Colofon

Wil je meer?! Luister dan elke twee weken naar ‘DAMN, HONEY de podcast’ via jouw favoriete podcastapp.

Vertel de wereld wat je vindt van #ShitWaarJeAlsVrouwMeeMoetDealen en #DamnHoney

Vind de auteurs op Instagram: @damnhoneyhetboek @MarieLotte @NydiavanVoorthuizen

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 450 / W012203

© 2022 Blossom Books

© 2022 Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen

Omslagontwerp: Saskia Janssen

Opmaak binnenwerk: Studio LEO

Illustraties binnenwerk: Kopfkino Illustration

Dit is een herziene uitgave van Heb je nou al een vriend? (2019)

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je de auteurs iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@damnhoney.nl of vind ze op damnhoney.nl.

Wil je de uitgever iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ze op blossombooks.nl.

So if you fight like a girl, cry like a girl

Do your thing, run the whole damn world

If you feel like a girl then you real like a girl

Do your thing, run the whole damn world

Lizzo – Like a girl

VOORWOORD

Het begon allemaal op een loeihete zomerdag in 2018. Marie Lotte kwam thuis en ze was WOEST. Ze stormde de kamer in van haar huisgenoot Nydia en barstte los over een passage uit een seksistisch lifestyleboek van een vlogger dat ze eerder die dag voorbij had zien komen op Twitter. Kleine samenvatting van de gebeurtenissen die volgden:

we schreven in een week een feministisch pamflet als tegengeluid: DAMN, HONEY;

we begonnen een maand later de gelijknamige tweewekelijkse podcast ‘over shit waar je als vrouw* van deze tijd mee moet dealen’;

we startten een Instagramaccount @damnhoneyhetboek waar we het gesprek aan konden gaan met onze lezers en luisteraars.

Een jaar verder runden we tegen alle verwachtingen in opeens een drukbezocht feministisch platform.

Supercool allemaal, maar er zaten wel wat haken en ogen aan. Suf grinniken om een grap over vrouwen die niet kunnen rijden lukte opeens niet meer, maar een rake comeback schudden we ook niet zomaar uit onze mouw. Op feesten en partijen hoorden we onszelf stamelend en niet bepaald to the point uitleggen waarom feminisme nog nodig was in Nederland. Een ‘pssst, meisje, pssst’ van ons af laten glijden was niet langer een optie meer, maar… wat zeg je in godesnaam tegen zo’n droeftoeter die het nodig vindt om je na te sissen of na te roepen op straat? Familieverjaardagen zorgden al helemáál voor kortsluiting in onze hoofden. Een racistische opmerking hier, een heteronormatieve vraag daar, fatshaming all around. Niet. Te. Doen.

En dan waren er nog de volgers (love jullie!) die in onze DM’s gleden met vragen: ‘Iemand zei dit en ik kon alleen maar kwaad kijken. Wat had ik kunnen zeggen?’ Of: ‘Dit gebeurde, ik wist niet wat ik ermee moest. Wat had ik kunnen doen?’ WETEN WIJ VEEL! wilden we dan het liefst terugsturen - wij worstelden namelijk zelf ook nog met dit soort dingen. Waarom bestond er niet gewoon een handleiding voor shit waar je als vrouw mee moet dealen? Een alwetend boek met daarin alle antwoorden op alle shit.

OMG GENIAAL IDEE.

We maakten, met hulp van onze volgers (nog steeds: love jullie!), een lange, lange, laaaange lijst met alle situaties die we konden bedenken waarin we ons opgefokt voelden, maar toch met een mond vol tanden stonden. Om verder te kijken dan onze witte, abled cis**-vrouwenneuzen, interviewden we mensen met een ander perspectief dan het onze. De ellende waar Berna, Zaïre, Annika, Sioejeng, Alice, Morganna en Chedda mee moeten dealen vind je daarom ook terug in het boek. Het uiteindelijke resultaat: een berg shit, maar een nog veel grotere berg scherpe reacties.

Stiekem schreven we deze handleiding vooral voor onszelf in de hoop dat we de volgende keer verder komen dan een fikse oogrol (spoiler alert: we hebben al een beetje kunnen oefenen en zijn dolblij te kunnen mededelen dat een aantal van de reacties werkt als een tiet). Hopelijk heb jij ook iets aan de munitie.

Marie Lotte & Nydia

* We schrijven hier vrouw, maar dat woord dekt niet helemaal de lading. De ene keer hebben we het bijvoorbeeld over stereotiepe denkbeelden rondom vrouwen en hoe die effect hebben op de wereld, maar de andere keer hebben we het over ongesteld zijn en praten we dus over mensen met een baarmoeder. DAMN, HONEY is er voor iedereen, maar de shit die we behandelen zal vooral herkenbaar zijn voor mensen die zichzelf als vrouw identificeren of die helemaal niks hebben met die ouderwetse man/vrouw-hokjes

** Cis betekent dat het biologische geslacht dat je bij je geboorte is toegewezen overeenkomt met hoe je je voelt. Als jij bij je geboorte het etiket ‘vrouw’ opgeplakt hebt gekregen (vanwege je biologische kenmerken) en je voelt je daar helemaal heppiedepeppie bij, dan ben je een cis-vrouw. Nydia en Marie Lotte zijn allebei voorbeelden van cis-vrouwen. Toen we werden geboren riep er iemand: ‘Het is een meisje!’ en dat is nu, ruim dertig jaar later, een etiket waar we ons nog steeds fijn bij voelen. Het tegenovergestelde van cis is trans, wat betekent dat je dat etiket maar niks vindt. Het kan dan zijn dat je het etiket ‘vrouw’ hebt gekregen, maar je juist man voelt. Het kan ook zijn dat je soms wel dat etiket ‘vrouw’ bij je vindt passen en soms niet. Of misschien heb je überhaupt niks met die etiketten.

