Colofon

Vertel de wereld wat je vindt van #FrancienLaatJeTietenNogEensZien

Vind de auteur: @francienregelink

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 770 / CB062201

© 2022 Blossom Books

© 2022 Francien Regelink

Herziene uitgave van Francien laat je tieten nog eens zien (2016 Kosmos Uitgevers)

Omslagontwerp: Saskia Janssen

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

Dit boek is gebaseerd op de herinneringen en ervaringen van de auteur. De namen – en in sommige gevallen omstandigheden – van direct betrokkenen zijn veranderd om hun privacy te waarborgen.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ons op blossombooks.nl

Voor Maurice Kip

Always look on the bright side of life

Hello, it’s me

I was wondering if after all these years you’d like to meet

To go over everything

They say that time’s supposed to heal ya

But I ain’t done much healing

(Adele: ‘Hello’)

Hi!

Leuk dat je mijn boek leest! Of eigenlijk gaat lezen. In het kort gaat het over mijn tieten en hoe die online terecht zijn gekomen. En misschien denk je nu ‘tieten, (shame) sexting; what’s the fuzz all about’. Maar we spreken hier over een kleine twintig jaar geleden (ik voel me nu officieel oud), en toen werd er nog niet zo royaal met tieten gestrooid als nu. Of beter gezegd: het was allemaal niet zo toegankelijk en voorhanden. Wilde je een set tieten of een echte piemel zien, dan kocht je een tijdschrift. En voor je dosis erotiek pikte je de Aktueel uit de Leesmap om vervolgens ergens stiekem de licht erotische verhalen te lezen. En wilde je… wacht, ik neem je even mee. Dan begrijp je wat beter waarom die tietjes van mij destijds zo’n ding waren.

We schrijven 2003. Ik was een tiener en was een grote portie van mijn dag kwijt met school en het door weer en wind daarnaartoe fietsen. Elke dag 12 kilometer heen en na de lessen weer datzelfde pokkeneind terug. Eenmaal thuis liep ik uit verveling nagenoeg dagelijks een rondje om mijn woonplaats heen. Telkens probeerde ik dan mijn record te verbreken. Ik zat op volleybal, dansles, gaf mijn slaapkamer 233 keer per jaar een make-over, maakte lelijke meubels in mijn veronderstelling nog mooier (achteraf gezien vooral nog lelijker) en had de hele dag de tv aanstaan om te kijken naar muziekvideo’s. Het hoogtepunt van mijn jaar waren de plaatselijke kermissen waar ik uren naar jongens stond te loeren om ze vervolgens aan te rijden in de botsauto’s (alles voor de aandacht). Of ik bezocht een groots opgezet event in de jaarbeurs waar mijn BFF en ik dan – in identieke outfits en mét haarmascara in alle kleuren van de regenboog – ten tonele verschenen. Wat ik wil zeggen met deze opsomming van mijn lievelingsactiviteiten van toen is dat mijn leven zich vooral offline afspeelde. Schrik daar vooral even van.

Toch is het niet zo gek, want ondanks het feit dat ik bij de eerste generatie jongeren met een mobiele telefoon hoorde, was dat er wel eentje waarop je alleen kon bellen, sms’en en één specifiek spelletje kon spelen: Snake. Geen camera, geen WhatsApp en al helemaal geen internet. En sociale media, wat the F is dat? Je telefoon gebruiken was ook takkeduur. Je kocht een kaartje en zette er daarmee ‘beltegoed’ op. Was het op, dan had je niets meer aan die telefoon, en moest je het de rest van de maand doen met de, iew, huistelefoon. Ja mensen, toen ik tiener was, was je dolgelukkig als je van je tante beltegoed kreeg voor je verjaardag, zodat je weer volop ‘haha’ naar je vrienden kon sturen.

Afijn, lekker mobiel waren we dus niet. Online waren we al wel. Maar ook beperkt. Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar per gezin had je gemiddeld één computer. Die krengen waren duur en kregen vaak een aparte kamer toebedeeld. In huize Regelink werd er zelfs een volledige zolder bijgebouwd voor dit fantastische apparaat. En dan om beurten erop. Voor een potje Patience, een creatieve uitspatting in Paint (hier volgt een authentieke reactie: OMG, ik kan met mijn muis een huis tekenen! OP DE COMPUTER) of natuurlijk: het internet! Want jongens en meisjes, dat voelde toen echt nog als een portaal naar een andere wereld. Dat gevoel was overigens niet heel gek, want erop komen had wel wat meer voeten in de aarde dan een simpele druk op een knop. Je moest inbellen. Wat volgde was een enorm lawaai, vaste telefoonlijn tijdelijk onbereikbaar, maar het was het waard, want eenmaal online waren de mogelijkheden eindeloos. Alles wat ik maar wilde weten over de wereld kon ik opzoeken én ik kon met iedereen, waar ze ook waren, praten. Say whut?! Een mogelijkheid die ik te gek vond, want mijn vrienden waren mijn alles. Daarin is niets veranderd. Jaren moest ik mijn vrienden bellen via de vaste huislijn, sms’en kon ik niet (altijd) betalen en nu waren ze allemaal beschikbaar via de computer. En niet alleen de mensen die ik kende. Zo waren er op het internet speciale chatboxen, websites waarop je met volslagen onbekenden onder een nickname kon chatten. Noem het een voorloper van Chatroulette. Ik was vaak te vinden in de chatboxen van populaire muziekzenders van toen. Toch ging ik het liefst op MSN Messenger. Waarmee je live kon chatten met vrienden, familie of mensen die je had leren kennen elders op het internet. Er ontstond zelfs een nieuw werkwoord: ‘msn’en’. Vergelijkbaar met het DM’en en WhatsAppen van nu. Alleen was dit voorbehouden aan enkel de computer.

