Mackenzi Lee

De heimelijke onderneming van een getekende jonge erfgenaam

Vertaald door Merel Leene

Voor iedereen die hier soms aan herinnerd moet worden:
niemand is kwaad op je

Lieve lezer,

Als je bij dit derde (of naja, eigenlijk vierde) deel van de Montague-kronieken bent gekomen, dan ben je waarschijnlijk net als ik fan. En eerlijk toegegeven: helaas zijn er daar minder mensen van dan ik hoopte. Ik dacht daarom het volgende: wat nou als jij in het volgende biebboek dat je leent een briefje stopt met zoiets als ‘Vond je dit boek leuk? Dan is De grand tour van Henry Montague misschien ook wel wat voor jou!’ Ik denk dat de vinders van deze briefjes jou later heel dankbaar zullen zijn want als het goed is komt er ook ooit een tv-serie van de trilogie, en dan kunnen die mensen later zeggen ‘Oh, ik had de boeken allang al gelezen’ en zich trots voelen dat ze er vroeg bij waren.

Enfin, genoeg over dat: ik wil het nog heel even over dit boek hebben. Want het lijkt namelijk bijna wel of dit boek speciaal voor Blossom Books is geschreven. Echt – ik moet nog een ander boek vinden dat net zoveel van onze lievelingsthema’s bij elkaar brengt als deze. Dit boek gaat bijvoorbeeld over onder andere mentale gezondheid, er zit een LGBTQ+ verhaallijn in en flinke dosis activisme. En dan leest het ook nog heerlijk weg, is het spannend, romantisch, érg grappig en heeft het een fantastisch tintje.

Als je nog niet nieuwsgierig was naar dit deel, dan ben je het waarschijnlijk nu wel! Ik ben heel benieuwd welk boek uit deze trilogie uiteindelijk je lievelings is. Laat je het ons weten?

#spreadthebooklove #DeMontagueKronieken

Liefs,

Myrthe Spiteri

Eigenaar en uitgeefdirecteur Blossom Books

Colofon

Vertel de wereld wat je vindt van #DeQueesteVanAdrianMontague #AdrianMontague

Vind de auteur: @themackenzilee

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 285, 342 / W072201

© 2022 Nederlandse editie: Blossom Books

© 2021 by Mackenzie Van Engelenhoven

All rights reserved. Originally published by Katherine Tegen Books, an imprint of HarperCollins Publishers, New York.

Oorspronkelijke titel: The Nobleman’s Guide to Scandal and Shipwrecks

Nederlandse vertaling: Merel Leene

Omslagontwerp: Caren Limpens

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of ga naar blossombooks.nl.

Zijn geest leek op het enorme amfitheater, het Colosseum in Rome. In het midden stond zijn oordeelsvermogen, dat, als een machtig gladiator, strijd leverde met alle angsten die als de wilde dieren in een arena overal om hem heen in cellen zaten, klaar om op hem losgelaten te worden. Na een conflict jaagt hij ze terug in hun hok; maar hij doodde ze niet, ze bleven hem aanvallen.

James Boswell, The life of Samuel Johnson

Er moeten overal in het hele land spoken leven, zo veel als er zandkorrels zijn in de zee. En dan zijn wij allemaal zo jammerlijk bang voor het licht.

Henrik Ibsen, Spoken

Londen

18e eeuw

1

Ter verdediging: het was nooit mijn bedoeling Richard Peele in het gezicht te raken.

Ik kan me niet één situatie voorstellen waarin ik met opzet een andere edelman zou slaan, in het gezicht of ergens anders. Ik lijk totaal niet op mijn aanstaande zwager Edward Davies, die afgelopen maand nog uit de Kit-Kat Club werd gegooid omdat hij lord Dennyson op zijn neus stompte toen die zei dat hoeren vaker publiekelijk gegeseld moesten worden omdat ze mannen verleiden.

Misschien had ik in zijn geval wel hetzelfde willen doen, maar omdat ik Adrian Montague ben en niet de beruchte maar aardige radicaal Edward Davies, zou ik op mijn handen zijn gaan zitten en mijn mond stijf dicht hebben gehouden, terwijl ik in gedachten een repliek formuleerde om later in een pamflet neer te pennen. Vervolgens zou ik dat pamflet inderdaad schrijven, herschrijven, redigeren, nog eens herschrijven, opnieuw redigeren en op taalfouten napluizen, totdat de tekst niet meer als normaal Engels klonk en ik mezelf ervan had overtuigd dat ik ongeletterd was, maar niemand me dat durfde te zeggen.

Exemplaren van mijn recentste en natuurlijk onleesbare pamflet worden op dit moment door Louisa Davies opgedrongen aan iedere voetganger die over de promenade in Hyde Park loopt, en dat doet ze met een zelfvertrouwen dat meestal is voorbehouden aan rijke witte mannen. Intussen treuzel ik – een van bovengenoemde rijke witte mannen – wat aan de rand van het grasveld, en de inkt van mijn eigen stapeltje pamfletten vlekt vreselijk doordat het zweet me in de handen staat. Hoewel ik inmiddels vier in druk verschenen traktaten over hervorming heb geschreven, vind ik het nog steeds niet prettig om mijn eigen woorden gedrukt te zien staan. Onmiddellijk krijg ik de aanvechting om een pen te pakken en zinnen door te strepen. Iedereen die zegt van mijn schrijfsels te genieten, is een leugenaar of heeft absoluut geen smaak.

‘We worden gearresteerd,’ zeg ik voor minstens de zesde keer als Louisa naar me toe loopt. Haar stapeltje is duidelijk geslonken, terwijl het mijne nog even dik is als eerst.

En voor minstens de zesde keer – misschien wel de zevende, want ze is er griezelig goed in om mijn angsten uit te spreken voordat ik ze zelf kan verwoorden – antwoordt Louisa: ‘We worden niet gearresteerd. In een openbaar park gratis lectuur uitdelen is niet strafbaar.’

Ik trek mijn gebreide muts omlaag, hoewel die door al het zweet elk moment van mijn hoofd kan glijden, want dat is spiegelglad, alsof ik het heb ingevet. ‘Het gaat regenen.’

‘Het gaat niet regenen,’ zegt Louisa met iets minder overtuiging en een blik op de lucht. De hemel is grijs en de dunne wolken hebben alle kleur uit de wereld gezogen. Het park om ons heen ziet eruit als een houtskooltekening, met stakerige takken die door de Londense mist lijken te zijn uitgeveegd. We hadden een mooiere dag kunnen uitkiezen, een dag waarop er meer wandelaars over de paden flaneren, op weg om de eenden te voeren of op een van de gazons een spel te spelen. Dan zou niet elk uitgedeeld pamflet meteen zo’n enorme gebeurtenis lijken. Aan de andere kant, als het in het park drukker zou zijn, zou mijn angst gewoon de vorm aannemen van de vrees herkend te worden. Hoewel mijn vader op het moment in ons huis in Cheshire verblijft, weet elke roddel de weg naar hem te vinden, net als de spreekwoordelijke wegen die allemaal naar Rome leiden. Het nieuws dat zijn enige zoon een radicaal pamflet uitdeelt waarin wordt opgeroepen tot sluiting van zijn belangrijkste liefdadigheidsdoel, het Saint James-werkhuis, zal hem nog voor het einde van de week bereiken.

Er passeert een lange man, die zijn overjas stevig om zich heen heeft getrokken. Hij loopt snel en met gebogen hoofd, maar Louisa steekt hem toch een pamflet toe. ‘Steunt u de sluiting van het Saint James-werkhuis, meneer?’

Hij spuugt naar haar.

Nog net op tijd springt ze opzij, en de klodder landt voor haar voeten op het pad, schuimig en geel als een ongekookt ei. ‘Klootzak!’ schreeuwt Louisa naar zijn rug.

‘Kreng,’ is zijn reactie, en zonder zich om te draaien maakt hij over zijn schouder een obsceen gebaar naar haar.

‘O, wat creatief!’ Ze strijkt een lok haar uit haar gezicht en stapt daarna alsof er niets gebeurd is op de volgende voetganger af. ‘Steunt u de sluiting van het Saint James-werkhuis? Ik heb hier een pamflet.’

Deze man blijft staan. ‘Wil je er geld voor hebben?’

‘Nee, meneer,’ antwoordt ze. ‘U kunt er gratis een meenemen. Een pleidooi voor hervorming van de hand van een nieuwe, opwindende auteur, die onder de naam John Everyman publiceert.’ Hij pakt het pamflet aan, en wanneer hij weer verder loopt, draait Louisa zich triomfantelijk naar me om. ‘Zie je wel? Zo erg is het heus niet!’

‘Je werd net bespuugd.’

‘Spuug was je er zo weer uit. En bovendien miste hij!’ Als een overwinnaar wijst ze op haar nog schone rok. Ze is veel eenvoudiger gekleed dan ik haar meestal zie: haar gebruikelijke zijden japon heeft ze omgeruild voor een halsdoek en een korte hemdjurk van grove stof boven een grijze wollen rok. Het rood van haar korte damesmantel lijkt bijna agressief; de robijn in de ring die ik haar bij onze verloving heb gegeven verbleekt erbij.

Mijn eigen kleding drijft me tot waanzin. Na maanden waarin ik alleen maar in zwarte en grijze rouwkleren gekleed ging, komt elk beetje kleur – zelfs het onopvallende bruin en olijfgroen dat ik op dit moment draag – kakelbont op me over. De kraag van mijn overhemd zit zo strak dat ik niet eens normaal kan ademen. Of misschien komt dat door de knopen van mijn vest. Of misschien is het gewoon omdat ik kleren draag. Alles voelt veel te klein, en op elke plek waar de stof mijn lichaam raakt, jeukt mijn huid. Het is een kille, vochtige dag – zoals altijd in Londen, zelfs als het niet regent – maar toch zweet ik als een otter. Hoe werkt dat eigenlijk, zweten? Stroomt het precies tegelijk uit elke porie van je lichaam? Zo voelt het op dit moment wel. Komt er een moment waarop al het zweet uit mijn lichaam verdwenen is en er in plaats daarvan bloeddruppels op mijn huid zullen staan? Ik probeer niet naar de voorkant van mijn hemd te kijken, maar als ik het niet doe, kan ik straks aan niets anders meer denken, en misschien bloed ik wel echt, en dat móét ik natuurlijk weten…

‘Adrian.’

Als ik mijn ogen opsla, zie ik dat Louisa naar me kijkt. Ik verwacht dat ze me op mijn kop zal geven omdat ik veel minder doe dan zij – al heb ik geen idee waarom ik dat denk, want Louisa moppert nooit op me, over wat dan ook. Maar zelf loop ik al sinds we hier zijn op mezelf te foeteren dat ik veel te weinig uitvoer, dus neem ik aan dat zij hetzelfde denkt.

‘Heb je het koud?’ vraagt ze. In reactie op mijn hoofdschudden trekt ze sceptisch een wenkbrauw op. ‘Echt niet?’

Ik heb het altijd koud. Midden in de zomer heb ik het koud. Zelfs als mijn hemd doorweekt is van het zweet heb ik het koud. Al mijn hele leven zegt mijn vader dat ik te mager ben, en dat ik mijn eetlust te veel door mijn stemming laat beïnvloeden. Nadat mijn moeder was gestorven, stopte ik helemaal met eten omdat ik als de dood was dat het me ziek zou maken en ik net zo plotseling aan mijn einde zou komen als zij. Die angst transformeerde al snel in de meest geraffineerde vorm ervan, paniek, en door de paniek begon ik te kokhalzen zodra ik iets probeerde door te slikken, doodsbenauwd dat ik zou sterven door het nuttigen van fazant, pap of lauwwarme thee. Het maakte niet uit dat zij van een klif in zee was gestapt en dat haar dood dus in niets leek op mijn eigen hypothetische overlijden. Het was gewoon het onverwachte ervan, de plotselinge schok zonder waarschuwing vooraf.

