Joost van Bellen (1962) is een fenomeen: hij is dj, feestorganisator, muzikaal regisseur voor onder andere modeshows én auteur.

Van Bellen behoort tot het selecte groepje dj’s dat house in Nederland introduceerde. Met zijn clubavonden legde hij een fundament voor het Amsterdamse nachtleven van de jaren negentig en de jaren nul.

In 2014 verscheen zijn debuutroman Pandaogen.

Beer van Munster heeft zich van jongs af aan een buitenstaander gevoeld. Om te ontsnappen aan zijn ontwrichte gezin ontpopt hij zich tot nachtdier.

In het Amsterdamse nachtleven van de jaren tachtig zoekt hij naar liefde en bestaansrecht. Hij verkoopt zijn ziel aan de duivel en wordt in al zijn preutsheid eigenaar van een sekstheater.

Na een mentale instorting schrijft Beer in Brazilië zijn dj-memoires. Dan gooit de pandemie roet in het eten. Terwijl de reden van zijn bestaan steeds verder afbrokkelt, wordt hij gedwongen tot introspectie.

Nachtdier is in al zijn glorie en duisternis een kolkende ode aan het nachtleven van weleer.

joost van bellen

..

nachtdier

..

..

..

..

..

..

..

..

uitgeverij podium

amsterdam

Nachtdier is mede mogelijk gemaakt

door het Amsterdams Fonds voor de Kunst.

..

..

..

..

..

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, oktober 2021

..

© 2021 Joost van Bellen

Omslagontwerp gebr. silvestri

Verzorging e-book Michiel Niesen

Foto auteur Cornelie Tollens

..

isbn 978 94 6381 108 8

..

www.uitgeverijpodium.nl

proloog

Ik was nog maar net ontmaagd toen ik van de ene avond op de andere eigenaar van een sekstheater werd.

Mijn baas, de Magister, had na een zoveelste inval van de FIOD en de vreemdelingenpolitie besloten de poppenkast uit zijn rijk te verbannen en verkocht het theater voor het symbolische bedrag van één enkele gulden.

Gedurende die tijd was ik als een goudvis die door troebel water zwom. Ik leefde van minuut tot minuut en verorberde alles wat ik tegenkwam. Als het me niet beviel, spuugde ik het uit. Zonder ook maar één letter gelezen te hebben ondertekende ik het eigendomscontract.

Dat mijn vriendenkliek achter slot en grendel zat op het politiebureau en dat mijn zus hun mooiste kleren, sieraden, peperdure make-up én stapels bankbiljetten in haar koffers had gepropt om met de noorderzon te vertrekken, was informatie die langs mij heen gleed. Dingen gebeurden en ik kon er weinig mee.

Tot op heden heb ik nooit beseft dat die avond als een omslagpunt in mijn leven beschouwd mag worden. Ik verruilde – nu officieel met mijn krabbel – de dag voor de nacht.

Uit deze eerste zinnen kunt u opmaken dat ik wegen ben ingeslagen die niet geheel koosjer waren. Wat u wellicht niet weet is dat het achtbaankarretje waarin ik belandde decennialang met een loeiende noodvaart is doorgedenderd.

Het instructieboekje weigerde ik in te kijken. Het was geschreven door wat ik ooit misprijzend ‘de gewone mensen’ noemde.

Dat ik zelf een gewoon mens ben, leerde ik pas recent.

Het op hol geslagen vehikel verongelukte. Ik leed aan slijtage, had een oververhitte motor, ontspoorde en stortte een zwarte diepte in.

Omdat ik thuis door de stuiterballenbak in mijn hoofd nauwelijks meer adem kon halen, ging ik wandelen. De capuchon van mijn oversized hoody had ik tot ver over mijn hoofd getrokken, angstig dat iemand mij zou herkennen, anschluss wilde en zou constateren dat ik er bar slecht aan toe was.

Ik heet trouwens Beer, aangenaam met u kennis te maken. Ik ben een lichtvoetig kunstenaar met een kleine k en een donker randje, die als dj zijn brood verdient in het hedonistische vermaak dat het nachtleven heet. Mijn soort is er voor het opdiepen van een oergevoel: de onophoudelijke beat die een publiek in vervoering moet brengen, gelijk een inheemse stam. Wij bieden de brandstof voor het broodnodige escapisme: een nacht vluchten van de sores en de verantwoordelijkheden van een dagelijks bestaan. Een kolfje naar mijn hand.

Dat publieksvermaak ook gevoed kan worden door ellende, was het laatste waarmee ik tijdens die wandeling geconfronteerd wilde worden. Niemand mocht zien dat ik het moeilijk had. The show must go on.

Sinds ik de zon voorgoed had verruild voor de duisternis, spookte het ergens diep in mij. Als ik de vijftig gepasseerd zou zijn, stond me iets verschrikkelijks te wachten. Dan moest ik de prijs betalen voor al die schimmige jaren vol grenzeloze onbezonnenheid.

Dat gevoel trachtte zich door de defensiemuren van mijn onderbewustzijn te knagen. Het bleek inktzwart woekerweefsel dat niet weg te snijden was, een fantoomkanker die mij mentaal verwoestte.

Het moment dat ik als ‘uitgerangeerd’ de boeken in zou gaan, klopte steeds harder op mijn deur. Een oordeel dat zomaar opeens uitgekraamd kan worden door een gevreesde journalist of een overgewaardeerde influencer. Beïnvloed door roddels, zwartmakerij, door trollen die rondzwerven op het wereldwijde web, door het ontbreken van likes en een afnemend aantal volgers op mijn social media, zou ik uiteindelijk zwaar de lul zijn.

Degenen die mij moesten contracteren zouden ten slotte het salomonsoordeel vellen. ‘Jammer, Beer. Je hebt het leuk gedaan. Het wordt tijd om een andere generatie een plek te gunnen. Dank voor al die jaren. Doek dicht. Adieu, vaarwel en tot nooit.’

Ik vermoedde dat de beulen hun zwarte kappen al over het hoofd trokken.

Het was een windstille novemberavond, het moet rond middernacht geweest zijn. Ik wandelde onder de kale takken van de iepen langs de Amstel. De woonboten werden ongetwijfeld belicht door het amberschijnsel van de straatlantarens. Het rook er hoogstwaarschijnlijk naar houtkachels en het ontbindende bladerdek op de grasstrookjes, maar niets drong tot me door. De serene stilte van deze avond stond in schril contrast met de apocalyptische modderstroom van mijn gedachten. De schoonheid van mijn ooit zo geliefde stad zag ik niet meer.

Op een donkergroen gelakt houten bankje ging ik zitten en trok de capuchon nog wat verder over mijn gezicht.

Plotseling kwam ik tot een absurd eindoordeel. Ik moest afscheid nemen van mijn geliefden zonder dat ze het doorhadden. Een vaarwel zou niet geaccepteerd worden.

Ze hielden van me, maar begrepen niet wat er met mij aan de hand was. Ze poogden me op te fleuren door juist de verkeerde dingen te zeggen. Ze lieten me voor de grap schrikken in de hoop dat ik lachend uit mijn isolement getrokken werd, maar ik foeterde de grapjas uit en verdween naar een etage hoger, waar onze slaapkamers gesitueerd zijn.

Ze trachtten me met zoete woorden en de geur van eten uit mijn veilige bed te lokken, de plek waar ik me als een bange kat onder de dekens verstopte. Zelfs met twee minnaars in huis was ik eenzamer dan ooit.

