenover het Verbond omdat er door ons vele tientallen doden zijn gevallen. Als wij een zondaar niet op tijd meenemen, pakt de pest de hele stad; elk dier, elk zaadje, elke zuigeling. Het enige wat je dan kunt doen is alles platbranden voor hij zich verspreidt. Heb je ooit een kind gehoord dat de vuurdood sterft?’

Prins Jasimir slikte en schudde zijn hoofd.

‘Laten we het dan zo houden, aye?’ Pa tekende aarzelende vertakkingen op de grondkaart. ‘Rechtstreeks is het twee dagen naar het zuidoosten om de Fan-regio te bereiken, en dan nog twee dagen naar Cheparok. Hou rekening met ten minste één omweg. Maar we zorgen dat zijne hoogheid tegen het einde van de week in veiligheid is, ruim voor de Pauwenmaan aan de hemel staat.’

Prins Jasimir verschoof, ongemakkelijk. ‘Voor zover we weten heeft Rhusana al Gieren achter ons aan gestuurd.’

Fie kromp in elkaar en gleed met een handpalm over de zwarte rondingen van haar eigen heksenteken. Jaren geleden had een huidheks uit de Gierenkaste het daar gezet, toen Fie zich, zoals de Saborische wet dat vereiste, als heks had geregistreerd. Net als de meeste Gieren was ook deze vrouw een noorderling geweest, zuur en bleek als bedorven melk, en haar klamme vingers hadden zich zo stevig aan Fies huid gehecht dat het prikte toen ze losliet.

De beste huidheksen konden het spoor van vlees volgen als een jachthond. Fie had de spoorzoekersmagie gevoeld wanneer ze met Gierentanden had geoefend: de allang dode huidheks zag elke voetstap, elke duimafdruk, alles wat haar prooi had aangeraakt, en alles vormde een spoor zo duidelijk als een draad. Als dat soort huidheksen kwamen zoeken…

Pa klopte op het knobbelige snoer tanden om zijn nek. ‘Ik merk het wel wanneer ze komen, jongens. Jullie hebben nu drie Kraaienheksen om je heen. Wij houden de Gieren wel bezig.’

Fie haalde haar hand van haar heksenteken en probeerde er niet bij stil te staan dat Pa ‘wanneer’ had gezegd, niet ‘als’.

‘Hm.’ Tavin haalde zijn voet onder de cyper vandaan en veegde Pa’s kaart uit het zand.

‘Beetje bangelijk aangelegd, jongen?’ vroeg Besom.

‘Nee.’ Verder zei Tavin niets. Hij stak alleen zijn hand uit naar de prins. ‘Jas, geef me je mes.’

Prins Jasimir overhandigde hem zijn dolk. De met juwelen bezette handgreep fonkelde in het zonlicht. Tavin stak hem door zijn ceintuur en begon zijn knot los te maken.

‘Dat kun je niet doen.’ De prins ging rechtop zitten. ‘Hoe moet je nu doorgaan voor mij?’

‘Ik kan al niet meer doen alsof ik jou ben zodra de begoocheling begint te slijten. Als Rhusana naar ons op zoek is, zijn twee Kraaien die zonder reden hun kap op houden een beetje verdacht. Bovendien hebben ze in geval van nood wel een tand over om er iets aan te doen.’

Fie hield haar hoofd schuin en zette haar zoetste glimlach op. ‘En wie bedoel je precies met “ze”, Havikjongen?’

Tavin rolde met zijn ogen, draaide zijn donkere haar om zijn knokkels en begon te zagen. ‘Je weet wat ik bedoel.’

Er viel een gespannen stilte over de open plek terwijl hij op een paar eigenzinnige plukken na al zijn haar afhakte. Of hij het wist of niet, de Havikjongen had zojuist zijn rang afgesneden. En dat had hij gedaan omdat een Kraaienleider hem dat gevraagd had.

Tavin betrapte de gluurders en grijnsde schaapachtig. Zijn haar viel in een ongelijk zwart gordijn neer. ‘Zo erg?’

‘Ik knap het wel een beetje op,’ bood Wretch aan, en op dat moment wist Fie dat Tavin de oude Kraai voor zich gewonnen had. Haar maag balde zich samen. Was dit dan de zoveelste list om de Kraaien te betoveren?

‘Dank je.’ Tavin begon het haar in het vuur te gooien, maar zag daar toen van af en trok zijn neus op. ‘Kan ik me ergens wassen?’

‘Hangdog.’ Fie was geschokt toen Pa een snoer tanden uit het gras tilde en het aan hem gaf. ‘Wie zich nog meer wil wassen, moet met Hangdog mee naar de kreek.’

Snoeren waren voor echte bazen. Fie hoopte dat Hangdog al meer een baas was dan ze durfde te wedden.

Tavin stak de dolk terug in zijn ceintuur. ‘De kreek dus. Jas? Ga je mee?’

‘Als ik uitgegeten ben.’ Prins Jasimir plukte aan zijn overgebleven pannenbrood en keek pas op toen Tavin buiten gehoorsafstand was. ‘Was mijn vader overstuur?’