Vroeger leverde alleen mijn vader commentaar op mijn gewicht, maar in de acht maanden dat mam dood is, ben ik kennelijk een grens overgestoken, want nu voelen ook vreemden zich gerechtigd om uitspraken te doen over mijn lichaam en de tekortkomingen daarvan. En hoewel Lou de laatste tijd scheppen suiker in mijn thee doet en bij alles wat ze voor me klaarmaakt zo veel boter gebruikt dat zelfs een stukje toast uit mijn handen glibbert, is de ingenomen tailleband van mijn broek nog steeds niet uitgelegd en ben ik me door mijn uitstekende heupbotten voortdurend akelig bewust van mijn eigen lijf.

Als iemand die in een casino de kaarten schudt, laat Lou haar duim langs de rand van haar stapel glijden, waardoor ik de titel en de auteursnaam kan lezen. Zelfs het pseudoniem waaronder ik liberale pamfletten schrijf, John Everyman, maakt me misselijk. Het is zo’n stomme naam… Hoe heb ik ooit kunnen denken dat hij grappig of scherpzinnig was? Ik kan zelfs geen fatsoenlijke schuilnaam verzinnen, dus hoe kwam ik erbij dat ik slim genoeg was om een heel pamflet over de hervorming van de werkhuizen te schrijven?

‘We kunnen ook gaan,’ oppert Louisa. ‘We hoeven niet te blijven als je het moeilijk vindt.’

Ik vecht tegen de aandrang om mijn kraag voor mijn gezicht te slaan en als een zieke schildpad in mijn kleren weg te kruipen. ‘Is het zo duidelijk?’

Ze wappert met haar stapel blaadjes, waardoor de fijne haartjes die uit haar vlecht zijn losgeraakt op haar voorhoofd dansen. ‘Nou ja, je hebt nog niet één keer oogcontact met een voorbijganger gemaakt en je ziet eruit alsof iemand een voor een je vingernagels eruit trekt. Dus ik durf wel een gokje te wagen.’

‘Sorry.’ Ik schud mijn jas uit – geleend van een van Edwards klerken, met mouwen die centimeters te kort zijn – en probeer wat rechter te gaan staan. Bijna kan ik de por van mijn vader in mijn rug voelen, terwijl hij ‘Rechtop!’ sist, zoals hij bij ongeveer elke sociale gelegenheid doet. Alleen ben ik zeker een kop groter dan ongeveer iedereen die ik ken, dus geef ik voordat ik er erg in heb alweer toe aan het verlangen om mezelf zo klein mogelijk te maken.

‘Ik kan dit heus wel,’ zeg ik tegen haar.

‘Ik weet dat je het kunt,’ zegt ze.

‘Ik wil het.’

‘Maar je hóéft het niet te doen. Ik weet wel dat Edward en ik het leuk vinden om van achter de slagboom van de Newgate-gevangenis leuzen te schreeuwen en stenen te gooien. Maar jíj weet dat ik sowieso met je zal trouwen, of je nu aan die familie-uitjes meedoet of niet.’ Ze grijnst naar me, al verdwijnt haar lach als ik die niet beantwoord. ‘En het betekent ook niet dat je niks voor de goede zaak doet. Lieve help, jij hebt het geschréven.’ Ze houdt een pamflet omhoog, en ik moet me bedwingen om haar niet tot stilte te manen. Het lijkt wel of ik denk dat mijn vader zich de hele tijd al in de bosjes ophoudt, vermomd als strenge tuinman, en nu plotseling zal opduiken. ‘Als jij dit soort verhandelingen blijft schrijven, heb ik er absoluut geen moeite mee om ze in het park te blijven uitdelen.’

Én om mijn kladversies uit te schrijven omdat ik doodsbang ben dat iemand mijn handschrift herkent, én om mijn spelling te controleren, én om het contact met de drukkers te onderhouden, én om voor de distributie in salons en boekwinkels en bij demonstraties in heel Londen te zorgen… Hoelang zal het nog duren voordat ze er genoeg van krijgt dat ik nooit voor mijn eigen politieke overtuigingen durf op te komen?

Wat heeft het voor zin om pal te gaan staan voor de armen als je dat nooit in het openbaar durft te doen? Waar wil je je straks verstoppen als je je plek in het parlement inneemt en je in het openbaar over dit soort kwesties zult moeten stemmen? Wat voor lafaard verschuilt zich achter een valse naam en een satirische stijl?

Heel even knijp ik mijn ogen dicht en daarna zeg ik tegen Lou: ‘Ik zou meer moeten doen.’

Ze wuift mijn opmerking weg met een nonchalante oprechtheid die ik koester als het fijnste goud. ‘Nou ja, dus je bent niet zo schaamteloos als ik en vindt het spannend om op onbekenden af te lopen en ze je politieke overtuiging door de strot te duwen. Wat dan nog? Er zijn andere manieren om voor hervorming te pleiten.’

Mijn rug trekt alweer krom. Waarschijnlijk was het niet haar bedoeling om me te herinneren aan het feit dat ik inderdaad de kans heb gekregen om precies dat in het parlement te doen: hervorming bepleiten. Mijn vader probeerde goedkeuring te krijgen voor een verzoek tot versnelde toetreding, waardoor ik op grond van een ondergeschikte titel al in het Hogerhuis zitting zou kunnen nemen voordat ik officieel de zetel erf die hij er als burggraaf van Disley bekleedt. Daarmee hoopte hij een extra stem te krijgen tegen Edward Davies’ wetsvoorstel om de werkhuizen te hervormen, dat binnenkort uit het Lagerhuis komt en in het Hogerhuis behandeld zal worden. Edward hoopte juist dat ik vóór zou stemmen en dat ik mijn radicale politieke ideeën voor mijn vader verborgen zou houden totdat de inkt van de handtekening van de koning droog en mijn vervroegde toetreding tot het Hogerhuis een feit was.

In plaats daarvan raakte ik in paniek en weigerde aan het verzoek mee te werken. Mijn vader haalde alles uit de kast om zijn zin door te drukken, al schreeuwde hij na mijn moeders dood niet meer dagelijks tegen me. Of in elk geval leidde die gebeurtenis hem een tijdje af. Maar ik ben bang dat als hij aan het einde van de zomer voor de stemming naar Londen komt, het verdriet niet langer voldoende excuus zal zijn om de boel te vertragen.

Lou gaat op haar tenen staan om een kus op mijn lippen te drukken en glimlacht daarna naar me. Het is alsof in het grijze park de eerste lentebloesem opengaat. Ik wil niets liever dan de partner, minnaar, vriend en echtgenoot zijn die een vurige, slimme vrouw als Lou verdient. Mijn borst verkrampt.

‘Laten we naar huis gaan,’ dringt ze aan, maar ik schud mijn hoofd.

‘Ik kan dit. Ik wil dit,’ zeg ik, hoewel de overtuiging achter de woorden zo slap is als thee met een sloot melk.

‘Je kunt het en je wilt het!’ herhaalt Louisa met oprecht enthousiasme. Ze steekt haar handen in de lucht en schudt ermee, alsof ze juicht.

‘Ik kan het. Juist.’ Eigenlijk wil ik aan de voorkant van mijn hemd trekken, maar ik doe het niet omdat ik bang ben dat de stof door al het zweet – of bloed? – aan mijn borst zal blijven kleven en een zuigend geluid zal maken. Ik recht mijn rug. Mijn handen trillen, wat tegelijkertijd een gênant overdreven reactie en een inadequate uitdrukking van mijn angst lijkt.

Over het pad komt een lange, donkergetinte man met een muziekkoffer onder zijn arm onze kant op lopen. Hij ziet er aardig uit. Hij is waarschijnlijk aardig. De meeste mensen zijn aardig, toch?

Hij zal me uitlachen. En wat dan nog? Hij zal denken dat ik er gek uitzie, of dat ik gek klink, of dat ik gewoon gek ben. Nou en? Zoiets zegt hij heus niet recht in mijn gezicht. Maar hij zal naar huis gaan en zijn vrouw vertellen over de rare bonenstaak in een veel te kleine jas die hem op weg naar kantoor een slecht geschreven pamflet wilde geven, en dan zullen ze alle twee hartelijk om me lachen.

Nou. En?

Het maakt niet uit wat deze onbekende over me denkt. Het maakt wel uit. Niet. Ik wou dat het niet uitmaakte. Waarom maakt het uit? Het maakt niet uit. Het zou niet moeten uitmaken. Het maakt wel uit.

Het enige wat jij hoeft te doen, zeg ik tegen mezelf, is naar die waarschijnlijk aardige man toe lopen en aan hem vragen of hij een pamflet wil. Je hoeft hem niet diep in de ogen te kijken en je hoeft niet meer te zeggen dan dat. Hij weet niet eens dat jij het hebt geschreven. Hij zal het niet aan je vader vertellen. Waarschijnlijk zegt hij alleen maar nee, en dan zeg jij goed, dank u wel, loopt u door, en daarna gaan jullie ieder weer je eigen weg.

De man komt dichterbij. Louisa geeft me een bemoedigend klopje op mijn schouder.

Hij gaat je niet uitlachen. Hij gaat niet denken dat je er gek uitziet. Hij wil niet koste wat kost weten wie het pamflet geschreven heeft. Hij gaat niet tegen je zeggen dat je te mager bent. Hij gaat je niet zo idioot vinden dat hij zijn hypothetische financiële steun aan de liberale partij intrekt omdat de whigs zulke vreemde snuiters zijn. Hij zal deze ontmoeting na vijf minuten vergeten zijn, maar jij zult de rest van je rottige leven bezig blijven om die te ontleden.

Ik ben mijn hele woordenschat kwijt. Alle kennis van de Engelse taal die ik eerder bezat, ben ik verloren. Zelfs als ik met een strop om mijn nek op het schavot zou staan en moest kiezen tussen iets zeggen of de dood, zou ik nog geen zin van drie woorden kunnen produceren.

De man loopt voorbij zonder naar ons te kijken, en ik zeg niets.

Louisa kijkt eerst naar mij en daarna naar de verdwijnende rug van de man, en ik zie gewoon dat ze twijfelt of ze achter hem aan zal rennen om hem aan te bieden wat ik hem heb onthouden. ‘Ik…’ begint ze, en daarna steekt ze een vinger op. ‘Ben zo terug.’

Ik zie haar achter de man aan rennen totdat ze zo dichtbij is dat ze zijn schouder kan aanraken, ik zie dat hij zich omdraait, een pamflet van haar aanneemt en haar bedankt, en o god, zo makkelijk zou het dus geweest zijn. Wat is er mis met mij? Ik staar naar mijn handen, naar mijn knokkels, die wit zijn omdat ik het stapeltje pamfletten bijna fijnknijp. Het duizelt me en mijn ademhaling gaat veel te snel.

Word verdomme eens een man, Adrian. Jezus christus, wat ben je hopeloos.

Als Louisa terugkomt, pakt ze de pamfletten voorzichtig uit mijn verkrampte handen en voegt ze toe aan haar slinkende stapeltje. Daarna neemt ze mijn hand in de hare. Ze draait voorzichtig aan mijn pols en ik probeer – echt, ik probeer het – de spanning los te laten die zich in mijn gewrichten heeft opgebouwd, maar lieve help, wat zijn mijn handpalmen zweterig, waarschijnlijk kan ze aan niets anders denken. En daarna vraag ik me af waarom ze erin heeft toegestemd om met zo’n zweterige halvegare te trouwen.

‘Ik zal een huurrijtuig zoeken,’ zegt Louisa vriendelijk. ‘We gaan naar huis.’

‘Maar je hebt al die pamfletten laten drukken,’ sputter ik tegen, maar het is een slap protest. Ik voel me ellendig. Deze hele dag, dit hele plan is verpest omdat ik me voor de zoveelste keer niet weet te vermannen. Maar lieve hemel, wat een opluchting is het om me voor te stellen dat ik binnen een uur thuis kan zijn, in bed, zonder deze kleren aan, diep onder de dekens en met de gordijnen dicht. Waarschijnlijk zal ik de hele nacht wakker liggen en eindeloos alle gênante dingen herkauwen die ik vandaag – en de afgelopen weken, maanden, jaren, misschien wel mijn hele leven – gedaan en gezegd heb. Maar in elk geval ben ik dan thuis en hoef ik deze te krappe jas niet meer aan.

