Roman fan in hielmaster

Kolofon

ISBN: 978 94 6365 056 4

Earste printing 2018

© 2018, Niko de Mus

Utjouwerij Elikser

Ossekop 4

8911 LE Ljouwert

Til: 058 – 289 48 57

www.elikser.nl

Foarmjouwing binnenwurk en omslach: Evelien Veenstra

Mei tank oan Jan Breimer fan itnijs.nl foar goerie.

Utjefte fan dit boek waard mei mooglik makke troch de provinsje Fryslân

Neat út dizze útjefte mei fermannichfâldige wurde, opslein yn automatisearre gegevensbestannen en/of iepenbier makke troch middel fan print, fotokopy, mikrofilm of op hokfoar oare wize ek, sûnder foarôfgeande skriftlike tastimming fan de útjouster.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the publisher.

Roman fan in hielmaster

Niko de Mus

1. In goed minske

In goed minske

Nikodemus hat trije learlingen. De earste freget oan Nikodemus:

“Wa of wat is God?”

Nikodemus jout as antwurd:

“Hy is it Goede en Hy is de Goede. Wy minsken kinne allinnich in sinfolle relaasje hawwe mei wat libben is. Dêrom is God foar ús De Goede. As God foar ús de Goede is, dan kin Hy yn ús wurksum wêze. Hy is ús Heit.”

De twadde learling freget: “Wa is Jezus Kristus?”

Nikodemus jout as antwurd:

“Jezus Kristus is it gewisse, de kennis fan wat goed en ferkeard is. Hy is it fertrouwen yn meiminsklikheid. Hy is de wil ta it Goede. Hy is de Soan fan God. Hy is it fûnemint dat yn ús allegearre oanwêzich is. Op dat fûnemint kinne wy in sinfolle relaasje mei Him oangean as mei in freon. Dan kin Hy nei ús harkje en wat werom sizze. Wy hawwe wa’t wy leaf hawwe yn ús talitten en prate mei har en harkje nei har, ek at se net liiflik oanwêzich binne. Lit Jezus Kristus ta as freon, as beminde, as liedsman, as meiminske.”

De tredde learling freget:

“Wat is de hillige Geast?”

Nikodemus jout as antwurd:

“As wy freonskip slute mei Jezus Kristus en Him as liedsman erkenne, dan folgje wy Him nei op syn Wei. Hy is dan wurksum yn ús geast, yn ús libben, yn wat wy dogge en wat ús oerkomt. Dy wurksumens neame wy de hillige Geast. De hillige Geast is Jezus Kristus yn syn ferskining oan ús as treaster en helper.”

Wolst in goed minske wêze of net?

Ast in goed minske wêze wolst,

bist in freon fan God

want God is it Goede.

Hy is de heit fan it Goede,

do bist it bern fan it Goede.

Sa bisto net allinnich.

Do kinst it Goede op ’e wrâld sette

asto it bern fan it Goede wêze wolst.

It Bern dat it Goede is

Dit is in ferhaal oer it Wêzen yn de Uneinichheid. It Wêzen is de Skepper fan ’e Uneinichheid. Hy bejout him yn syn einige skepping, syn universum. Hy set dat út nei de ierde ta dy’t er makke hat. Hy sil ús sjen litte wat de minske is en wat de minske wêze kinne soe. Hy sil mei ús fiere en Hy sil mei ús lije. Hy sil ús leare hoe’t wy libje moatte. God wurdt minske. De Heit wurdt Soan.

Hy kiest in frou as mem. Har namme is Maria, en sy rekket yn ferwachting. De namme fan it Bern op ierde is Jezus. Syn muoike is Elizabet. Sy is yn dyselde snuorje yn ferwachting fan in jonkje. Dy sil Johannes de Doper hjitte. Maria giet by har nicht op besite. As de nichten inoar sjogge, sjongt Elizabet dit gedicht:

Ave Maria, mem fan God

fol fan genede, de Hear is mei dy.

Seinige bisto ûnder de froulju

en seinige is de frucht fan dyn bûk.

Do setst ús rêder op ’e wrâld.

hillige faam, Maria, bid foar ús minsken,

no en yn ’e oere fan ús dea. Amen.

En Maria sjongt dit gedicht as antwurd:

Ik meitsje grut de Heare,

syn Bern waakst yn myn bûk.

Altyd wie ik de minste,

no krij ik dizze ear.

Syn macht is net te kearen,

ûneinich is syn hert.

Hy stipet wa’t Him leaf hat,

wa’t Him yn eare hâldt.

Myn skat is yn ’e himel

en de himel is yn my.

Maria en Elizabet bliuwe byinoar oant Johannes de Doper op ’e wrâld kommen is. Dêrnei geane Maria en har man Jozef werom nei har wenplak Nazaret ta.

It Ljocht fan in Stjer

Underweis, as Maria en Jozef yn Betlehem oankommen binne, brekt har wetter. Yn ’e herberch is gjin plak dat se giet op ’e krêbe yn ’e skuorre lizzen en dêr komt Jezus op ’e wrâld. Sa is it berntsje syn earste ferbliuwplak in plak dêr’t bisten komme om te iten en te drinken en nije krêften op te dwaan. En der komt fuort oanrin fan skiep en har hoeders en in okse en in ezel.