‘Wat?’

Jasimir dook ineen. ‘Toen jullie ons meenamen door de Hal van de Dageraad. Kon je toen zien of alles goed was met mijn vader?’ Fie schudde haar hoofd.

‘Ging het niet goed met hem?’

‘Hij…’ Ze wist niet waarom dit zo zuur was om te zeggen. ‘Koning Surimir was er niet.’

Jasimir plukte niet meer aan zijn pannenbrood.

‘De tronen waren leeg,’ zei Fie. ‘Rhusana heeft ons aan de poort betaald.’

Jasimir werd stil. Toen stond hij op, liet zijn pannenbrood in het vuur vallen en beende zonder nog een woord te zeggen achter Tavin aan.

‘Pff.’ Besom trok haar wenkbrauwen op. ‘Zonde van dat goede brood.’

Fie dacht dat ze eigenlijk medelijden met de prins zou moeten hebben. Dat had ze misschien ook wel gehad, maar voor de Kraaien had er zo lang ze zich kon herinneren nooit iemand op de troon van de koning gezeten.

En ze had andere zaken aan haar hoofd. Buiten Pa, Besom en zijzelf was alleen Swain achtergebleven. Hij stond bij de kar de voorraad te turven.

Ze kon openhartig praten. ‘Krijgt Hángdog een snoer?’

‘Jij ook.’ Besom wiebelde met haar vingers in hun net van draad.

‘Ik ben geen baas.’ Wat Hangdog trouwens ook niet was, maar dat hield Fie voor zich.

‘Het wordt tijd dat je je eigen snoer krijgt. De dingen zijn aan het veranderen.’ Pa prikte met zijn tang in een wagenwiel pannenbrood om te kijken of het al gekeerd kon worden. ‘We zijn met fortuinbotjes aan het dobbelen, Fie. Vallen ze goed? Dan zijn we van de Oleanders af, en wat mij betreft heb je je leiderssnoer dan meer dan verdiend. Maar als de botjes verkeerd terechtkomen…’ Hij zweeg even om het pannenbrood van de hete bakplaat te trekken. In het midden was het nog te rauw en het spleet in tweeën. Een helft kwam in de gloeiende kolen terecht en Pa vloekte.

‘Dan eindigen we zo,’ gromde hij en hij draaide de overgebleven helft om. ‘Hoe dan ook, ik wil dat je een snoer draagt.’

Nadenkend keek Fie toe hoe de verbrande helft verschrompelde. De meeste bazen-in-opleiding moesten de ceremonies in Kraaienmaan afwachten voor ze een bazensnoer mochten dragen. Het was een eer om er een te dragen, niet iets waarvoor ze moest worden omgekocht.

Tenzij…

Ontzet keek ze Pa aan. ‘Dan erf ik de eed.’

Besom giechelde. Haar vingers dansten rond draad en tand. ‘Slim, heel slim. Ik zei toch dat ze het door zou hebben.’

‘Geen reden om je druk te maken,’ zei Pa vastbesloten, maar zijn ogen waren op het vuur gericht, niet op haar. ‘Het is alleen voor als de overeenkomst misloopt. Jij hebt het helderste hoofd van ons allemaal. Als er iets gebeurt en ik de eed niet kan nakomen… tja, dan reken ik niet op Hangdog om de klus te klaren.’

Fies hartslag rammelde in haar oren. Het had niet zo’n schok moeten zijn; ze vertrouwde Pa. En hoewel ze er nooit over hadden gesproken, wisten Pa en zij allebei wie hun troep zou leiden wanneer zijn tijd kwam. Maar als er nu iets met hem zou gebeuren… dan zou de prins, de eed, het gewicht van elke levende Kraai alleen op haar schouders rusten.

Fie wierp een blik achterom en vroeg vervolgens: ‘Heeft Hangdog een Fenikstand gekregen?’

Besom schudde haar hoofd. ‘Mus, Havik, Uil, Duif, een paar Kraanvogels.’

Schuilplaats, gezondheid, geheugen, geluk en eerlijkheid. Geboorterechten waarmee je niemand kwaad kon doen. Dat was geen toeval. ‘Denk je dat hij zou proberen de lordlings af te maken?’

‘Ik denk dat hij de koning zelf nog zou afmaken als hij de kans kreeg,’ zei Pa grimmig. ‘We hebben deze overeenkomst nodig.’ Hij pakte het luchtige pannenbrood van de bakplaat. ‘Daarom reken ik op jou om dit af te handelen als het nodig is.’

Fie kreeg net zo’n knoop in haar buik als Besom in haar draad maakte. Pa had gelijk. Hoe vaak de prins haar ook een bottendief noemde, hoe vaak zijn tamme Havik ook met zijn staal rammelde, ze hadden de eed nodig. Ze hadden de eed al generaties eerder nodig gehad.

Fies ma had de eed nodig gehad.

Fie had alleen nooit gedacht dat zij de baas zou zijn die erom zou sjacheren. En nu kon ze de bloederige weg van een leider niet meer ontvluchten. Niet meer.