Hoofdstuk 1 Feminisme

Is feminisme nu nog wel nodig in Nederland?

Ja, we mogen stemmen en werken en ja, volgens de wet zijn man en vrouw gelijk aan elkaar, maar nee, in Nederland zijn we er nog niet als het gaat om gendergelijkwaardigheid. Of breder getrokken: gelijkwaardigheid in het algemeen.

Intersectioneel feminisme

In 1989 introduceerde burgerrechtenactivist en hoogleraar Rechten aan Columbia Law School en University of California Kimberlé Crenshaw de term ‘intersectionaliteit’. Het idee dat mensen discriminatie ondervinden op grond van een combinatie van factoren, zoals kleur, gender, seksualiteit en klasse. Stel, je ouders hebben allebei gestudeerd en ze hebben een goede baan met chill inkomen. Je bent bovendien een witte cis-vrouw, je valt op mannen en je haalt hoge cijfers op school. Je hebt ergens een huisarts zitten, maar geen idee hoe ze ook alweer heet, want je hoeft er nooit heen. Waarschijnlijk ga je studeren, want je ouders deden dat ook en dus is dat van jongs af aan vanzelfsprekend voor je. De kleur van je huid heeft er nooit voor gezorgd dat je gezien wordt als ‘de ander’ die er nooit helemaal bij hoort. Je achternaam is geen reden geweest voor een potentiële werkgever om je sollicitatiebrief niet te bekijken. Je loopt hand in hand over straat met je vriend zonder daar maar een seconde over na te denken. Je werkt, je sport, je leeft je leven en dat dat allemaal zomaar kan, daar sta je niet bij stil. Natuurlijk, je bent een vrouw en daarom heb je te maken met seksisme. Een blik op onze onderstaande Grabbelton der Ellende zegt al genoeg. Maar wat nou als je niet alleen vrouw bent, maar ook van kleur, een chronische ziekte hebt, uit een gezin met geldproblemen komt of op vrouwen valt? Stel je bent een trans vrouw of je voelt je niet thuis in de hokjes man en vrouw. Je zult door deze factoren weer een andere vorm van discriminatie meemaken dan (alleen) het seksisme waar de witte cis-vrouw van hierboven mee te dealen heeft. Strijden voor vrouwenrechten an sich is dus niet voldoende, want ‘all oppression is connected’. * Intersectioneel feminisme strijdt dan ook tegen álle vormen van onderdrukking.

* Dit is een verwijzing naar het gedicht All oppression is connected van spoken word artist en activist Staceyann Chin.

Even een graai uit de Grabbelton der Ellende:

