De Hoofdzaken-serie bij Blossom Books

Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit – Bianca Toeps

Ik ben autastisch! – Bianca Toeps en Esther Walraven (8+)

Druks. Mijn (on)rustige leven met AD(H)D – Francien Regelink

Gevalletje borderline – Kathelijn Hulshof

Een steekje los. Leven met angst – Iris ter Haar

Ga gewoon wat leuks doen. Leven met depressie – Aafke Romeijn

Eetgestoord – Charlotte Simons

Spiegeltje spiegeltje aan de wand. Ik ben de lelijkste van het land – Maaike Schmitz

Colofon

Vertel de wereld wat je vindt van #SpiegeltjeSpiegeltje

Vind de auteur: @maaike_schmitz

Vind de uitgever: @blossombooks

NUR 770, 863

© 2023 Blossom Books

© 2023 Maaike Schmitz

Foto’s en omslagontwerp: Bianca Toeps

Visagie omslagfoto: Charlotte van Beusekom

Opmaak binnenwerk: Studio L.E.O.

In dit boek wordt geciteerd uit de DSM-5. Daarvoor is de volgende editie geraadpleegd: American Psychiatric Association, Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen (DSM-5), Nederlandse vertaling van Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition. Amsterdam: Uitgeverij Boom. 2014. 1e druk.

Alle rechten voorbehouden, inclusief het recht van reproductie in zijn geheel of in gedeelten, in welke vorm dan ook.

Wil je ons iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mailtje naar info@blossombooks.nl of vind ons op blossombooks.nl.

Speciaal voor jou

Al bijna vijftien jaar sta je naast me en houd je mijn hand vast wanneer dat nodig is. Dat onze liefde tegen alles bestand is, blijkt wel als we terugkijken op de laatste vijf jaar. Vijf jaar waarin we trouwden en twee prachtige kindjes mochten krijgen, maar ook vijf jaar waarvan een gedeelte heel donker en zwart was. Zonder jou had ik nooit de kracht en het geloof gehad dat ik uit dat donkere gat kon klimmen.

Jij bleef in mij geloven, in ons geloven.

Daarvoor ben ik je eeuwig dankbaar.

Ik hou van je.

That

I would be good even if I did nothing

That I would be good even if I got the thumbs down

That I would be good if I got and stayed sick

That I would be good even if I gained ten pounds

That I would be fine even if I went bankrupt

That I would be good if I lost my hair and my youth

That I would be great if I was no longer queen

That I would be grand if I was not all knowing

That I would be loved even when I numb myself

That I would be good even when I am overwhelmed

That I would be loved even when I was fuming

That I would be good even if I was clingy

That I would be good even if I lost sanity

That I would be good whether with or without you

– Alanis Morissette

Voorwoord

Ik kom met de trein aan op Amsterdam Centraal. Ik ben op weg naar een sollicitatiegesprek en voel me onwijs zenuwachtig. Niks raars natuurlijk, die zenuwen zal iedereen in deze situatie wel herkennen. Het is druk en het duurt even voordat ik uit kan stappen. Zodra mijn voeten het perron raken, kijk ik om me heen en scan de menigte die op weg is naar de uitgang. Ik zie een vrouw net iets te lang naar me kijken. Onbewust spannen mijn spieren zich aan en het koude zweet breekt me uit. Vlug kijk ik weg – maar vang dan de blik van twee tieners die in de lach schieten. Mijn hoofd begint te tollen en mijn gedachten vliegen alle kanten op. Je hebt vast een gigantische kale plek op je hoofd, zij zien het ook. Daarom moeten ze zo hard lachen. Zie je wel, er is iets mis met je.

Mijn ademhaling versnelt en ik begin nu echt in paniek te raken. Nog steeds sta ik op dezelfde plek op het perron. Ik voel niet eens dat er mensen tegen me op botsen omdat ik in de weg sta, mijn angstgedachten zijn inmiddels te overheersend. Ik moet hier zo snel mogelijk weg. In mijn vlucht bots ik tegen een man in pak. Ik mompel een verontschuldiging, maar als ik hem aankijk zie ik enkel pure walging. De tranen branden inmiddels in mijn ogen. Weg, weg, weg!