Mijn mannen zagen mijn teloorgang met lede ogen aan. Ze hadden in den beginne waarschijnlijk het idee dat ik om aandacht schreeuwde, dat ik jaloers was, dat ik drama aan het trappen was door op iedere goede bedoeling negatief te reageren.

Het resulteerde maar al te vaak in pittige confrontaties, ontstaan uit onmacht en pure frustratie. Er waren ruzies die zó hoog opliepen dat er meubilair sneuvelde en ik waangedachten kreeg toen ik het messenblok in het vizier kreeg.

Er waren zeldzame momenten dat ik uiteindelijk brak en met een schokkend lichaam een stortvloed aan catastrofale toekomstvoorspellingen uitbraakte.

Ik herinner me nog goed hoe ze erbij stonden. Hulpeloos en Hopeloos.

Eigenlijk had ik op die momenten stevig vastgepakt willen worden, overladen moeten worden met kusjes, aaitjes en lieve troostende woorden. Ik weet dat ze van me schrokken. Ik besef ook dat ze behoedzaam pogingen gewaagd hebben mij te troosten, maar ik stootte hen bij de allereerste toenaderingspoging vol van valsheid en verwijten van me af.

Ik werd immers niet begrepen. Ik stond er alleen voor. Ik kon het niet uitleggen. Ik wilde rust.

Vlak bij de Berlagebrug is een stuk kade waar geen woonschepen zijn aangemeerd. In de zomer vind je er overvolle terrassen en grasstroken waar de kleedjesmensen territoriaal hun chill-eilandje claimen, om daar onder het genot van flessen wijn, sixpacks bier en joints te zonnebaden.

Op die novembernacht was er geen mens te bekennen. Ik bleef stilstaan en werd gehypnotiseerd door de spiegelgladde rivier waarover de maan haar schijnsel trok. Het water leek helder en had de tint van een herfstig bruinzwart.

Het maanlicht vormde vanaf de kade een lange brede streep die haaks op de rivierstroom stond. Die lichtbaan lag als een gouden loper voor mij klaar. Er daalde op dat moment een allesomvattende kalmte over me heen. Ik vergat het bestaan van mijn vrienden, mijn minnaars, mijn zus, mijn lieve moeder.

Hoelang ik daar gestaan heb, weet ik niet meer, misschien een paar minuten, misschien was het een uur. Ik weet ook niet meer hoe ik later weer op een bankje belandde. Ik was niet gesprongen. Ik belde mijn goede vriendin Beppie wakker, die uren met me sprak en me tot bedaren wist te brengen.

Toen ik de voordeur achter me sloot, zag ik dat het licht in de woonkamer nog brandde. Hulpeloos en Hopeloos schrokken op en vroegen voorzichtig hoe het met me ging.

‘Prima, hoor. Die wandeling heeft me goedgedaan,’ was mijn antwoord en ik schoot naar boven.

Nu ik de poltergeisten in mijn hoofd in toom kan houden, heb ik een vliegticket geboekt. Het is een businessclassretourtje naar ergens ver weg en de datum van de terugreis staat nog open.

Ik heb op mijn flikker gehad. Ik heb boete gedaan. Ik klim eruit. De schaamte en woede zijn bijna verdampt. De schuld is bijna ingelost. Ik sta op de drempel van een ommezwaai in mijn leven. Voordat het zover is, moet ik u een verhaal vertellen.

deel 1

stupid little dreamer

1

Op het moment dat de kerkklok vijf keer een slag op het brons liet horen, braken mijn moeders vliezen. Zo werd een winterse zonsondergang de dageraad van mijn leven.

Ze had op een kerstkind gerekend, maar was inmiddels een week te laat en bezat daarom de buik van een bijkans ontploffende spiegelbol.

Dat ik op 2 januari backstage in het Rotterdamse Schiebroek lag te trappelen en uiteindelijk pas tegen het ochtendgloren ten tonele verscheen, had waarschijnlijk met de zenuwen te maken. Ik moet toen al beseft hebben dat de lat hoog lag.

Pas veel later kwam aan het licht dat ik als een teleurstelling op aarde belandde, toen mijn moeder, loslippig door een sherrydieet, mij vertelde over haar zwangerschapsfantasieën. Ze was ervan overtuigd dat ik een wereldberoemd violist zou worden, een tweede Yehudi Menuhin, die bekendstond om zijn diepzinnige maar toch simpele vertolkingen van meesterwerken.

Om die reden had ze maandenlang iedere dag weer een vioolconcert opgezet om haar vleesplaneet tegen een luidspreker te manoeuvreren. Ze wist zeker dat die flikflakkende en dwepende viooltonen tot diep in haar baarmoeder zouden doordringen, zodat ik ruim voor mijn geboorte al de nodige kennis in huis zou hebben op het gebied van klassieke muziek.

Maar het was de duivelse radio die haar op die bewuste namiddag de volumeknop voluit liet draaien, waarna ze conform het doldwaze vroegesixtiesenthousiasme naar de gang waggelde om – uit het zicht van misprijzend spionerende buren – zichzelf daar volledig te laten gaan op ‘Rock Around The Clock’ van Bill Haley en ‘Let’s Twist Again’ van Chubby Checker. Mijn moeder liet op het hoogpolige tapijt ieder gewricht in haar lichaam zigzaggen, waardoor ik noodgedwongen mijn veilige plek moest verlaten.

De bevalling was geen kattenpis. Rond middernacht constateerden de dokter en de vroedvrouw dat ik een moddervet dwarsliggertje moest zijn en dat er die nacht van slapen niet veel terecht zou komen.

Spiedend om het hoekje van de slaapkamerdeur werd het mijn ongeduldige vader te veel. Hij kreeg een mentale kortsluiting door de ondraaglijke pijn en het gekrijs van mijn moeder en koos, zonder zich te excuseren, het hazenpad. In de ochtend kwam hij stomdronken thuis en vertelde de uitgeputte dokter hem dat hij een zoon van elf pond verwekt had.

2

‘Het is absurd dat je naar de andere kant van de wereld gaat vliegen om dat boek te schrijven, Beer. Drie vluchten en dan ook nog eens de duurste tickets. Je smijt geld over de balk, terwijl je tegen ons loopt te mekkeren dat je nooit een pensioen hebt opgebouwd,’ zegt een van mijn mannen. De andere staat er beteuterd bij. Hij had een paar jaar terug smoorverliefd de keuze gemaakt om met twee grote kerels te gaan leven, in plaats van met eentje, en de oudste nam nu opeens voor onbepaalde tijd de benen.

Ik blijf koppig en ben ervan overtuigd dat ik de reis van Amsterdam naar Bahia moet maken om met een fysieke afstand naar mijn verleden te kunnen kijken.

Ik weet dat dit klinkt als escapisme. Die gedachte vliegt me naar de keel, want ik wil niet meer vluchten. Langzaam wordt een loodgrijs gordijn dichtgetrokken.

3

‘Je kon toch ook gewoon een huisje in Drenthe huren? Of op Schiermonnikoog gaan zitten?’ is het commentaar van mijn moeder tijdens het afscheidsetentje in restaurant Little Asia in Hillegersberg.

‘Nee, dat werkt niet,’ antwoord ik. ‘Als ik de huur, de stookkosten, de boodschappen en de schoonmaak bij elkaar optel, kom ik veel duurder uit.’