‘Ik vind er ongetwijfeld een bestemming voor.’ Louisa maakt het stapeltje recht door het tegen haar been te duwen. ‘Of anders Edward wel.’

Mijn keel wordt droog. ‘Heeft hij het gelezen?’

‘Deze niet, nee. Wil je dat ik het hem vraag?’

‘Misschien. Ik weet het niet. Waarschijnlijk vindt hij het maar amateuristisch.’ Niemands mening – op die van Louisa na – vind ik zo belangrijk als die van Edward Davies, opstoker van het Hogerhuis en een van de meest roemruchte sociale hervormers in Londen. Ik weet dat Lou hem de eerste van mijn John Everyman-pamfletten gegeven heeft, en hoewel ze hem er niet bij vertelde wie de schrijver was, kreeg ik acuut uitslag bij het idee dat hij het zou lezen. Dit nieuwe pamflet is stukken beter dan mijn eerste poging van meer dan een jaar geleden, maar ook scherper van toon en minder satirisch dan wat ik tot nu toe geschreven heb, en alleen al de gedachte dat Edward mijn oprechte poging tot een politieke tekst leest en ontoereikend vindt, doet me bijna door de grond zakken van schaamte.

Louisa telt snel hoeveel pamfletten er van haar stapeltje zijn overgebleven. ‘Ik heb er nog maar zes. Wacht even tot ik deze heb uitgedeeld, dan zoeken we daarna een rijtuig en breng ik je naar huis. Ik ben zo terug.’

Terwijl ze wegloopt, met haar rode mantel wapperend achter haar aan, laat ik me op een bankje zakken en probeer rustig te ademen en niet te piekeren over hoe kinderachtig het klinkt dat ze zei dat ze me thuis zou brengen. Alsof ze mijn kinderjuf is. Mijn spieren trillen. Mijn handen trillen. Wat is er mis met me dat mijn lichaam op het vooruitzicht om één armzalig politiek pamflet aan een onbekende te laten lezen precies hetzelfde reageert als op een bijna-doodervaring? Hoewel ik heel bevlogen ben als het om sociale hervorming gaat en ik straks na aanvaarding van mijn zetel in het Hogerhuis een bevoorrechte positie zal bekleden, vermoed ik dat ik beter geschikt ben voor een leven in een kluizenaarshutje ergens op het landgoed van een edelman.

Adrian Montague, kluizenaar van beroep. Het is geen onaantrekkelijk idee.

Er blaast een krachtige windvlaag over het pad en er valt ijs van de takken boven mijn hoofd. Ik voel de kristallen smelten in mijn nek en als druppels langs mijn rug sijpelen. Waarschijnlijk slaat de stoom van mijn lichaam. Als mijn moeder hier zou zijn, zou ze zeggen dat ik rustig moest ademen. Dat is altijd het eerste: mijn ademhaling. Van alle mensen die ik ken, begreep alleen zij hoe letterlijk ik het bedoelde als ik zei dat ik geen lucht kreeg. De enige keer dat ik dat voorzichtig tegen mijn vader zei, bulderde hij: ‘Ha, natuurlijk krijg je lucht, anders was je allang dood!’ En ik dacht: dat zou waarschijnlijk het beste voor ons allemaal zijn, serieus.

Mijn moeder kwam in zo’n geval stilletjes bij me zitten. Soms ademde ze langzaam mee en moedigde me aan mijn ademtempo aan dat van haar aan te passen, soms pakte ze mijn hand en wreef met haar duimen in mijn handpalm. Louisa heeft het haar een keer zien doen, en nu doet zij het ook als ze in de gaten heeft dat de muren opeens op me af lijken te komen. Ik zou willen dat ze hier nu was, zich warm tegen me aan nestelde en haar gezicht tegen mijn schouder duwde vanwege de wind. Plotseling weet ik zeker dat ze een rijtuig voor zichzelf heeft aangehouden om zonder mij naar huis te gaan, en dat ze zich zo voor mijn falen schaamt dat ze nooit meer met me zal praten. Ik kijk op en probeer niet in paniek te raken terwijl ik het park afspeur en tussen de bomen naar dat fladderende rood zoek, probeer niet na te denken over alle manieren waarop deze dag nog erger kan worden.

Totdat er iemand naast me komt zitten. ‘Adrian Montague!’

Richard Peele, burggraaf van Parkgate, landt bijna op mijn schoot als hij zich op de bank laat vallen. Hij zit ondraaglijk dicht bij me en stinkt naar zweet en drank. Zijn lijfknecht – een man die veel te blond en te knap is om een bediende te zijn – buigt zich over hem heen en grijnst naar me op de manier waarop blonde, knappe mannen zonder noemenswaardige persoonlijkheid dat doen. Peele slaat een arm om mijn schouders alsof we schoolvrienden zijn, en ik verstijf. Het doet me denken aan de krabben die Lou en ik een keer tijdens een zomer in Penzance vingen. Als we ze oppakten, ging er eerst een schok door hun lijf en vervolgens trokken ze zich zo diep mogelijk terug in hun pantser. Ik wou dat ik me zo gemakkelijk kon verstoppen. Ik wou dat ik een pantser had. Ik wou dat ik een krab was op het strand van Penzance en geen idee had wat een ‘Richard Peele’ was.

‘Hoe is het? En wat heb je in vredesnaam aan?’ Met zijn vlakke hand slaat hij op mijn borst, zodat ook het allerlaatste beetje lucht uit mijn longen stroomt. ‘Je ziet eruit als een bedelaar.’ Ik open mijn mond om iets te zeggen, maar hij praat gewoon door en ik herinner me dat dat het enige prettige is aan een gesprek met Richard Peele: er wordt geen enkele bijdrage van je verwacht. Alle keren dat ik tijdens een bal, feest of etentje niet aan hem kon ontsnappen – en zijn onbeantwoorde affectie voor mij even verbluffend als ongewenst was – was dat mijn enige troost. ‘Ben je in je eentje aan het wandelen? Arm joch, het lukt je echt niet om vrienden te maken, hè? Het zou makkelijker zijn om je aardig te vinden als je niet zo verlegen en raar was, weet je.’ Daarna kijkt hij me aan alsof hij verwacht dat ik hem voor zijn advies zal bedanken. Of anders probeert hij misschien door te seinen dat ik zijn toestemming heb om iets te zeggen.

‘Ik… wacht…’ Het vergt een onmenselijke krachtsinspanning om die twee woorden uit mijn dichtgeknepen keel te persen. Ik hou er niet van dat hij zo dichtbij zit. Ik hou er niet van dat hij me aanraakt. Ik hou niet van alle geurtjes die om hem heen hangen en een aanslag op mijn reukzin doen. Zijn aanwezigheid is agressief, van de glimmende plek op zijn vettige neus tot zijn gladgekamde haar en de belachelijke hoeveelheid kleuren van zijn pak. ‘… wacht op iemand,’ weet ik mijn zin uiteindelijk te voltooien.

‘Nou, dan wacht ik met je mee!’ Peele schuift zo mogelijk nog dichter naar me toe. Zijn arm is als een loden gewicht op mijn schouders.

Zijn lijfknecht staart me nog steeds grijnzend aan, waardoor ik onwillekeurig controleer of ik geen zweetplekken op mijn overhemd heb.

‘Sinds je in Londen bent, wilde ik al bij je langsgaan. Hoe is het met je vader? Is hij bij de volgende stemming aanwezig of stuurt hij jou naar het Hogerhuis om voor de wolven gegooid te worden?’ Hij grijpt mijn schouders beet en schudt me door elkaar. Waarschijnlijk is het joviaal bedoeld, maar mijn tanden klapperen ervan. ‘Maak je niet druk, ik zorg ervoor dat ze je niet erger intimideren dan nodig is. Wat heb je daar, Mortimer?’

Peeles lijfknecht rent achter een verfrommeld vel papier aan dat door de wind wordt weggeblazen en raapt het op van de grond. Geschrokken realiseer ik me dat hij een van mijn pamfletten in zijn hand heeft. Louisa heeft er zeker een laten vallen. Of ik. Waarschijnlijk ik. Terwijl hij het op zijn knie gladstrijkt en ernaar kijkt, verschijnen er van paniek vlekken voor mijn ogen.

Peele steekt een hand uit. ‘Geef hier.’

Richard Peele kan natuurlijk met geen mogelijkheid weten dat ik het geschreven heb – er is niet eens een reden waarom hij ernaar zou raden – maar het idee alleen al is als een loodzwaar rotsblok in de toch al wankele constructie van mijn geest. Mijn adem stokt in mijn keel als ik zie dat hij de titel leest.

Hij zal weten dat ik het geschreven heb. Misschien heb ik mijn naam er ergens op gezet. Of hij zag dat ik het heb laten vallen. Of misschien weet hij het gewoon. Hij zal weten dat ik een radicaal ben die eropuit is om de deuren van mijn vaders werkhuis te laten sluiten. Hij zal het mijn vader vertellen, die zal beletten dat ik zijn zetel in het parlement overneem, en ik zal in ongenade vallen en Louisa zal in ongenade vallen en de kinderen die we misschien ooit krijgen zullen in ongenade vallen en ik zal een oneervolle dood sterven nadat ik in mijn hele zonderlinge, eenzame leven lang helemaal niets anders heb gedaan dan piekeren.

Snuivend steekt Peele me het pamflet toe zodat ik het ook kan bekijken. ‘Ze hebben het op het werkhuis van je vader gemunt, Montague. Ellendige radicalen… Wat voor idioten richten hun woede op een liefdadigheidsinstelling? En kijk, ze hebben “verpauperd” verkeerd gespeld, dat moet met ou, niet au.’

Ik weet bijna zeker van niet, maar nu hij het zegt, begin ik aan mezelf te twijfelen. Als ik het verkeerd gespeld had, zou de drukker die fout er toch wel uit hebben gehaald? Of anders Louisa, lieve help. Ze is een tiran als het om spelling gaat. En hoe is het in godsnaam mogelijk dat ik de mening van een man die ik veracht zwaarder laat wegen dan mijn gevoel voor eigenwaarde?

Peele doet alsof hij het pamflet snel doorneemt, al weet ik zeker dat hij er geen woord van leest. ‘Onwaarheden, laster, leugens, nog meer laster, nog meer leugens, meer is het niet.’ Theatraal wijst hij met een vinger langs de regels, alsof hij ze leest, en als hij bij de laatste zin is aangekomen tikt hij daarop en verklaart: ‘Een en al liberale lariekoek. Je arme vader… Al die onzin die hij over zich heen krijgt van uilskuikens die geen idee hebben waar ze over praten.’

In werkelijkheid krijgt mijn vader nauwelijks iets over zich heen, want hij heeft een heel leger van secretarissen en klerken die alles voor hem opvangen. En het Saint James-werkhuis is dus echt geen liefdadigheidsinstelling.

Dat zou ik moeten zeggen. Dat zou ik hem onder de neus moeten wrijven. Of in elk geval zou ik mijn spelling van ‘verpauperd’ moeten verdedigen, want ik weet zeker dat die klopt. Bijna zeker. Ik zou hier niet als een standbeeld moeten zitten. Mijn hart zou niet zo hard moeten bonken dat het bijna ontploft.

‘Adrian,’ roept iemand, en Peele en ik kijken op.

Louisa komt op een drafje naar ons toe lopen.

‘Aha.’ Peele vouwt het pamflet in tweeën en gooit het haar kant op. ‘Over liberale lariekoek gesproken.’