Trije wize keningen krije de geast en sjogge in grut ljocht oan ’e himel. Dat sette se nei en sa komme se by it fleurich selskip yn ’e skuorre. De keningen bûge foar it bern en biede kostberheden oan dy’t se meinommen hawwe: mirre, wijreek en in gouden kroan opkreaze mei roazen, fan in keninkryk dat net fan dizze wrâld is. Dêrnei geane de keningen werom om har eigen folken te hoedzjen en te noedzjen oant de folken ien wurde sille yn ús Heit dy’t yn ’e Uneinichheid is.

It Wurd fan in Doper

Yn it begjin is it Wurd en it Wurd is by God en it Wurd is God. Dit hjir wie yn it begjin by God yn syn Uneinichheid.

Alles komt troch Him ta bestean en bûten Him ûntstiet neat. Wat ûntstien is, hat libben yn Him en it libben is it ljocht fan ’e minsken. En it ljocht skynt yn ’e tsjusterens en de tsjusterens kin it ljocht net oan.

It wiere ljocht is der, it ljocht dat alle lju beljochtet en dat nei de wrâld kommen is. It kaam op ’e wrâld, in wrâld dy’t troch ljocht ta bestean kommen is, mar de wrâld wol it ljocht net erkenne.

It ljocht is yn syn eigen hûs kommen, mar de minsken hawwe him net allegear opnommen. Dy’t him opnimme, krije it fermogen om bern te wêzen fan God. Ut God binne se werberne, en ierdske begearten triuwe har net langer del. Ik doop mei wetter, mar Hy doopt mei ljocht.

Ja, it wurd is fleis wurden. Hy is by ús kommen te wenjen en wy ha syn gloarje sjoen, de gloarje fan it Bern fan God, fol fan wierheid en genede. Hy hat ús leard om it hert fan syn Heit te kennen en it lijen fan ús meiminsken ûnder eagen te sjen.

Sjoch dan, dêr, dêr is it Laam fan God. Hy nimt de lêst fan dyn lijen wei. Yn Him losse sear en sûnde har op en de skuld dy’t wy oan oaren hawwe en de skuld fan oaren oan ússels. Hy is wetter, Hy is ljocht, Hy is brea, Hy is de libbensazem.

Sjoch dan, it is Gods Soan. Doch dyn eagen iepen en sjoch nei binnen ta en moetsje Him yn in keninkryk dat yn dy is.

Giet der yn ’e Uneinichheid

wat goeds beskûl dat om my jout,

in Wêzen sêft fan aard en myld

dat hoopt dat ik it Goede kies?

Fielt It him oansprutsen troch my

no’t ik om al myn fouten rou,

no’t ik in byldnis foarmje fan

in Wêzen dat op my fertrout?

Fielsto dy oansprutsen troch my

no’tsto om it ferline roust

no’tsto in byldnis foarmest fan

in Wêzen dat op dy fertrout?

Giet der yn ’e Uneinichheid

in Wêzen skûl dat om ús jout

en hâldt dat Wêzen wier fan my

al doch ik altyd dingen fout?

2. De learaar dy’t lijers better makket

Sykje God

Johannes de Doper is yn ’e woastyn en doopt dêr minsken út Judeä en Jeruzalem. Dêrtroch komme se tichter by God en fielle hoe’t har minsklike tekoartkommingen har ferjûn wurde.

Ik set der út Nazaret yn Galileä wei op ta en freegje him:

“Wat seisto oer dysels?”

Hy antwurdet:

“Ik bin in roppende yn ’e woastyn, mar no is myn bea ferheard.”

Ik sis him: “Doop my.”

Sa meitsje wy it paad fan de Hear rjocht.

En dêr bart it dat ik in mystike ûnderfining, in Godsûnderfining, krij.

Ik ûnderfyn God

As ik trochwiet út it wetter omheech kom, sjoch ik dat de himel iepenskuort.

Ik fiel dat God yn my sykhellet.

Ik hear wurden út syn mûle.

Do bist myn bern.

Yn dy haw ik in wolbehagen.

Ik hâld fan dy.

Yn ferlieding

Dêrmei driuwt Gods azem my fjirtich dagen de woastyn yn.

Dêr ferwurkje ik it ûntsachlike dat my oerkommen is.

En dêr wurd ik hifke.

De ferlieding beset my en wurd in keapman yn kostbere stiennen, dat ik se ruilje om de earmen brea te jaan. Mar ik sis tsjin mysels, de minske libbet net fan brea alinne, mar fan alles dat út Gods mûle komt.

De ferlieding beset my en hifkje God troch fan de timpelpoarte te springen en te sjen oft Hy my rêde sil. Mar ik fiel fuortdaalks, it is net goed om God te hifkjen. Hy hifket de minske en net oarsom.

De ferlieding beset my en wurd kening fan in machtich lân. Soe ik as kening net in protte goeds foar it earm en jammerdearlik folk dwaan kinne? Mar nee, myn keninkryk is net fan dizze ierde. Myn wei is de wei fan God. Earst troch God te tsjinjen, kin men de minsken tsjinje en net oarsom.

De blide boadskipper

Johannes wurdt finzen nommen en ik set op myn thúslân ta. De profeet Jesaja neamt it ‘Galileä fan ’e heidenen’ en skriuwt dêroer:

“It folk dat yn ’e tsjusterens tahâldt, sjocht in skitterjend ljocht, en hja dy’t wenje yn it skaad fan ’e dea, wurde troch it ljocht beskynd.”

Ik set my yn Kafarnaüm nei wenjen. Dêr begjin ik minsken te fertellen hoe’t se libje moatte. Sa ferkundigje ik Gods boadskip. En dat is:

Hâld fan God. Hy is it Goede. Dat is it earste gebod.