‘Je weet het weer mooi te brengen, Berend-Jan. Maar denk niet dat ik je geloof.’

Mijn moeder is dik in de tachtig, actief, nog altijd een imposante verschijning en sinds een jaar of twintig wonderbaarlijk scherp van geest.

‘Wat is het hier leeg, hè?’ zeg ik zodat we een ander onderwerp kunnen aansnijden. Het werkt.

‘Verhip, je hebt gelijk. Ik heb het restaurant nog nooit zo rustig gezien.’

‘Het is toch niet vanwege die griep in China?’

‘Daar kan je een punt hebben, Berend. Deze buurt zit vol bejaarden en dat soort mensen zijn angstig, bekrompen en trekken de raarste conclusies.’

‘Zoiets heet racisme. Wat kan dit restaurant er nou aan doen?’

‘Misschien denken ze dat die ziekte in de bami zit.’

Ik moet lachen.

‘Serieus, Berend. China lijkt ver weg, maar de wereld is zo groot niet meer. Kan je het geld van je ticket niet terugvragen en toch ergens in Nederland een huisje huren?’

Ze wil me liever dicht bij haar en mijn zusje hebben.

Jacqueline is jonger dan ik, maar heeft borstkanker overwonnen en is hartpatiënt. Een verpleegkundige had mij na veel onduidelijkheid verzekerd dat het nooit beter zou worden, dat Jacqueline mantelzorg en een scootmobiel nodig heeft en een volgende klap niet zal overleven.

‘Tja, het is eigenlijk ook haar eigen schuld, natuurlijk. U bent op de hoogte van haar voormalige levensstijl?’ had die ijskoude tang in een benauwd kamertje gezegd terwijl ze op haar horloge keek, alsof mijn zus een tweederangsburger was.

Er is nooit een scootmobiel aangeschaft. De pompfunctie van het hart van mijn zus is weer bijna zoals die moet zijn. Bíjna.

Maar: er zou zomaar iets kunnen gebeuren en dan ben ik er niet. Ik zie dat mijn moeder haar bestek schuin over een halfvol bord met groenten en rijst plaatst, haar handen in de schoot legt en duimen draait. Het is een tic die ik herken. Worstcasescenario. Onrust.

4

Ik moet drie jaar oud geweest zijn toen ik begreep dat er altijd meer onder de horizon is. Het is mijn vroegste herinnering. Ik speelde, vanzelfsprekend in een koddig peuterpakje, in mijn eentje in de achtertuin. Die plek voelde onmiskenbaar als een keurslijf aan en ik besloot afscheid te nemen van mijn ouderlijk huis.

Na de sluiting van het hek te hebben open gemorreld, belandde ik in de drogisterij, een winkel aan een drukke straat met voorbijrazend verkeer, die behalve medicijnen en shampoo ook speelgoed verkocht. Mijn moeder was er vaste klant.

Het moet een kleine kilometer lopen zijn geweest, een afstand die met mijn mollige beentjes als een wereldreis beschouwd kan worden. Ik liep de winkel in, stevende op het schap met de poppen af en wees naar het speelgoed van mijn gading.

De drogist herkende me, zocht in het telefoonboek naar het nummer van mijn ouders en belde mijn moeder. Die schrok zich het leplazarus. Ik was nog nooit weggelopen. Ze schaamde zich dood en vond een verklaring voor haar onoplettendheid bij haar tweede zwangerschap. Haar buik stond op ontploffen en de hormonen maakten haar warrig.

Ik ben ervan overtuigd dat die wereldreis het begin van de ellende aankondigde.

5

In diezelfde achtertuin begon ik een paar jaar later circus Berendo.

Stap 1: Ik liet een parasol in het gras planten, knoopte er waslijnen aan vast waarover ik lakens hing en zette die met knijpers vast.

Stap 2: Ik ging op zoek naar artiesten en wilde dieren, ronselde mijn zusje in een badpakje als acrobaat en jatte een hond, die aan de pui van onze buurtsuper was aangelijnd, als leeuw.

Stap 3: Ik tekende met viltstift een snor onder mijn neus en tetterde door een opgerolde krant dat de voorstelling ieder moment kon gaan beginnen.

Stap 4: Ik kreeg het Spaans benauwd toen ik zag dat mijn circustent afgeladen vol en uitverkocht moest zijn en besefte dat ik nog geen programma had bedacht.

Stap 5: Ik stapte desalniettemin het imaginaire spotlight in, werd bedolven onder een klaterende ovatie en voelde hoe mijn zenuwen zich met de betovering van het applaus mengden en een magische reactie teweegbrachten.

Circus Berendo was een ongeëvenaard succes.

Ik liep nog dagen met mijn hoofd in de wolken waarbij niets anders tot mij doordrong dan de adrenalinekick van de triomf. De honger naar een gretig publiek en de euforie die daarop volgde was geboren.

Het gedoe met oom agent en de gestolen hond, het standje van mijn moeder, de klaagzang van mijn zus omdat ze zonder mijn toestemming besloten had niet als acrobaat maar als sterke man de piste te betreden, het commentaar van mijn vader toen bleek dat ik vergeten was kaartjes te verkopen en nu zeker vijf dubbeltjes was misgelopen… het waren teksten die als papieren vliegtuigjes door de lucht dwarrelden en ieder doel misten.

6

Vanuit mijn schrijfkamer staar ik naar de cacaoboom voor mijn raam, ontdek een wit, geel en zwart gevederd vogeltje en besef dat de reis naar hier lang is geweest. Een reis van jaren waarin mijn angststoornissen, paniekaanvallen en depressies zijn gepresenteerd als de fikse rekening van een kindergeheim.

‘Bem-te-vi,’ hoor ik vanuit de boom en het vogeltje vliegt rakelings langs het opengeschoven raam.

Op deze plek vergeet ik de rest van de wereld. Ik hoef maar een paar stappen te doen en ik ben in een lommerrijk dorp waar de jambobomen kamerbrede tapijten van magenta bloempluis leggen. Tel daarbij op dat de kolibries af en aan scheuren, de vlinders soms zo groot zijn als mijn hand en de marmosetaapjes mij nieuwsgierig in de gaten houden en ik weet dat ik de juiste keuze heb gemaakt. Dit is het tegengestelde van het keiharde en jachtige Amsterdam. Hier heb ik mijn veilige schrijfplek gevonden. Dit dorp is zó idyllisch dat het lijkt of ik in een vooroorlogse Disney-versie van het paradijs terecht ben gekomen.

Ik logeer trouwens bij Mark, beste lezer, een vriend die in dit paradijs een hotel gestart is. Zijn personeel ververst de bloemen in mijn kamers, wast mijn kleren, maakt iedere dag mijn woonsuite schoon en schotelt een ontbijt van noten, vruchten en gepocheerde eieren op een bed verse guacamole voor. Daarbij serveert de huishoudster babyroze guavesap, een kan ijskoud water waarin limoen, citroen en muntbladeren ronddrijven en een dubbele espresso van uitstekende Italiaanse kwaliteit.

7

Het was voor de directeur van Circus Berendo een zegen om iedere zondag in de Rooms-Katholieke Kerk te belanden. Als versgebakken showman genoot ik met volle teugen van de Heilige Mis, het langstlopende theaterstuk aller tijden. Dat gebouw met die immense pilaren, dat bulderende orgel, die geestelijken en misdienaren in die jurken op dat podium, het zwieren met dat mysterieuze wierookvat, de bedwelmende geur van hars gemengd met die van druipend kaarsvet, het zonlicht dat door het glas in lood van de kerkramen de marmeren vloer tot een caleidoscoop omtoverde… het was iets fantastisch.