Door te weinig aandacht voor man-vrouwverschillen in de gezondheidszorg worden hartaanvallen bij vrouwen niet goed herkend.1 Vrouwen en mannen in Nederland verdienen nog steeds niet hetzelfde. Vrouwen verdienen gemiddeld 14% minder dan mannen.2 16% van de vrouwen krijgt in haar leven te maken met partnergeweld, tegenover 7% van de mannen.3 Slechts 13,6% van alle bestuurders van beursgenoteerde bedrijven is momenteel vrouw.4 Naar schatting lopen zo’n 4.200 meisjes in Nederland binnen nu en de komende twintig jaar het gevaar besneden te worden.5 Meer dan de helft van de vrouwen (53%) heeft weleens seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt tegenover 19% van de mannen.6 Transgender personen zijn vaker slachtoffer van geweld dan cisgender personen.7 Van vrouwen met een verstandelijke beperking heeft 61% een vorm van seksueel geweld meegemaakt tegenover 23% van de mannen.8 95% van de huishoudelijke werkers is vrouw, maar huishoudelijk werk wordt door de wet niet erkend als volwaardig werk waardoor ze weinig sociale zekerheid en een slechte arbeidsrechtelijke positie hebben.9 Nog nooit is een vrouw in Nederland premier geweest. (Wel een shout-out naar de voormalige Nederlandse Antillen, waar in de jaren 80 en 90 al een vrouwelijke premier was.) De helft van de Nederlandse vrouwen is financieel afhankelijk van een partner of de overheid, tegenover 25% van de mannen.10 36% is zelfs niet ‘economisch zelfstandig’, wat betekent dat ze minder verdienen dan bijstandsniveau (990 euro netto per maand).11 Discriminatie vanwege zwangerschap, een kinderwens of moederschap is bij wet verboden. Toch blijkt uit onderzoek dat 43% van de vrouwen op de arbeidsmarkt te maken heeft gehad met een vorm van zwangerschapsdiscriminatie.12 Vrouwen besteden 1,5 keer zoveel tijd aan onbetaalde zorgtaken dan mannen.13 In de Tweede Kamer is maar 41% van de leden vrouw,14 in de gemeenteraad maar een derde15 - en dat terwijl Nederland circa 8,7 miljoen vrouwen telt en 8,6 miljoen mannen.16 Vrouwen melden 50% meer bijwerkingen van medicijnen dan mannen en worden 33% vaker opgenomen in het ziekenhuis in verband met bijwerkingen.17 70 tot 90% van de zorggebruikers met onverklaarde lichamelijke klachten is vrouw.18 22% van de experts in de Nederlandse nieuwsmedia is vrouw.19 11,7% van de Nederlandse vrouwen is ooit verkracht tegenover 2,6% van de mannen.20 Van alle straten in Amsterdam die naar personen zijn vernoemd, is slechts 13% vrouw.21 Naar schatting komen er in Nederland 250 kindhuwelijken per jaar voor. Vooral meisjes zijn kwetsbaar binnen kindhuwelijken.22 74% van de Amsterdamse vrouwen tussen 15-34 jaar geeft aan te zijn geconfronteerd met een of meer vormen van (seksuele) straatintimidatie in de afgelopen 12 maanden tegenover 38% van de mannen in dezelfde leeftijdscategorie. Lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en biseksuele mensen werden vaker slachtoffer van straatintimidatie (50%) dan heteromannen en -vrouwen (40%).23 84% van de Rotterdamse vrouwen tussen 18-45 jaar is slachtoffer geweest van (seksuele) straatintimidatie.24 90% van de ondervraagde vrouwen heeft haar gedrag aangepast naar aanleiding van deze ervaring(en).25 Auto’s zijn ontworpen op de lichaamsbouw van mannen. Daardoor lopen vrouwen meer risico dan mannen op interne bloedingen en beenletsel bij een auto-ongeluk. Ze hebben 47% meer kans op zwaar letsel en 17% meer kans om te overlijden.26 In startups van vrouwen wordt gemiddeld de helft minder geïnvesteerd dan in startups van mannen, hoewel ze twee keer zo veel opbrengst genereren.27 Tijdens hetero-sekspartijen komt 66% van de vrouwen tot een orgasme tegenover 95% van de mannen.28 In geschiedenisboeken van het basis- en voortgezet onderwijs gaat het vooral over mannen.29 20% van de bevolking vindt dat er iets mis is met mensen die zich niet duidelijk man of vrouw voelen.30 Zichtbaar homoseksueel- of biseksueel-zijn in de openbare ruimte is soms een probleem. 29% van de bevolking vindt het aanstootgevend als een mannenkoppel elkaar zoent, terwijl dit bij een man-vrouwkoppel maar 11% is.31 Bijna elke 8 dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord, gewoon omdat ze vrouw is. Dat komt neer op zo’n 40 vrouwen per jaar.32 Vrouwen in Nederland bouwen gemiddeld 40% minder pensioen op dan mannen.33 Voor vrouwen is de zorg voor anderen 17 keer vaker een reden om geen betaald werk te doen dan mannen.34 Ondanks het feit dat de Dolle Mina’s er begin jaren 70 in slaagden om de pil in het basispakket te krijgen, is dat nu niet meer het geval. In 2011 werd de pil uit het basispakket gehaald, met het argument dat anticonceptie niet ‘medisch noodzakelijk’ is.35 10% van alle tweets gericht aan vrouwelijke Nederlandse politici bevat haat of agressie. Vrouwen die de politieke arena betreden kunnen rekenen op online recensies over hun stem, lichaam, religie of huidskleur.36

En dan hebben we het nog niet eens gehad over slutshaming, victim blaming en body shaming. Validisme, racisme, islamofobie. Een gebrek aan diversiteit in de media. Heteronormativiteit o-ve-ral. Online intimidatie. Taboes op lichaamshaar bij vrouwen, op sekswerk, menstruatie en op vrouwen die ervoor uitkomen dat ze zin in seks hebben. Het zogenaamde ‘boerkaverbod’ dat vrouwen vertelt dat ze niet mogen dragen wat ze willen. Lessen seksuele voorlichting op scholen waar bijna geen ruimte is voor genot, consent of diversiteit van seksualiteit. Intimidatie bij abortusklinieken. En genderongelijkwaardigheid de andere kant op. Bijvoorbeeld dat tweemaal zoveel mannen als vrouwen in Nederland overlijden door zelfdoding37 en 84% van alle daklozen in Nederland man is.38

ELLENDE, dus.

Nu zouden we kunnen zeggen: ‘Ach, verder hebben we het wel prima hier, we mogen stemmen, we mogen werken, Nederland, kijk maar effe wat je doet.’ Maar zonder protest geen verandering. Als Aletta Jacobs zoiets had gehad van ‘Joe!’ dan mochten vrouwen nog altijd niet stemmen. En als politica Corry Tendeloo zich nooit had uitgesproken, werden vrouwen nog steeds ontslagen zodra ze trouwden. Nu horen we de kritische noot al van mijlenver aankomen: ‘Jaaa, maar dát waren échte problemen, waarvoor het feminisme inderdaad nodig was. Dat versplinterde gedoe waar jullie mee aan komen zetten…’

Stop die kritische noot maar in je hol en lees misschien nog een keer alle shit hierboven (plus de rest van dit boek). We nemen geen genoegen met hoe het er nu voor staat en we gaan door tot elke kruimel ongelijkwaardigheid van tafel is geveegd. Zolang niet iedereen kan doen waar ’ie zelf zin in heeft, is het feminisme in Nederland NODIG.