Er kwamen dus meer en meer mogelijkheden om met elkaar in contact te blijven. En wat doe je als je nieuwsgierig bent naar dingen, waar je ouders je nog niet over willen vertellen? Experimenteren! Duh. En je begrijpt na de bloemlezing van het leven toen, dat een foto van mijn tieten door de hele school, best een ding was. Maar ik wil heel duidelijk zeggen dat er niets mis was met het sturen ervan. Sexting, het uitwisselen van een seksueel getint bericht (bewegend, beeld, of tekstberichten), hoort er anno nu gewoon bij en is onderdeel van je ontdekkingstocht en een vorm van voorspel. Het is alleen niet oké als deze vorm van sexting tegen je wordt gebruikt, zonder dat daar toestemming voor is gegeven. Dat heet shame sexting. En als je dan ook nog afgeperst of gechanteerd wordt met een dergelijk (bewegend) beeld of tekstbericht, dan heb je te maken met sextortion. Een tiet op je beeldscherm is dan misschien niet meer zo boeiend, maar shame sexting en sextortion gebeuren nog steeds veel te vaak. Daarom blijven mijn verhaal en dit boek nog altijd relevant.

Nu je een beetje weet hoe mijn leven er toen uitzag, is het tijd om mijn ervaring van toen tot in detail met jou te delen.

1

Het is nacht. Ik ben vier jaar. Ze doet mijn slaapkamerdeur open en ik kijk haar aan. Ze glimlacht. ‘Mama moet vannacht werken,’ fluistert ze in mijn oor. Ze haalt een hand door mijn asblonde haren. Trekt de met schaapjes bezaaide plaid over me heen en drukt een kusje op mijn voorhoofd. ‘Slaap maar lekker,’ zegt ze zacht. Ze doet het nachtlampje in het stopcontact en trekt de deur achter zich dicht. Even later hoor ik de voordeur openen dichtgaan. Mijn moeder werkt in de verpleging en verzorgt mensen die nog maar zo’n drie maanden te leven hebben.

Om half acht ’s ochtends komt ze terug. Ze loopt meteen de trap op, waarna ze eerst mijn broers wakker maakt. Dan komt ze bij mij. Ik zie dat ze haar zwarte Birkenstocks en witte uniform nog aanheeft. Ze heeft het zichtbaar zwaar. Ze geeft me een kusje. ‘Moet je naar de wc?’ Ja, knik ik. Om vijf voor half negen pakt mijn moeder haar donkergroene Gazelle-fiets uit het schuurtje en hijst mij in het achterste kinderstoeltje. Ze klapt de zijsteuntjes voor me uit en ik laat mijn bruine sandaaltjes erop rusten. Mijn vader zet Alex, mijn drie jaar jongere broertje, in het voorste stoeltje en pakt de fiets van mijn twee jaar oudere broer Mart. Geeft mijn moeder een kus. Mijn moeder opent het tuinhekje, zodat mijn broer erlangs kan. Daarna stapt ze zelf op haar fiets. Mijn vader trekt het hekje weer dicht en zwaait ons uit. We rijden het pad af.

Aan mijn linkerhand ligt De Kriebeltuin, de speeltuin waar ik het allerliefst speel. Mijn vriendjes en vriendinnetjes wonen hier ook in de buurt. In De Kriebeltuin zoek ik naar lieveheersbeestjes. Ik schommel er zo hoog als ik kan. Ken geen grenzen. Al helemaal niet als het om de afsprong gaat. En ik hang het liefst aan een van de drie rekstokken die in hoogte variëren. De moeilijkheidsgraad neemt per stang toe. Wat de borstwaarts-om, mijn favoriete oefening, nooit saai maakt. Ik probeer alles en iedereen af te troeven op dit onderdeel. Ik investeer uren in het perfectioneren van de oefening, en dat gaat niet altijd zonder slag of stoot.

‘Ik ben gisteren van de hoogste rekstok geflikkerd,’ zeg ik tegen mijn moeder.

Ze lijkt me niet te horen. ‘Je bent gisteren van de rekstok gevallen, bedoel je?’

‘Nee, ik ben eraf geflikkerd!’ roep ik uit. Ik hou er zelfs op deze leeftijd al van om mensen te shockeren met mijn taalgebruik.

Ze gaat er niet verder op in. De speeltuin blijft leeg achter. Ik neem me voor die middag vlinders te vangen bij de paarse vlinderstruik die ik op afstand kan herkennen aan de fijne geur. Niet veel later bereiken we het gevaarlijke kruispunt. Mijn moeder stapt af. Ik zie dat onze buurvrouw Jannie klaarover is deze ochtend, samen met een leerling uit de bovenbouw. Nadat ze gefloten heeft, steken we over. Ik zwaai naar haar.

‘Jannieee!’

Ze lacht me toe terwijl ze het verkeer in de gaten houdt. Jannie past vaak op mij en heeft zelf ook drie kinderen: Kim, Job en Chiel. We zijn allemaal ongeveer even oud. Jannie knipt trouwens ook ons haar. Mijn broertjes worden door haar onder handen genomen met een tondeuse, met als resultaat gemillimeterd haar. Ik word altijd keurig met een schaar bijgeknipt, wat resulteert in een bloempotkapsel dat net boven mijn ogen ophoudt. Ik weet niet wat erger is.