Er zijn foto’s van mijn eerste heilige communie, waar ik op zevenjarige leeftijd met mijn engelenhaar, hemelsblauwe ogen en gestoken in een overhemd vol van kant en ruches als een prinsenkind voor het altaar schitter. Waar de andere jongetjes in een gestreken korte broek tot boven de knie en keurige sokken in hun gepoetste schoenen voor de priester verschenen, droeg ik een zwarte kinderpantalon en glimmende zwarte lakschoenen, die mijn moeder speciaal voor de gelegenheid had aangeschaft.

De kapelaan, die iedere week op school godsdienstles gaf, was gek op me. Hij gaf me na de mis bij de kerkdeuren een aai over mijn bol en complimenteerde mijn ouders met mijn look.

Een jaar later raakte ik verkikkerd op de kapelaan. Het was een lange knappe vent wiens vragen ik steevast als eerste beantwoordde. Soms leek het of de rest van de klas niet bestond, dat alleen hij en ik daar in dat lokaal in elkaars ogen verdwaalden.

Ik fantaseerde dat ik bij hem zou gaan wonen, dat ik misdienaar werd, zwierend in een jurkje de kandelaars poetste en de bloemen en het wijwater ververste.

Mijn voornemen om het tot ringmeester in een circuspiste te schoppen maakte plaats voor een ambitieuze carrière in het Vaticaan, waarbij ik aangekondigd door witte rook de zweep over het Sint-Pietersplein liet knallen.

Op een dag vroeg hij de klas om vrijwilligers die het parochieblaadje bij alle katholieken uit onze buurt door de bus moesten schuiven. Bij iedere straat die genoemd werd, stak ik enthousiast mijn hand op.

Uiteindelijk bleek dat ik nooit had beseft hoeveel straten ik inmiddels op mijn lijst had staan. Ik heb drie vroege ochtenden, late middagen en avonden gefietst om mijn taak te volbrengen maar gooide uiteindelijk de handdoek in de ring. Of beter: ik mieterde de tientallen overgebleven parochieblaadjes in een sloot en viel die nacht uitgeput in slaap.

Me van geen kwaad bewust stapte ik de volgende ochtend het klaslokaal binnen. Voor het schoolbord stonden de kapelaan en de schooldirecteur. Mijn lievelingsjuf verschool zich achter een rotan plantenstandaard gevuld met spinplanten waaraan slierten met babystekkies hingen. Ik zag dat ze beschaamd naar het linoleum staarde.

‘Goedemorgen, jongens en meisjes,’ zei de directeur en hij begon in alfabetische volgorde onze namen op te noemen. ‘Berend-Jan?’

‘Present!’ en ik voelde zijn blik door mijn ziel priemen.

‘Bernadette?’

‘Present,’ klonk het vanuit de andere kant van het lokaal.

‘Birgitte?’

Na een levensteken van Willem gaf hij het woord aan de kapelaan, die mij dit keer totaal negeerde. Hij vertelde dat iemand uit onze klas ergens twee zakken met parochieblaadjes had achtergelaten en dat die gisteravond laat bij de pastorie waren afgeleverd. Ik hoorde hoe de klas gezamenlijk ‘o!’ liet ontsnappen en was verbaasd dat niemand mijn kant op keek.

De kapelaan vertelde dat hij precies wist wie het gedaan had, maar dat hij het diegene net als Jezus had vergeven en niet van plan was een naam te noemen. Daarmee was de kous af.

Ik schaamde me dood. Ik had gefaald. Ik had het verpest bij de man die ik op handen droeg. Het oog van God zag alles en het Opperwezen moest een rood kruisje achter mijn naam hebben gezet.

8

Met rasperig gekrijs en loeiharde fluitketeltonen laten de Bahiaanse cicaden van zich horen. Nu het in rap tempo donker wordt, realiseer ik me dat ik in mijn jonge jaren al vervloekt moet zijn geweest. Berend kreeg te maken met onvatbare gedachten van afwijzing en schaamte. Een zelfdestructief geheim dat zich verankerde in mijn psyche.

Die knauw moet een diepgewortelde wonde achtergelaten hebben welke door littekenweefsel overgroeid raakte, zodat ik me, dankzij mijn fiducie in sprookjeswerelden, lange tijd niets van die pijn kon herinneren.

Ik snak naar een paar glazen witte wijn en loop vol zelfmedelijden de trap af naar de keuken. Een vleermuis scheert rakelings langs mijn hoofd.

‘Ola! Beetje opgeschoten vandaag, Beer?’ vraagt Mark, die liggend op een royale bank in de woonkamer iets weg heeft van een Romeinse keizer.

‘Gaat wel goed geloof ik,’ antwoord ik ontwijkend. Ik tover een flauwe glimlach tevoorschijn en twijfel of ik die fles wijn ga openen.

‘Pas je een beetje op daarboven in dat schrijfhol? Niet te diep graven, hoor. Niemand heeft zin in een zweverig en treurig gevoelsboek.’

Ik voel me betrapt, haal mijn schouders op en pak een ijskoud flesje Eisenbahn uit de koelkast.

‘Klap die laptop dicht, gooi dat pilsje achterover en ga douchen. Straks een speciaal chefsmenu in het restaurant.’

Het zijn toverwoorden. Nu de cicadenkakofonie verstomd is, hoor ik de vrolijke stem van een zangeres die met haar gitaar ‘Mas Que Nada’ ten gehore brengt. Ik leeg het flesje in vier teugen, zet m’n computer uit en boen mijn miserie af onder het kletterende douchewater.

9

Ik ben altijd een luxepoes geweest. Opgegroeid in een gezin waar geld nooit een issue was en met ouders die een gat in hun handen hadden, waren overvloedige weelde en verkwisting standaard voor mij. Ik leerde geen grenzen. Ik was een verwend nest dat met een vleugje medelijden kon neerkijken op klasgenoten die kleding aanhadden die eerder door oudere broers of zusjes gedragen was.

Niet dat ik een pestkop was, integendeel. Ik moest en zou bij iedereen populair zijn en daar paste treiteren niet bij. Het gevoel van superioriteit gaf me juist de kracht om het op te nemen voor degenen die gejudast werden. Zo verzamelde ik een legertje trouwe volgelingen die mijn positie in de pikorde van het schoolplein alleen maar liet stijgen.

10

Tijdens mijn middelbareschooltijd in Hillegersberg vermoedde ik dat mijn stamboom zou leiden naar een Franse markies, die leefde voordat de nek van Marie-Antoinette onder met mes van de guillotine hing en haar bepruikte poederkop in een mandje belandde.

Vele jaren later werd ik vanwege die vermeende adellijke afkomst belachelijk gemaakt door een vriendin.

‘Berend, je lult uit je nek. Je overdrijft. Je hebt last van het Baron von Münchhausen Syndroom.’

‘Zo heet dat niet en het klopt niet,’ antwoordde ik zelfverzekerd. ‘Het münchhausen-by-proxysyndroom betreft mensen die hun kinderen ziek maken en verwondingen toebrengen om aandacht te krijgen.’ Mijn gefrustreerde criticaster stond met een mond vol tanden en ik kon met een zelfgenoegzaam glimlachje een ander onderwerp aansnijden.