Hoe moet je hier nou weer op reageren?

1. ‘Bwahahaha. O. Je meent het serieus?’

2. ‘Jup. Hier is een factsheet.’ (Kopieer dit hoofdstuk maar vast twintig keer en stop de kopietjes in je tas, een slimme meid is op haar toekomst voorbereid.)

3. Fluisterend: ‘Even tussen jou en mij, al die feministen moeten toch gewoon eens een goede beurt krijgen?’

1 Hartstichting. (2019, 3 maart). Aisha Gohar ontdekte in haar onderzoek nieuwe verschillen tussen mannen en vrouwen op het gebied van slagaderverkalking en hartfalen. Geraadpleegd van https://www.hartstichting.nl/nieuws/nieuwe-verschillen-tussen-mannen-vrouwen-hart

2 Gool, S. van (2021). Waarom vrouwen minder verdienen en wat we eraan kunnen doen. Amsterdam: Business Contact.

3 Movisie. (z.d.). Partnergeweld - Huiselijk Geweld. Geraadpleegd van https://www.huiselijkgeweld.nl/dossiers/partnergeweld

4 Lückerath-Rovers, M. (2021). The Dutch Female Board Index 2021. Geraadpleegd van https://www.tias.edu/docs/default-source/kennisartikelen/femaleboardindex2021.pdf

5 Pharos. (2019, 24 juni). Actuele cijfers meisjesbesnijdenis in Nederland. Geraadpleegd van https://www.pharos.nl/nieuws/actuele-cijfers-meisjesbesnijdenis-in-nederland/

6 Rutgers. (2017). Seksuele gezondheid in Nederland 2017. Geraadpleegd van https://rutgers.nl/wp-content/uploads/2021/03/Seksuele-Gezondheid-in-Nederland-2017.pdf

7 Rutgers WPF. (2014a). Dubbel kwetsbaar | Transgenders en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Geraadpleegd van https://rutgers.nl/wp-content/uploads/2021/09/Rapport-Dubbel-kwetsbaar-transgenders-en-grensoverschrijdend-gedrag.pdf

8 Kennisplein. (2018, 29 oktober). Pesten en verstandelijke beperking: cijfers en feiten. Geraadpleegd van https://www.kennispleingehandicaptensector.nl/grensoverschrijdend-gedrag/pesten-verstandelijke-beperking

9 Bureau Clara Wichmann. (2013, 21 mei). Rechtspositie alfahulpen | Clara Wichmann. Geraadpleegd van https://clara-wichmann.nl/nieuws/advies-ser-huishoudelijk-werk-verbeter-sociale-zekerheid-van-huishoudelijk-werkers/

10 Women Inc. (z.d.-a). Geld | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/knowledge/financiele-onafhankelijkheid

11 Gool, S. van (2021). Waarom vrouwen minder verdienen en wat we eraan kunnen doen. Amsterdam: Business Contact

12 College voor de rechten van de mens. (2016, september). Is het nu beter bevallen? Geraadpleegd van https://publicaties.mensenrechten.nl/file/218e563b-b616-46b1-b0e9-2eced5bac861.pdf

13 Women Inc. (z.d.-b). Werk | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/themes/werk

14 Parlement.com. (z.d.). Vrouwen in de Tweede Kamer. Geraadpleegd van https://www.parlement.com/id/vh8lnhrre0zv/vrouwen_in_de_tweede_kamer

15 NOS Nieuws. (2018, 29 maart). Veel meer vrouwen in gemeenteraad, vaak dankzij voorkeursstemmen. Geraadpleegd van https://nos.nl/artikel/2224839-veel-meer-vrouwen-in-gemeenteraad-vaak-dankzij-voorkeursstemmen

16 CBS. (z.d.). Hoeveel mannen en vrouwen wonen in Nederland? Geraadpleegd van https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-bevolking/mannen-en-vrouwen#:~:text=Op%201%20januari%202020%20telde,meerderheid%2C%20op%20hogere%20leeftijden%20vrouwen

17 Women Inc. (z.d.-c). Gezondheid | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/themes/gezondheid

18 Women Inc. (z.d.-d). Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/knowledge/solk

19 Women Inc. (z.d.-e). Media | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/themes/media

20 Rutgers & Movisie. (2015). Seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld | Feiten en cijfers. Geraadpleegd van https://www.rutgers.nl/sites/rutgersnl/files/Whitepaper_Seksuele_grensoverschrijding_en_seksueel_geweld_Rutgers_Movisie.pdf

21 AT5. (2020, 2 maart). Onderzoek wijst nu uit: meeste straten vernoemd naar mannen en niet-Amsterdammers. Geraadpleegd van https://www.at5.nl/artikelen/200398/onderzoek-wijst-nu-uit-meeste-straten-vernoemd-naar-mannen-en-niet-amsterdammers