De basisschool doemt op. Mijn broertje slaat rechtsaf om zijn fiets in het fietsenhok voor de grote kinderen te zetten. Ik klim via de zijsteuntjes van de fiets af. Morgen mag ik misschien wel op mijn eigen fiets met zijwieltjes naar school. Als mama niet zo moe is.

Ik zie mijn neef Mark staan en ren op hem af, waardoor ik vergeet mijn moeder een kus te geven. Als ik het schoolplein op storm zie ik mijn moeder en broertje al wegfietsen. Ik zwaai ze nog na.

Als juf Ada op haar fluitje blaast, is dat het teken om naar binnen te gaan. Mark en ik proberen dit moment zo lang mogelijk te rekken. We zijn dan ook altijd de hekkensluiters bij binnenkomst.

Zodra ik de klas binnenkom, ruik ik de paarse hyacinten en gele narcissen. Ik ga pal voor de bloemen zitten die op een tafeltje tegen de muur staan en pak een kleurplaat met een paashaas. Je mag pas een andere kleurplaat pakken als je de eerste af hebt. Ik ga op mijn hurken zitten en leg mijn rechterarm op de tekening zodat die goed blijft liggen. In mijn linkerhand neem ik een paars potlood. Ik druk zo hard dat de punt direct afbreekt. Ik ren snel naar de elektrische puntenslijper die op de knutselkast staat, steek mijn potlood erin en voor ik het weet zit er weer een scherpe punt aan. Ik vlieg terug naar mijn plek en onderneem een tweede poging tot inkleuren.

Mark komt intussen naast me zitten. Hij heeft een kleurplaat met twee paaseieren erop. Ik pak het gele potlood uit mijn tekendoosje en ben in zeven krassen klaar. Snel ren ik naar voren om ook een paaseierenplaat te pakken. Ik laat mijn paashaas later wel zien aan juf Ada. Ik doe een verwoede poging mijn naam erop te zetten. In hanenpoten schrijf ik de F, R en A op. Verder kom ik nog niet. Mijn aandacht is nu volledig gericht op de paaseierenkleurplaat. Ik maak paarse versiersels op het linkerei en trek er gele lijntjes doorheen. Ik probeer het witte potlood, maar er gebeurt niets. Hé, dat is gek… Ik kleur nogmaals hetzelfde stukje in, maar je ziet er nog steeds niets van. Ik hou het blaadje heel dicht bij mijn ogen, maar deze nadere inspectie wijst niets uit. Ik begrijp het niet. Ik zet een streep op Marks rechterei. Hij slaat mijn arm weg.

‘Wat doe je nou?’ schreeuwt hij uit. ‘Deze kleur doet het niet!’ zeg ik.

Hij kijkt me aan en begint te lachen. ‘Stomkop.’ Juf Ada komt aangelopen.

‘Juf, dit potlood is kapot,’ zeg ik terwijl ik het naar haar opsteek.

‘Dat potlood heeft dezelfde kleur als jouw papier, waardoor je de kleur niet ziet. Pak maar eens een zwart vouwblaadje uit de kast.’

Braaf doe ik wat ze zegt. Ik kom terug en hurk neer. Zet het witte potlood op het zwarte papier. ‘Wauw.’ Ik maak allemaal sterretjes door telkens vier streepjes te zetten. Het zijn eigenlijk gewoon twee schuine kruisjes op elkaar. ‘Kijk! Geleerd van mijn papa.’ Trots houd ik mijn blaadje omhoog en laat het aan haar zien.

Ze kijkt ergens anders naar. De gele paashaas heeft haar netvlies bereikt. ‘Francien, je mag niet zomaar een nieuwe kleurplaat pakken als je de andere nog niet af hebt.’

Ik knik. Kijk haar aan. De tranen prikken achter mijn ogen. ‘De paashaas had ik al af,’ probeer ik nog.

Ze schudt haar hoofd. ‘Mag ik je andere kleurplaat? Je gaat eerst de paashaas goed inkleuren, want dat kun jij.’

Teleurgesteld lever ik mijn zwarte vouwblaadje en paaseierenplaat in. Ik pak mijn gele potlood er weer bij. Mijn gedachten gaan uit naar sterretjes en paaseieren. Ik begin de paashaas driftig in te kleuren. Mijn tranen vallen op de paashaas. Als mijn moeder en broertje me aan het einde van de ochtend komen ophalen na hun ochtenddutje zeg ik niets over het tekenincident. Mijn slechte bui verdwijnt namelijk als sneeuw voor de zon zodra ik hen zie.

Groep twee. Ik heb zojuist mijn lichthouten stoeltje met bordeauxrode accenten in de kring gezet. Ik laat verstek gaan als iedereen gevraagd wordt plaats te nemen op zijn of haar stoel. Met een sneltreinvaart ren ik samen met Mark weg van het dagelijkse kringgesprek. De chaos geeft ons net genoeg tijd om ongezien weg te glippen naar de blokkenhoek linksachter in het lokaal. Ik ga op mijn zij zitten en steun op mijn rechterhand. Met mijn linkerhand pak ik een houten kubus van tien bij tien centimeter, althans dat probeer ik, maar het blok is te zwaar. Ik ga op mijn knieën zitten en pak het met beide handen op. Zet het voor mijn neus neer. Geef Mark een por. Om en om stapelen we de blokken op elkaar met als doel een toren die ver boven ons uitreikt.

Het kost me bloed, zweet en tranen om dit karwei geruisloos te volbrengen. Op de achtergrond weerklinkt het kringgesprek; ik vang er slechts flarden van op, maar kan me er niet voor interesseren. Mijn aandacht blijft uitgaan naar de toren, die inmiddels een serieuze hoogte heeft bereikt. Ik moet op mijn tenen staan om het volgende blok erop zetten. Heel even verlies ik mijn focus bij het horen van mijn naam. De toren klettert in elkaar. Ik kijk Mark met grote ogen aan. Hij kan zijn lach niet langer onderdrukken. Juf Irma komt aangerend.