Mijn vlucht naar de toiletten lijkt uren te duren. Ik fixeer mijn blik op de grond en probeer met niemand meer contact te maken. De roltrap af, naar links en door de ov-poortjes. Eenmaal aangekomen bij de toiletten ren ik een van de hokjes in en draai de deur op slot. Ik gooi de wc-deksel omlaag en laat me op de toiletpot zakken. Ik probeer mijn ademhaling onder controle te krijgen. Ik weet dat er nu maar één ding is dat me rustig kan maken: ik moet in de spiegel kijken en snel ook, anders kom ik nog te laat voor mijn sollicitatie.

Ik verzamel al mijn moed en draai de deur weer van het slot. Ik loop richting de wasbakken. Een snelle blik, meer sta ik mezelf niet toe. Ik scan vlug mijn gezicht: geen gekke vlekken, niks tussen mijn tanden en geen kale plekken te zien. Meteen daarna doe ik een stap opzij zodat mijn spiegelbeeld weer verdwijnt. Ik blaas mijn ingehouden adem uit. De paniek ebt weg en mijn hoofd wordt rustig. Voor nu.

Hé, hallo. Wat fijn dat je dit boek open hebt geslagen, wat je reden ook is: nieuwsgierigheid, interesse, of misschien herkende je jezelf in de tekst op de achterflap. Ik ben blij dat je er bent. Mijn grootste doel met dit boek is om je een kijkje te geven in het hoofd van iemand met BDD.

Wat je hierboven hebt gelezen is helaas geen momentopname. Er zijn dagen dat dit gevecht zich urenlang kan afspelen. Keer op keer. Alsof er in mijn hoofd een kapotte langspeelplaat zit. Gedachten die maken dat de waarde die ik geef aan de mening van anderen over mijn uiterlijk ongekend hoog is. Zo hoog dat soms de simpelste dagelijkse handelingen moeilijk uit te voeren zijn. Handelingen als tandenpoetsen, haren borstelen of make-up opdoen.

In dit boek neem ik je mee in mijn leven met Body Dysmorphic Disorder. Ik hoop je te laten zien en vooral ook te laten voelen dat de vaak gehoorde woorden ‘Maar je bent toch niet lelijk dus wat zeur je nou’ niet helpen bij wat er in mijn hoofd omgaat. Body Dysmorphic Disorder is zo veel meer dan jezelf niet mooi vinden.

Naast dat ik je meeneem in mijn verhaal, neem ik je ook mee op mijn zoektocht naar het verhaal achter BDD. Ik ga in gesprek met verschillende mensen die in mijn zwaarste BDD-periode van grote invloed waren op mij. Zo spreek ik dr. Nienke Vulink van het AMC: de arts die me uiteindelijk de diagnose gaf, en ga ik twee jaar later nogmaals in gesprek met Anna Nooshin. Zij interviewde mij voor haar documentairereeks Mooier wordt het niet over mijn stoornis, en dit keer draai ik de rollen om. Maar ook praat ik met mijn man: hoe was het om te leven met iemand die vanwege haar uiterlijk niet meer verder wilde?

Mezelf laten zien aan de buitenwereld is elke dag een gevecht. Het uitbrengen van dit boek voelt als het beklimmen van de Mount Everest. Met mijn kop op de voorkant, in boekhandels waar iedereen me kan zien en er wat van kan vinden. Een grotere ‘fuck you’ tegen mijn Body Dysmorphic Disorder bestaat er niet.