Hâld faninoar. Wês goed foarinoar. Dat is it twadde gebod.

Want God is leafde.

Leau yn God en it keninkryk fan God is yn dy.

Net dêr, net moarn, mar hjir en no yn dy.

Gean hinne en sûndigje net mear en doch it Goede.

Want God is leafde.

Fiskers fan minsken

Simon en Andreäs, twa bruorren, hiene har netten útsmiten yn ’e mar fan Galileä. Ik sis tsjin harren:

“Kom, folgje my. Dan kinne jim fiskers fan minsken wurde.”

Dat dogge se en wy wurde freonen op ’e Wei.

Efkes fierderop binne Jakobus en Johannes, twa bruorren, oan it fiskjen. Ik rop har en se litte har âlde libben efter har en folgje my op ’e Wei.

Sa komme wy yn Kafarnaüm. Sagau as it sabbat is, de Joadske snein, sette wy nei de synagoge ta en ik sprek dêr. Guon minsken sizze tsjininoar:

“Hy sprekt net as de autoriteiten fan ’e synagoge mar as ien dy’t syn ropping streekrjocht fan God krigen hat.”

Oaren binne fernuvere of entûsjast of lilk. Wer oaren sizze:

“Wat sille wy no hawwe? In nij leauwe streekrjocht fan God?”

In smoarge geast wurdt skjin

Yn ’e synagoge is ien dy’t net doocht. Hy begjint tsjin my te roppen en te razen:

“Wat soesto? Wy binne inoar frjemd. Do bist kommen om my te fergriemen. Lit my gewurde en besparje my dyn hillichheid, do Man fan God.”

Ik krij him by de hân, sjoch him oan en sis:

“Gean út him wei, do smoarge geast. Ik bring hjir de hillichheid fan God.”

Hy brekt. Syn kweageasten, syn smoarge oanstriden fleane út him wei en skriemend falt er del op ’e flier fan Gods hûs. Syn geast is net mear smoarch en ûnfoech. Elkenien stiet fersteld dat er wer better is.

In skoanmem mei koarts

Wy sette mei ús fjouweren út ’e synagoge wei dat út nei it hûs fan Simon en Andreäs ta. De skoanmem fan Simon hat koarts. As wy yn ’e hûs binne, gean ik fuort nei har ta en lis har de hannen op. Dêrnei fielt se har in stik better en se wol ús sels by it iten betsjinje. Sa bart wat Jesaja sânhûndert jier ferlyn al beskreaun hat: ‘Hy hat ús kwalen op him nommen en ús sykten hat er weiband.’

Lijensree

As de sinne ûnder is en de rêstdei dêrmei foarby, bringe se elkenien by my dy’t siik of swak is. De heale stêd kloftet gear foar it hûs dêr’t ik tahâld. Ik meitsje in protte lju better. Myn doel is lykwols net om mar wûnderdokter te wêzen. Ik wol minsken troch leauwe en fertrouwen tichter by God bringe. Dat is al myn nocht en wille. En foar dat doel wol ik alles trochstean en trochlije.

Ien mei in hûdsykte

De geast is de poarte nei de lea. Minsken wurde better as har fouten har ferjûn wurde. Sadwaande komt ien mei in hûdsykte nei my ta om myn wurksume oanwêzichheid te fiellen. It omsteand laach skrillet foar de melaatske man tebek. Ik krij him by de hân en sis.

“Wat wolsto dat ik foar dy doch?”

“As Jo it wolle, sil ik better wurde.”

“Ik wol it, wês better.”

Hy is fuort better en ik byn him op it hert om it stil te hâlden, mar dat docht er net, dat der komme grutte klibers folk op my ôf om my as wûnderdokter te rieplachtsjen. Om my te besinnen sykje ik gauris de stilte op. Dan bin ik oan it bidden en it meditearjen. Ik tink oan myn mystike ûnderfiningen en myn boadskip en linkendewei waakst myn bewitten fan myn takomst en bestimming.

Ien mei in spiersykte

De oare deis drage se ien mei in spiersykte op syn bêd nei my ta. Ik sjoch har fertrouwen en sis tsjin de sike:

“Do hast moed holden, dyn sûnden binne dy ferjûn. Lit se dy net langer ferlamje.”

De prysters dy’t oanwêzich binne, fine dat laster. Sykte is yn har eagen in straf fan God. En God allinnich kin neffens har ferjouwing jaan. Ik ried har gedachten en sis tsjin har:

“It liket maklik en sis ‘Dyn sûnden binne ferjûn’ of ‘Jou dy oerein en rin fuort.’ Mar de minske hat fan God in folmacht krigen om te ferjaan en better te meitsjen. Sjoch mar.”

En ik sis tsjin de man mei in spiersykte:

“Jou dy oerein en rin nei hûs ta.”

En hy jout him oerein, kriget syn bêd ûnder de earms en rint nei hûs ta. En it omsteand laach is fol earbied en hja priizgje God, dy’t oan minsken it fermogen ta ferjouwing en genêzing jûn hat.

Ien mei in ferskronfele hert

De snein geane wy wer nei de synagoge fan Kafarnaüm. Dêr is ien mei in ferskronfele hân. Hy hat in protte pine. Guon fine him fanwegen syn hân in minderweardich minske, oaren sjogge it as in straf foar wat er misdien hat. De autoriteiten wachtsje my al op, om it troch te fertellen as ik op ’e Joadske rêstdei ien better meitsje. Ik rop de man mei de skronfelhân nei foaren en freegje oan de autoriteiten:

“Mei in minske op snein wat goeds dwaan?”