‘Klaar.’ Besom gaf het snoer aan Fie. Het was zwaarder dan ze had verwacht. Er hingen doffe bundels tanden van alle kasten aan, meer dan Fie tellen kon. In elke flakkerde een vonk die ze kende, een belofte en een last.

Zodra ze het vastknoopte was ze verplicht een bazensnoer te dragen tot de dag waarop haar weg zou eindigen.

In het paleis had ze hierom gevraagd. Ze had het geëist. En ze had Pa deze puinzooi in gedanst. Met welke maat je ook mat, welke dode god je ook aanriep, ze moest hem helpen om hieruit te komen.

Pa hield woord en binnen het uur floot hij de marsorder om hen weer op weg te krijgen. Luidkeels zette Madcap een obsceen marslied in zodra ze de platweg bereikten, een bredere, drukkere weg die door de Duiven- en Mussenarbeiders van het koninkrijk glad en effen werd gehouden. Barf klom weer op haar post in de kar, hoewel Fie bedacht dat dat waarschijnlijk alleen zo zou blijven zolang ze op de platweg waren. Besom had beweerd dat ze de kat meer zou missen dan hen allemaal bij elkaar.

Toen, halverwege het volgende leugabaken, riepen de eisen van het Verbond.

Madcaps lied droogde op. De kar kwam tot stilstand.

‘Waarom houden we halt?’ vroeg prins Jasimir, die zweette onder zijn kap.

Wretch spuugde op de weg en wees naar een kringeltje diepblauwe rook, dat boven de boomtoppen uitsteeg.

‘Ik zeg: laat ze rotten,’ mopperde Hangdog.

‘Aye, en dan rotten de boeren weg, en hun akkers, en dan rot jouw betaling ook weg, stomkop,’ kaatste Fie terug. Ze had Swain bekeken toen hij de voorraad stond te tellen. Hun plicht aan het Verbond was de mooie kant. De harde waarheid was dat ze ook twee monden meer te voeden hadden.

‘Maar wat ís dat dan?’ vroeg de prins.

‘Écht?’ Walgend keek Hangdog hem aan. ‘Wanneer heb jij met je gepoederde kont voor het laatst een stap buiten de paleisgronden gezet?’

‘Genoeg.’ Pa schraapte zijn keel en fronste naar de lucht. ‘Het is een pestbaken.’

Hoofdstuk vijf

Voer voor de kraaien

De zon hing op een uur na twaalven toen ze in het dorpje aankwamen. Over een ruwpad dat bochtig naar het oosten liep, hadden ze de bakens gevolgd, waarbij ze eerst het blauwe rookbaken en daarna het violette waren gepasseerd. Beide bakens doofden in hun kielzog. Pa, Hangdog en Fie wikkelden hun handen en onderarmen onder het lopen in schone vodden om zo het bloed beter van hun mouwen te houden.

Nu luidde Pa onder aan de seinpost van het dorp de bel. Hier veegde zwarte rook een duim van houtskool de heldere lucht in. Een Havikwachter tuurde over de rand van het platform, vond daar vijftien Kraaien in masker en mantel (en één vuile, slechtgehumeurde grijze cyper) en knikte, waarna hij weer verdween. De rook begon te doven.

Barf was de wagen ontvlucht zodra ze het smallere, hobbeliger ruwpad waren ingeslagen, maar Fie zette haar nu terug in het vrachtruim. ‘Straks ben je me dankbaar,’ mompelde ze over het verontwaardigde miauwen heen. Het viel niet te zeggen hoe het dorp hen zou ontvangen, maar Fie wist wat ze kon verwachten. Ze kon het risico niet nemen dat ze hun woede ook op het huisdier van de Kraaien zouden botvieren.

Pa keek over Fie heen en pikte de prins en zijn Havik eruit. ‘Wij doen het zware tilwerk wel, jongens,’ mompelde hij. ‘Blijven jullie maar weg bij het lichaam.’

Achter Fie gromde Tavin in zijn masker: ‘Hoe herkennen jullie elkaar op deze manier?’

Het antwoord zat hem in de manier waarop Swain in de vochtige hitte zo keurig zijn mouwen oprolde. Of Wretch’ gewoonte om op haar plaats heen en weer te wiegen en nooit helemaal stil te staan. Of hoe Hangdogs vingers zich in zijn handpalmen groeven wanneer de lordlings hun mond opendeden.

Maar het enige wat Fie zei was: ‘Jullie zijn de enigen die lopen alsof we voor jullie uit de weg moeten gaan.’

En toen volgde ze Pa naar de dorpsweide.

De dorpsbewoners stonden in groepjes bij de gemeenschappelijke oven, net zo in elkaar gedoken als hun rondgeschouderde, rietgedekte hutten. De meeste deuren hadden de merktekens van de lage kasten; het huisje naast het godengraf van het dorp toonde fier een wapen van de jachtkasten en de geschilderde rand van een Kraanvogelscheidsrechter.