Als je me dit enkele jaren geleden had verteld, had ik je heel hard uitgelachen. Maar, spoiler alert, dit boek heeft best een happy ending, al moet ik daar nog elke dag keihard voor knokken. Dat bleek ook wel weer tijdens dit schrijfproces. Zo vroeg mijn uitgever me tijdens een van onze eerste gesprekken: ‘Weet je wel zeker dat je dit aankunt?’ Een terechte vraag, en hoewel ik toen volmondig ja zei, zijn er in het proces ook zeker wel twijfels geweest. Eigenlijk al direct na het tekenen van het contract.

Vrijwel meteen merkte ik weer de extra focus op mijn uiterlijk. In de Hoofdzaken-reeks is het gebruikelijk dat de schrijver van het boek daar zelf op staat, en de coverfoto moest al snel geschoten worden. Dat het zó snel zou gaan wist ik van tevoren: de vaste fotograaf van de reeks is maar enkele dagen per jaar in Nederland en er stond net een bezoek gepland. Het maakte de spanning er niet minder om. De checklist in mijn hoofd was eindeloos. Naar de kapper, check. Nagels laten doen, check. Een paar kilo afvallen, nog steeds geen check. Zo kan ik nog wel even doorgaan.

Misschien denk je nu: dat soort lijstjes maak ik ook wel eens, maar ik heb toch geen BDD? Klopt. Het grote verschil tussen jou en mij is de nóódzaak ervan. Als ik al die punten niet kan afvinken, wordt de afspraak met de fotograaf voor mij onmogelijk. Zonder de vinkjes voel ik me te lelijk om op een boek te staan. Onzin natuurlijk – die paar kilo’s, kapper en rode nagellak veranderen niet wie ik ben. Ik heb alle kennis die ik tijdens therapie heb opgedaan nodig om het lijstje mentaal te verscheuren. En dat blijft moeilijk.

Waarom ik dit boek dan toch heb geschreven en jullie nu net naar mijn kop op de voorkant hebben gekeken? Juist om die middelvinger op te steken en tegelijkertijd mijn hand uit te steken naar degenen die een beetje hoop nodig hebben. En misschien nog wel belangrijker: om mezelf te blijven uitdagen om het gevecht met BDD aan te blijven gaan.

Want dat stemmetje van die checklist mag nooit meer winnen.

Hoofdstuk 1.
#bdd, wat is het precies?

Column: Er was eens…

Als verse brugpieper maakte ik me samen met een van mijn beste vriendinnen klaar om naar ons eerste discofeest te gaan. Die vriendin is in mijn herinnering het type dat nooit een pukkeltje, bultje, vetje of überhaupt iets afwijkends had. Populair bij alle jongens en met een grote mond, waardoor de zekerheid van haar afstraalde. Ik keek tegen haar op, en flink ook.

Onze vriendschap was intens. We zagen elkaar dagelijks en deelden alles met elkaar. Ondertussen heb ik haar al minstens twintig jaar niet meer gesproken. Haar vriendschap bood me toen veiligheid, maar haar openheid en directheid blijken me tot de dag van vandaag te beïnvloeden. Zo ook het moment voor het feest.

We waren in haar slaapkamer en ik twijfelde over wat ik aan moest doen. Ze dook in haar kast en gooide verschillende kledingstukken mijn kant op. ‘Kom, doe niet zo preuts en pas het gewoon!’ Ik trok aarzelend mijn broek naar beneden. Opeens klonk er een gil. Ik keek op en zag haar naar mijn benen wijzen. Doodnormale puberbenen, die door het groeien van mijn bilpartij (ja, die is nou eenmaal aanwezig) gesierd werden door striae. Ze maakte kokhalsneigingen en vroeg met een vies gezicht wat ik in hemelsnaam op mijn benen had zitten. Ik trok razendsnel mijn broek weer aan en wuifde het weg. De tranen brandden in mijn ogen en ik schaamde me kapot. Zelf draaide ze zich weer om en ging verder met waar ze mee bezig was. Alsof het moment van net niet gebeurd was.