Se sizze der neat op. It hert is har hurd wurden. Ik krij de skronfelhân beet, aaikje him sêft en wriuw der dan fiks oer. De hurde knopen op syn spieren wurde sêfter en hy wurdt bliid en sêft yn syn hert dat er as in meiminske behannele wurdt. Ik sis:

“Dyn hân wie ferskronfele, mar dyn hert net.”

De autoriteiten hâlde har stil.

Wêrom giet er om mei min folk

De oare deis kuierje ik by de mar del en sjoch Levi Matteüs by it tolkantoar sitten. Hy wurket dêr en wit wat it is as de lju haat tsjin immen fielle. By it tolkantoar foarderje se de belêsting foar de Romeinske besetter yn. Ik sis tsjin him: “Folgje my.” En hy lit syn âlde libben efter him en folget my. In pear dagen letter noeget Matteüs my by him thús út, mei allegear kollaborateurs en ferkeard folk. In protte fan harren folgje my. Der binne ek spionnen, ferslachjouwers fan ’e autoriteiten, bywêzich en dy freegje oan myn learlingen:

“Wêrom jout Er him ôf mei minderweardich folk?”

Ik hear dat en sis:

“Sûne minsken hawwe gjin dokter nedich, mar sike lju al. Ik bin net kommen om goede en rjochtfeardige minsken te roppen, mar om minsken dy’t net goed binne better te meitsjen. En wat moat men tinke fan minsken dy’t net better wurde wolle? De Minskesoan is lykwols kommen om te sykjen nei wat ferlern wie en wat gjin omtinken krige.”

“Wat is der dan ferlern gien?”, freegje de ferslachjouwers.

“En wa binne de lju dy’t ferlern binne?”, freegje ik en sjoch har oan.

Wetter wurdt wyn

As de wyn oprekket by de brulloft yn Kana yn Galileä, seit ús mem tsjin my:

“De wyn is op.”

Ik sis tsjin har:

“Sis net wat ik dwaan moat, frou. Is myn tiid dan al kommen?”

Sy seit tsjin de tsjinstfeinten:

“Doch mar wat Hy seit.”

Der steane seis lege krûken ree, dy’t brûkt wurde foar de rituele reiniging. Ik sis tsjin ’e tsjinstfeinten:

“Skep dy krûken fol wetter en bring se nei de tafelmaster.”

Dat dogge se. De tafelmaster nimt in slokje fan it wetter út ’e reinigingskrûken en seit dan gjimkjend tsjin de breugeman:

“Elkenien skinkt earst de goeie wyn út, en bewarret de minder goeie wyn foar as de gasten in stik yn ’e kraach hawwe. Mar Jo hawwe it bêste foar it lêst bewarre.”

Breugeman en freonen fêstje net

Johannes de Doper en syn learlingen binne oan it fêstjen en de prysters fan de synagoge lyksa, mar myn freonen en ik ite en drinke en beprate mei niget it bliid boadskip. Dat se freegje my:

“Wêrom fêstje de learlingen fan Johannes en fan de synagoge al en jo learlingen net?”

Ik antwurdzje:

“Op in brulloft ite en drinke myn learlingen dochs gewoan? Mar der komt in dei dat de breugeman by har weinommen wurdt. En dan sille se fêstje. En it is oars ek noch sa dat doe’t Johannes kaam, en hy iet en dronk amper, doe seine jim:

‘Hy hat in boaze geast yn, want hy fêstet.’

En no’t ik der bin, en ik yt en drink, no sizze jim:

‘Hy hat in boaze geast yn, want Hy fêstet net.’

Ik sis jim, boaze geasten sjogge boaze geasten, de wiisheid is werom te kennen oan syn wurken en nije wyn heart yn nije sekken.”

Nôtkerlen op Gods dei

De deis nei de brulloft kuierje wy troch de nôtfjilden dat út nei Kafarnaüm ta. It is de rêstdei. Myn freonen hawwe sin oan wat en wriuwe de nôtkerlen út it nôt dat oer it paad hinget. In pryster sjocht dat en warskôget:

“Sjoch ris! Jo learlingen dogge wat dat op de rêstdei net mei.”

Ik sis:

“David en syn freonen diene ek wat dat net mocht doe’t se de timpel ynstoepen en fan it offerbrea ieten. Mar mear as de timpel is hjir en no. De huzen fan God moatte ek ûnderholden wurde. De lea wol ek sines hawwe. De rêstdei is foar de minske makke, de minske net foar de rêstdei.”

Hâld dit godshûs rein

Mei Peaske bin ik yn Jeruzalem. Dêr sjoch ik hoe’t se yn ’e timpel kij, skiep en dowen ferkeapje en saken dogge. Ik knoopje út touwen in swipe en jei se allegear ta de timpel út wylst ik rop:

“Meitsje fan it hûs fan myn Heit gjin merk.”

Myn learlingen warskôgje my lykwols dat yn it boek Jesaja skreaun stiet:

“Syn fjoer foar jo hûs sil er mei syn libben betelje.”

De autoriteiten freegje my om ferantwurding ôf te lizzen:

Wat foar teken kinne Jo jaan as bewiis dat Jo it rjocht hawwe om te dwaan as de hear fan ’e timpel?”