‘Francien en Mark,’ zegt ze in alle kalmte. Haar blik is voldoende. Zegt alles. Ik sta op. Kijk naar beneden. Loop gehoorzaam richting mijn stoel. Neem plaats. Kruis mijn armen demonstratief over elkaar en zeg die ochtend geen woord.

Ik hoor aan het einde van dat jaar dat ik groep twee beter nog een keer kan doen. Mark ook.

Een jaar later wordt het volgende advies uitgebracht: ‘Op grond van de uit het onderzoek naar voren gekomen gegevens willen we concluderen dat Francien over (zeer) matige intellectuele vaardigheden kan beschikken. De geheugenfunctie is ruim gemiddeld, het verbale begrip is matig, de informatieverwerking is matig en de ruimtelijke factor is zeer wisselend. […] De fijne motoriek geeft een onrijpe senso-motoriek, waar bij de ruimtelijke oriëntatie extra hulp via fysiotherapie gewenst blijft, zo mogelijk 1x keer per week tot medio groep drie. Sociaal-emotioneel is het een lief, aanhankelijk en voldoende spontaan meisje met een ruime beweeglijkheid en een korte aandachtsspanne dat soms haar opgekropte “onrust” in harde gilletjes en druk gedrag uit. Ze is voldoende te motiveren, maar het structureren van taken is noodzakelijk om haar optimaal te laten presteren. […] Het is zeer gewenst dat de inzet van thuis niet te veel op het schoolpresteren gericht wordt en dat bedacht moet worden dat ze zich anders ontwikkelt dan haar oudere broer.’

Ik ben zes. Ik word wakker.

‘Kom maar meisje,’ fluistert mijn moeder zachtjes in mijn oor. Ik stap gehoorzaam uit mijn bed. Stilletjes lopen we de gang over. ‘Doe je armen maar even in de lucht.’

Ik stop met wrijven in mijn rechteroog en doe wat ze zegt. Mijn roze Hema-pyjama wordt uitgetrokken. Mijn onderbroekje is evenals mijn pyjamabroek zeiknat en wordt linea recta in de wasmand gegooid.

‘Het geeft niet,’ zegt ze zachtjes. Er gaat een lauw warm washandje over mijn benen en billetjes. Daarna wrijft ze me droog met een ruwe donkerblauwe handdoek. Ik krijg een nieuwe pyjama aangereikt. Mijn moeder zit gehurkt voor me en helpt me bij het instappen terwijl ik op haar schouder leun. ‘Kom maar bij ons liggen,’ zegt ze.

Ik loop haar achterna. Ik vind het fijn dat ze vannacht thuis is. Dacht dat ze nachtdienst had. Met een gerust hart val ik weer in slaap.

Het tweede jaar in groep twee. Ik ben de laatste die naar binnen rent als de bel gaat. Ik gooi nog snel mijn springtouw achter de deur van het speelhok. Ik moet plassen, heel erg nodig. Maar ik moet eerst weer in de kring zitten. Juf Irma leest voor uit het boek De Kleine Kapitein. Ik kijk geïntrigeerd naar de cover. Ik ga zelfs een beetje ondersteboven hangen om te zien wat erop staat. Ik zie de kleine kapitein staan. Hij draagt een blauwe schipperspet en heeft een blauw-wit gestreept matrozenshirt aan met daaroverheen een blauwe schippersjas. Hij staat op een toren terwijl hij uitkijkt over de zee.

‘Francien, wil je even rechtop gaan zitten?’ vraagt juf Irma. Ik vlieg omhoog. En ga zo recht mogelijk zitten als ik kan.

‘“Wie ben jij?” vroegen de mensen in de haven. “De kapitein,” antwoordde het jongetje,’ leest juf Irma voor.

Ik ga helemaal op in het verhaal. Als juf Irma het boek dichtslaat, besef ik dat ik zelf een zee heb aangelegd op mijn stoel. Ik durf niet op te staan. Toch ontkom ik er niet aan, want ik moet mijn stoel terugzetten. Ik probeer oogcontact te maken met juf Irma. Ze ziet me niet. Met als gevolg dat ik als enige een kring vorm die er niet meer hoort te zijn. Er loopt een traan over mijn wang. Nu ziet ze me wel. Ze weet meteen wat er aan de hand is en komt naar me toegelopen.

‘Het geeft niet,’ fluistert ze in mijn oor, ‘er ligt reservekleding voor je klaar. Sta maar op, dan loop ik met je mee naar de wc.’ Omdat dit beschamende tafereel zich bijna dagelijks voltrekt, heb ik extra kleren op school liggen. De rest van mijn klasgenootjes weet wat er aan de hand is. Ze lachen me gelukkig niet uit. Ik vergeet negen van de tien keer naar de wc te gaan. Ik voel het simpelweg niet aankomen. En die ene keer dat ik het wel aanvoel, zoals vandaag, durf ik niet te gaan.

Ein-de-lijk mag ik naar groep drie! Vorig jaar mocht ik al eens een middag meelopen. Ik heb toen het woord ‘vuur’ met een harde V geleerd. Met die gedachte laat ik de laatste (zon)dag van de zomervakantie definitief achter me als ik mijn ogen sluit. De volgende ochtend zit ik klaarwakker in mijn bed.