Ik betwijfel of zij zich dit moment nog herinnert, of dat ze zich überhaupt bewust was van de invloed van haar woorden. Waar het bij haar waarschijnlijk enkele minuten later uit haar gedachten was verdwenen, zorgde het er bij mij voor dat niemand mijn benen meer te zien kreeg. Naar het zwembad ging ik niet meer en ook het strand zag ik jarenlang alleen in de winter.

Shorts of rokjes kwamen mijn kast niet meer in. Ik wilde niemand lastigvallen met mijn lelijke benen. Nooit meer wilde ik het risico lopen op nog zo’n reactie als die van haar. En heel eerlijk: eigenlijk weet ik niet waarom ik dit in de verleden tijd schrijf. We zijn dik twintig jaar verder maar die shorts en rokjes ontbreken nog steeds in mijn kast. Het strand of het zwembad? Daar kom ik alleen als het echt moet – en dan ook nog zo bedekt mogelijk. Nooit heb ik meer tevreden naar mijn benen kunnen kijken.

Mijn hele tienertijd was ik flink onzeker. Ik zocht continu bevestiging bij anderen om me beter te kunnen voelen. Maar welke puber doet dat niet? Je wilt erbij horen en geliefd zijn. Niemand bedacht dus ook dat er wel eens een groter probleem achter die onzekerheid kon zitten.

Gelukkig waren die jaren zeker niet vervelend. Ik had een flinke groep vrienden om me heen en kon mijn draai op de middelbare school prima vinden. De dingen die me onzeker maakten of voor drukte in mijn hoofd zorgden, ging ik gewoon uit de weg. Echt populair was ik niet, maar ik was ook geen mikpunt van pesterijen.

Toch begon ik zo rond mijn achttiende wel eens twijfels te krijgen. Iedereen om me heen kroop uit die onzekere puberfase en begon uit te vliegen, maar bij mij leek het omgekeerde te gebeuren. Mijn onzekerheid over mijn uiterlijk nam alleen maar toe. Dat zorgde ervoor dat ik juist meer en meer in mijn schulp kroop. Ik wilde me verstoppen voor de buitenwereld, had geen behoefte aan nieuwe contacten en jongens hield ik het liefst op afstand. Ik kon me niet voorstellen dat iemand op mijn uiterlijk zou vallen.

Dat er meer achter mijn onzekerheid zat, daar kwam ik pas jaren later achter. Elke negatieve opmerking over mijn uiterlijk staat in mijn geheugen gegrift. Of het nu bedoeld was als grapje of als pesterij: ze staan op mijn lange lijst van onvolkomenheden. Wat mijn beste vriendin tegen me zei zal misschien niemand in de koude kleren gaan zitten; het was immers best bot, ook voor beste vriendinnen die eerlijk tegen elkaar willen zijn.

Maar mij beïnvloedt het niet even, het beïnvloedt me mijn hele leven.

Eén zo’n opmerking zorgt bij mij voor een focus. Een focus op iets wat in mijn ogen te walgelijk is om aan anderen te tonen. Hoe het toch kon dat hier pas jaren later een stempel op werd gedrukt? Dat is eigenlijk heel simpel: ik kon mijn angst makkelijk verbergen. Mijn benen liet ik gewoon niet meer aan anderen zien, op mijn slechte huid smeerde ik een flinke dosis make-up en ook mijn blubberbuik bleef verstopt onder een T-shirt.

Pas toen ik me ging focussen op een lichaamsdeel dat voortdurend zichtbaar is voor de buitenwereld, ging het echt mis.

1.1. Body Dysmorphic Disorder

Ik vraag me af of je überhaupt wel eens van de afkorting BDD hebt gehoord. Ik had dat namelijk niet, tot ik er via sociale media bij toeval op stuitte. Bijna iedereen kent wel de ‘grote’ psychische aandoeningen zoals depressie, anorexia, autisme of AD(H)D, maar BDD doet vaak geen belletje rinkelen. Als ik iemand vertel waar ik mee worstel, moet daar altijd een heel verhaal omheen. Vaak word ik vreemd aangekeken en krijg ik de reactie: ‘Maar je bent toch gewoon mooi?’ Meestal is dat het einde van het gesprek. Ik heb geleerd het maar zo te laten. Mensen willen soms gewoon niet verder kijken dan dat, en dat is ook oké.