Ik jou as antwurd:

“Brek dit godshûs ôf. Yn trije dagen bout myn Heit it wer op.”

“Oan ús timpel is seisenfjirtich jier boud. Hoe kin jo Heit him dan yn trije dagen wer opbouwe?”

Mar ik doel op it godshûs dat de minske sels is en dat God yn trije dagen wer opbouwe kin. De lea is de timpel fan God, it is Gods hûs.

Roman van een Geneesheer

Colofon

ISBN: 978 94 6365 056 4

1e druk 2018

© 2018, Nicolaas de Mus

Uitgeverij Elikser

Ossekop 4

8911 LE Leeuwarden

Telefoon: 058 - 289 48 57

www.elikser.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op wat voor wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en de uitgeverij.

This book may not be reproduced by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the author and the publisher.

Roman van een heelmeester

Nicolaas de Mus

1. Een goed mens

Wil je een goed mens zijn?

Nicodemus heeft drie leerlingen. De eerste vraagt aan Nicodemus:

“Wie of wat is God?”

Nicodemus antwoordt:

“Hij is het Goede en Hij is de Goede. Wij mensen kunnen alleen een zinvolle relatie hebben met wat levend is. Daarom is God voor ons de Goede. Als God voor ons de Goede is, dan kan Hij in ons werkzaam zijn. Hij is onze Vader.”

De tweede leerling vraagt:

“Wie is Jezus Christus?”

Nicodemus antwoordt:

“Jezus Christus is het geweten, de kennis van wat goed en verkeerd is. Hij is het vertrouwen in medemenselijkheid. Hij is de wil tot het Goede. Hij is het fundament dat in ieder van ons aanwezig is. Op dat fundament kunnen we een zinvolle relatie met Hem aangaan als met een vriend. Dan kan Hij naar ons luisteren en terugspreken. Wij hebben onze geliefden in ons toegelaten en praten tegen hun en luisteren naar hun, ook als ze niet lijfelijk aanwezig zijn. Hij is de Zoon van God, zoals wij kinderen van God kunnen zijn. Laat Jezus Christus toe als vriend, als geliefde, als leidsman, als medemens.”

De derde leerling vraagt:

“Wat is de Heilige Geest?”

Nicodemus antwoordt:

“Als we vriendschap sluiten met Jezus Christus, en Hem als leidsman erkennen, dan volgen we Hem na op zijn weg. Hij is dan werkzaam in onze geest, in ons leven, in wat we doen en wat ons overkomt. Die werkzaamheid noemen we de Heilige Geest. De Heilige Geest is Jezus Christus in zijn verschijning aan ons als trooster en helper.”

Wil je een goed mens zijn of niet?

Als je een goed mens wilt zijn,

ben je een vriend van God

want God is het goede.

Hij is de Vader van het goede,

jij bent het kind van het goede.

Zo ben je nooit alleen.

Uit jou kan het goede geboren worden

als je het kind van het goede wilt zijn.

Het Kind dat het Goede is

Dit is een verhaal over het Wezen in de Oneindigheid. Het Wezen is de Oneindigheid. Hij begeeft zich in zijn eindige schepping, zijn universum. Hij gaat naar de aarde die Hij maakte. Hij gaat ons laten zien wat de mens is en wat de mens zou kunnen zijn. Hij gaat met ons vieren en Hij gaat met ons lijden. Hij gaat ons leren hoe wij ons leven moeten leiden. God wordt mens. De Vader wordt de Zoon.

Hij kiest een vrouw als moeder. Haar naam is Maria en zij raakt in verwachting. De naam van het Kind op aarde is Jezus. Zijn tante is Elizabeth, zij is in dezelfde tijd zwanger van een jongetje, dat Johannes de Doper zal heten. Maria gaat bij haar nicht op bezoek en als de nichten elkaar zien, zingt Elizabeth dit lied:

Ave Maria, Moeder van God,

vol van genade, de Heer is met jou.

Gezegend ben jij onder de vrouwen

en gezegend is de vrucht van je schoot,

Jij zult onze redder gaan baren.

Heilige Maagd, bid voor ons, zondaars,

nu en in het uur van onze dood. Amen.

Maria raakt eveneens vervuld van de inspiratie van de Heilige Geest en zingt haar Magnificat.

Ik maak groot de Here,

Zijn zoon groeit in mijn buik.

Altijd was ik de minste,

nu valt mij dit ten deel.

Zijn macht is onweerstaanbaar,

oneindig is zijn hart.

Hij steunt wie van Hem houden,

wie Hem in ere houdt.

Hoogmoedigen bestraft Hij,

de rijken maakt Hij arm.

Mijn schat is in de hemel

en de hemel is in mij.

Maria en Elizabeth blijven bij elkaar tot Johannes de Doper geboren is. Daarna begint Maria samen met Jozef, haar man, aan de terugweg naar Nazareth.

Het Licht van een Ster

Onderweg, als Maria en Jozef in Bethlehem zijn aangekomen, breken haar vliezen. In de herberg is geen plaats en daarom gaat ze op een voedertafel in de schuur liggen. Op die kribbe wordt Jezus geboren. Zo is de eerste verblijfplaats van het Kindje een plek waar dieren eten en drinken en nieuwe krachten opdoen. Ze krijgen direct aanloop van schapen en herders en een os en een ezel.