Ik kan mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen als ik de klas inloop. Er is zelfs een heuse klasindeling. Ik loop langs de tafels. Ga zitten bij een lichthouten tafeltje met bordeauxrode poten en lade. Op een witte sticker is met een zwarte marker mijn naam geschreven. Mijn tafeltje staat tegen dat van Dorien aan. Ik bestudeer haar aandachtig. Ze draagt een brilletje en heeft kort donkerbruin haar.

‘Hoi Dorien,’ zeg ik vrolijk. ‘Waar ben jij op vakantie geweest?’ Ik krijg de kans niet haar antwoord te horen. De les begint.

‘Vandaag beginnen we met het eerste woordje,’ zegt juf Henny en ze wijst naar een boom die onderdeel uitmaakt van een reeks plaatjes die boven het zwarte schoolbord hangt. Ik kan de teksten (nog) niet lezen. Enkel het vierde woordje, ‘vuur’. De meeste plaatjes kan ik wel thuisbrengen. Nog voordat ze verder kan gaan met haar verhaal steek ik mijn vinger op. Die vinger slaat nergens op, want ik begin net als altijd voor mijn beurt te praten.

‘Staat daar het woordje vuur met een harde V?’

Ze geeft geen antwoord op mijn vraag. ‘Boom.’

‘Nee, vuur met een harde V.’

‘Francien, vandaag beginnen we bij het begin.’

‘Waarom zijn we dan met vuur met een harde V begonnen?’ vraag ik terwijl ik met mijn vinger naar het plaatje wijs.

‘Francien, zo is het genoeg. Dorien, uit hoeveel lettergrepen bestaat dit woord?’

‘Eén lettergreep,’ antwoordt Dorien.

‘Wat is een lettergreep?’ fluister ik in haar oor.

‘Dat leg ik je in de pauze wel uit.’

Ik kijk haar aan en knik.

Juf Irma las vorig jaar verhalen aan ons voor. Als je dan een bepaald woord hoorde, moest je met je voeten heel hard op de grond stampen. Weet je dat nog?’ zegt Dorien even later als we pauze hebben.

‘Ja?’ zeg ik vragend. Na eventjes denken, antwoord ik toch met: ‘Nee.’

‘Maakt niet uit. Zeg eens het woord tafel. Zie je dat ik twee keer in mijn handen klap? Dit woord bestaat als je goed luistert uit twee lettergrepen. Je mag ze ook klanken noemen.’

‘Ta-fel,’ zeg ik. Als ik goed luister, hoor ik bij het uitspreken twee klanken. ‘Ik snap het,’ zeg ik en ik kijk haar dankbaar aan.

‘Ik ben trouwens op vakantie geweest naar Duitsland,’ zegt ze.

‘Ik naar Zeeland.’ Als de korte pauze voorbij is, keer ik voldaan terug naar de klas.

Groep vier. Aan de wand prijkt een groot groen schema. Mijn naam staat erop, net als die van de andere kinderen in de klas. Daarachter staan tien kolommen, onderverdeeld in vakjes. Erboven de tafels van één tot en met tien. De tafel van één wordt klassikaal behandeld, waarna het de bedoeling is dat je individueel aan de slag gaat.

Ik snap er niets van. ‘Francien, 1 × 1 = ?’

Ik moet haar het antwoord schuldig blijven. Ik snap het niet.

‘Chiel?’

‘Eén.’

Ik raak in paniek.

‘Goed zo, Chiel. Kun je de hele tafel opzeggen?’

‘Jawel,’ en hij begint:

‘1 × 1 = 1

2 × 1 = 2

3 × 1 = 3

4 × 1 = 4

5 × 1 = 5

6 × 1 = 6

7 × 1 = 7

8 × 1 = 8

9 × 1 = 9

10 × 1 = 10.’

‘Chiel, je mag een sticker uitzoeken en die achter je naam plakken, bij de tafel van 1.’

Chiel loopt lachend op de juf af en bekijkt de stickervellen aandachtig. Niet veel later loopt hij naar het bord en plakt een sticker achter zijn naam.

Ik moet huilen.

Juf Marianne ziet het. ‘Och gut, wat is er, meisje?’ vraagt ze welgemeend.

‘Ik snap het niet,’ breng ik hortend en stotend uit.

‘Chiel, wil je Francien met blokjes laten zien hoe het werkt?’ vraagt ze.

Hij knikt instemmend. Ik lijk het hoe en waarom van het vermenigvuldigen maar niet te begrijpen, tot Chiel me aan de hand van houten blokjes demonstreert wat er daadwerkelijk gebeurt en hoe de blokjes zich vermeerderen naarmate het getal oploopt. Ik begin langzaamaan te begrijpen wat er precies gebeurt, maar ik ken de tafel nog niet uit mijn hoofd. Dat kost me meer tijd. Ik oefen samen met mijn vader in het opzeggen van de tafel. Als ik enkele weken later de tafel van 1 zelfs in mijn dromen kan opdreunen is het de hoogste tijd om de klas te laten zien wat ik kan. Ik stap naar voren en zeg het versje op uit mijn hoofd.

‘1 × 1 = 1

2 × 1 = 2

3 × 1 = 3

4 × 1 = 4

5 × 1 = … ’ ik moet even nadenken, voordat ik tot het antwoord kom.

‘5... Ja, beslist 5.

6 × 1 = 6

7 × 1 = 7

8 × 1 = 8

9 × 1 = 9

10 × 1 = 10.’

Bij het uitspreken van het getal 10 gaat de duim de lucht in. Juf Marianne kijkt me vol trots aan.

Ik staar bijna verlegen terug. Loop dan naar haar toe en vraag of ik mijn sticker mag.