BDD is de afkorting van ‘Body Dysmorphic Disorder’. Een hele mond vol, er is niet voor niks een afkorting van.1 Aan de Nederlandse vertaling heb je ook niks: ‘morfodysfore stoornis’ wordt het in het Nederlands genoemd. Het is tijd voor een beetje extra uitleg.

Zelf sta ik altijd een beetje te hakkelen bij de vraag wat BDD precies is. Ook tijdens het schrijven van dit boek heb ik me meerdere malen afgevraagd of ik het wel juist overbracht. Ik weet hoe míjn BDD is. Hoe het stemmetje in míjn hoofd míjn leven beïnvloedt als ik er niet continu tegen vecht. Maar hoe artsen de ziekte zien of hoe ze tot een diagnose komen, daar had ik eigenlijk nauwelijks weet van. Misschien is het ook wel daarom dat ik zo opzag tegen het schrijven van dit hoofdstuk.

Ik wist meteen: dit kan ik niet alleen. Om BDD echt te begrijpen, is gedegen uitleg belangrijk, en die kan ik gewoonweg niet uit mijn mouw schudden. Ik ben geen arts. Gelukkig wist ik wel waar ik moest zijn voor de nodige back-up: tijdens mijn zwaarste BDD-jaren heb ik namelijk therapie gevolgd in het Amsterdam UMC, locatie AMC. Dit academische ziekenhuis is een van de weinige in Nederland waar je met BDD terechtkunt. Dit komt mede door de inzet van Nienke Vulink, psychiater en hoofd van de afdeling Angststoornissen in dit ziekenhuis. Zij ontwikkelde samen met collega’s een unieke aanpak voor BDD-patiënten en doet doorlopend onderzoek naar de verbetering daarvan.

Door mijn openheid in de media was er ook na mijn therapie meerdere malen contact tussen mij en mijn voormalige therapeuten Sylvia en Marthe. Zo werkten we onder andere samen aan de documentairereeks Mooier wordt het niet. En omdat ik tijdens mijn therapiesessies altijd heel hard riep dat ik ooit een boek zou schrijven, keken ze niet raar op toen ik vertelde dat ik het echt ging doen. Ze waren meteen enthousiast en bereid om me te helpen. Dus met hen als back-up lukte het me eindelijk om de eerste letters van dit hoofdstuk op papier te krijgen.

Ik probeer je zo veel mogelijk in mijn woorden uit te leggen wat BDD inhoudt, hoe de definitie in de DSM-5 staat, waarom dit zo van belang is en hoe dit raakt aan mijn persoonlijke verhaal. Nienke, Sylvia en Marthe hebben meegelezen en me waar nodig gecorrigeerd om een zo duidelijk mogelijk beeld neer te kunnen zetten.

Om dit boek te kunnen schrijven heb ik mijn dossier opgevraagd bij het AMC, al was het tegen de wens van zowel Marthe als Sylvia. Ze raadden het me af omdat het te confronterend zou kunnen zijn. Toen ik het document dan ook in mijn mailbox kreeg, was ik best nerveus. Wat zou er allemaal in staan? Tachtig pagina’s vol met aantekeningen over elk therapiemoment dat ik in het AMC had gehad. Ik heb ze allemaal gelezen, en het was alsof ik even terug in de tijd werd gegooid. Negativiteit heb ik er niet door ervaren, ik vind het juist fijn om dit dossier te hebben. Het voelt bijna als een dagboek! In de volgende hoofdstukken vind je er stukjes uit terug. Onwijs persoonlijk, maar het laat zien hoe de therapeuten me stapje voor stapje vooruithielpen.