Drie wijze koningen krijgen de geest en reizen een licht aan de hemel achterna en dat leidt hun naar het vrolijk samenzijn. De koningen buigen voor het kind. Ze bieden kostbaarheden aan die ze hebben meegenomen: mirre, wierrook en de gouden kroon, met rozen versierd, van een koninkrijk dat niet van deze wereld is. Daarna gaat elke koning weer terug naar zijn eigen rijk om zijn volk te hoeden tot alle volken een worden in Onze Vader die in de Hemel is.

Het woord van een doper

In den beginne is het woord en het woord is bij God en het woord is God.

Dit hier is in het begin bij God in zijn oneindigheid.

Alles komt door Hem tot bestaan en buiten Hem ontstaat er niets.

Wat ontstaan is, heeft leven in Hem en het leven is het licht der mensen.

En het licht schijnt in de duisternis en de duisternis kan het licht niet aan.

Het ware licht is er, dat elke mens verlicht en dat naar de wereld gekomen is.

Het komt in de wereld, een wereld die door licht tot bestaan is gekomen, maar die wereld wil het licht niet erkennen.

Het licht is in zijn eigen huis gekomen, maar de mensen hebben het niet allen opgenomen. Degenen die het opnemen, krijgen het vermogen om kinderen te worden van God. Uit God zijn ze herboren, en aardse begeerten drukken hen niet langer neer. Ik doop met water, maar hij doopt met licht.

Ja, het woord is vlees geworden. Hij is bij ons komen wonen en we hebben zijn glorie gezien, de glorie van het kind van God, vervuld van waarheid en genade. Hij heeft ons geleerd het hart van zijn Vader te kennen en het lijden van onze medemensen onder ogen te zien.

Kijk dan, daar, daar is het Lam Gods. Hij neemt de last van je lijden weg. In hem lossen zonde en tekortkoming zich op en de schuld die wij aan anderen hebben en de schuld van anderen aan ons. Hij is water, hij is licht, hij is brood, hij is de levensadem.

Kijk dan, het is Gods zoon. Open je ogen en kijk naar binnen en ontmoet hem in het koninkrijk dat binnenin jou is.

Schuilt er in deze Oneindigheid

een goddelijk Iets dat om mij geeft,

een Wezen zacht van aard en mild,

dat hoopt dat ik het Goede kies?

Voelt het zich aangesproken nu

terwijl ik om mijn fouten rouw

terwijl een beeld zich vormt van

een Wezen dat op mij vertrouwt?

Voel jij je aangesproken nu

terwijl jij om je fouten rouwt

terwijl een beeld zich vormt van

een Wezen dat op jou vertrouwt?

Schuilt er in deze Oneindigheid

een levend Iets dat om ons geeft

en houdt dat Wezen echt van mij

al doe ik zoveel dingen fout?

2. Leraar van lijden en genezing

Zoek God

Johannes de Doper is in de woestijn en doopt er mensen uit Judea en Jerusalem.

Daardoor komen ze nader tot God en voelen ze hoe hun menselijke tekortkomingen hen vergeven worden.

Ik ga er vanuit Nazareth in Galilea naartoe en vraag hem:

“Wat zeg je over jezelf?”

Hij antwoordt:

“Ik ben een roepende in de woestijn, maar nu is mijn gebed verhoord.”

Ik vraag hem:

“Doop mij.”

Zo maken wij de weg van de Heer recht.

En daar gebeurt het dat ik een mystieke ervaring, een godservaring krijg.

Ik ervaar God

Als ik druipnat uit het water omhoog kom, zie ik de hemel scheuren.

Ik voel God in me ademen. Het is de hartslag van het universum.

Ik hoor God spreken

Jij bent Mijn kind.

Ik houd van jou.

In jou heb ik een welbehagen.

In verleiding

Meteen drijft Gods adem me veertig dagen de woestijn in.

Daar verwerk ik het ontzaglijke dat mij is overkomen, en word ik op de proef gesteld.

De verleiding komt over me om een handelaar te worden die kostbare stenen ruilt voor brood om de armen te voeden. Maar ik denk: de mens leeft niet van brood alleen, maar van alles wat uit Gods mond komt.

De verleiding komt over me om God te beproeven door van de tempelpoort te springen en mijn lichaam en geest in de waagschaal te stellen. Maar ik voel aan dat het niet goed is om God op de proef te stellen. God stelt de mens op de proef en niet andersom.

De verleiding komt over me om een koning van vele landen te worden. Zou ik door koningsdwang niet veel goeds voor de ellendigen kunnen doen? Nee, natuurlijk niet! Dat is niet mijn weg. Ik wil God dienen, en door God de mensen.

De blijde boodschapper

Johannes wordt gevangen genomen en ik ga terug naar huis. De profeet Jesaja noemt mijn geboortegrond ‘Galilea van de heidenen’ en zegt daarover:

“Het volk dat in duisternis leeft, ziet een schitterend licht, en zij die wonen in de schaduw van de dood worden door het licht beschenen.”

Ik ga echter niet in Nazareth, maar in Kafarnaüm wonen. Daar begin ik mijn verkondiging.

“Kom tot inkeer”, zeg ik, “want het koninkrijk van de hemel is nabij!”

Zo verkondig ik Gods boodschap. En die boodschap luidt:

Houd van God. Hij is het Goede. Dat is het eerste gebod.

Houd van elkaar. Wees goed voor elkaar. Dat is het tweede gebod.

Want God is liefde.

Geloof in God en het koninkrijk Gods leeft in jou.

Niet daar, niet morgen, maar hier en nu, in jou.

Ga heen en zondig niet meer, en doe het Goede.