Natuurlijk lulde ik uit mijn nek. Natuurlijk wilde ik aandacht trekken. De bevriende muggenzifter bedoelde dat ik een fantast was. Daar had ze gelijk in. Maar dat feit hoefde me niet onder de neus gewreven te worden. De buitenwereld bleef dodelijk saai en die kon ik met gemak van heel wat meer flair voorzien. Dat wilde ik graag zo houden.

De kennis over die geestesziekte schudde ik zomaar uit de mouw omdat ik boeken vrat. Op school had ik erover gelezen in een encyclopedie. Het was jammer dat het een vreselijke aandoening was, want het klonk decadent en reuze interessant.

De wonderbaarlijke avonturen van de Baron von Münchhausen was het eerste verhaal dat ik met open mond las. In die fantast van hoge komaf herkende ik mezelf. Ook ik zou ooit met de blote hand een meterslange krokodil verslaan, op een kanonskogel over een slagveld vliegen en met het grootste gemak naar de maan reizen. Het zou me gaan lukken. Dat wist ik zeker.

11

Zelfs nu ik iedere dag mijn telefoon in een kluisje leg, komt er deze ochtend van schrijven weinig terecht, beste lezer. Het voelt alsof ik faal en ik u daarom mijn excuses moet aanbieden. De stress om als een polsstokhoogspringer feilloos over mijn hoogste lat te kantelen, lijkt hier in Bahia met de dag absurder.

Ik hoop dat u mij dit luxueuze bestaan aan de andere kant van de wereld gunt. Zelfingenomen als ik kan zijn, vergeet ik soms dat ik een bofkont ben en dat uw leven er anders uitziet dan dat van mij. Toch kan ik het niet laten om u te vertellen dat ik met volle teugen geniet van het leven in het beste hotel van Zuid-Amerika. Niet om mijn ego op de borst te kloppen, maar juist om u te laten meesmullen. Dat is immers in de kern mijn roeping: ik dien op en u geniet.

Ik waan me een lid van de mondiale jetset en verblijf in een villa diep verstopt in een resort dat bestaat uit bontgekleurde eeuwenoude vissershuisjes die onder handen genomen zijn zonder dat iemand dat aan de buitenkant in de smiezen heeft. Ze staan met een dertigtal gelijksoortige huisjes, waarvan de puien in de meest vreemde kleurschakeringen geschilderd zijn, als een versteende poppetjesslinger zij aan zij. Een restaurantje even verderop koos voor knalpaarse muren met petrol kozijnen en beige luiken, een buurtbewoner besloot te gaan voor poepbruin, lila en limoengroen en even verderop kwam iemand op het lumineuze idee om ijsblauw met steenrood en kanariegeel te combineren.

Op het voorerf van de huisjes staan woudreuzen waarin lampenkappen van hout of gevlochten riet hangen. Overdag bieden de bomen de broodnodige schaduw en in de avond, als de lampjes aangaan, toveren ze hier de boel om tot een tropische versie van een rommelige kerstcommercial.

Een grasveld – groter dan twee hockeyvelden – scheidt de huisjesslinger waaronder de puitjes van Yvimara zich bevinden, van de overkant. Daar ontwaar je het spiegelbeeld: gelijksoortige reuzenbomen staan fier op de voorerven van identieke vissershuisjes.

Het rustig kloppende dorpshart heet de Quadrado.

‘Wordt er hier lsd in het leidingwater gegooid?’ had ik Mark gevraagd toen ik tien jaar geleden mijn eerste stappen op het grasplein zette en de kleuren voor mijn ogen duizelden.

‘Gelukkig niet, dat zou niemand overleven,’ had hij serieus geantwoord. ‘Het ziet er inderdaad trippy uit, maar een huis verven komt uit een traditie voort. Het betekent dat je kan pronken. Je hebt genoeg geld om verf te kopen. Hoe bonter, hoe meer kans dat je rijkdom in het oog valt.’

‘Ik weet nu al dat ik verliefd ga worden op dit dorp.’

‘Ik denk dat je je stierlijk gaat vervelen. Er zijn hier geen clubs.’

‘Alleen al om ernaar te kijken is beter dan welk feest dan ook. Wat een waanzinnige plek.’

In het grijze Amsterdam zou men er kleurendoof van worden. Ik niet. Als het aan mij ligt schilderen we alle grachtenpanden in de kleuren van de regenboog en maken we van de grachten natuurgebieden en openbare zwemparadijzen.

Mijn toevluchtsoord is een favoriete spot voor wereldberoemde acteurs, popsterren en andere bohemiens die net als ik van de aardbodem willen verdwijnen.

In dit dorp is het te vochtig om een kapsel onder controle te houden, te heet voor couture en de straten bestaan uit zand of schots en scheve keien waardoor je onmogelijk parmantig kan tippelen op hoge hakken. De rijke stinkerds zijn voor even doodgewone toeristen, die zonder hysterie te veroorzaken een supermarktje kunnen bezichtigen. Het is een luxe die ze zich maar zelden kunnen veroorloven.

Mark is het gezicht van dit hotel. Voor een gezamenlijke wandeling naar de sushibar, die normaliter tien minuten zou duren, reken ik nu een dik half uur. Keer op keer raakt hij verzeild in een amicaal dorpspraatje.

Het Bahiaanse leven draait in een lagere versnelling, waarbij roddelen en medeleven belangrijker zijn dan het racen naar een afspraak. Ik weet ondertussen dat de neef van een voormalige tuinman darmkanker heeft waarbij de ziekenhuisrekeningen zich opstapelen en dat een schoonmaakster na jaren sparen het zeil op haar huis heeft ingeruild voor een pannendak. Er zijn ook dronkaards die tandeloos en met rasperige stemmen tegen Mark wauwelen dat ze voor altijd de beste vrienden zullen zijn. En dan zijn er de dorpsgekken, een witte man in een pietenpak van nepsatijn die mij vol afgunst aankijkt en eentje in een vuil voetbalshirt die schreeuwend en met grote gebaren het denkbeeldige verkeer stopt zodat wij veilig kunnen oversteken.

‘Als je er een hek omheen zet, creëer je een gekkenhuis. Maar als je er een tent overheen gooit, creëer je een circus,’ zei Mark een week geleden.

Die oprechte empathie in het dorp blijkt een paardenmiddel tegen mijn zelfdestructieve gedachten. Op het moment dat ze de kop opsteken verschrompelen ze in de tropenzon.

Uit de tuinspeakers klinkt heel zachtjes de muziek van Dengue Dengue Dengue, de Braziliaanse producers die met repeterende marimba’s en bezwerende stemmen hypnotiserend op me inwerken. Met een gelukzalige glimlach op mijn gezicht dompel ik me in de kunst van het dagdromen.

Ik word gewekt door het intense proetproet-geluid van een voor mij nog onbekende vogelsoort. Het beestje moet in de keuken zitten. Speurend in de jackfruitboom besef ik opeens dat ik de natuur verwarde met moderne technologie.

Op het videoschermpje aan de keukenmuur zie ik het woeste hoofd van Pieter, de creatieve duizendpoot van het hotel. Ik druk op wat knopjes waardoor de proetproetproet verstomt en de poort zich opent.

De twee meter tien lange kompaan van Mark komt via een oerwoud van bananenbladeren de tuin binnenzeilen.