‘Kies er maar eentje uit, meisje.’

Ik kies een sticker van een getekende paarse vlinder, loop naar het groene vel en plak de eerste sticker achter mijn naam. Ik zie dat veel klasgenootjes al meer stickers achter hun naam hebben staan, maar dat kan me niets schelen. Ik kijk tevreden naar mijn eerste echte sticker.

Volgens de rapporten ben ik een fantasierijk kind, ook naarmate ik ouder word. Anne Frank had een prachtige boom voor haar raam staan, lees ik op school in haar dagboek. Ik een tl-licht in de vorm van een lantaarnpaal. Ik breng mijn fantasie, net als mijn vader, graag tot leven op papier. Waardoor de sterrenhemel na enkele lichtjaren mijn slaapkamer bereikt in de vorm van prachtig blauw behang bezaaid met gele sterren. Avond aan avond trek ik met liefde mijn rolgordijn omlaag en de gordijnen dicht, want met een beetje fantasie lijkt de schaduw van diezelfde lantaarnpaal op de boom waarover Anne schrijft in haar dagboek.

Groep vijf. Ik ben linkshandig en daardoor altijd in gevecht met mijn vulpen. Klasgenootjes Eline, Monique en Noor beschikken alle drie over een jaloersmakend handschrift met dito schrijfschrift. Ze maken de mooiste lussen en krullen. Ik daarentegen schrijf klein en lelijk. Mijn handpalm is keer op keer gevuld met blauwe inktvlekken. De woorden vormen tezamen een grote blauwe waas, waarin een onduidelijk spoor van woorden te vinden is. Rapport na rapport heb ik een 6½ voor mijn schrijfkunsten. De rest van mijn rapportcijfers reikt nooit hoger dan een 7½. Ik neem het heft in eigen hand en laat mijn schrijfkunsten de vrije loop. Ik omcirkel die 6½ met een prachtige 8 – mijn tekenkunsten laten me nooit in de steek. Met trots toon ik mijn nieuwverworven eerste ‘echte’ 8 aan mijn ouders, opa’s en oma’s. Als ik na twee weken het lichtblauwe rapport weer inlever bij meester Gerrit, blijkt deze het originele exemplaar in bezit te hebben. Valsheid in geschrifte, concludeert hij. Door ondergetekende, Francien Regelink. Op de ouderavond wordt zowel mijn rapport als mijn actie besproken. Ik word op het matje geroepen door mijn ouders. Boos? Teleurgesteld misschien. Toch geven ze me geen ongelijk. Ondanks mijn goede wil en harde werken kan er voor geen enkel vak een 8 af.

In een klas met zestien kinderen (zeven meisjes en negen jongens) ben ik degene die vier jaar lang zorgt voor vertier, opschudding en plezier. Zowel de andere kinderen als meester Gerrit zijn vier jaar lang mijn publiek.

Op mijn tiende krijg ik een tv’tje voor mijn verjaardag van mijn ouders. Omdat ik een nachtvlinder ben, ken ik tegen de tijd dat ik twaalf ben de irritante reclames waarmee je na middernacht wordt doodgegooid op de commerciële zenders uit mijn hoofd. Als ik niet kan slapen, zap ik langs de zenders, waar ik word geconfronteerd met waarzegsters die tarotkaarten op telefonisch verzoek uitstallen of die verdomde sekscommercials. Er is echter één programma dat net na middernacht word uitgezonden dat mijn volledige aandacht heeft: Sexcetera. ‘Dit informatieve programma met scherpe randjes brengt de hoogvliegers uit de pornowereld op een humoristische manier in beeld.’ Niets is minder waar. Dit programma heeft mijn zeldzame aandacht gevangen en gefascineerd kijk ik ernaar.

Telkens als ik denk dat mijn ouders in aantocht zijn, druk ik de tv zo snel als ik kan in één vloeiende beweging uit. Ben ik even blij dat mijn moeder het raampje boven mijn deur heeft afgeplakt met een stukje overgebleven rolgordijn.

Datum? 2 februari 1999. Naam? Francien. Tweede naam? Gerharda Riean. Achternaam? Regelink. Terwijl ik het voorblad van mijn Cito-toets onder ogen krijg, valt me iets op. Ik heb een tweede naam. Twee zelfs! Nee. Dit is fout. Ik heb niet twee namen, anders had ik dat heus wel geweten. Ik pak een dropje uit het door mij meegebrachte blauwe Tupperware-bakje en stop hem in mijn mond. Begin vurig te sabbelen. Sla de eerste bladzijde om. Begrijpend lezen. Ik sla de bladzijde terug. Staar wederom naar mijn twee nieuwste aanwinsten en probeer het te begrijpen.

Mijn broer scoorde 548. Ik (tegen alle verwachtingen in) 532. Ik heb zowaar een inhaalslag gemaakt. Ook mijn ouders zien in dat meester Gerrit er met zijn goedbedoelde prognose volledig naast zit. 520 zou volgens hem het hoogst haalbare zijn. Ik bewijs zijn ongelijk, zit op het niveau mavo/havo. Op de ouderavond zegt meester Gerrit met grote stelligheid dat ik op basis van mijn gedrag echt geen mavo/havo-kind ben. Wel een vmbo-niveau-3/4-kind. Waarbij wordt aangetekend dat ik na leerjaar 2 een keuze moet maken tussen de theoretische of de beroepsmatige leerweg.