De zilverharige Kraanvogel stapte naar voren toen Pa dichterbij kwam. Haar ogen waren roodomrand, haar verschoten oranje jak gemarmerd van de vage bloedvlekken die geen zeepschelp had kunnen wegwassen. Als scheidsrechter van het dorp deed ze dienst als hun rechter, dokter en onderwijzer. Waarschijnlijk had ze de zondaars vanaf hun geboorte gekend.

Met een trillende vinger, zo bruin als eikenhout, wees ze naar een nabijgelegen rieten huis. ‘Daar zijn ze.’

‘Meer dan een?’ vroeg Pa.

Het gerimpelde gezicht van de vrouw verfrommelde even maar kalmeerde toen. ‘Twee… twee volwassenen. Een getrouwd stel.’

‘Naden en Mesli,’ zei een man woedend. ‘Ze hebben namen.’

Hadden, dacht Fie onverbiddelijk en ze bekeek de toeschouwers eens goed. Geen huilende koters, geen weeklagende familie. Onder het oppervlak sudderde nog altijd woede. Ze haatten de Kraaien omdat die hier nu waren. En ze haatten zichzelf omdat ze hen hadden laten komen.

Maar als de lijken niet brandden bij hun tweede zonsondergang, dan zou de pest zich sneller verspreiden dan geruchten door een Zwanenpaviljoen. Fie wist maar al te goed wat er dan gebeurde: binnen een week zou iedereen in het dorp zijn aangetast. Binnen twee weken zouden de doden zich opstapelen en zou de oogst zwart uitslaan op de akkers. Binnen een maand zouden alleen nog verrot hout, verpeste aarde en bittere geesten over zijn.

Pa trok de kar zo ver als hij kon het pad naar het hutje op, maar stopte voordat de wielen vol modder kwamen te zitten. De naastgelegen akker lag er half omgespit bij, de bemoste zoden een groen eiland in de zee van donkere aarde. Varkensmaan was voor zaaien, Pauwenmaan zou voor wachten zijn.

Deze akker zou pas weer worden aangeraakt nadat de hut was platgebrand en was herbouwd. Toen ze deze keer naar de deur liepen ving Fie de echte, bekende stank van pest en dood op.

‘Hangdog. Let op de kar.’ Met een kromme vinger wenkte Pa Fie. ‘Kom jij maar met mij mee, meisje.’

Fie slikte. Pa had al eerder kelen doorgesneden waar ze bij was, maar alleen wanneer hij haar niet kon beschermen tegen de aanblik. Het voelde als het laatste wat werd doorgegeven, nog een bazensnoer, nog een eed om te dragen: de tanden hingen zwaar om haar nek.

‘Wanneer’, niet ‘als’.

De deur zwaaide open, het stinkende donker in, en achter Pa aan liep ze naar binnen.

Twee lichamen lagen opgerold tegen elkaar op een strozak aan het andere eind van de enige kamer. Op de houten wateremmer rustte een slappe hand vol huiduitslag. Een deken was opzijgegooid onder invloed van de koorts, die in de plakkerige warmte van de kamer was blijven hangen.

Tot Fies verrassing maakte Pa zijn masker los en legde het op de lage tafel naast een aardewerken bord vol beschimmeld pannenbrood. ‘Het zit maar in de weg,’ legde hij uit en hij wreef over zijn neus.

De gefluisterde vraag borrelde op voor ze hem kon inslikken. ‘Waarom heb je Hangdog niet meegenomen?’

Pa keek achterom en Fie deed haar eigen masker af. Zachter zei hij: ‘Dat joch hoeft niet te oefenen met kelen afsnijden.’

Een kreun doorboorde de korte stilte voordat Fie dat antwoord kon bekijken voor wat het waard was.

Met Fie in zijn schaduw beende Pa naar de strozak. Hij knielde neer op de grond en legde voorzichtig zijn hand onder de nek van de vrouw. Haar donkere haar zat door het zweet vastgeplakt aan haar schedel, haar gezicht en armen waren paars van het onmiskenbare zondaarsbrandmerk. Een gele korst om haar ogen brokkelde af toen die een eindje opengingen.

‘Pijn,’ klonk er ratelend uit droge, bloederige lippen.

Pa had aardig wat stemmen. Hij had een Bazenstem, waarmee hij de Kraaienfamilie zo goed mogelijk bestuurde. Hij had zijn Cur-stem, waarmee hij Wretch plaagde of een grapje met Swain uithaalde. Hij had een Pa-stem, waarmee hij Fie leerde hoe ze tanden moest gebruiken, hoe ze oprecht moest optreden in een conflict, hoe ze op dezelfde manier met Pauwenadel als met in de goot geboren Duiven moest omgaan.

Maar hij had nog een stem, en die had hij gebruikt toen hij Fie als zijn dochter had aangenomen. Toen ze zichzelf nog ziek huilde door de nachtmerries over haar moeder. Toen ze bij elk glimpje witte stof dat ze op de markten zag in elkaar kromp. Toen hoefgetrappel haar nog de heggen langs de weg in joeg uit angst voor Oleanders.