Het ziektebeeld

Door de titel van mijn boek heb je misschien al een idee waar mensen met BDD mee worstelen. En als je Google erop naslaat is het eerste wat je vaak vindt dat mensen met BDD, ik dus, obsessief bezig zijn met hun uiterlijk. Daar gaan meteen mijn nekharen van overeind staan. Het voelt zo namelijk alsof het een keuze is. Dat iemand met BDD voor de lol urenlang voor de spiegel staat omdat diegene zo ijdel is dat alles perfect moet zijn. Nee, het is geen keuze, het overkomt je. Ik zeg dan ook liever dat mensen met BDD een te grote, ongezonde waarde hechten aan (delen van) het uiterlijk. En in mijn geval weegt de mening van een ander nog vele malen zwaarder dan die van mezelf. Want als ík het al weerzinwekkend vind om naar mezelf te kijken, hoe moet een ander dat dan wel niet ervaren?

Een persoon met BDD ontwikkelt een focus op een bepaald deel van zijn of haar lichaam. Deze focus is zo hevig dat andere delen niet meer gezien worden. Het complete plaatje ontbreekt. Dit is geen keuze: een combinatie van genetische kwetsbaarheid, het meemaken van een zeer stressvolle en/of traumatische gebeurtenis en persoonlijkheidskenmerken als perfectionisme en een laag zelfbeeld maakt dat BDD zich kan ontwikkelen. Doordat deze focus zulke heftige vormen aanneemt, ontstaan negatieve gedachten van walging, somberheid en schaamte. Deze emoties zijn regelmatig zo heftig dat een depressie ontstaat.

Om van al deze gevoelens af te komen, ontwikkelt iemand met BDD vaak rituelen of vermijdingsgedrag. Een aantal bekende rituelen zijn het veelvuldig en langdurig controleren van je beeld in de spiegel. Jezelf urenlang vergelijken met anderen en het negatieve gebied zwaar camoufleren. Of juist het tegenovergestelde: de spiegelmijders. Het komt voor dat patiënten soms jarenlang hun spiegelbeeld niet kunnen verdragen. Niet alleen in de spiegel, maar ook niet in spiegelende oppervlakken.

Deze gedragingen komen voort uit de wil om de negatieve gedachten te ontlopen, maar zorgen juist voor een tegenovergesteld effect. De gedachten worden juist heviger en er ontstaat een vicieuze cirkel. Tijdens mijn therapie kreeg ik onderstaand schema te zien. Dit toont perfect hoe deze vicieuze cirkel in elkaar steekt. Zonder therapie is het heel moeilijk om hier zelf uit te breken, juist omdat je zo veel factoren tegelijk moet aanpakken.

DSM-5

Zoals je misschien in de andere boeken uit deze reeks al hebt gelezen, wordt binnen de psychiatrie gebruikgemaakt van een aantal formele criteria die staan in de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders): een Amerikaans handboek dat gebruikt wordt als classificatiesysteem voor verschillende psychiatrische aandoeningen. Inmiddels zijn we aangekomen bij de vijfde versie van het boek, vandaar de 5 als toevoeging. In het boek staan diagnostische criteria die wereldwijd gebruikt worden en waardoor er meer uniformiteit wordt gecreëerd tussen artsen onderling. BDD wordt als ziektebeeld sinds het derde deel (1987) benoemd, maar pas in dit vijfde deel zijn de criteria echt goed vastgelegd. In Nederland worden deze criteria niet alleen gebruikt door psychiaters en psychologen, maar ook door zorgverzekeraars. Zonder een aan de DSM-5 gekoppelde diagnose worden behandelingen vaak niet vergoed.

BDD staat in de DSM vermeld onder de morfodysfore stoornis, oftewel een stoornis in de lichaamsbeleving. Volgens dit boek zou iemand met BDD moeten voldoen aan de volgende classificatiecriteria:

A. Preoccupatie met een of meer vermeende misvormingen of onvolkomenheden in het uiterlijk die door anderen niet waarneembaar zijn, of door hen als onbeduidend worden beschouwd.