22 Girls Not Brides Nederland. (z.d.). Kindhuwelijken in Nederland: het komt nog steeds voor | Strategie tegen kindhuwelijken. Geraadpleegd van https://www.defenceforchildren.nl/media/1981/publicatie-vaste-kamercommissie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid.pdf

23 Gemeente Amsterdam. (2021, 26 februari). Twee op de vijf Amsterdammers geconfronteerd met straatintimidatie. Geraadpleegd van https://data.amsterdam.nl/artikelen/artikel/twee-op-de-vijf-Amsterdammers-geconfronteerd-met-straatintimidatie/c5ff21d9-63e5-47ff-95b0-4b11f4f5983b

24 Fischer, T., & Vanderveen, G. (2021, april). Seksuele straatintimidatie in Rotterdam 2016-2020. Geraadpleegd van https://www.eur.nl/media/95133

25 Fischer, T., & Sprado, N. (2017, 21 februari). Seksuele straatintimidatie in Rotterdam. Geraadpleegd van https://www.eur.nl/nieuws/seksuele-straatintimidatie-rotterdam-onderzocht-0

26 Trigt, M. van. (2019, 29 maart). Vrouwen kunnen niet autorijden en dit is waarom. Geraadpleegd van https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/vrouwen-kunnen-niet-autorijden-en-dit-is-waarom~b2eed10a/

27 Idem.

28 Bekkering, P. (2019). V - Van vulva tot vagina. Amsterdam: Uitgeverij Pluim.

29 NOS Nieuws. (2017, 27 november). “Vrouwengeschiedenis begon niet bij Aletta Jacobs”. Geraadpleegd van https://nos.nl/artikel/2204803-vrouwengeschiedenis-begon-niet-bij-aletta-jacobs.html

30 Movisie. (2021, maart). Handreiking LHBTI-emancipatie. Geraadpleegd van https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2021-03/Handreiking-LHBTI-Feiten-Cijfers-2021.pdf

31 Idem.

32 Paassen, D. van. (2021, 5 maart). In Nederland is vrouwenmoord een probleem, net als in de rest van Europa. Maar hier gaat niemand de straat op. Geraadpleegd van https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/in-nederland-is-vrouwenmoord-een-probleem-net-als-in-de-rest-van-europa-maar-hier-gaat-niemand-de-straat-op~bcc5b2bc/

33 Women Inc. (z.d.-f). Geld | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/themes/geld

34 Women Inc. (z.d.-g). Werk | Vrouwennetwerk WOMEN Inc. Geraadpleegd van https://www.womeninc.nl/themes/werk

35 Bureau Clara Wichmann. (2021, 6 oktober). Teleurstellende uitspraken in zaak gratis anticonceptie, we beraden ons op vervolgstappen | Clara Wichmann. Geraadpleegd van https://clara-wichmann.nl/nieuws/teleurstellende-uitspraak-in-zaak-gratis-anticonceptie-we-beraden-ons-op-vervolgstappen/

36 Saris, K., & Ven, C. van de. (2021, 3 maart). Misogynie als politiek wapen | De Groene Amsterdammer. Geraadpleegd via https://www.groene.nl/artikel/misogynie-als-politiek-wapen

37 113 Zelfmoordpreventie. (2017). “Cijfers zelfdoding 2017”. Geraadpleegd van https://www.113.nl/cijfers-zelfdoding-nederland-2017

38 NOS Nieuws. (2019, 23 augustus). “Aantal daklozen in tien jaar meer dan verdubbeld”. Geraadpleegd van https://nos.nl/artikel/2298592-aantal-daklozen-in-tien-jaar-meer-dan-verdubbeld.html

Ja, maar mannen...

Het is zaterdagavond, je zit op het terras en babbelt wat over je lievelingspodcast DAMN, HONEY de podcast. Iemand aan tafel vraagt: ‘DAMN, HONEY de podcast? Waar gaat DAMN, HONEY de podcast over?’ Jij zegt: ‘DAMN, HONEY de podcast* gaat over alle shit waar je als vrouw van deze tijd mee moet dealen.’

En dan gebeurt het. Misschien komt het van links, misschien komt het van rechts, misschien komt het van boven, maar dat het komt, dat is zeker: ‘JA, MAAR MANNEN!!! Mannen plegen vaker zelfmoord, mannen worden óók verkracht, mannen zitten vaker in de gevangenis, mannen lijden óók onder het schoonheidsideaal, mannen doen het minder goed op middelbare scholen en universiteiten, mannen gaan eerder dood, mannen zijn óók slachtoffer van huiselijk geweld!!’

ALLEMAAL WAAR EN DAAR MOET OOK OVER GESPROKEN WORDEN.

Maar niet nu, want we hadden het even niet over mannen.

Het lijkt wel een pavlovreactie. Iemand zegt ‘Vrouwenrechten!’ of ‘Feminisme!’ en meteen is het ‘Ja, maar mannen!’ Probeer maar eens uit. En als de aandacht niet wordt verplaatst naar mannen, dan wel naar vrouwen in Afghanistan die het slechter hebben dan wij (‘Hou je daar liever mee bezig!’) of over het klimaat (‘Hoop werk in te doen!’).