Hij had die veilige stem gebruikt om haar snikken te doen bedaren, haar zenuwen te kalmeren, haar uit de doorns te lokken voordat ze zich nog erger openhaalde.

En op dat moment kwam Fie erachter dat hij hem ook gebruikte wanneer hij kelen afsneed.

‘Ssst,’ zei Pa zacht en hij reikte naar het halve zwaard aan zijn zij. ‘We zijn er.’

Er welde een druppel bloed op uit de mond van de vrouw, die trillend bleef liggen. ‘Alsjeblieft,’ hijgde ze, ‘… brandt…’

‘Fie.’ Dat was zijn Pa-stem. Het was tijd voor haar opleiding.

‘Aye.’ Ze knielde naast hem neer.

‘Hou haar hoofd vast.’

Plakkerig haar knetterde onder Fies handpalmen. Haar ogen gingen stijf dicht tegen de glans van Pa’s zwaard.

‘Je moet je ogen openhouden.’ Pa’s stem kwam ergens tussen een bestraffing en een verontschuldiging in terecht. Fie klemde haar tanden op elkaar en gehoorzaamde.

‘Kraaien,’ mompelde de zondares. De rode kraal viel naar beneden toen haar lippen zich in een ondiepe glimlach van opluchting krulden. ‘Genade. Maak een einde aan…’

‘Een einde.’ Pa zette het mes dwars op haar keel. ‘Ga maar slapen, nicht.’

Er volgde een felle haal. De zondares stierf met een glimlach.

Toen het lichaam stil lag, gaf Pa het kapotte zwaard met het gevest naar haar toe aan Fie. ‘Voor de man.’

Ze deed haar best om niet te staren. Het zwaard gleed een beetje uit haar hand. Kijken was al moeilijk genoeg geweest, maar dit…

‘Wanneer’, niet ‘als’.

Genade was het geschenk van een baas. Genade brengen was hun plicht.

Ze stak haar hand uit naar het andere lichaam en drukte met twee vingers op de plaats waar nek en schouder elkaar ontmoeten. Het vlees was koeler, met zoutvlokken van een allang opgedroogd zweetspoor.

Geen pols.

Ze maakte zijn mond open en raakte een tand aan. Als hij nog leefde zou de bottenvonk voor haar hebben gezongen, twee keer zo luid als de tanden aan haar snoer. In plaats daarvan zuchtte en zoemde hij.

‘Hij is dood.’ Uitstel. De knoop in haar buik werd losser.

Pa stak zijn hand uit naar haar schouder, maar hield zich toen in. Zijn handen waren nog een bloederige troep. Hij dompelde ze onder in de emmer water, droogde ze af met de weggegooide deken en ging staan.

Wat hij ook had willen zeggen was oud geworden. Nu zette hij zijn masker op en zei: ‘Pak ze maar in.’

Met de hulp van Hangdog waren de lichamen binnen een kwartier ingepakt en op de kar geladen. De rest van het dorp wachtte hen op op de dorpsweide, waar ze ongemakkelijk en onder elkaar mompelend stonden te schuifelen.

Geen viatik te zien. Fie werd nijdig.

De Kraanvogelscheidsrechter kwam naar voren zodra ze binnen gehoorsafstand waren. ‘Dank u wel voor uw… diensten,’ zei ze koeltjes. ‘We hebben genoeg hout voor twee brandstapels bij de poort gelegd als betaling.’

‘En?’ Pa wendde zijn hoofd naar een omheinde weide vol geiten en koeien.

‘Dat is alles wat we kunnen missen.’

Kraanvogels beheersten het geboorterecht van de eerlijkheid, maar dat ze leugens konden vangen betekende niet dat ze er nooit een vertelden. Fie telde in de wei minstens drie dieren met een ijzeren bel om – drie dieren die gemerkt waren voor de slachter. Voor lage kasten zagen de dorpsbewoners er goed genoeg uit, niemand hoefde te besparen op maaltijden of kleding. Ze konden gemakkelijk een rol stof of het kleinste koetje missen voor een behoorlijke viatik, of ten minste een zak zout.

Fie ving een gemompeld ‘we voeren de Kraaien’ op uit het groepje dorpsbewoners. De kaak van de Kraanvogel verstrakte.

‘Dat is alles,’ herhaalde ze.

Het hele spreekwoord was minder menslievend: Of we willen of niet, we voeren de Kraaien. Het Verbond had weinig op met vrekken. Doordat de Kraaien nu te weinig kregen werd het alleen maar waarschijnlijker dat er later meer zondaars waren om op te halen.

Pa wachtte, zodat de Kraanvogel een laatste kans kreeg om het recht te trekken. Niemand bewoog. Alleen het gerinkel van een ijzeren slachtbel klonk door de lange stilte.

Pa liep naar een vak in de zijkant van de wagen en haalde daar een pincet uit. De lordlings werden onrustig. Hij gaf het pincet aan Hangdog. ‘Pak de tanden.’