‘Het is verdomme al tien uur. Waarom heb je Mark niet naar de directievergadering gestuurd?’

‘Ook goeiemorgen, Pieter. Met mij gaat het heel goed, dank dat je het vraagt.’

‘Het is een crisisberaad! Waar is die flapdrol?’

Het antwoord klinkt van achter de gesloten luiken van Marks suite. Daar wordt brullend het bewijs geleverd dat een goede beurt tot een spetterend orgasme heeft geleid. Pieter stuift naar zijn voordeur en begint erop te bonken.

‘Ben je uitgeneukt?’ schreeuwt hij tegen het hout van de antieke ranchdeur. ‘We hebben gezeik over de kleur van de paardenstal van die Belgen en die yogaclub uit L.A. heeft net gecanceld en de manager van Bryan Ferry loopt te kankeren dat hij het geld terug wil. Meneer de popster mag niet meer vliegen. Een verkoudheidje oplopen tijdens de vlucht is opeens een excuus.’

12

‘Kijk eens.’ De potige KLM-blondine met het paardengebit gaf me een kleurboek en een etuitje met viltstiften.

‘En wat zeg je dan, Berend?’ vroeg mijn moeder met mijn slapende zus op haar schoot.

‘Hij zegt dat ik nog wel een whisky blief,’ zei mijn vader in zijn Pierre Cardin-maatpak, die aan het gangpad zat. Hij doofde zijn sigaret in het overvolle asbakje van zijn armleuning. Ik zag dat hij zijn kristallen glas van onderen langs de vleeskleurige panty van de stewardess liet schuiven en haar trakteerde op een knipoog. Ze deed een stap achteruit en griste het glas uit zijn hand.

Ik schaamde me dood, niet alleen omdat hij die imposante stewardess én mijn moeder voor schut zette, maar ook omdat deze vrouw mij als een klein kind behandelde.

‘Niet zo boos naar me kijken,’ zei ze met haar grijze amandelogen badend in roetzwarte oogschaduw. ‘Dit cadeautje is niet voor jou maar voor je zusje. Jij mag zo naar de cockpit om dit vliegtuig te besturen. Hoe heet je?’

‘Hij heet Berend-Jan en hij doet er niet toe. Whisky, zei ik. Ik betaal niet voor niets vier eersteklastickets van m’n dure geld,’ zei mijn vader terwijl hij een Peter Stuyvesant met filter aanstak. ‘Mocht je ooit een Spider of een Maserati onder je lekkere kont willen hebben, kom dan langs bij mijn zaak in Maassluis en we doen wat proefritjes. Alles leren bekleding, wijffie, tot en met de knop op mijn pook.’

Het liefste had ik het zomernummer van de Avenue en de zaterdageditie van De Telegraaf pagina voor pagina in zijn muil gepropt om al die smakeloosheid en pocherij eens en voor altijd te smoren. Ik had mijn moeder door elkaar willen schudden zodat ze eindelijk eens in opstand zou komen en hoopte dat de vrouw in het blauwe uniformpje haar pen tevoorschijn zou halen om die in zijn ogen te priemen.

‘Dank u wel meneer,’ zei de stewardess en richtte zich nu tot mijn moeder. ‘Ik heet Mathilde, mevrouw Van Munster. Mag ik u complimenteren met uw vest? Ik houd van paars en glitters en uw zonnebril is zó space-age. Courrèges?’

‘Dat klopt, mevrouw.’ Ik voelde haar ongemak.

‘En jij, Berend-Jan, ben je eerder op Ibiza geweest? Ik ga vanavond naar Festival Club en zoek een knappe chaperon.’

Terwijl ik verlegen nee schudde, pakte mijn geïrriteerde moeder de regie.

‘Het wordt een patatje mét voor ónze dochter en dan drie keer stokbrood met bistroboter en aspergehamrolletjes als voorafje, tweemaal in Grand Marnier geflambeerde tong picasso en coq au vin voor de man met wie ík getrouwd ben en als toetje graag driemaal crêpes suzette met geflambeerde kersen en eenmaal appelmoes met vanille-ijs voor ónze kleine.’

Nadat Mathilde me had voorgesteld aan de piloten en ik omringd door ontelbare knopjes het liefste de stuurknuppel had gepakt om te verbranden in de dampkring, stak ze even later als een sterrenkok op haar rollende vliegtuigkeukentje de tongfilets met fruitassorti uit blik en de kersenpannenkoekjes met kirsch in de hens.

Tijdens onze glamourvakantie op dat onbekende Spaanse eiland vielen de schellen van mijn ogen. Terwijl mijn vader in de avond liever in ons luxe bungalowpark aan een baaitje op Jacqueline paste – maar ondertussen waarschijnlijk aan de bar of tussen de dijen van een onbekende vrouw hing – struinden mijn moeder en ik door de hoofdstad.

Ze spendeerde een fortuin bij Paula’s extravagante hippieboetiek, kocht voor duizenden peseta’s doosjes medicijnen en liet zich onder een reuzenboom gevuld met duizenden gekleurde lampjes meevoeren op de klanken van flamencogitaren, handgeklap en castagnetten.

Dit tafereel was zo overdonderend dat ik me in de hitte van de nacht niet eens kon schamen voor haar losbandigheid.

‘Hey you, pretty boy,’ zei een doorrookte Amerikaanse stem naast me en ik deed alsof hij niet bestond. ‘Je bent veel te jong voor mij, dus relax en welkom op Ibiza.’

‘Thank you,’ antwoordde ik in mijn eerste Engels terwijl mijn blik houvast zocht op het meanderende tegelpatroon van het pleintje.

‘Look at me and tell me I’m fabulous.’

Ik zag een rijzig skelet met een glimmende ebbenhouten huid en lange dreadlocks langs zijn met goud besmeurde gezicht. Er cirkelde een nachtvlinder rond zijn verschijning. Het was de allereerste keer dat ik een zwarte man van zo dichtbij zag. Mijn mond viel open. Ik kon geen woord uitbrengen.

‘Hey, pretty boy, don’t be shy. You’re a star and so am I. My name is Curtis and it’s so freaking hot out here.’

Tot mijn verbijstering trok hij de dreadlocks van zijn kale knar, deponeerde de pruik boven op een tas van mijn moeder en schoot de dansende meute in.

Vanaf dat moment realiseerde ik me dat er zielen bestonden die uniek waren en dat feit niet verborgen hielden maar juist van de daken schreeuwden. Ik wist dat ik niets liever zou willen worden dan een Curtis.

13

Omdat bokkig in de vergrotende trap ook onhandelbaar kan betekenen, zette ik in mijn puberjaren een extra tandje bij. Al koorddansend over het ravijn der mislukking maakte ik van mijn middelbareschooltijd een soepzooitje waarbij ik me wonderbaarlijk genoeg staande wist te houden.

Als ik van mijn ouders geld kreeg om kleren aan te schaffen, nam ik stiekem de trein naar het gehate Amsterdam en kocht daar spullen waar mijn moeder vol afgrijzen op reageerde en mijn vader pissig over werd.

Het begon op mijn veertiende met stinkende Perzische tapijten, flesjes patchoeli en muskusolie, Turkse waterpijpen, Afghaanse jassen met schapenbontranden en borduursels op het suède, een felgekleurde poster met daarop Che Guevara en legertasjes die we pukkels noemden en die ik bestikte met patches met daarop een peaceteken, het logo van de conceptalbumgroep Yes en het bliksemgezicht van David Bowie, alles ingeslagen bij de kramen op het Waterlooplein.