We maken het regelmatig mee. Bijvoorbeeld als we vertellen dat we een podcast maken over shit waar je als vrouw van deze tijd mee moet dealen of dat we een feministisch pamflet hebben geschreven. Mensen die we nooit eerder hoorden over vrouwenonderdrukking in Afghanistan vinden opeens dat we dáár een boek over hadden moeten schrijven, want dát is pas erg. Totale verwarring maakt zich van ons meester op zo’n moment. Wij voelen ons dan dat gifje van die kat-aap - Google maar eens op ‘cat monkey meme’. Wacht even. Hebben we iets gemist? Hebben we een black-out gehad? Hoezo gaat het híér opeens over?

Dat we het nu even niet willen hebben over mannen (of dus die vrouwen in Afghanistan/klimaatverandering), betekent niet dat we daar nooit over willen praten of ons er niet voor willen inzetten. Laat dat duidelijk zijn. We vinden het allemaal grote en belangrijke thema’s, die zeker aandacht verdienen.

Het is alleen een beetje alsof we zitten te vertellen dat onze cavia dood is en een ander uit het niets roept: ‘Maar mijn cavia is doder dan die van jullie!’ Dat is niet leuk, dat van jouw cavia, maar dat van ónze cavia is ook niet leuk en dáár hadden we het over. Hoezo moet jouw knaagdier er weer met de haren bijgesleept worden? Wat maakt jouw cavia op dit moment belangrijker dan die van ons? Als men zich oprecht druk maakt over het welzijn van de man (of vrouwen in Afghanistan of het klimaat): go girl! Maar zet het niet in om de aandacht af te leiden en het gesprek te kapen.

Het lijkt soms wel alsof men denkt dat feministen vinden dat mannen er niet toe doen. Ons aller Tijs van den Brink stuurde er in augustus 2019 de volgende tweet uit:

Maar liefst 84 procent van de daklozen is man. Wat een ongelijkheid! Wat is eigenlijk de mannelijke variant van feminisme? En moeten we dat op dit punt niet heel snel heel groot maken, mannen? Eh mensen...!

Lolwhut? We zijn niet tegen mannen, Tijs. (Of wel? Zie ‘Haat je dan alle mannen?’ op pagina 28.) En geloof het of niet, maar dakloosheid vinden we wel degelijk een groot probleem waar meer aandacht naartoe moet. Er leven steeds meer Nederlanders in armoede, het aantal betaalbare woningen neemt af, door bezuinigingen is er minder plaats voor psychiatrische patiënten in instellingen en opvanglocaties voor daklozen zitten overvol. Dit zijn allemaal grote maatschappelijke problemen waar veel politieke partijen oplossingen voor proberen te verzinnen. Daar hoeft geen ‘mannelijke variant van het feminisme’ voor uitgevonden te worden. Dus Tijs, voordat je nog een keer zo’n bijdehante tweet plaatst: verdiep je eerst eens in wat er allemaal al gaande is. Als je echt iets wilt veranderen, maak mensen dan bewust van de onderliggende structuren die dakloosheid veroorzaken en ga niet met je vingertje lopen wijzen. Pak ook meteen de Wikipedia-pagina over feminisme mee, want het lijkt erop dat je niet helemaal weet wat het betekent.

Af en toe doet iemand er nog een schepje bovenop en probeert bovenstaande narigheid zelfs in de schoenen te schuiven van ‘de feministen’. Jordan Peterson heeft daar bijvoorbeeld een handje van. Volgens deze Canadese psycholoog en hoogleraar zijn feministische aanvallen de oorzaak van een crisis in ‘de mannelijkheid’. Mannen mogen en durven geen mannen meer te zijn. Een boodschap waar mensen mee weglopen, want zijn lezingen zijn vaak uitverkocht en zijn boeken verkopen als een tiet.

Nou, Tijs, Jordan, ‘mensen die ermee weglopen’; wij hebben even met ‘de feministen’ gebeld en zij bevestigden wat wij al wisten: feminisme gaat om gelijkwaardigheid. Verder zeiden ze ook dat mannen gewoon mannen mogen zijn (wat dat ook moge betekenen) en ontkenden ze de problematiek rondom mannen niet, maar zien ze eerder verbanden met de problematiek rondom vrouwen. Vrouwen hebben last van hardnekkige stereotypes, maar mannen net zo: altijd stoer en sterk moeten zijn, niet praten over emoties, niet huilen, brood op de plank moeten brengen. Het vraagt nogal wat van een mens om een échte man te zijn. En tegen welke prijs?

Maar ondanks die overeenkomsten gaat het soms dus wél alleen over vrouwen en waar zij mee moeten dealen. En inderdaad, vaak is die shit lang niet zo erg als oorlogen elders in de wereld. Kindersterfte, honger, armoede, epidemieën. Maar als we het alleen maar hebben over de hiërarchie binnen wereldproblematiek komen we niet verder. Dat zou betekenen dat we niets meer kunnen aankaarten tenzij er mensen doodgaan.

Vertel ons alsjeblieft over andere ellende. Hou ons vooral scherp. Deel verhalen over onderdrukking. Spreek je uit over wat jou bezighoudt. Maar zet het nooit in om ons de mond te snoeren.