Tavins handen krulden zich tot vuisten.

‘Aye, baas.’ Hangdog stak zijn arm uit naar het eerste ingepakte lichaam. Fie hoopte dat het niet de vrouw was wier keel ze zojuist hadden afgesneden.

Voordat ze daarachter kon komen, wendde ze haar snavelmasker naar de dorpsbewoners. De meesten waren wit weggetrokken. Gezinnen als de hunne bewaarden melktanden voor een viatik, omdat ze niet wanhopig of moedig genoeg waren om hun doden de tanden uit te trekken. Hun woede werd bij elke ritseling van de windsels sterker voelbaar.

‘Hier?’

Natuurlijk moest de prins weer kleinzerig doen.

De dorpelingen keken zijn kant op. Prins Jasimir kuchte en zette een lagere stem op. ‘Moeten we dit hier doen… baas?’ Hij liet de titel vallen als een roodgaai die het ei van zijn rivaal uit het nest rolt.

‘Aye.’ Dat was Pa’s Bazenstem.

Achter haar schraapte metaal over bot toen Hangdog aan de slag ging.

De Kraanvogelscheidsrechter kromp ineen bij het regelmatige getik van tanden die op de planken van de wagen neervielen. Fie zag dat de dorpsbewoners achter haar steeds duisterder blikken uitwisselden. Het gaf haar een naar voorgevoel. Hoe eerder ze weer op weg waren, hoe beter.

Ten slotte hield het tikken op, en even later gaf Hangdog een bij elkaar geknoopt stuk stof aan Pa. In het katoen waren rode zonnetjes gaan schijnen.

‘Ben je klaar?’ wilde de scheidsrechter weten.

Pa woog het bundeltje in zijn hand. ‘Aye, nicht, dit is genoeg.’ Hij floot de marsorder. ‘We komen weer wanneer je ons roept.’

‘Wanneer’, niet ‘als’.

Krakend kwam de wagen in beweging. Ze rolden naar de poort en ontdekten daar dat de Haviken uit de wachtpost naar beneden waren gekomen om hen snel weg te krijgen. Ze gebaarden naar stapels brandhout naast de troggen voor hun mammoet-rijdieren. Tot Fies verbazing liep Tavin met Swain mee naar het hout. Misschien wilde hij ook zo snel mogelijk weer terug naar de platweg. Deze ene keer waren ze het met elkaar eens.

Tavin pakte een armvol brandhout op, maar toen hij overeind kwam liet een van de Haviken zijn bronsgepunte speer vallen, waar Tavin zo van schrok dat hij achteruitdeinsde. Er viel een houtblok uit zijn armen, dat op de voet van de wachter terechtkwam. De wachter vloekte.

‘Ik denk dat je mijn vriend je excuses moet aanbieden.’ De andere Havik lachte.

Tavin verstijfde van verontwaardiging, een luxe die geen enkele Kraai zich kon veroorloven. Het enige wat hen allemaal redde was zijn masker.

Swain stak zijn arm door die van Tavin en maakte een haastige buiging. ‘Hij bedoelt het niet onbeleefd, wachters. De jongen kan niet praten. Een naar ongeluk. Het spijt me ontzettend.’ Hij bracht Tavin terug naar de kar en Pa wenkte de anderen om het brandhout te verzamelen. Al snel rolden de Kraaien weer verder.

Een poos werd de door vogelgezang bestippelde rust in het bos alleen verbroken door hun voetstappen en ratelende wielen; zelfs Madcap durfde zo ver van de platweg geen marslied aan. Toen zette Pa zijn masker af en gooide het in de kar. Fie volgde zijn voorbeeld en zoog de frisse lucht door haar tanden naar binnen. Al snel lag er een berg maskers boven op lijkwaden en brandhout.

De Havik hield zijn eigen masker en dat van zijn prins bij zich, eentje over elke schouder, net zo overvoorzichtig als hij met Pa’s grondkaart was geweest.

‘Was dat nu echt nodig?’ Onder zijn kap was de kin van de prins zo koppig als een muildier.

‘Hoe bedoelt u, hoogheid?’ vroeg Pa zonder om te kijken.

‘Ze hadden een vergoeding voor je neergelegd. En jij trekt hun vrienden de tanden uit waar ze bij zijn.’

‘Brandhout is geen echte betaling.’ Als Tavin al merkte dat er hoofden zijn kant uit draaiden, was dat niet te zien. ‘Je kunt een smid niet inhuren om een zwaard te maken en haar dan alleen het staal betalen om het te smeden. Dan wordt het werk niet betaald, laat staan de drie leuga lopen om het te kunnen doen.’

Jasimirs wangen werden donkerder. ‘Dat is nog geen excuus om lichamen te verminken. De doden zouden eervol behandeld moeten worden.’

‘Eervol?’ vroeg Fie en er kroop ook hitte langs haar nek omhoog. ‘Dat dorp wilde ons in ons gezicht spugen. En dat wilden ze liever dan hun vrienden een waardig afscheid geven. Zij hebben gekregen wat ze wilden. Daar hebben wij toch ook recht op?’