Niet veel later ging ik voor langharige bontlaarzen die bedoeld waren voor de après-ski, een enorme suikerspinroze parachutejas en een smokingcolbertje van gouden paillettenstof dat ik aanschafte bij de Salty Dog op de Kalverstraat.

Mijn uiterlijk schreeuwde om aandacht en ik evolueerde in rap tempo van een seventieshippie tot een surrealistische versie van een seventiesdiscofreak. Ik maakte daarmee de blits op het schoolplein en voelde me de ster van het lyceum.

Thuis hing ik onderuitgezakt voor de tv en keek met naast me een zak chips en een kommetje mayonaise gemengd met ketchup en knoflookpoeder naar wat Nederland 1 of 2 die avond te bieden had. Ik raakte gehypnotiseerd door Charly’s Angels, Pepper en The Hulk en werd heimelijk verliefd op Patrick Duffy in The Man from Atlantis en even later op David Soul uit Starsky & Hutch.

Als er onenigheid ontstond over het recht op de afstandsbediening aan een kabeltje, liep ik nijdig weg, sloot me op in mijn kamer, waar ik de volumeknop van mijn hifi-installatie op maximum zette en meeblèrde met de lp’s van Roxy Music, Pink Floyd en 10cc. In mijn spiegel zag ik het evenbeeld van de frontman al playbackend in het blokkendozendecor van TopPop optreden. Met mijn vertolking van Supertramps ‘Dreamer’ kon ik de leadzanger makkelijk van de troon stoten.

Dreamer, you stupid little dreamer,

So now you put your head in your hands, oh no!

Ook al begreep ik geen fluit van de gezongen tekst, ik wist zeker dat ik de leider van een wereldberoemde band zou worden.

Rond elf uur deed ik alsof ik ging slapen, maar klauterde tijdens een heldere nacht steevast het raam uit, en belandde op het terras in een plastic ligstoel waarvan ik de rugleuning horizontaal klapte. Onder de oneindige sterrenhemel werd mijn geheim nietig en uiteindelijk zelfs betekenisloos. Het zoefde van me af en loste op in de kosmos, een fractie van een enkel neutron vervlogen in het onvatbare en onmetelijke waarin alles leek te verdwijnen.

Jacqueline had niet zoveel op met muziek. Ze ging er na zo’n onbenullig dispuut vaak op uit zonder iets te zeggen, bleef dan bij vriendinnen slapen om een dag later thuis te komen met zwarte kringen onder haar ogen en een tas vol parfumflessen die nog in de verpakking zaten. Ze kwam er altijd met een smoes van af.

Mijn vader was ook geen huismus. Als hij ’s avonds eens acte de présence gaf, probeerde hij mijn moeder uitgebreid te complimenteren met het eten en ons eindeloze levenslessen bij te brengen.

Bij kritiek van mij maakte hij me duidelijk ik dat mijn luxeleventje aan zijn gezwoeg in de autohandel te danken had. Mijn moeder verdedigde hem en maakte ons wijs dat hij moest overwerken. Ze maakte zich de grootste zorgen over mijn zus, die steeds vaker weigerde te eten en die zich, als ze niet bij vriendinnen op bezoek was, meestal ook opsloot in haar kamer maar dan beangstigend stilletjes was. Ze deed geen mond open als ze ons per ongeluk tegenkwam in dat mondaine spookhuis.

We leefden als geestverschijningen langs elkaar heen en dat beviel ons uitstekend. Voor mijn moeder lag dat anders, die vereenzaamde en kalmeerde zichzelf met de inhoud van oranje plastic potjes van de apotheek.

14

Terwijl Pieter een strandwandeling aan het maken is en Mark en ik zuigend aan bamboerietjes verse melk uit een kokosnoot slurpen, ploft een jongen tussen ons in. Hij is lang, heeft dikke donkerbruine krullen, een prachtige rechte neus, een fikse beugel rond zijn tanden en smaragdgroene ogen. Mark stelt hem aan mij voor. Hij heet Washington.

Mark en Washington babbelen in de schaduw van ons palmbladerdakje, waarbij Mark af en toe wat dingen voor mij vertaalt. De jongen was als dagen oude baby door zijn moeder op straat achtergelaten, werd na kritiek van buurtbewoners opgepikt door een tante, die hem als een voetveeg behandelde. Washington is vanaf zijn veertiende op zichzelf gaan wonen, werkt iedere dag op de boerderij van een halfbroer en gaat ’s avonds naar school. Hij is inmiddels achttien, heeft zijn examen op de avondschool cum laude gehaald en is sinds gisteren begonnen aan een stoomcursus Engels. Washington is openlijk gay.

‘Jeu, hij is wel heel dapper. En knap,’ zeg ik tegen Mark.

‘Te lief en te onervaren voor mij,’ zegt Mark terwijl het joch zachtjes zijn arm tegen de mijne aandrukt. Ik heb de grootste moeite om niet in het smaragd van zijn irissen te verdwijnen. Normaliter zou ik tot mijn schaamte een paal in mijn zwemshorts gekregen hebben, maar ik hoef nu alleen een overweging tot geilheid weg te slikken.

Mark weet dat ik niet vreemdga. Hij zegt iets tegen Washington waardoor ik de spanning tussen ons op een oceaanbriesje voel wegwaaien. Zijn arm laat hij evengoed tegen die van mij aan liggen.

‘Hij zoekt liefde en geborgenheid,’ zeg ik tegen Mark.

‘En keiharde seks,’ vult Pieter aan, die opeens weer naast ons staat. ‘Maar wie gaat hem de kneepjes van het vak leren? Ik vind dat wel wat voor jou, Beer. Lekker knuffelen en giechelend rotzooien onder de lakens.’

Het idee vliegt me naar de keel.

Sinds ik iedere dag een pil tegen somberheid en angsten slik, komen erecties precies zo vaak voor als dat ik hier toekans ontdek. Dat is in die vier weken niet één keer gebeurd. En mocht het me lukken, dan kan ik het klaarkomen met geen mogelijkheid een orgasme noemen, want pulken aan een wondkorstje geeft meer voldoening dan een waterige zaadlozing. Ik voel eigenlijk helemaal niets.

Als u, beste lezer, me vraagt hoe erg ik dat vind, dan is mijn antwoord simpel: honderdduizend keer liever geen paniek en suïcidale eenzaamheid dan goeie seks. Het is zelfs wel lekker rustig zo.

15

Ik leerde op mijn elfde van een vriendin hoe ik moest tongzoenen en hoe ik een bh moest lospeuteren. Het was een knotsleuke middag daar aan de Maas tussen de klaverbloemetjes. Maar ik voelde helemaal niets.

Toen ik later in de brugklas voor de vorm een vriendin uitkoos en wij samen op een bank vol kussens terechtkwamen, zat er niets anders op dan onze tongen in elkaars mond te steken. Ik ging boven op haar liggen en roerde mijn vlezige spatel door de mond van een meisje dat exotisch knap en wel aardig was. Ik bedacht dat ik niet wist wat de volgende stap moest zijn. Ik dacht aan mijn huiswerk, aan aardappels schillen, aan het nieuwe album van David Bowie, aan een veilige manier om deze schertsvertoning zo snel mogelijk te kunnen beëindigen.