Ik ben teleurgesteld dat ik nu niet naar dezelfde middelbare school als mijn oudere broer kan; het beoogde niveau wordt daar niet aangeboden. Dus ga ik mijn eigen weg. Ik kies voor het Staring College, dat twaalf kilometer verderop ligt. Het is een doodnormale zaak voor iedereen uit mijn dorp dat je die kilometers fietsend heen en weer aflegt, door weer en wind. Slechts bij hoge uitzondering pak je de bus, lijn 56 om precies te zijn.

2

De eerste indruk maak je maar één keer, en voordat ik naar mijn nieuwe school ga, ben ik samen met mama en Mart naar Apeldoorn gereisd op zoek naar een nieuwe outfit. Ik vond een knalrode winterjas zonder capuchon, en ik was op slag verliefd toen ik een zwarte spijkerbroek met rok zag hangen. Het minirokje loopt over de voorkant van de broek en is aan de achterkant niet zichtbaar. Bij een schoenenzaak scoorde ik een prachtig paar bruine boots met plateauzolen, en om het geheel af te maken kocht ik nog een lichtgrijs T-shirt. Daaroverheen draag ik mijn favoriete kledingstuk van afgelopen zomer: een donkergrijs glanzend hemdje met spaghettibandjes.

Mijn haren zet ik vast met acht gekleurde miniklemmetjes, en de achterkant steek ik losjes op. Ik pak mijn doorzichtige make-uptoren erbij, de thuisbasis van drie kleuren oogschaduw: paars, zilver en lila. Die laatste vindt mijn oogleden. De bruine mascara en het lichtblauwe oogpotlood maken het af. Ik föhn mijn ogen droog om er zeker van te zijn dat de mascara niet uitloopt. Mijn nieuwe jas gaat aan en ik pak mijn fietssleutel.

In de garage staat een spiksplinternieuwe kobaltblauwe fiets op me te wachten, uitgerust met handremmen, drie versnellingen en een ultralelijke fietstas met een regenpak erin. Het Staring College ligt twaalf kilometer verderop in Lochem. Buslijn 56 rijdt er twee keer per uur naartoe, maar een buskaart is uit den boze. Ik fiets. Net als al die jongens en meisjes die me al voor zijn gegaan. Door weer en wind leg ik vanaf nu dagelijks 24 kilometer af. Iedere dag, behalve in het weekend.

Ik wacht bij de grote boom, net buiten Harfsen. Deze boom dient al jaren als afspreekpunt voor iedereen die de twaalf kilometer niet alleen wil fietsen. Onze eerste les begint al om 8.05 uur, en we hebben om 7.05 uur afgesproken.

Van de zestien klasgenoten van de lagere school gaan er maar vijf naar het Staring College. De anderen hebben gekozen voor middelbare scholen in andere plaatsen. En ook al fietsen we niet dezelfde kant op, allemaal moeten we minimaal 12 kilometer afleggen om een of andere middelbare school te bereiken. Noor, Eline en Michael gaan naar een brugklas mavo/havo. Monique gaat in haar eentje naar het vwo. Ik en mijn gedrag nemen plaats op het vmbo-niveau gl/tl.

Om 7.08 uur trappen we gezamenlijk af. Het vrij gelegen fietspad naast de grote boom brengt ons naar een hogergelegen punt. Na het bereiken van de top dalen we rustig af. Met de wind in onze rug koersen we af op het eerste dorp. Her en der passeren we scholieren die net als wij op weg zijn naar Lochem. Het saaiste stuk begint na drie kilometer. Een kaarsrecht fietspad van bijna een kilometer lang waar geen eind aan lijkt te komen. Maar dan zie ik hem staan, in de verte, hij staat ons netjes op te wachten. Michael, de jongen op wie ik op de basisschool in stilte een crush had, voegt zich bij ons. Dit is het vijftal waarmee ik de komende jaren zal optrekken.

Samen fietsen we Laren binnen. In dit dorp gebeurt het. Hier wonen jongens die ik (nog) niet ken. Hier zal ik (straks) uitgaan. Tenminste, als mijn ouders dat goedvinden. Hier ga ik volgend jaar op dansles. Kortom, dit is waar het allemaal gebeurt. Een prettig gevoel van verwachting maakt zich van me meester, en hoewel ik het lastig vind om de vertrouwde basisschool achter me te laten, bekruipt me nu al een sensatie van vrijheid.

Als we Laren uit fietsen, zijn we over de helft. Het fietspad ligt vanaf nu weer vrij in het landschap, geen huizen of bebouwing meer. Links van ons ligt een drukke autoweg die naar de A1 en naar Lochem leidt. Rechts van het fietspad liggen weilanden. Geen noemenswaardige gebouwen, een benzinepomp met fietswinkel daargelaten. Handig voor lekke banden, denk ik bij mezelf.

Monique en Eline fietsen voorop, daarachter Noor en ik, en Michael is de hekkensluiter.

‘Heb je er zin in, Francien?’ vraagt Michael.

Ik haal mijn schouders op en draai me om voor zover dat gaat. ‘Jawel. Ik ben echt supernieuwsgierig naar mijn klas. En jij?’ vraag ik.

‘Ja, ik ook wel. Er zitten heel veel mensen uit Lochem in onze klas. Die ken ik allemaal niet,’ zegt Michael.

‘Gaan jullie ook op introductiekamp?’ vraag ik.

‘Ja! We gaan allemaal naar Epe. Dat ligt bij Zwolle in de buurt,’ zegt Noor.

‘O, dat ken ik niet,’ antwoord ik. En ik ben heel benieuwd hoe het daar zal zijn.