‘Goedemorgen, lord Parkgate.’ Louisa blijft voor ons staan en strijkt de voorkant van haar eenvoudige rok glad alsof die van brokaat is. ‘Zo te zien bent u dronken. Hoe is het met uw vrouw?’

‘Hoe is het met uw broer?’ is Peeles repliek. ‘Ik heb hem niet meer gezien sinds hij lord Dennyson mishandeld heeft.’

‘Ach ja, we doen allemaal ons best om u te ontlopen.’ Lous ogen vliegen even naar het pamflet op de grond, alsof ze probeert te berekenen hoe groot de kans is dat ik het hem gegeven heb.

Klein. Die kans is heel, heel klein. Microscopisch klein. Ze moet dat kunnen afleiden uit het feit dat ik hijg alsof ik met longen vol pap een berg probeer te beklimmen. Is dat een medische aandoening? Paplongen? Het bestaat niet eens, en toch weet ik plotseling zeker dat ik eraan lijd. Ik kan wel doodgaan. De kans lijkt me ongeveer vijftig procent dat ik doodga.

‘Hebt u van uw lectuur genoten?’ vraagt Louisa aan Peele.

‘O ja.’ Peele grinnikt, akelig trots op de grap die hij nog niet eens gemaakt heeft. ‘Ik ben dol op sprookjes.’

Louisa perst haar lippen opeen tot een dun streepje.

‘U weet toch, mejuffrouw Davies…’ vervolgt Peele, en hij grijpt mijn schouders nog iets steviger beet.

Mijn vlees voelt pijnlijk en beurs, als overrijp fruit, en heel even ben ik bang dat hij zo hard zal knijpen dat hij mijn botten breekt. Het zweet dat langs mijn rug druipt, voelt weer als bloed.

‘… dat de vader van uw verloofde een van de beschermheren van het Saint James-werkhuis is?’

Louisa slaat haar armen over elkaar. ‘Wat mij betreft is een persoonlijke relatie met iemand die de uitbuiting van de armen steunt onvoldoende reden om me daarover niet meer uit te spreken.’

Peele lacht met zijn mond zo wijd open dat ik als hij zich naar me omdraait stukjes van zijn lunch tussen zijn kiezen zie steken. ‘Het is bewonderenswaardig dat je probeert die teef te temmen, Montague,’ zegt hij alsof Louisa er niet bij is. ‘Maar niemand zou het je kwalijk nemen als je deze in een zak stopt en verdrinkt.’

‘Die werkhuizen,’ vervolgt Louisa, die zich zoals gewoonlijk niets aantrekt van de scheldwoorden die mannen voor haar gebruiken, ‘buiten de mensen die er zitten uit door ze voor niets te laten werken zonder in ruil daarvoor te zorgen voor de hygiënische, veilige omstandigheden die ze beloven.’

‘Laat je haar straks als je getrouwd bent ook zulke sprookjes vertellen?’ vraagt Parkgate me. Hij negeert Louisa nog steeds. ‘Als ze mijn vrouw was, zou ik een bijbel voor haar kopen en haar wat manieren aanleren voordat ze zich in het openbare leven mocht begeven.’

‘Dan komt het goed uit dat ik uw vrouw niet ben,’ merkt Louisa op.

Mortimer staart naar Louisa als naar een dier in een dierentuin. Zijn hongerige blik glijdt van haar gezicht naar de hals van haar jurk.

Louisa’s ogen vinden de mijne, en zwijgend smeekt ze me om iets te zeggen wat erop neerkomt dat ik niet alleen nooit zal proberen om haar in haar bewegingen te beperken, maar dat bovendien iedereen die met haar briljante geest te maken krijgt wel mag oppassen. Of op zijn minst dat ik tegen Parkgates lakei zeg dat het fatsoen dicteert dat je een dame in de ogen kijkt als je met haar spreekt, en dat als hij in plaats daarvan oogcontact met haar borsten blijft maken, hij en ik misschien even een wandelingetje moeten maken zodat ik hem een lesje anatomie kan geven. Ik zou maar wat graag het type man zijn dat dergelijke dingen zegt. Wat ben ik een egoïstische, laffe dwaas dat ik niet eens durf op te komen voor de vrouw van wie ik hou, om nog maar te zwijgen van het feit dat ik mijn eigen lichamelijke comfort blijkbaar belangrijker vind dan de ellende van mensen die in werkhuizen in het hele land opgesloten zitten. Kennelijk heb ik de brutaliteit om mijn mond te houden als iemand me vraagt om op te komen voor mensen die zichzelf niet kunnen verdedigen. Ik zit gevangen onder de aambeelden aan het uiteinde van Peeles armen, en slik en hijg alsof hij me onder water houdt.

Louisa’s mondhoeken zakken omlaag – uit teleurstelling, neem ik aan – en ik wil zeggen: ja! Ik weet het! Ik ben ook vreselijk teleurgesteld in wie ik ben! Daar zijn we het over eens! Maar dan gebaart ze met haar kin naar de uitgang van het park. ‘Laten we gaan, Adrian.’

‘Ik raad u aan om tegen uw aanstaande echtgenoot een minder dwingende toon aan te slaan,’ zegt Peele.

Ik zweer het je, hij duwt me nog de grond in.

‘Ik ben niet dwingend,’ zegt Louisa vlak.

‘Dat u wilt weglopen uit een discussie waarvan u weet dat u die niet kunt winnen, betekent nog niet dat Adrian met u mee moet komen,’ zegt Peele.

Louisa houdt haar hoofd scheef en knijpt haar ogen tot spleetjes. ‘Ik loop niet weg omdat ik ongelijk heb. Ik loop weg omdat dit gesprek vreselijk improductief is en ik mijn tijd liever aan iets anders verspil.’

‘Goed dan.’ Eindelijk – eindelijk! – laat Peele me los. Ik zweer dat ik mijn ribben hoor kraken wanneer ze weer op hun plek vallen. ‘Laat me dan niet nog meer van uw tijd verspillen, mejuffrouw Davies.’ Hij buigt zich voorover om het pamflet op te rapen.

Louisa steekt haar hand naar me uit. ‘Adrian.’

En dan gebeuren er een heleboel dingen tegelijk.

Op het moment dat Louisa haar hand uitsteekt, komt Peele weer overeind en drukt het weggegooide pamflet tegen mijn borst terwijl hij haar hand wegslaat. Tegelijkertijd doet zijn lijfknecht een stap naar voren, god weet waarom, maar in elk geval valt zijn schaduw over me heen. En plotseling voelt het alsof ik gevangenzit. Alsof ik omsingeld ben. Peele heeft Louisa bij me weggeduwd en ik kan elk moment vermorzeld worden tussen deze twee nare mannen met hun smerige adem en hun conservatieve ideeën. Peele zal me opnieuw bij de schouders grijpen, en deze keer zullen mijn armen in zijn handen afbreken. Hij zal naar het pamflet kijken, zich realiseren dat ik het geschreven heb en nog meer spelfouten vinden, en ik zal de rest van mijn hele leven niet meer normaal kunnen ademen en ik kan nergens heen.

En net als bij een in het nauw gedreven dier neemt mijn instinct het over.

Dus als Peele me het pamflet toestopt, stomp ik hem in het gezicht.

Hij gilt. Een echte gil, een geluid dat nog het meest lijkt op het gejank van een vos die ruikt dat hij door jachthonden wordt ingesloten. Het geluid waarbij mijn moeder altijd haar handen tegen haar oren sloeg, en ik doe nu bijna hetzelfde.

Peele valt van de bank en ligt ineengedoken op de grond, met zijn hand tegen zijn gezicht gedrukt. Bloed sijpelt tussen zijn vingers door.

‘Lieve help!’ Mortimer laat zich naast Peele op zijn knieën zakken en neemt hem in de armen, alsof Peele op het slagveld een heldhaftige dood sterft. ‘Wat is er in godsnaam met jou aan de hand?’ schreeuwt hij tegen mij.

Ik weet het niet, wil ik terugschreeuwen. Peele ligt jammerend in Mortimers armen en ik heb zojuist onopzettelijk zijn neus gebroken en kan niet eens tegenwerpen dat het een ongeluk was, want ze hebben alle drie gezien dat daar geen sprake van was. Waarschijnlijk heeft het handjevol voorbijgangers het ook gezien; ik hoor een vrouw op een pad iets verderop naar adem happen en haar metgezel zegt: ‘Gunst, gaat het wel met hem?’

‘Adrian, we moeten gaan.’ Louisa sleurt me overeind en probeert me het pad op te trekken, weg bij dit slagveld, maar ik struikel over mijn eigen voeten. Het duizelt me. Mijn ademhaling gaat veel te snel. Paniek over niets en tegelijkertijd alles slaat zijn klauwen uit in mijn borst, vult mijn borstkas als een bootje dat langzaam in de oceaan zinkt en ga ik dood? Misschien ga ik deze keer inderdaad dood. Dus nu raak ik opnieuw in paniek omdat ik doodga; deze keer weet ik het minstens vijfenzeventig procent zeker. Het lukt me niet om lucht in mijn met pap gevulde longen te krijgen, mijn hart lijkt op barsten te staan en ik kan nog steeds Richard Peeles handen voelen die me door elkaar schudden als een hond die een duif in zijn bek heeft.

‘Kom terug!’ schreeuwt Mortimer ons na, maar Louisa trekt me mee naar het parkhek en de straat daarachter.

‘Niet op letten,’ zegt ze, maar ze loopt sneller dan volgens mij zou moeten als ons helemaal geen blaam trof. Plotseling klemt ze mijn hand in haar beide handen en duwt ze tegen haar borst. ‘Zoiets geweldigs heb ik nog nooit gezien.’ Ze drukt een kus op mijn knokkels. Ze is om een heel andere reden buiten adem dan ik. ‘Gaat het wel met je hand?’

‘Ja… Ja,’ weet ik uit te brengen. Ook al was ik net zo verrast door mijn eigen aanval als iedereen, ik was gelukkig niet zo stom om mijn duim in mijn vuist te houden of een andere amateuristische fout te maken. Ik betwijfel zelfs of mijn knokkels gekneusd zullen zijn. ‘Zo hard was die stomp ook weer niet.’

‘Ik weet het. Probeer de volgende keer iets krachtiger uit te halen.’

‘Hoe kun je hier grappen over maken?’ Mijn stem is hoog en schril.

‘Je hebt hem vermoord!’ hoor ik Mortimer achter ons jammeren en ik wil me al omdraaien.

‘O god, heb ik hem echt gedood?’

Louisa trekt bijna mijn arm uit de kom als ze me probeert tegen te houden. ‘Absoluut niet. Hij wil gewoon aandacht.’

‘Volgens mij kan ik beter…’ Ik werp een blik achterom en zie dat er een kleine opstopping is ontstaan.

Mortimer houdt Peele nog steeds vast alsof ze Achilles en Patroclus aan de voeten van Hector zijn. Het lijkt alsof de mensen staan te discussiëren over wat er nu moet gebeuren en zich afvragen of dit wel of niet een repetitie is voor een nieuwe tragedie die in Covent Garden op de planken wordt gebracht.

‘Er is niks met hem aan de hand,’ zegt Louisa, en op hetzelfde moment stapt ze op mijn veter, waardoor we allebei bijna vallen.

‘Waarom rennen we dan zo hard weg?’

‘We rennen niet!’

‘Overdreven hard wandelen dan.’

‘Omdat niemand de kant zal kiezen van een jonge radicaal die een adellijke heer van een zekere leeftijd op het gezicht slaat. Schiet op!’

We zijn bijna bij de uitgang, als plotseling een man op een paard vanaf de straat het park in buigt en ons de weg verspert. Louisa en ik staan onmiddellijk stil om te voorkomen dat we worden vertrapt en de man trekt aan de teugels om ons niet te vertrappen.

‘Wat is hier aan de hand?’ roept hij. Door zijn blauwe jas herken ik hem als een van de Bow Street Runners, die mannen die sinds kort in Londen de wet handhaven.