Mensen met een morfodysfore stoornis worden erg in beslag genomen door het idee dat een of meer aspecten van hun uiterlijk er abnormaal uitzien. Zij kunnen deze gebieden omschrijven als onaantrekkelijk, vervormd, misvormd, lelijk, afschuwelijk of ‘niet goed’. Het belangrijkste probleemgebied van deze mensen is vaak het gezicht of het hoofd, met een focus op huidgebreken, defecten, vlekken, rimpels, littekens of vermeende acne. Meestal zijn deze mensen meerdere uren per dag met hun uiterlijk bezig.

B. Op een bepaald moment tijdens het beloop van de stoornis heeft de betrokkene in reactie op de ongerustheid over het uiterlijk repetitieve handelingen verricht (zoals zichzelf controleren in de spiegel, zich excessief uiterlijk verzorgen, aan de huid pulken, of om geruststelling vragen) of psychische activiteiten uitgevoerd (zoals het eigen uiterlijk vergelijken met dat van anderen).

Alle mensen met een morfodysfore stoornis voeren op een bepaald moment in hun ziektebeloop repetitieve, tijdrovende handelingen uit in reactie op hun preoccupaties. Deze handelingen zijn gericht op het onderzoeken, verbeteren, gerustgesteld worden over, of het verbergen van het vermeende gebrek. De handelingen worden vaak als ‘compulsief’ beschreven in de zin dat de drang om ze uit te voeren sterk is en moeilijk is te weerstaan. Ze worden soms aangeduid als ‘zelfbeschermingsgedrag’, wat betekent dat ze worden uitgevoerd om een gevreesde catastrofe te voorkomen (bijvoorbeeld het camoufleren van een vermeende lijkbleke huid met bronzer om een negatief oordeel van andere mensen te voorkomen).

C. De preoccupatie veroorzaakt klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen.

Dit criterium onderkent dat mensen met een morfodysfore stoornis vanwege hun zorgen over het uiterlijk klinisch significante beperkingen ervaren in het sociale of beroepsmatige functioneren, of in het functioneren op andere terreinen. Ze hebben ook een slechte kwaliteit van leven; ongeveer 25 procent van de mensen met de stoornis voelt zich zo ongelukkig dat ze op enig moment in hun leven een suïcidepoging doen. De ernst varieert echter, en sommige betrokkenen leiden ondanks de lijdensdruk en beperkingen die zij ervaren een relatief normaal leven.

D. De preoccupatie met het uiterlijk kan niet beter worden verklaard door de ongerustheid over lichaamsvet of het gewicht bij iemand van wie de symptomen voldoen aan de criteria voor een eetstoornis.

Een hoop moeilijke woorden, maar tijdens het lezen van bovenstaande kan ik niet anders doen dan knikken. Ik voldoe eraan, en nog belangrijker misschien: ik herken mezelf in al deze punten.

Uit mijn dossier:

DSM-5 classificatie 307.5 BDD met gering realiteitsbesef

Concluderend is er sprake van BDD tegen een achtergrond van afhankelijke persoonlijkheidstrekken bij iemand die in aanleg kwetsbaar is voor angst- en stemmingsklachten.

1. Ik zal je dan ook niet het hele boek lang vermoeien met de volledige term, maar vanaf nu alleen de afkorting gebruiken.

1.2 De oorzaak

De grote vraag is: waarom krijgt iemand BDD? Er lijkt nog steeds geen duidelijk aanwijsbare reden voor het ontstaan van BDD. Wel is er in onderzoek al naar voren gekomen dat er drie factoren zijn die gezamenlijk grote invloed hebben op de ontwikkeling ervan.

Persoonlijkheidskenmerken

Een van die drie factoren zijn persoonlijkheidskenmerken, met als stip op nummer één: perfectionisme. Logisch natuurlijk: als je alles in je leven tot in de puntjes verzorgd en geregeld wilt hebben, dan is je uiterlijk meestal geen uitzondering daarop.