‘En wie beslist dan of je te veel wilt?’ De eed met het mes deed prins Jasimir duidelijk nog pijn. ‘Stel nu dat jullie de helft van hun vee opeisten? Of een jaarloon?’

Fie keek hem kwaad aan. ‘Dan zouden de Oleanders ons vóór zonsondergang afslachten…’

‘Misschien, als jullie ze geen reden zouden geven…’

‘Jas.’ Tavin onderbrak hem. ‘Die tanden meenemen was een boodschap. Een wrede boodschap, ja, maar dat dorp zal wel twee keer nadenken voordat ze weer Kraaien proberen op te lichten. Het verschilt niet veel van onze spelletjes aan het hof.’

Of de Havik begon hun vak te begrijpen, of hij werkte – nu de helft van de Kraaien hem leek te mogen – extra hard om de andere helft voor zich te winnen. Fie bekeek hem vanuit haar ooghoek en vroeg zich af of een Kraanvogel een leugen van hem zou ruiken. Het enige wat Fie zag was een lordling met een ander kapsel en een nieuw litteken…

Ze knipperde met haar ogen. Het was piepklein, een lijntje door de rechterwenkbrauw van de Havik, maar het was een kenmerk dat de prins niet had.

Elke keer wanneer ze met haar ogen knipperde zou de Pauwenbegoocheling verder zijn afgebrokkeld. Met zijn haar kort geknipt tot op zijn oren en zijn gezicht bijna weer dat van hemzelf zou binnenkort niemand hem meer verwarren met de prins.

De Havikjongen had voor Pa zijn haar afgeknipt, was zo verstandig geweest om de wachters niet uit te dagen en had de prins in bedwang gehouden. Fie vertrouwde hem zo ver als ze hem kon gooien, maar misschien had hij het voordeel van de twijfel verdiend.

Tavin wierp haar een brede, te knappe grijns toe. ‘Trouwens, hele botten meenemen, dát is pas onhandig. Of heb ik het mis? Jij lijkt me iemand die een mans ruggengraat eruit trekt als ze er een halsketting van wil maken.’

Fies recente welwillendheid schrompelde ineen.

Met samengeknepen ogen keek ze naar de weg voor zich. ‘Je hebt één deel mis,’ zei ze. ‘Ik hou niet van opsmuk.’

‘Waar dan wel van?’ Tavins grijns straalde nog even hard; zo mogelijk was hij zelfs nog breder. ‘Bloemen? Gedichten? Patchoeli is het niet, dat weet ik zeker.’

‘Stilte,’ antwoordde Fie. ‘Ik hou erg van stilte.’

‘En van lijken stompen,’ voegde Tavin daaraan toe. ‘Maar ik geef toe dat ik dat effect op mensen heb. Dus je houdt van stilte en van geweld. En verder?’

‘Van mensen die aan een half woord genoeg hebben,’ zei Hangdog knarsetandend.

Tavin was niet te imponeren. ‘En?’

‘En ik denk dat ik wel zin begin te krijgen in een nieuwe halsketting,’ zei Fie koud.

‘Dus je houdt wél van sieraden.’

Achter hem maakte Madcap een obsceen gebaar dat precies duidelijk maakte waar Fie volgens hen van hield. Swain snoof en wiebelde met zijn wenkbrauwen naar haar.

Fies geduld begon op te raken. Die charme van hem was een truc; de Havik was niet van plan om haar het hof te maken. Het enige wat hij wilde was kijken hoe hij haar uit evenwicht kon brengen. Maar dat spelletje kon zij ook spelen.

‘Ik hou van mensen die ik kan vertrouwen,’ was haar repliek, zo direct als een waarschuwingsschot.

Het werkte. Wretch en Swain wisselden een blik uit en Tavin rechtte zogenaamd onschuldig zijn rug.

‘Dat is echt niet redelijk,’ grapte hij. ‘Wíj hebben jullie alleen maar gebruikt om te doen alsof we dood waren en om voor ons eigen gewin de hele natie van Sabor op een godslasterlijke manier te bedriegen.’

Dat leverde hem een rondje gegrinnik op. Hij wilde dat ze het weglachten. Fie speelde mee, zette zelf een humorloze grijns op, maar haar stem bleef scherp. ‘Aye, maar dat is niet waarom ik je niet vertrouw.’

Het gelach stierf weg.

Tavin schonk haar dezelfde blik als toen ze gisteravond Feniksvuur had ontstoken: hij peilde haar.

Wie is er nu uit evenwicht?

‘Is er maar één reden of heb je een lijstje gemaakt?’ Een goede afweermanoeuvre. Hij wilde haar als krengerig en kleingeestig afschilderen.

En Fie wilde haar Kraaien eraan herinneren wie hij echt was. ‘We weten niet eens wie je bent. Of wie er misschien naar je op zoek is. Je hebt ons nooit je hele naam verteld.’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Is dat alles?’