Na vier kilometer wordt het fietspad abrupt onderbroken door een verhard landweggetje besmeurd met modder en hooi. Een gevaarlijk punt, waarbij het uitkijken geblazen is; voor je het weet ga je onderuit of komt er een trekker aanrijden. Na een korte stop steken we over, het fietspad gaat nu schuin omhoog. Na driehonderd meter bereiken we een grauw industrieterrein. Een grote digitale klok laat precies zien hoe laat het is. Dit is misschien wel het meest opvallende object langs de gehele route. Ik hou van de tijd. En ik hou van op tijd komen. Ik heb het geduld niet om een ander te laten wachten en andersom. De klok geeft aan dat het 7.47 uur is. Perfect.

‘We liggen op schema,’ zeg ik tevreden terwijl ik in de richting van het ronde bord wijs.

Nog minder dan twee kilometer te gaan. We steken het Twentekanaal over, fietsen over het viaduct inclusief scherpe bocht, en het industrieterrein maakt plaats voor een nieuwbouwwijk aan de rand van Lochem. De huizen daar zijn voornamelijk geel, en in mijn hoofd noem ik deze buurt Vladorp. We fietsen op het politiebureau af en komen nu toch echt in het centrum van Lochem. Via de synagoge rijden we naar de brandweerkazerne, waar het voor de stoplichten een drukte van jewelste is. Groen! We stappen weer op voor de laatste zeshonderd meter. We verlaten de grote weg en slaan linksaf. En daar ligt het.

Dit is het dus. Hier zal ik nieuwe vriendinnen maken, nieuwe dingen leren, misschien wel mijn eerste vriendje ontmoeten.

De aanblik van het grote sportveld rechts van het gebouw tovert direct een glimlach op mijn gezicht. We stappen af en parkeren onze gloednieuwe fietsen in de rekken. Via de fietsenstalling bereiken we de achterkant van het hoofdgebouw. Dat bestaat uit twee verdiepingen met grote ramen en doet ontzettend ouderwets aan. Dit gebouw is vanaf nu twee jaar lang mijn domein: de onderbouw.

We kijken elkaar aan, moeten nu echt uit elkaar. Ik pak mijn rooster om te zien waar de eerste bijeenkomst van mijn nieuwe klas is. ‘Ik zie jullie in de pauze,’ zeg ik. Ik heb geen flauw idee waar ik naartoe moet. Als ik naar binnen loop, zie ik links het kantoortje van de conciërge, een klein, stevig en kaal mannetje. Ik steek mijn hoofd om de hoek.

‘Waar is lokaal 6B?’ vraag ik.

‘Trapje op, eerste gang aan je linkerhand, vierde lokaal. Vol microscopen.’

Ik glimlach vriendelijk en verdwijn.

Ik ben de eerste. Ik open de deur en zie daar een meneer met een bril en een ringbaardje zitten. Meneer Van de Sanden kijkt op. Ik heb zijn naam zien staan op de klassenlijst.

‘Is dit klas V1B?’

Hij knikt. ‘Mag ik je naam?’ vraagt hij.

‘Francien Regelink,’ zeg ik luid en waarschijnlijk veel te snel. ‘Je bent ruim op tijd. Ga zitten. De rest zal zo wel komen.’

Bij het uitspreken van deze woorden gaat de zoemer. Een voor een druppelen mijn nieuwe klasgenoten binnen. Eerst een knap, slungelig meisje met donkerbruin, sluik haar. Dan een jongen met prachtig kroeshaar, gevolgd door een stevig meisje met kort donkerbruin haar en een knalgele hoodie. Ze kijkt ietwat verlegen mijn kant op en besluit dan na een korte aarzeling naast me te gaan zitten.

‘Hoi, ik ben Francien,’ zeg ik terwijl ik vrolijk mijn hand naar haar uitsteek.

‘Hi, mijn naam is Leyla Mulder,’ zegt ze, terwijl ze mijn hand kort maar krachtig schudt.

Ik heb een nieuwe vriendin, denk ik direct. Een klein meisje met een bob en brilletje trekt de deur achter zich dicht. Meneer Van de Sanden begint zijn les met de woorden: ‘Welkom op het Staring College.’

Na een ontzettend gezellig introductieschoolkamp blijkt niet Leyla mijn nieuwe beste vriendin te worden, maar Sanne. Ze is dyslectisch en lief, en we delen een passie voor kleurrijke prullaria. Vanaf het kamp vormen Sanne en ik een onafscheidelijk duo. We zitten overal met onze snufferd vooraan en altijd naast elkaar. Vaak worden we apart gezet tijdens de les omdat we te veel kletsen. Ons vriendinnenschrift moet dit voorkomen: we pennen onze dagelijkse beslommeringen op papier als we niet met elkaar kunnen of mogen praten. Het schrift wordt elke dag trouw uitgewisseld.

Naarmate het jaar vordert, kom ik tot de ontdekking dat ik meer kan dan ik dacht. Als de tijd dringt en het resultaat loont, blijk ik over tot nu toe onvermoede talenten te beschikken. Mijn drang om te presteren wordt mede veroorzaakt door mijn klasgenoten Valerie, Elke en Mandy. De laatste heeft net iets meer moeite met leren dan ik, maar ze is ontzettend snel als het aankomt op het maken van haar huiswerk en het leren voor toetsen. Valerie, overgewaaid uit Oud-Beijerland, net onder de rook van Rotterdam, is al een jaar eerder begonnen op het Staring College en is van de mavo/havo-brugklas teruggezet naar het vmbo. Ik heb al snel in de gaten dat ze slimmer is dan de gemiddelde leerling in klas V1B, maar ze doet het natuurlijk al wel voor de tweede keer. Het zwarte montuur op haar neus lijkt het feit dat ze hogere cijfers haalt dan de rest te onderstrepen.