Want God is liefde.

Vissers van mensen

Simon en Andreas, twee broers, werpen hun netten uit in het meer van Galilea. Zij zijn vissers uit Kafarnaum. Ik zeg tegen hen:

“Kom, volg mij. Dan kunnen jullie vissers van mensen worden.”

En ze geven gehoor aan mijn woorden en worden mijn vrienden op de Weg.

Even verderop zijn Jakobus en Johannes, eveneens twee broers, aan het vissen. Ik roep hun en zij laten hun oude leven achter zich en volgen mij op de Weg.

Zo komen we in Kafarnaum. Zodra het zondag is, gaan we naar de synagoge, de Joodse kerk, en ik spreek daar. Ik doe dat niet als een kerkelijke autoriteit, maar als iemand die zijn roeping direct van God heeft. De toehoorders zijn verbaasd, sommigen aangenaam verrast en begeesterd, anderen boos en verontwaardigd. Ze zeggen:

“Wat krijgen we nu? Een nieuw geloof direct van God?”

Een geest vol onzuivere neigingen

Er is in de synagoge een verwarde geest aanwezig. Hij begint tegen mij te schreeuwen:

“Wat hebben jij en ik met elkaar te maken? Je bent gekomen om mij in het verderf te storten. Houd je heiligheid Gods bij je!”

Ik loop naar hem toe, kijk hem aan, pak zijn hand en spreek tegen hem:

“Ik breng je de heiligheid Gods.”

Dan breekt hij, zijn onzuivere neigingen verlaten hem, en huilend verlaat hij de synagoge. Iedereen staat versteld dat ik de wildeman tot bedaren heb gebracht en hem in een beter mens heb veranderd.

Een schoonmoeder met koorts

Daarna verlaten we de synagoge en ik ga met Jakobus en Johannes naar het huis van Simon en Andreas. De schoonmoeder van Simon heeft koorts. Als ik binnenkom, beginnen ze direct over haar. Ik ga naar haar toe, en pak haar hand en doe handoplegging. En dan voelt ze zich ineens een stuk beter en ze staat er op om ons bij het eten te bedienen. Zo gebeurt wat zeven honderd jaar geleden het boek Jesaja heeft beschreven: ‘Hij heeft onze kwalen op zich genomen en onze ziekten heeft hij weggebannen.’

Tot lijden bereid

Als de zon onder is, en de sabbat, de Joodse zondag, formeel voorbij, brengen de stedelingen iedereen bij me die ziek of depressief is. De halve stad dromt samen voor het huis waar ik logeer. Ik kan er gelukkig velen genezen en daar ben ik dankbaar voor. Maar het begint me ook te storen. Want mijn doel is niet om een wonderdokter te zijn, maar om de mensen door hun geloof dichter bij God te brengen. Dat geeft me onnoemelijk veel vreugde en ik ben voor dit doel bereid om onnoemelijk veel te lijden.

Iemand met een huidziekte

Veel gezonde mensen geloven dat ziekte de straf voor zonde is. Veel zieken geloven dat ze beter kunnen worden als hun fouten hun vergeven zijn.

Iemand met een huidziekte komt naar me toe om mijn aanwezigheid te ervaren. De omstanders deinzen voor hem terug en schelden hem uit voor zondaar en minderwaardig mens. Ik zie alleen een lijdende mens voor me. Ik ga met hem zitten praten en pak zijn hand beet.

“Ik wil graag beter worden,” spreekt de melaatse. “Als U het wilt, word ik misschien beter.”

“Ik wil ook dat je beter wordt”, zeg ik.

En gelukkig wordt de melaatse beter. Ik dank God dat ik dit mag beleven. Door deze genezing komen er weer een hoop mensen op me af, niet alleen om naar mijn boodschap te luisteren maar ook om mij als wonderdokter te raadplegen. Om mij te bezinnen, zoek ik regelmatig de stilte op. Dan mediteer ik en bid ik. Ik denk aan mijn mystieke ervaringen en aan mijn boodschap aan de wereld en ik word me bewust van mijn bestemming en mijn toekomst.

Iemand met een spierziekte

De volgende dag dragen enkele familieleden een verlamd familielid op zijn bed naar mij toe. Ik zie hun vertrouwen en zeg tegen de verlamde:

“Je hebt moed gehouden, je zonden zijn je vergeven. Laten ze je niet langer verlammen.”

De priesters daar aanwezig vinden dit laster. Ziekte is immers een straf van God? En alleen God mag toch zeker vergeving schenken? Ik raad hun gedachten en zeg tegen hen:

“Het lijkt gemakkelijk om te zeggen ‘Uw zonden zijn vergeven’ of ‘Sta op en wandel’. Maar de mens heeft van God een volmacht gekregen om te vergeven en te genezen. Kijk maar.”

En ik zeg tegen de verlamde:

“Sta op, neem je bed onder je arm en ga naar huis.”

En hij staat op, neemt zijn bed onder zijn arm en gaat naar huis. En de aanwezigen zijn vol ontzag en zij prijzen God, die aan mensen het vermogen tot vergeving en genezing heeft gegeven.

Het verschrompelde hart

De zondag daarop gaan we de synagoge van Kafarnaum binnen. Daar is iemand die lijdt aan een verschrompelde hand. Hij heeft veel pijn. Sommigen houden hem vanwege zijn hand voor minderwaardig. Anderen zien zijn hand als de straf voor wat hij misdaan heeft. De kerkelijke autoriteiten wachten mij al op, om mij te verklikken als ik op zondag iemand behandel. Ik roep de man met de schrompelhand naar voren en vraag aan de kerkgeleerden:

“Mag een mens op zondag goede daden doen?”