De blik die de prins haar toewierp had haar eigen brandstapel kunnen aansteken. ‘Tav, je hoeft niet…’

‘Het geeft niet,’ zei Tavin, maar die waarschuwende rimpel in zijn voorhoofd was terug. Fie had de zenuw geraakt waar ze naar had gegraven. ‘Mijn volledige naam is Taverin sza Markahn. Is dat een antwoord op je vraag?’

Dat was het. Sza betekende ‘zoon van’. Een clan als de Markahns was hoog genoeg om de kroonprins te werpen; ze hadden Tavins afkomst van vaderskant duidelijk moeten tonen in de naam die daarop volgde. In plaats daarvan had hij alleen de algemene naam van de clan.

Of, zoals Hangdog het verwoordde: ‘Dus je pappie was goed genoeg om met een Markahn te paren, maar niet goed genoeg om zijn naam te geven?’

‘Dat zijn jouw zaken niet,’ snauwde Jasimir.

Tavin haalde zijn schouders op. ‘Nee, daar komt het wel op neer, en ik zal aan mijn vader doorgeven hoe jij erover denkt als ik erachter kom wie hij is. Maar alles bij elkaar is het feit dat ik een bastaard ben waarschijnlijk iets waar we ons helemaal geen zorgen over hoeven te maken.’ Hij probeerde weer een minzaam glimlachje uit op Fie. ‘Heb je verder nog iets?’

Fie vroeg zich af hoe vaak de lordlings met open ogen in haar val zouden lopen. Als het zo doorging kon ze zichzelf op de troon dansen.

‘Och, ik was gewoon nieuwsgierig naar je naam, Havikjongen.’ Fie imiteerde de manier waarop hij zijn schouders ophaalde en ging vervolgens voor de genadeslag. ‘Ik vertrouw je vooral niet omdat je zo graag met je wapen te koop loopt.’

‘Wát?’

‘Je hebt gezien dat het enige zwaard dat wij hebben, gebroken is. Je hoefde je zwaard gisteren niet te trekken, met Hangdog, en dat wist je. Je deed het alleen omdat het kon.’

Daar volgde instemmend gemompel op. Ook al knipte hij zijn haar af en deed hij diplomatiek, wanneer het erop aankwam handelde hij nog steeds als een Havik.

‘Dus ik mag mezelf niet verdedigen.’

‘Vertel eens, neef,’ koerde Fie, ‘wanneer heb je voor het laatst je wapen getrokken tegen de praalkasten?’

‘Je weet niet waar je het over hebt,’ brak de prins in. ‘Je wapen trekken tegen de verkeerde edele kan het begin van een burgeroorlog zijn.’

‘Juist. Hou het dan maar liever bij Kraaien.’

Prins Jasimir fronste zijn voorhoofd. ‘Wanneer ze ons aanvallen…’

‘Ze heeft een punt.’

Het hoofd van de prins zwiepte rond en hij staarde zijn lijfwacht aan.

Tavins mond ging open en toen weer dicht. ‘En jij ook, Jas. Iedereen. Goden, wat ben ik het zat om het hierover te hebben.’

‘O ja, jíj bent moe,’ zei Fie minachtend.

Tavin legde zijn hoofd in zijn nek. ‘Ja. Ik zou het liever hebben over het feit dat we de laatste kwart leuga al worden gevolgd.’

‘Aye.’ Pa draaide zich niet om, maar één hand rustte op zijn snoer tanden.

Fie zwoer een stille eed. Ze had op haar weg moeten letten, niet met de Havik moeten ronddansen. Stiekem keek ze het spoor af. En inderdaad, in de verte waren drie figuren in een bocht in de weg blijven hangen, ver genoeg bij hen vandaan om hen ongehoord te kunnen volgen. Zwak zonlicht scheen op hun handzeisen.

‘Zolang we de lichamen nog hebben, zullen ze ons niet lastigvallen,’ zei Pa. ‘En ze houden er wel mee op zodra we op de platweg zijn, daar is het te open.’

Dat was maar half waar. Fie slikte een zucht in. Achtervolgers konden een voorteken van Oleanders zijn. Dat hield in dat de Kraaien twee keer zo ver met de lichamen moesten zeulen voordat ze vanavond hun kamp konden opslaan, en maar moesten hopen dat de afstand de Heren zou afschrikken.

‘Dus van jullie mogen ze ons net zo lang volgen als ze willen?’ vroeg prins Jasimir.

‘Wat wilt u anders dat we doen, hoogheid?’ meesmuilde Wretch. ‘Dit is dus precies waarom dit soort schuim het niet goed vindt dat Kraaien hele wapens dragen. Ze lokken geen gevechten uit die ze niet kunnen winnen.’

Jasimir rolde alleen maar met zijn ogen.

Op dat moment wist Fie dat de prins, ondanks al zijn praatjes over moordcomplotten en meedogenloze moordenaars, nog nooit de echte angst voor een vreemdeling in het donker had gekend.

Je hebt deze overeenkomst nodig, zei iets in haar.

Maar een andere, lelijke, stem siste terug: Alleen als de prins zich eraan houdt.