Louisa werpt een blik over haar schouder, alsof ze de commotie in het park niet had opgemerkt voordat hij erover begon. ‘O, volgens mij is er iemand gevallen.’

‘Die man viel ons aan!’ schreeuwt Mortimer, en wanneer Louisa en ik ons omdraaien, is hij opgestaan uit de piëta die hij eerder uitbeeldde en wijst met een beschuldigende vinger naar mij. ‘Ze probeerden ons hun vuige liberale propaganda op te dringen, en toen we die beleefd afsloegen, viel hij lord Parkgate aan!’

En hoewel dat verhaal van a tot z gelogen is, voel ik zo diep en oprecht dat ik iets verkeerds heb gedaan dat ik bijna in huilen uitbarst.

‘Wij deden helemaal niks!’ protesteert Louisa, en de politieman kijkt van Peele en zijn lijfknecht naar ons, en lieve hemel, laat me alsjeblieft niet gaan huilen, alsjeblieft, zorg dat ik niet meer over huilen denk want daardoor komen de tranen alleen maar sneller.

‘Wij?’ herhaalt hij. ‘En wie bent u precies?’

Daar bestaat eigenlijk geen goed antwoord op, want niemand zou ons geloven als wij, twee sjofel uitziende politieke onruststokers, onze ware identiteit opbiechtten, en als iemand ons wel gelooft, zijn we nog verder van huis.

‘Zijn er getuigen van deze aanval?’ vraagt de politieman terwijl hij een been over de rug van zijn merrie zwaait en van het paard stapt.

Er is wat beroering in het kluitje mensen, maar niemand meldt zich.

Hij draait zich weer om naar ons. ‘Het lijkt me het beste dat u met mij meekomt.’

Terwijl de politieman de teugels van zijn paard pakt, voel ik dat Louisa haar ijzeren greep om mijn pols laat verslappen en haar hand in de mijne laat glijden. ‘Dus ik had het mis,’ zegt ze nijdig. ‘Misschien worden we wel gearresteerd.’

Op dat moment begint het te regenen.

2

De politieman regelt een rijtuig voor de bloedende lord Parkgate en de jammerende Mortimer, installeert ze op de bankjes en noteert hun namen voor het geval er nader onderzoek nodig is. Daarna neemt hij Louisa en mij mee naar Bow Street, waar de Runners hun hoofdkwartier hebben op de eerste verdieping van het huis van hun oprichter, Henry Fielding, die toevalligerwijs mijn lievelingsschrijver is. En die, zo smeek ik God uit het diepst van mijn hart, hopelijk niet thuis is, want als ik gedwongen word Henry Fielding voor het eerst te ontmoeten terwijl ik zojuist door een van zijn agenten ben gearresteerd, zal ik me moeten excuseren om mijn eigen graf te gaan graven en daar vervolgens met mijn gezicht omlaag in te gaan liggen. Of eigenlijk hoop ik Henry Fielding helemaal nooit tegen te komen, in detentie of anderszins, want ik vermoed dat ik het er bij een ontmoeting met iemand wiens romans ik obsessief gelezen en herlezen heb nog beroerder vanaf zal brengen dan wanneer ik een normaal mens ontmoet, wat me ook al vrij slecht afgaat.

Godzijdank is het kantoor leeg, op één andere agent in blauwe jas na. Louisa smeekt hem om naar Edwards huis te rennen en hem te vragen ons op te komen halen. Daar stemt de man mee in, maar pas nadat zij hem een guinea aanbiedt, en hij vertrekt niet rennend, zoals beloofd, maar eerder kuierend, en zelfs dat is haast een te groot woord.

‘Edward komt,’ verzekert Lou me. Met onze rug tegen de muur zitten we in de gang op een lange bank tegenover de openstaande deur van het kantoor. We zien dat de man die ons heeft opgepakt het incident zorgvuldig boekstaaft, ongetwijfeld in de hoop dat we leden van een criminele bende zijn en hij straks een premie van de regering kan opstrijken.

Als ik niet reageer, voegt Louisa eraan toe: ‘Hij is al zo vaak gearresteerd.’ En daarna: ‘Hij maakt zich er vast niet druk om. Hij zal er niets over zeggen. Tegen niemand. En hij betaalt de agenten wel.’ Ten slotte vraagt ze zacht: ‘Gaat het met je?’

Het gaat absoluut niet met me. Ik voel nog steeds Richard Peeles handen op mijn schouders, alsof er een geest achter me staat, en ik wil beslist niet te lang stilstaan bij de herinnering aan gevangenzitten tussen hem en zijn lijfknecht, aan dat allerlaatste grammetje angst dat de balans naar regelrechte paniek deed doorslaan. Ik voel me licht in het hoofd en het is nog steeds alsof mijn hart uit mijn borstkas probeert te breken. Ik heb een schorre keel, alsof ik geschreeuwd heb.

Met mijn ellebogen op mijn knieën leun ik naar voren en laat mijn hoofd tussen mijn benen zakken.

‘Mag ik je aanraken?’ vraagt Louisa vriendelijk, en als ik knik, pakt ze mijn hand en duwt met haar duimen in mijn handpalm. Waarschijnlijk hoopt ze me daarmee te kunnen troosten, maar in plaats daarvan voelt het gek genoeg als meer bewijs dat ze een hekel heeft aan mij, mijn nervositeit, mijn zweet, mijn onvermogen om voor mezelf op te komen en de manier waarop ik daar maar bleef zitten terwijl Richard Peele haar lastigviel en zijn lijfknecht haar met zijn ogen uitkleedde. En hoewel ik tegen mezelf blijf zeggen dat het irrationeel is om die conclusie zo snel en op grond van zo weinig informatie te trekken, weigeren mijn hersenen rationeel na te denken.

Daarna zeggen we beiden niets meer. Meer dan een uur zitten we daar op de gang; in een kamer een eindje verderop hoor ik een klok twee keer slaan.

Eindelijk komt de agent in de blauwe jas de gang in lopen en zegt dat we niet meer worden vastgehouden, maar als we alle twee opstaan, steekt hij bij Louisa zijn hand op. ‘Alleen meneer Montague.’

‘Mijn broer…’ begint ze, maar hij valt haar in de rede.

‘Mijn collega Derrick is uw broer gaan halen, mejuffrouw Davies. Op dit moment heb ik alleen toestemming om meneer Montague te laten gaan.’

Ik vermoed dat er helemaal geen sprake is geweest van formele toestemming; waarschijnlijk is er alleen geld van eigenaar gewisseld.

Louisa fronst haar voorhoofd. ‘Weet u zeker dat u goed hebt begrepen…’

‘Ik heb alles uitstekend begrepen, mejuffrouw Davies, maar bedankt voor uw belangstelling,’ antwoordt de agent voordat ze haar zin kan afmaken. ‘U kunt gaan zodra uw broer hier is.’ Hij doet een stap achteruit en gebaart naar de deur. ‘Meneer Montague.’

Ik wil niet vertrekken als Louisa niet met me mee mag. En ik wil al helemaal niet vertrekken met iemand anders dan Edward. Hij is de enige man op aarde van wie ik erop durf te vertrouwen dat hij me uit het politiebureau op Bow Street vrijkoopt zonder zich er later toe te laten verleiden om het verhaal bij het volgende clubetentje uitgebreid uit de doeken te doen. Misschien is het Peele die voor mijn vrijheid heeft betaald, zodat hij vervolgens jarenlang de baas over me kan spelen. Of misschien wil hij met me mee naar huis lopen en me een uitgebreide maar volkomen ongepaste preek geven over respect, liefdadigheid en woorden die je met ou spelt in plaats van au. Misschien is het Mortimer, die me ter verdediging van Peeles eer voor een duel wil uitdagen. Of het nieuws heeft onze huisbedienden bereikt en die hebben medelijden met me gekregen, of ze hopen op compensatie voor het bewijzen van een dienst waarom ik ze nooit gevraagd heb.

Dan hoor ik vanuit het kantoor iemand roepen: ‘Adrian. Snel, alsjeblieft. Je hebt al genoeg van mijn tijd verspild.’

En deze dag kan niet meer erger worden. Hoe is het mogelijk dat ik vanochtend wakker werd met het idee dat ik een weliswaar angstige, maar ook dappere strijder voor hervorming in mijn land was, en dat ik nu veranderd ben in een puppy die met de staart tussen de poten bij zijn baasje wordt geroepen? Ik ben niet sterk of dapper, zoals ik hoopte te zijn. Ik ben bij lange na niet degene die ik hoopte te zijn.

Met gebogen hoofd loop ik het kantoor in. Ik hoef niet op te kijken om te weten wie me uit de cel komt halen.

Het is mijn vader.

In zijn werkkamer in zijn huis hier in Londen neemt mijn vader plaats op zijn bureaustoel, een handeling die omdat hij jicht in zijn knieën heeft heel wat meer overleg behoeft dan vroeger. Hij zuigt op zijn tanden terwijl hij me van achter zijn bureau aankijkt. Die gewoonte heeft hij ontwikkeld sinds hij zijn hele gebit heeft laten trekken en door ivoren tanden heeft laten vervangen. Zonder erbij na te denken staar ik naar mijn schoot.

‘Kijk me aan, Adrian,’ snauwt hij.

Ik dwing mezelf om te gehoorzamen. Aan niets heeft mijn vader zo’n hekel als mannen die een ander niet in de ogen kijken, terwijl ik oogcontact ondraaglijk vind. Het geeft me het gevoel dat ik als een anatomische tekening tegen de tafel gedrukt en bestudeerd word.

Mijn vader lijkt wel een eeuw ouder geworden sinds mijn moeder is overleden. Ik begon al bijna te denken dat de tijd geen vat op hem had, maar nu zijn zijn wenkbrauwen plotseling wit geworden, net als waarschijnlijk het beetje hoofdhaar dat hij nog overheeft, maar onzichtbaar is onder zijn pruik. De lijnen van zijn gezicht zijn niet meer zo scherp als vroeger, waardoor hij wel wat weg heeft van een half opgebrande kaars: zijn huid lijkt van zijn gezicht te druipen en vormt kwabben in zijn hals. Zijn oogleden hangen, de huid van zijn handen zit vol levervlekken en zijn knokkels steken bijna door zijn vel heen.

Zijn geest is nog altijd scherper dan die van de meeste mannen van zijn leeftijd, hoewel hij steeds vaker dingen vergeet. Vooral namen, hoewel dat al begonnen was voordat mijn moeder stierf. Ze boog zich regelmatig naar hem toe om hem nog net op tijd de namen te souffleren van de lord en lady die door de concertzaal op hen af kwamen lopen, voordat die zelf hun mond openden voor een groet. Ik heb niet vaak reden gehad om mijn ouders als onscheidbare eenheid te zien, maar nu ik hem een paar maanden na haar dood apart zie, lijkt hij opeens nog maar een schim van zichzelf, een man die half in de schaduw staat.

‘Adrian,’ begint hij, en omdat ik geen idee heb wat hij wil gaan zeggen, flap ik er meteen maar uit: ‘Het spijt me.’

Hij is even stil. Ik ga op mijn handen zitten en bijt op mijn tong om niet opnieuw mijn verontschuldigingen aan te bieden, deze keer vanwege het feit dat ik me al verontschuldigde voordat hij de kans kreeg iets te zeggen. Sommige mannen kunnen met hun woorden iemand neersabelen, maar mijn vader weet me op een heel bijzondere manier het gevoel te geven dat ik een idioot ben, namelijk door alleen maar te zwijgen.

‘Waarvoor,’ zegt hij na een eindeloos moment, ‘bied je je verontschuldigingen aan?’

‘Ik wist niet dat je naar Londen kwam,’ zeg ik, en onmiddellijk heb ik daar spijt van, want het onuitgesproken vervolg op die gedachte wolkt tussen ons op als de stofdeeltjes uit een uitgeklopt vloerkleed: want als ik dat geweten had, had ik me niet stiekem met dit soort dingen ingelaten.