Hoe moet je hier nou weer op reageren?

1. ‘Begin een actiegroep en ga de barricades op. Ik ben de eerste die luistert.’

2. ‘Ugh, ik wil het niet hebben over mannen. Ik ben feminist, hè? Ik haat alle mannen.’

3. Doe de kat-aap.

* DAMN, HONEY de podcast, DAMN, HONEY de podcast, DAMN, HONEY de podcast. Zo. Nu heb je zeven keer over onze podcast gelezen. Volgens de marketingoverleveringen ben je nu geïndoctrineerd en ben je zojuist naar je favoriete podcastapp gegaan om je te abonneren. Thank us later.

Maar je bent toch feminist?

Zodra je jezelf feminist noemt, hebben mensen een mening. En over van alles wat je moet doen, denken, lezen, kijken, roepen en heel veel wat je nooit meer mag doen, denken, lezen, kijken, roepen. Doodvermoeiend, want wanneer ben je dan een ECHTE feminist?

Fear not, wij hebben het antwoord. Doe de test!

Sta je weleens met je blote kont op Insta?

JA / NEE

Kijk je weleens porno?

JA / NEE

Heb je de complete Twilight-reeks verslonden?

JA / NEE

Ben je parttime gaan werken om luizenmoeder te worden?

JA / NEE

Laat je je okselhaar staan?

JA / NEE

Draag je een hoofddoek?

JA / NEE

Twerk je je een ongeluk in de club?

JA / NEE

Geniet je van een avondje stofzuigen terwijl je partner languit op de bank ligt?

JA / NEE

Heb je weleens ‘BAAS IN EIGEN BUIK’ op je buik geschreven?

JA / NEE

Maak je weleens zin?

JA / NEE

Houd je van romantische komedies zoals Love Actually?

JA / NEE

Neem je de naam van je partner aan als je gaat trouwen?

JA / NEE

Vind je het moederschap het mooiste dat er bestaat?

JA / NEE

Zing je graag mee met vrouwonvriendelijke songteksten?

JA / NEE

Heb je een abonnement op minstens drie vrouwenbladen?

JA / NEE

Ga je de deur niet uit zonder mascara?

JA / NEE

Is De tweede sekse van Simone de Beauvoir jouw bijbel?

JA / NEE

Sta je dagelijks op de weegschaal?

JA / NEE

Doe je er alles aan om je partner te pleasen in bed?

JA / NEE

Heb je ooit meegelopen in de Women’s March?

JA / NEE

Gebruik je geen tampons omdat die je te veel aan een penis doen denken?

JA / NEE

Gaat jouw carrière voor alles?

JA / NEE

Mag die onflatteuze foto van jou nóóit het daglicht zien?

JA / NEE

Haat je mannen?

JA / NEE

Ben je fan van Jamie Li?

JA / NEE

Is je favoriete bezigheid lekker kletsen?

JA / NEE

Doe je weleens de was?

JA / NEE

Luister je naar feministische podcasts?

JA / NEE

Bestaat je Instagramfeed uitsluitend uit selfies?

JA / NEE

Zeg je er wat van als je iemand hoort zeggen: ‘Vrouwen kunnen niet rijden!’

JA / NEE

Heb je weleens een beha verbrand?

JA / NEE

Is roze jouw lievelingskleur?

JA / NEE

Scheld je met het woord ‘kut’?

JA / NEE

Stem je altijd op een vrouw?

JA / NEE

Vind je het leuk als een man de rekening betaalt?

JA / NEE

Kun je je eigen fietsband plakken?

JA / NEE

Vind je het concept huwelijk een gevangenis?

JA / NEE

Tel hoeveel keer je een vraag met ‘ja’ hebt beantwoord en hoeveel keer met ‘nee’.

Gooi de resultaten het raam uit en beantwoord de volgende vraag:

Vind jij dat iedereen gelijkwaardig is en als zodanig behandeld moet worden?

JA / JA

Ja? Gefeliciteerd. Jij bent een echte feminist.

Hoe moet je hier nou weer op reageren?

1 ‘IK DOE WAAR IK ZELF ZIN IN HEB!!!!!’

2 ‘IK DOE WAAR IK ZELF ZIN IN HEB!!!!!’

3 ‘IK DOE WAAR IK ZELF ZIN IN HEB!!!!!’

Haat je dan alle mannen?

Welkom bij weer een nieuwe aflevering van Feministen zeggen dingen!

Deze week te gast: Marie Lotte en Nydia.

Nydia, Marie Lotte. Welkom.

ML: Fijn om hier te zijn.

N: Bedankt voor de uitnodiging.

Jullie noemen jezelf feminist.

N: Klopt, klopt.

Haten jullie dan alle mannen?

ML: Wat is dat nu weer voor vraag? NATUURLIJK haten wij alle mannen.

N: Toen we besloten feminist te worden, wisten we: dat hoort erbij. Dus die keus hebben we heel bewust gemaakt.

ML: Kijk, je weet van tevoren: dit gaat niet makkelijk zijn. Sommige van onze beste vrienden zijn mannen.

N: Mijn vriend is zelfs een man!