Ze geven geen antwoord. Hun hart is verhard.

Ik pak de verschrompelde hand beet, streel hem licht en begin hem te masseren. De harde knopen op zijn spieren worden allengs zachter en zijn hart verheugt zich omdat hij als een medemens behandeld wordt.

Ik zeg:

“Je hand is verschrompeld maar je hart niet.”

De kerkgeleerden houden zich stil.

Waarom gaat hij om met verlorenen?

De dag erna loop ik langs het meer van Kafarnaum en zie Levi Mattheus van Alfeus bij het tolkantoor zitten. Hij werkt daar en weet wat het is om gehaat te zijn. Bij het tolkantoor innen ze belasting voor de Romeinse bezetter. Ik zeg tegen Mattheus: “Volg mij”. En hij laat zijn oude leven achter zich en volgt mij. Enkele dagen later nodigt Mattheus mij bij zich thuis uit, samen met vele zondaars en collaborateurs, van wie velen aanhangers van mij zijn geworden. Als enkele verslaggevers in dienst van de autoriteiten dat zien, vragen ze aan mijn leerlingen:

“Waarom gaat hij om met collaborateurs en ander minderwaardig volk?”

Ik hoor dat en zeg:

“Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieke wel. Ik ben niet gekomen om goede of rechtvaardige mensen te roepen, maar om slechte mensen, zondaars, te genezen. En wat te denken van wie ongeneselijk is? De mensenzoon is echter gekomen om het verlorene te zoeken.”

“Wat is er dan verloren gegaan?”, vragen de verslaggevers.

“En wie zijn de verlorenen?”, vraag ik hun.

Water wordt wijn

Er is een bruiloft in Kana in Galilea. Als de wijn opraakt, zegt mijn moeder tegen me:

“Er is geen wijn meer.”

Ik zeg tegen haar:

“Bemoei u niet met wat ik moet doen. Is mijn tijd dan al gekomen?”

Zij zegt tegen de bedienden:

“Doe maar wat hij zegt.”

Nu staan er zes lege kruiken klaar, die gebruikt worden voor de rituele reiniging. Ik zeg tegen de bedienden:

“Schep die kruiken vol water en breng ze naar de tafelmeester.”

Dat doen ze. De tafelmeester neemt een slokje van het water uit de reinigingskruiken en zegt dan glimlachend tegen de bruidegom:

“Iedereen schenkt toch eerst de goede wijn, en minder goede als de gasten aangeschoten zijn. Maar U hebt het beste voor het laatst bewaard.”

Bruidegom en vrienden vasten niet

Johannes de Doper en zijn leerlingen zijn aan het vasten en de priesters van de synagoge ook, maar mijn vrienden en ik eten en drinken en genieten van de blijde boodschap. Dus ze vragen me:

“Waarom vasten de leerlingen van Johannes en van de synagoge wel en uw leerlingen niet?”

Ik antwoord:

“Op een bruiloft wordt toch ook niet gevast? Maar er komt een dag dat de bruidegom van hen zal zijn weggenomen. En dan zullen ze vasten.

Trouwens, toen Johannes kwam en hij vastte, toen zeiden jullie:

“Hij heeft een boze geest want hij vast.”

En nu ik er ben en eet en drink, nu zeggen jullie:

“Hij heeft een boze geest want hij vast niet.”

Ik zeg jullie, boze geesten zien boze geesten, de wijsheid wordt herkend aan zijn werken en nieuwe wijn hoort in nieuwe zakken.”

Graankorrels op de zondag

De dag na de bruiloft lopen we door de korenvelden naar Kafarnaum. Het is zondag. Mijn vrienden hebben honger en plukken over het pad hangende aren waar ze met hun handen de graankorrels uit wrijven. Een priester ziet dat en waarschuwt:

“Kijk eens! Uw leerlingen doen iets op de zondag wat niet mag.”

Ik antwoord:

“Ook David en zijn vrienden deden iets wat niet mocht toen ze de tempel binnengingen en van de offerbroden aten. Maar meer dan de tempel is hier en nu. Ook de huizen van God moeten onderhouden worden. Het lichaam wil ook wat. De zondag is voor de mens gemaakt, de mens niet voor de zondag.”

Houd dit godshuis rein

Met Pasen ben ik in Jeruzalem. Daar zie ik hoe kooplieden in de tempel runderen, schapen en duiven verkopen en geldzaken bedisselen. Ik knoop touwen aaneen tot een zweep en jaag ze allemaal de tempel uit, terwijl ik roep:

“Maak van het huis van mijn Vader geen markt.”

Mijn leerlingen waarschuwen me echter dat er geschreven staat:

De ijver voor Uw huis zal hem het leven kosten.

De autoriteiten roepen me ter verantwoording en vragen:

“Welk teken kunt u geven als bewijs dat u het recht hebt om op te treden als heer van de tempel?”

Ik antwoord hun:

“Breek dit godshuis af. In drie dagen bouwt mijn Vader het weer op.”

“Aan onze tempel is zesenveertig jaar gebouwd. Hoe kan uw Vader hem dan in drie dagen weer opbouwen?”

Maar ik doel op het godshuis dat de mens zelf is en dat God in drie dagen weer kan opbouwen. Het lichaam is de tempel van God, het is Gods huis.