‘Ik was van plan om nog een aantal maanden in Cheshire te blijven,’ antwoordt hij. ‘Maar er deed zich een dringende kwestie voor waarover ik je wilde spreken.’

‘Mij?’ herhaal ik, maar hij gaat alweer verder met zijn speech.

‘Dus wie schetst mijn verbazing toen ik gisteravond aankwam en ontdekte dat mijn zoon zonder enige verklaring uit mijn huis vertrokken was…’

Waarom heb ik afgelopen nacht bij Louisa doorgebracht? Edward doet er niet moeilijk over, maar de angst dat iemand die er wél moeite mee heeft het zou opmerken en mijn vader op de hoogte zou stellen, heeft altijd aan me geknaagd.

‘… waar ik hem heel ruimhartig zonder toezicht liet verblijven in de hoop dat hij zijn blik zou verruimen na een leven lang opgesloten te zijn geweest op het platteland.’

Het kost me zo ontzettend veel moeite om mijn hoofd niet te laten zakken dat de spieren in mijn nek beginnen te trillen. Dit is altijd een bron van grote strijd tussen ons geweest. Hij wilde dat ik naar Eton ging. Hij wilde dat ik naar het buitenland ging. Hij wilde dat ik naar een kerstbal ging bij de familie Brammers, even verderop. En ik zei keer op keer dat ik liever thuisbleef, waar ik mijn vaste dagindeling had en er bekende routines waren, en waar ik wist wat zich achter elke deur bevond en waar elke gang heen leidde. Als een kwetsbare, in een kas gekweekte tropische bloem gedij ik het beste bij zeer specifieke omstandigheden. Uiteindelijk wist hij me na de dood van mijn moeder over te halen om naar Londen te vertrekken – het succes was deels te danken aan het feit dat zij er niet meer was om mijn kant te kiezen – en gaf ik toe omdat ik over het algemeen liever iemand zijn zin geef dan ergens ruzie over te krijgen. En ook omdat Edward het eindelijk goed vond dat Louisa bij hem in Londen introk; haar particuliere opleiding, waar ze alle twee zo enthousiast over zijn, zetten ze even op pauze zodat ze hem bij zijn politieke missie kon helpen. En ik wilde vooral zijn op de plek waar Louisa ook was.

‘Mij werd verteld,’ vervolgt mijn vader, ‘dat zijn afwezigheid niet ongewoon was. Dat hij de laatste tijd veel tijd met zijn verloofde heeft doorgebracht. En hoewel ik geen hoge pet opheb van haar broer en voogd, dacht ik dat Edward Davies waarschijnlijk wel zo verstandig was om niet toe te staan dat die twee ongechaperonneerd bij elkaar waren. Ongeacht of ze van plan zijn te trouwen is het ondenkbaar dat een jongedame en -heer zonder begeleiding en op eigen houtje heel Londen verkennen. Maar behalve dat jullie dus wel buiten mijn medeweten zonder toezicht samen waren, zijn jij en mejuffrouw Davies bovendien in Londen aan de boemel geweest en hebben jullie een lid van de adel aangevallen.’

‘Aan de boemel’ lijkt me niet echt de juiste uitdrukking. Het grootste deel van de tijd zitten Louisa en ik ieder in onze eigen stoel naast elkaar in Edwards bibliotheek te lezen, met heel kuis alleen onze vingers verstrengeld. We zetten thee, doen een kaartspelletje, zwijgen of zitten rustig wat te praten, en ik luister als zij pianospeelt en zij leest mijn essays, en ja, we zijn met elkaar naar bed geweest, maar dat deden we al voordat we uit Cheshire vertrokken. Het enige verschil is dat je in Londen gemakkelijker aan condooms kunt komen, en al was dat niet zo, op een verantwoorde manier geslachtsgemeenschap hebben is iets heel anders dan aan de boemel gaan.

Dat ik per ongeluk Richard Peele op zijn neus sloeg, lijkt me bovendien niet als aanval te tellen, maar mijn protest verschrompelt in mijn keel als mijn vader een blad papier uit zijn zak haalt. Zodra hij het op tafel legt, realiseer ik me wat het is.

Het is mijn pamflet – John Everymans pamflet – met een paar verdwaalde bloeddruppels erop.

Rustige ademen, Adrian.

Ik wil wegrennen. Ik wil uit het raam springen. Ik wil de leuningen van de stoel beetpakken alsof ik op het dak van een op hol geslagen postkoets zit. Ik wil dat mijn hart ophoudt met zo hard en snel te kloppen dat het mijn hele lichaam lijkt te vullen. Ik wil dat het gevoel in mijn vingers terugkomt. Ik wil dat ik me er verdomme niet zo veel van aantrek wat mijn vader van mijn politieke overtuiging vindt.

‘Hoe… kom je daaraan?’ vraag ik. Ik zeg het heel zorgvuldig, woord voor woord, en bid dat je niet aan mijn stem kunt horen hoe groot mijn paniek is.

‘De lijfknecht van lord Parkgate gaf het me,’ antwoordt vader, ‘toen hij me kwam vertellen dat mejuffrouw Davies en jij door de Bow Street Runners waren opgepakt en op hun hoofdkwartier zaten in afwachting van de betaling van een borg.’ Zonder zijn hoofd te bewegen kijkt hij even naar het pamflet, alsof het een gruwelijk lijk is waar hij eigenlijk niet naar wil, maar uit morbide nieuwsgierigheid wel móét kijken. ‘Ik neem aan dat je niet op de hoogte bent van dit lasterlijke pamflet en de inhoud ervan.’

Ik geef geen antwoord. Ik weet niet zeker of het een vraag is, maar wel weet ik dat hij zal blijven praten als ik hem geen reden geef om te stoppen.

‘Toen ik toestemming gaf voor jouw huwelijk met mejuffrouw Davies leefden haar ouders nog en genoot haar broer nog niet deze bijzondere’ – hij neemt de tijd om het volgende woord te kiezen, als een man die uitgebreid de sigaren bestudeert die hem worden aangeboden – ‘reputatie. Als ik geweten had wat hij zou worden, zou ik nooit hebben ingestemd met een verbintenis tussen jullie tweeën. Ik ben echter een man van mijn woord, en ik hoop dat jij dat voorbeeld zult volgen wanneer je het beheer van dit landgoed van me overneemt.’ Hij laat een korte stilte vallen, en als ik nog steeds niets zeg, gaat hij verder: ‘En ik hoop dat je het politieke fundament in stand zult houden waaraan ik mijn hele carrière lang gebouwd heb.’ Hij tikt met een vinger op het pamflet. ‘Het Saint James-werkhuis is een van de prestaties waarop ik het meest trots ben, en ik hoop dat je het in het parlement zult verdedigen zoals ik dat heb gedaan. Elke andere gedragslijn zou in feite alle banden doorsnijden die deze familie met andere adellijke families heeft, en van jou en je eventuele nageslacht verschoppelingen maken. Het schandaal van een zoon die zich tegen zijn vader keert, zou’ – alweer een denkpauze – ‘aanzienlijk zijn.’

Ik bijt op de binnenkant van mijn wang. Als Louisa hier was, zou ze iets tegenwerpen als: het zegt veel over het karakter van een man dat de prestatie waar hij het meest trots op is een als liefdadigheidsinstelling vermomd doodskamp is waar mensen worden uitgebuit om geld aan ze te verdienen.

Als ik niet meteen beaam dat ik natuurlijk zijn erfenis niet in de fik zal steken zodra hij de tondeldoos aan mij geeft, zucht vader, duwt duim en wijsvinger even tegen zijn neusbrug en draait daarna zijn stoel. ‘Goed. De reden dat ik hier ben.’ Hij pakt een doos van de vensterbank en zet die tussen ons in op het bureau.

Mijn hartslag schiet zonder reden omhoog. Het lijkt een hoedendoos, dus misschien haalt hij er zo een hoed uit. Of een pistool.

Wat is er mis met mij? Wie denkt er nou zo?

Vader probeert onhandig de knoop uit het lint te krijgen. Zijn vingers trillen nog erger dan anders en met zijn broze nagels krijgt hij geen vat op het satijn.

‘Zal ik…’ zeg ik, maar hij snauwt: ‘Ik heb geen behoefte aan je hulp.’

Het lint breekt en hij rukt het ruw van de doos. De zijkanten zijn niet erg stevig en door de druk van het lint wat naar binnen gebogen, en ook nu het weg is, blijven ze zo staan. Wat kan er in vredesnaam in zitten dat hij die doos eerst met veel moeite helemaal naar mij toe brengt en hem nu mishandelt alsof het oud karton is dat alleen nog geschikt is voor in de haard?

Hij gooit het lint op het bureau, en ik wacht tot hij de doos opendoet. In plaats daarvan slaakt hij zijn gebruikelijke zucht – door de neus – en zet zijn vingertoppen tegen elkaar. ‘Dit is me toegestuurd door het Woolman Hostel in Aberdeen, waar je moeder verbleef toen ze daar was voor een bronwaterkuur. Waar ze…’

‘Ik weet het,’ onderbreek ik hem. Alsof ik er behoefte aan heb om te worden herinnerd aan de plek waar mijn moeder stierf.

‘Blijkbaar had ze hem daar achtergelaten.’

Ik staar naar de doos. Alle geluid is plotseling vervangen door een nog veel angstaanjagender stilte. Ik ben hier niet klaar voor. Ik heb niet genoeg tijd gehad om de bastions van mijn hart te versterken die nodig zijn voordat ik over mijn moeder kan praten, hoewel ik betwijfel of een waarschuwing iets had uitgemaakt. Het voelt alsof er nooit een dag zal aanbreken waarop ik naar mijn herinneringen aan haar kan kijken zonder eerst de tranen uit mijn ogen te knipperen.

‘Waarom is hij niet eerder opgestuurd?’ vraag ik. Haar hutkoffer werd tegelijk met haar lichaam naar huis vervoerd. Ik had aangenomen dat dat alles was wat ze had nagelaten.

‘Het pension wordt verbouwd, en het personeel vond de doos toen het de kamer uitruimde. Blijkbaar had ze hem verstopt.’ Hij veegt een onzichtbaar plekje stof van een hoek en duwt de doos daarna met zijn vingertop opzij tot de rand ervan precies gelijkloopt met de rand van het bureau. ‘Ik heb hem al geopend. Er zit niets van bijzondere sentimentele of geldelijke waarde in, en ik begrijp niet waarom ze de behoefte voelde hem te verstoppen, hoewel ik vermoed dat ze…’ Zijn woorden sterven weg en zijn lippen stulpen uit doordat hij zijn tong langs zijn tanden laat glijden. ‘Ze dacht niet meer helder na,’ besluit hij uiteindelijk, en daarna kijkt hij naar mij. ‘Hou op met dat gefriemel.’

‘Wat?’ Ik had helemaal niet in de gaten dat ik bezig was de zoom van mijn jas strak om mijn vingers te winden. Er valt een knoop af, die met een zacht plink op de vloer terechtkomt. Er hangt nog een stukje draad aan, als de staart van een komeet. Ik vouw mijn handen en leg ze op mijn schoot. ‘Het spijt me.’

Mijn vaders kaken verstrakken terwijl hij even naar de knoop staart en daarna weer naar mij en de doos. ‘Ik wilde je de gelegenheid geven om de inhoud te bekijken voordat ik alles wegdoe.’

‘O. Bedankt.’

Stilte. Ik wil de doos pakken en ermee naar mijn kamer boven lopen voor wat privacy, maar hij snauwt: ‘Maak hem nu open, alsjeblieft.’

‘Waarom?’ Ik stel hem bijna nooit een vraag, en hoewel dit de meest tandeloze onbeschaamdheid is die een zoon ooit tegenover zijn vader begaan heeft, verrast het ons allebei.

Hij heeft een paar ogenblikken nodig om zijn antwoord te formuleren. ‘Ik wil graag zien wat je bewaart.’

‘Doet dat er dan toe?’

‘Maak open.’