ML: Maar je doet het voor the greater cause, hè. We moeten allemaal offers brengen.

Hoe ziet dat eruit in de praktijk, die mannenhaat?

ML: In eerste instantie dacht ik dat ik er vrij weinig van zou merken, maar het bleek een dagtaak. Het begint elke ochtend al bij het bakkertje op de hoek.

N: Daar werken dus alleen maar mannen. Niet te doen. De dag is nog maar net begonnen en je komt al briesend van woede de tent uit.

ML: En dan stap je naar buiten en dan verschijnen er zo weer drie, vier mannen in je gezichtsveld.

N: Het is een continue opeenstapeling van middelvingers en scheldkanonnades.

Maar dat kan toch niet goed zijn voor jullie gezondheid?

ML: Daar staan feministen bekend om, hè. Een hoog cortisolgehalte.

N: Je mediteert je een ongeluk om de boel toch nog een beetje onder controle te houden. Van die geleide meditaties, weet je wel. Al moet je wel opletten, want die worden ook nogal eens ingesproken door een man.

ML: Van de week ben ik begonnen met yoga. Kan niet misgaan, dacht ik. Typische vrouwensport. Wat denk je?

Tegelijkertijd: MANNEN!

Klinkt vermoeiend, maar in ieder geval kun je nog met zo’n 50% van de wereldbevolking overweg.

ML: Nou, dat valt dus vies tegen.

N: Op een van onze eerste dagen als feminist hoorden we een vrouwelijke vlogger zeggen dat je figuurcorrigerend ondergoed moet dragen om probleemzones te verbergen.

ML: Dan kom je flink van een kouwe kermis thuis, kan ik je zeggen.

N: Maar ach, alle mannen haten plus één zo’n vrouw, dat leek ons nog wel te doen.

ML: Bleken er veel méér van dat soort vrouwen te zijn.

Over wat voor soort vrouwen hebben we het dan?

N: Veel vloggers dus, maar neem nou de reclamewereld. Die barst uit elkaar van de vrouwonvriendelijke boodschappen en beelden.

ML: Alle vrouwen in die sector? EXIT!

N: Redacteurs van vrouwenbladen?

ML: Bye bye.

N: Schoonheidsspecialistes.

ML: Flikker toch op.

N: Vrouwen die elkaar vertellen hoeveel tijd je bij je kinderen moet zijn om jezelf een goede moeder te mogen noemen.

ML: Of andersom. Zo’n vrouw die dan zegt: ‘Omdat jij minder gaat werken, gaan wij nooit het glazen plafond doorbreken.’ Dikke doei.

N: En deze dan: ‘Bah, okselhaar! Dat vind ik zo goor bij een vrouw.’

ML: ‘Vrouwen moeten zich niet zo volsmeren met make-up!’

N: Het gáát. Maar. Door.

ML: Al dat haten viel me zwaar, dus ik uithuilen bij m’n moeder. Zegt ze: ‘Man up!’ Gelijk geblokkeerd, natuurlijk.

N: Sindsdien durf ik de mijne niet meer te bellen. Het risico is gewoon te groot.

Jeetje. Jullie hebben het er maar druk mee.

ML: Ach, wie A zegt moet ook B zeggen!

N: We hebben de haat omarmd en haten nu zo’n beetje iedereen.

ML: Het is een unicum dat je ons buitenshuis treft, want in principe komen we de deur niet meer uit.

N: Als bedlegerige feministen hebben we het een stuk rustiger. Heerlijk.

ML: Maar de haat blijft. Alles voor een mooiere wereld!

Dames, bedankt. Man, man man, wat een verhaal.

Tegelijkertijd: GODVERDEGODVER.

Hoe moet je hier nou weer op reageren?

1. ‘O, was dát de bedoeling? Ik zit al maanden te haten op dikke, grijze duiven. Snapte er al niks van.’

2. Schreeuw zo hard mogelijk terug: ‘GENDER IS A CONSTRUCT!!’

3. ‘Feminisme is geen kwestie van jongens-tegen-de-meisjes. Het enige wat we willen is gelijkwaardigheid.’

Van mij hoeft het allemaal niet zo, dat feminisme

Goedenavond, mevrouw, wat kan ik voor u doen?

Ik kom mijn abonnement opzeggen.

Op welke naam staat het?

Sylvia.

Ik zie hier in het systeem alleen een abonnement op het feminisme.

Ja, dat klopt, dat wil ik graag opzeggen.

U wilt uw abonnement op het feminisme opzeggen?

Uh, ja?

Dat vinden we vervelend om te horen. Wat is de reden voor uw opzegging?

Mijn moeder heeft mij ooit aangemeld, maar van mij hoeft het allemaal niet zo, dat feminisme.

Ah. Voordat ik u kan afmelden, heb ik nog wel een paar vragen voor u.

Wat een gedoe.

Wilt u gebruik blijven maken van het kiesrecht?

Ja.

Wilt u het recht op zelfbeschikking behouden, waar bijvoorbeeld abortus onder valt?

Nou, als het nodig is? Ja.

Wilt u handelingsbekwaam blijven, ook nadat u getrouwd bent?

Handelingsbekwaam? Wat houdt dat in?