‘Ik wil alleen zijn als ik erin kijk.’

Vader zet zijn bril af en wrijft zo krachtig over zijn gezicht dat ik bang ben dat hij zijn dunne huid zal beschadigen. ‘Alsjeblieft, Adrian,’ zegt hij. De woorden zijn een zucht. Het kapotte lint trilt op het bureau, alsof mijn vader met zijn grillen de hele kamer kan laten bewegen. ‘Maak het nou niet zo moeilijk.’

Ik begrijp niet wat er moeilijk aan is dat ik graag een moment alleen wil met de nagelaten bezittingen van mijn moeder, maar zodra hij het zegt, voel ik me schuldig. Ik kijk weer naar de doos en zie opeens dat ze haar naam erop heeft geschreven. Caroline Montague. Haar handschrift – altijd zo licht dat de punt van haar pen nauwelijks een indruk op het papier achterliet – is slordig en de inkt vlekkerig, alsof ze de naam in haast op de doos heeft gekrabbeld, maar ik zie meteen dezelfde letters voor me, iets netter en minder schuin, aan de binnenkant van de kaft van elk boek dat ze me ooit gaf. Net voordat ze naar Schotland vertrok, kocht ze een nieuwe editie van De geschiedenis van Tom Jones voor me, omdat ik mijn eerste exemplaar had stukgelezen.

Plotseling voelt het alsof ik haar zal zien staan als ik me naar de deur van de studeerkamer omdraai, in haar blauwe ochtendjapon, haar haar gevlochten, aarde uit de tuin onder haar nagels en met neergeslagen blik, zeggend dat ze vanavond vroeg naar bed gaat. Na het eten zal ik naar haar kamer gaan, en daar zullen we door haar bloemenboek bladeren zoals we deden toen ik klein was, en ze zal me vragen hoe je de verschillende bloemennamen spelt, en opeens voel ik het verdriet, als een plotselinge aanval van honger. Hoewel ik sinds mijn jongste jaren vele nachten heb doorgebracht met het verzinnen van scenario’s waarin de mensen van wie ik hield stierven en ik alleen achterbleef, realiseer ik me pas nu ze er niet meer is dat ik bang was voor het verkeerde. Het is niet het moment dat je wereld in tweeën breekt, het zijn alle dagen daarna, waarin je een gespleten leven probeert te leiden en doet alsof je het geheel nooit gekend hebt, alsof je de lege ruimte niet opmerkt die is achtergelaten door het ontbrekende deel dat nooit gerepareerd of vervangen kan worden. Zelfs de beste nabootsingen zijn niet goed genoeg.

Blijkbaar valt dit alles van mijn gezicht af te lezen, want mijn vader zegt zacht: ‘Verman je, Adrian.’ Van hem, vermoed ik, kan ik niet veel meer troost verwachten dan de vaak herhaalde aansporing om mijn herinneringen aan haar op te vouwen als een oud hemd dat je onder in de klerenkast opbergt omdat het niet geschikt is om in het openbaar te tonen. Maar daarna voegt hij eraan toe: ‘Dit is misschien je aandacht niet waard.’

Hoe kunnen de nagelaten spullen van mijn moeder mijn aandacht niet waard zijn? Ik wil de doos van tafel pakken en wegrennen, maar mijn vader praat alweer door.

‘Je weet dat je moeder een…’ Hij zoekt het passende woord en kiest uiteindelijk voor: ‘… wispelturige vrouw was. En gezien de omstandigheden van haar dood…’

‘Welke omstandigheden?’ vraag ik. Haar dood was onverwacht, maar niet vreemd. Ze ging naar Schotland voor een bronwaterkuur, zoals ze al veel vaker had gedaan. Op de ochtend van midzomerdag, zo vroeg dat het nog donker was, liep ze over de rotsen langs de kust en verstapte zich. Dat was het.

‘Adrian.’ Elke keer dat hij mijn naam uitspreekt, klinkt het onaangenamer, alsof hij een zure smaak in zijn mond heeft die zelfs niet verdwijnt als hij slikt. Hij kijkt weer naar de doos en zegt: ‘We weten allebei dat je gevoelige zenuwen hebt.’ Zijn gezicht vertrekt even bij het woord, dat veel te vrouwelijk is om er zonder schaamte een eigenschap van je enige zoon mee te beschrijven. ‘Ik wil niet dat dit je nog meer aangrijpt.’

Dat het me erger aangrijpt dan de dood van mijn moeder? Wat dat betreft zit ik al tot aan de rand toe vol, en een laatste beetje extra, hoe onverwacht ook, zal heus niet zorgen dat de boel overstroomt.

Ik buig me naar voren en til het deksel van de doos.

Omdat hij me al waarschuwde dat de inhoud niet zo veel voorstelt, verrast het me hoe teleurgesteld ik ben als dat inderdaad zo blijkt te zijn. Er ligt een velletje papier in, van dat dunne waarin een kleermaker een jurk verpakt, en daaronder een paar handschoenen, gevoerd met bont en te warm voor in de zomer, zelfs in Schotland. Een bijna leeg flesje parfum, waarvan de inhoud heeft gelekt en een kleverig randje om de niet goed sluitende kurk heeft gevormd. Een notitieboekje met afspraken en lijstjes erin gekrabbeld.

Haar trouwring.

Dat is het eerste voorwerp dat echt mijn aandacht trekt. Tijdens het onderzoek naar haar dood was er heel even een vermoeden van kwade opzet omdat de ring ontbrak, maar dat werd al snel opzijgeschoven omdat ze een parelketting en diamanten oorknopjes had gedragen die veel meer waard waren dan de ring en zich bovendien veel gemakkelijker lieten stelen. Uiteindelijk was de conclusie dat een ongelukkige combinatie van de stromingen en de natuurlijke veranderingen die een lichaam na de dood ondergaat ervoor had gezorgd dat de ring op de zeebodem was beland.

Maar hier was hij dus.

‘Natuurlijk mag je de ring houden,’ zegt mijn vader, die ziet waarnaar ik kijk. ‘Voor mejuffrouw Davies, als jullie trouwen.’

Ze deed de ring in een doos, die ze in haar kamer achterliet. Ze verstopte hem en vertrok daarna. Ik heb haar nooit zonder trouwring gezien. Waarom zou ze hem afdoen? En hoe waarschijnlijk is het dat ze hem voor het eerst in bijna dertig jaar huwelijk afdoet en vervolgens een wandeling maakt die eindigt met haar dood? Er schuurt iets vanbinnen, een oude irritatie die de kop opsteekt.

‘Adrian,’ zegt mijn vader, maar ik trek de rest van het vloeipapier al weg, waardoor het laatste voorwerp zichtbaar wordt, weggestopt in de hoek en gewikkeld in een van mijn moeders geborduurde zakdoeken.

Het is haar verrekijker.

Het is zo’n schok om die hier te zien dat ik even terugschrik, alsof ik in het donker mijn hand heb uitgestoken en een spin over mijn handpalm voel kruipen. Toen ze net overleden was, had ik ernaar gevraagd, maar mijn vader was vastbesloten om zo snel en efficiënt mogelijk al haar sporen uit ons huis te verwijderen. Hij zei destijds dat de verrekijker niet bij de spullen zat die uit Schotland waren opgestuurd, maar ik wist dat ze hem bij zich gehad moest hebben. Ze nam hem overal mee naartoe. Maar mijn vader veranderde snel van onderwerp, en toen ik er weer aan dacht om ernaar te vragen, was het te laat. Er waren zo veel andere dingen om aan te denken.

Nu ik de verrekijker oppak, voelt het alsof ik onverwacht en ver van huis een oude vriend tegen het lijf ben gelopen. Plotseling ruik ik haar poeder; het speciale foedraal waarin de verrekijker zat toen ik nog klein was, stond altijd naast haar poederdons op haar kaptafel. Ik herinner me dat ik op haar bed zat en dat ze het foedraal tussen ons in neerzette en het vervolgens eerbiedig opende, alsof ze me de reliek van een heilige aanbood om samen bij te bidden. Ik mocht er nooit doorheen kijken, waarschijnlijk omdat de verrekijker kapot was. Twee van de vier uitschuifbare delen ontbraken – ze bezat de helft met het oculair – en de lange barst waarlangs de kijker gebroken was, liep dwars door de woorden die in het metaal gegraveerd waren.

Toen ik ouder werd, nam ze de verrekijker overal mee naartoe, in een lus om haar pols of in een van haar zakken; de aanwezigheid ervan werd verraden doordat één kant van haar rok altijd wat trok bij de sluiting. De kijker was zo klein dat ze hem zelfs weleens om haar hals droeg. Ik vond er nooit iets vreemds aan. Sommige vrouwen dragen elke dag een favoriet sieraad, sommige mannen hebben een clubring of een gegraveerde snuifdoos die ze van hun hoofdmeester in Eton hebben gekregen. Mijn moeder had haar verrekijker.

Ze heeft me nooit verteld waar de kijker vandaan kwam, hoewel ik me niet kon herinneren dat ze hem al had vóór haar reis naar Barbados, een plotselinge trip naar de plek van haar jeugd nadat haar vader was gestorven. Ze was er bijna een jaar gebleven, en tijdens haar afwezigheid leek het huis leeg op een manier die, zo dacht ik toen ze er weer was, nooit meer zou terugkeren. Ze had mijn vader nauwelijks verteld dat ze vertrok, en ze had ook niet geschreven wanneer ze zou terugkomen. Toen er een brief uit Portugal arriveerde, kwamen we erachter dat het schip waarop ze terug naar Engeland reisde na een heftige storm voor de Iberische kust was vergaan en dat zij de enige overlevende was. Ik had altijd aangenomen dat de verrekijker daarom zo belangrijk voor haar was. Omdat ze samen de schipbreuk hadden overleefd. De verrekijker was een onlosmakelijk deel van haar, en daarom dacht ik er nooit aan om haar te vragen wat voor kijker het was, waar hij vandaan kwam of waarom hij haar zo dierbaar was. De vraag leek even dwaas als wanneer ik geïnformeerd zou hebben waarom ze vingers had. Waarom heb ik het haar nooit gevraagd?

‘Ik heb liever niet dat je die bewaart,’ zegt mijn vader zacht.

Ik kijk op. ‘Je zei dat ik…’

‘Doe alsjeblieft niet zo betweterig, Adrian,’ valt hij me in de rede. ‘Ik wil hem wegdoen.’

‘Waarom? Ik wil hem houden. Hij was van haar; ik wil hem houden.’

Hij duwt zijn vingers hard tegen het tafelblad, waardoor zijn nagels vlekkerig worden. ‘Haar obsessie met die verrekijker heeft haar niets goeds gebracht.’

‘Waarom zou ze hem thuis hebben gelaten?’

‘Ze ging een eindje wandelen…’

‘Ze zou haar verrekijker nooit thuislaten. Ze nam hem overal mee naartoe en liet hem nooit ergens achter. Nooit. Ze zou hem nooit in een geheime doos in haar pensionkamer verstoppen.’ Mijn borst verkrampt; opeens bevangt de paniek me, als een vuist die me vastklemt. Er zijn zo veel dingen die ik haar had moeten vragen… Waarom deed ik dat niet toen het nog kon? Ik ben zo vaak bij haar geweest, ervan genietend dat we niets anders nodig hadden dan een aangename stilte, maar nu wenste ik dat ik naar elk detail van haar leven had gevraagd. ‘Heeft ze de kijker in Barbados gekocht of gekregen?’

‘Dat neem ik aan.’ Vader pakt een van de handschoenen en strijkt de stof glad tussen zijn vingers.

‘Was hij van haar familie? Was er meer?’

‘Ik weet het niet. Alleen dat dat’ – hij gebaart naar de kapotte helft – ‘het enige was wat ze ervan overhad.’

‘Of heeft ze hem hier gekocht? Toen ze in… Waar was ze ook alweer? Waar was de schipbreuk?’

‘Ach, dat weet ik echt niet meer. Ze brachten haar naar Portugal. Ik was er niet bij.’

‘Waarom ging je niet naar haar toe? Ze was je vrouw… Ze was bijna omgekomen. Kon je niet naar Portugal toe om haar te zien?’

‘Ze moest maandenlang in Porto blijven. Er was een rechtszaak. Iets met de verzekering, we wisten niet wanneer die klaar zou zijn. En ik had nogal veel aan mijn hoofd destijds. Jij was ziek…’

‘Was het mijn schuld?’ Was dat zo? Zo herinner ik het me niet. Ik kan me herinneren dat ik een jaar of tien, elf was, te jong om objectief naar mezelf of naar de wereld om me heen te kijken. Kwam het door mij dat hij niet naar haar toe kon toen ze hem nodig had?

‘Niet ziek,’ corrigeert hij zichzelf. ‘Maar nadat je moeder zo onverwacht vertrokken was, was je liever niet alleen. Een jaar lang ben ik niet naar het parlement geweest…’

‘Hoe heette het?’ onderbreek ik hem.

Hij kijkt op, duidelijk geërgerd dat hij zijn lijst met klachten over mij als kleine jongen moet afbreken. ‘Wat?’

‘Het schip. Het schip dat zonk.’ Waarom begrijpt hij me niet? Ik buig me bijna naar voren, want de behoefte om te weten – om begrepen te worden – is zo sterk dat mijn lichaam als een magneet naar hem toe getrokken wordt. Ik had het haar moeten vragen. ‘Wat was de naam van het schip? Het schip waarop ze voer. Weet je dat nog?’

‘Natuurlijk niet,’ sputtert hij. ‘Dat was tien jaar geleden.’

‘Maar zij zat erop.’

‘Dat betekent niet dat ik ook weet hoe dat schip heette.’

‘Het zonk.’

Hij staart me aan, en ik heb geen idee of hij opzettelijk of oprecht traag van begrip is. ‘Dat weet ik.’

‘Dus je zou denken dat die naam wel was blijven hangen. Weet je wie de andere helft heeft?’

‘De andere helft waarvan?’

‘Van de verrekijker!’ barst ik uit.

Het is om razend van te worden. Mijn vader kijkt me aan alsof het een absurde vraag is, terwijl het mij toch een van de redelijker vragen lijkt die ik in mijn leven gesteld heb, hoewel ik daar onmiddellijk aan begin te twijfelen. Misschien klink ik in mijn eigen hoofd heel anders dan hoe anderen me horen.

‘Ik wil dit gesprek nu niet met je voeren. Niet voordat je hersteld bent,’ zegt hij.

‘Hersteld waarvan?’ Is er iets mis met me?

‘Voordat je kalmte weer hersteld is. Je moet kalmeren.’

Ben ik niet kalm? Wat is het tegenovergestelde van kalm? Hysterisch? Ik voel me niet hysterisch, maar dit zijn dringende vragen. Vragen van minstens tien jaar oud, die opeens geen seconde meer kunnen wachten. Dat slaat nergens op, idioot.

‘Dit is geen onderwerp om over te redetwisten,’ vervolgt vader, hoewel ik daar helemaal geen aanstalten toe maak. Soms denk ik weleens dat hij niet tegen mij praat, maar tegen een fantasieversie van mij in zijn eigen hoofd, een zoon die een sterkere wil heeft, die slimmer en assertiever is. Hij balt de hand die op het bureau ligt tot een vuist. Onder zijn perkamentachtige huid bollen zijn aderen op; ze hebben de kleur van blauwe plekken en ik zie ze kloppen. ‘Je moeder was daarna nooit meer dezelfde.’

Was ze anders? Ik kan me niet herinneren dat één versie van mijn moeder naar Barbados vertrok en een andere in haar plaats terugkeerde. Ze was aangedaan, natuurlijk. Dat zou iedereen zijn die zoiets overleefd had. Maar de wond sloot zich en werd een litteken. Onlosmakelijk deel van haar.

Tenzij ze de laatste tien jaar langzaam stervende was en ik dat nooit gemerkt heb. Zou zoiets kunnen? Ze is niet overleden aan kanker, de tering of een andere slepende ziekte. Kan het tien jaar duren voordat iemand tijdens een wandeling een voet verkeerd neerzet?

‘En,’ gaat vader verder, ‘haar obsessie met die verrekijker was ongezond. Ik wil niet dat jij net zo ziek wordt als zij.’

Ik kijk naar de gladde, goudkleurige koker in mijn hand. Hij zegt het alsof de verrekijker een flesje gif is waaruit ze elke dag wat dronk totdat ze eraan stierf, en ik nu hetzelfde flesje aan mijn lippen heb gezet. ‘Was ze ziek?’

Hij is stil, en heel even denk ik dat ik hem op een leugen heb betrapt. Maar dan zegt hij: ‘Niet ziek zoals de meeste mensen dat woord gebruiken.’

‘Hoe kon ze ziek worden van een verrekijker?’

Hij perst zijn lippen op elkaar. ‘Dat zei ik niet.’

‘Ben ik ziek?’ Doordat ademen moeilijker wordt, klinkt mijn stem opeens schril. ‘Waarom denk je dat ik hier ziek van zal worden? Het is een verrekijker, geen rat! Waarom verwoord je het zo?’

‘Adrian, alsjeblieft…’

‘Waarom herinner je je de naam van het schip niet?’ Mijn haperende ademhaling maakt het steeds moeilijker om te zeggen wat ik wil. Elk woord voelt als een glasscherf die ik probeer uit te braken. ‘Dat is belangrijk. Dat zou je moeten weten. Ik had het haar moeten vragen. Kunnen we… Is er niet een manier waarop we… Kunnen we het nog achterhalen?’

‘Haal adem.’

‘Dat kan ik niet.’

‘Verdomme, stop daarmee!’ Hij slaat zo hard met zijn hand op het bureau dat de inktpot rammelt in het inktstel. ‘Waarom moet je altijd alles zo ingewikkeld maken? Jij en Caroline, alle twee. Als jullie eenmaal iets in jullie hoofd hebben, hoe belachelijk ook, weigeren jullie het los te laten.’

Ik wil naar boven gaan, in mijn bed kruipen en de dekens over mijn hoofd trekken, waar niemand naar me kijkt of tegen me praat of iets van me vraagt. Ik wil opgeslokt worden zodat ik niet langer ruimte inneem. Ik wil dat deze paniek verdwijnt, of in elk geval gekluisterd blijft aan een aanwijsbare bron. Ik wil mijn gedachten stoppen, al voelt dat even gevaarlijk als voor een op hol geslagen hengst springen.

Voelen andere mensen zich ook soms zo, of ben ik de enige?

Alleen ik en mijn moeder.

Vader wacht terwijl ik moeizaam naar adem hap. Elke keer dat mijn longen me in de steek laten, zie ik hem ineenkrimpen. Als ik eindelijk weer een beetje normaal begin te ademen in plaats van alleen maar te piepen, neemt hij ook een moment om zichzelf te kalmeren – verdomme, wat ben ik jaloers dat hij daar maar een oogwenk voor nodig heeft – waarna hij op rustiger toon zegt: ‘Jij bent niet ziek. Je hebt verdriet.’ De manier waarop hij dat laatste woord uitspreekt, maakt duidelijk hoe onbetamelijk hij het vindt. ‘Maar jouw moeder leed onder omstandigheden die ze besloot niet met jou te delen. Ze was nooit een gezonde vrouw, en deze verrekijker werd een soort talisman voor haar. Hoe zieker ze werd, hoe meer ze erdoor geobsedeerd raakte.’

Tot mijn grote verbazing buigt vader zich plotseling over het bureau heen en legt een hand op de mijne. Bijna onmiddellijk tilt hij hem weer op, en ik heb het gevoel dat het ons allebei spijt dat hij zich verroerd heeft. ‘Ik weet dat je van haar hield, Adrian. Ik weet dat ik nooit op dezelfde manier belangrijk voor je kan zijn als zij. Maar je moet dit begrijpen: wat ze jou liet zien, was slechts een deel van haar. Ze was je moeder, en ze was degene die jij nodig had, maar dat was niet haar hele identiteit.’ Hij pakt het deksel en legt het weer op de doos. Net als eerst neemt hij even de tijd om hem precies langs de rand van zijn bureau neer te zetten. ‘Je mag de verrekijker houden,’ zegt hij alsof hij me een enorme gunst verleent. ‘Maar ik wil niet dat hij voor jou net zo’n obsessie wordt als voor haar. Of dat zij een obsessie voor je wordt. Of haar dood. En ik wil ook niet meer horen dat je je met Edward Davies en zijn radicalen inlaat.’

‘Ik kan Edward Davies moeilijk uit de weg gaan. Ik ga met zijn zus trouwen.’ Het lukt me niet om mijn ongeloof te verbergen.

‘Als je je liever bij hen aansluit dan mejuffrouw Davies in onze familie te verwelkomen, waar onze waarden gelden, dan moeten we de verloving misschien heroverwegen.’

‘Nee, alsjeblieft.’ In gedachten zie ik mezelf over tien jaar, alleen, of erger nog: met iemand die niet Louisa is. Een van de weinige vaste punten in mijn toekomst wordt plotseling van de kaart geveegd, waardoor mijn hele wereld opnieuw ingericht zal moeten worden. ‘Ik beloof dat ik me beter zal gedragen. Echt. Alsjeblieft.’

‘Beperk dan je contact met Edward Davies,’ zegt mijn vader. ‘En laat je moeder in vrede rusten. Ben ik zo duidelijk?’ Als ik niet snel genoeg reageer, snauwt hij: ‘Laat merken dat je me begrijpt, Adrian.’

‘Ja, vader. Ik begrijp je.’

‘Heel goed. Je kunt gaan.’

Ik pak de verrekijker en de trouwring en sta daarna op. Heel even moet ik me aan de rugleuning van de stoel vasthouden om niet te vallen, daarna loop ik naar de deur.

Ik sta al op de drempel, als achter me mijn vader plotseling zegt: ‘Het was Persephone.’

Ik kijk over mijn schouder. ‘Wat?’

Hij leunt met zijn ellebogen op het bureau en heeft zijn vingers tegen zijn voorhoofd gedrukt. Hij draagt zijn trouwring nog, een dunne gouden band, die hij onlangs gepoetst moet hebben, want hij glanst. ‘Of… Nee, het moet Persephone zijn geweest. Ze spelde het in elke brief verkeerd.’

‘Waar heb je het over?’ vraag ik.

‘Dat was de naam van het schip waarop ze voer,’ antwoordt hij. Daarna laat hij zijn handen zakken en knikt een keer. De kwestie is afgedaan. ‘De Persephone.’

3

Louisa laat de volgende ochtend een kaartje afgeven, en ik ga na de lunch bij haar langs.

Imogene, de vrouw met wie Edward al bijna tien jaar samenwoont, geeft me bij de deur een knuffel, maar het kost me moeite erop te reageren, alsof ik niet omhelsd maar neergestoken word.

‘Dat was me het dagje wel, gisteren, hoorde ik.’ Ze wrijft met haar handen langs mijn armen op en neer alsof ze me warm wil krijgen. ‘Was je vader boos op je?’

‘Hij was… niet blij.’ Dat is het understatement van de eeuw. ‘Waar is Lou?’

‘In de bibliotheek,’ antwoordt ze, maar haar hand op mijn arm stuurt me de andere kant op. ‘Edward wil je eerst even spreken. Hij is in de eetkamer.’

Lieve help, hoe kan één zinnetje zo veel angst oproepen? Ik begin te zweten, hoewel ik nog maar net binnen ben uit de voorjaarskou.

Edward zit alleen aan de lange tafel, zonder pruik, en strijkt met zijn hand over zijn gemillimeterde haar terwijl hij zit te lezen in een van de documenten die voor hem liggen. Als ik klop, kijkt hij op, en opeens zie ik dat boven op die enorme stapel mijn Everyman-pamflet ligt.