In die tijd spoot het sperma zo vaak en met zoveel kracht mijn pik uit, dat ik er wekelijks een plafonnetje mee had kunnen witten. Alleen al de herinnering aan de tepel in het openstaande overhemd van een jongen die bij aardrijkskunde naast me zat, was genoeg om mijn sergeant-majoor een puike geefacht te laten exerceren.

Ik trok, rukte, onaneerde en masturbeerde dat het een aard had en het lukte me zelfs om mijn rug zo te krommen dat ik het voorvocht van mijn eikel kon likken.

‘Ik heb gisteravond mijn pik in mijn mond gestopt,’ zei ik in een hoekje van het fietsenhok tegen een vriend die in mijn fantasieën menigmaal op mijn gezicht was klaargekomen.

‘Maak dat de kat wijs, Berend. Je verzint het waar je bij staat.’

‘Nee, écht waar.’

‘Kom es,’ zei hij, waarop hij tot mijn verbazing mijn schouder stevig vastpakte, me even uitdagend aankeek en vervolgens zijn gezicht tergend langzaam naar dat van mij bewoog. Ik sloot mijn ogen en voelde hoe zijn adem de haartjes in mijn nek streelde. Ik merkte dat zijn lippen mijn oorlel raakten. Hij fluisterde met hese stem onverstaanbare woorden in mijn oor.

‘Wat zeg je?’ fluisterde ik terug, terwijl ik mijn erectie tegen de stof van mijn spijkerbroek voelde bonken.

‘VAN RUKKEN WORD JE DOOF!’ schreeuwde hij in mijn oor en duwde me schaterlachend van zich af.

16

Alleen op school had ik een enerverend leven, ook al bestempelde ik het lyceum in Hillegersberg als oersaai. Ik vond aansluiting bij de meisjes, bij wie ik me veilig voelde. Ze overlaadden me met complimenteuze opmerkingen over mijn outfit. We deelden zelfs kohlpotloden, waardoor we maar al te vaak een gezamenlijke oogontsteking opliepen.

Toch zat iets me niet lekker bij die meiden. Ik was jaloers. Ik hield met samengeknepen billen mijn mond als zij openlijk over hun wispelturige verliefdheden kakelden. Bovendien gold de gedeelde smart van de ooginfecties niet voor het moment dat de een na de ander ongesteld werd. Ze sloten mij dan buiten. Opgejut door mijn innerlijke woede wist ik erachter te komen wie menstrueerde.

‘Jij hebt de rode vlag uitgehangen, hè?’ zei ik dan tegen zo’n meisje wier pukkelgezicht vervolgens rood aanliep.

‘Wie zegt dat? Dat is helemaal niet zo. Hoe kom je erbij.’

‘Ik kan het ruiken.’

Niet dat ik ook wilde menstrueren, integendeel: ik moest er niet aan denken. Ik werd buitengesloten en afgewezen. De afgunst vrat aan me.

Ik besloot te verkassen naar de jongens die zich iedere pauze bij de buikschuivers in het fietsenhok ophielden en begon daar stevige nederwietjoints te roken, om met bloeddoorlopen ogen apestoned in het leslokaal te verschijnen, in mijn eentje een lachkick te krijgen en vervolgens onder luid gejoel de klas uit gestuurd te worden.

Uit de les getrapt worden werd zelfs een sport. Het stond gers. Totdat ik een allerlaatste waarschuwing kreeg. Nog één keer wangedrag en ik moest vertrekken.

De paniek sloeg toe. Ik kon het mijn moeder niet aandoen om dezelfde weg in te slaan als mijn zus, die naar mijn gevoel vaker van school veranderde dan van onderbroek.

Bovendien was ik bang voor zo’n verandering. Zonder mijn status en de bescherming van mijn clan zou ik op een minder elitaire opleiding vanaf scratch moeten vechten om mijn plek.

Ik besloot me een paar maanden te gedragen en behaalde voor alle vakken de hoogste cijfers, op lichamelijke oefening na.

17

Op het lyceum werden op de vrijdagmiddagen toneellessen in het leven geroepen. Het betrof hier geen verplicht vak, maar je kon er extra punten mee scoren. Een dankbaar publiek… dat leek me wel wat.

Onder begeleiding van een regisseur, een feministe die haar sporen verdiend had in het alternatieve theatercircuit, draaide ik mijn fantasiekraan wijd open. Ik was purser in een plotseling neerstortend vliegtuig, belandde als grote witte overheerser in een pot met kokend water op Papoea-Nieuw-Guinea en moest als dictatoriaal partijleider van achter een doek orders uitdelen waarvan de klas dan zelf mocht beslissen of ze die zouden uitvoeren of niet. Die laatste opdracht was vrijelijk geïnspireerd op George Orwells 1984.

De regisseur werd mijn steun en toeverlaat. Ze wrong mijn persoonlijkheid tot de essentie van mijn schaamte en woede zich openbaarde. Ze liet mij – samen met een kakelverse en kakelgrage lesbo wier voeten huisden in een paar wijnrode Kickers – korte gesprekken naspelen waarbij telkens een van ons vertelde dat we een groot geheim hadden, gevolgd door een potpourri aan krenkende reacties.

‘Mam, ik moet je iets vertellen,’ zei ik dan.

‘Wat is er aan de hand?’ vroeg de lesbo die mijn moeder speelde.

‘Ik ben homo.’

‘Wat bijzonder, Berend! Als je maar niet van die wapperende handjes krijgt en met een hoog verwijfd stemmetje gaat praten, vind ik het goed.’

Andere reacties waren ronduit bot of afwijzend. Zoals die van mijn toneelvader.

‘Pap, ik moet je iets vertellen.’

‘Wat is er godverredomme nou weer? Ken je niet zien dat ik druk ben?’

‘Dat kan me niet schelen. Je moet het weten. Ik ben een homofiel!’

‘Heb je hem weer. Je verzint het waar je bij staat. Je bent m’n enige zoon en ik eis kleinkinderen die mijn naam dragen en straks de zaak van jou overnemen,’ schreeuwde de lesbo, die lekker in haar rol zat.

De dialoogjes waren klaarblijkelijk zo indrukwekkend dat we die voor de voltallige school mochten opvoeren. Later kreeg ik zelfs een rolletje in de themafilmpjes van een discussieprogramma dat half tiener-Nederland aan de buis gekluisterd hield.

Ik liep op wolken. Ik was uit de kast en er was, buiten die lul van een vader, geen haan die ernaar kraaide. Ik veranderde mijn ambitie van popster naar acteur.

18

Op mijn zestiende besloot ik dat ik zo snel mogelijk mijn eindexamen moest halen zodat ik uit de treurnis van het schoolse leven kon ontsnappen. Ik hield me met de grootste moeite koest totdat de sportleraar de hogedrukpan liet ontploffen.

De gymleraar was een populaire en inventieve man, maar dat ging ten koste van een onfortuinlijk trio waar ik deel van uitmaakte. Ik had te kampen met overgewicht, torende boven de rest van de klas uit en mijn tegendraadse houding en opvallende uiterlijk werkten in mijn nadeel.

Hij moest en zou mij in het gareel krijgen.

Ik was, samen met een wandelende drilpudding met jampotglazen en een schriel ventje met een kippenborst en een veel te hoog IQ, twee keer per week de sigaar.

De twee grootste sporthelden van de klas werden telkens weer verkozen om een team samen te stellen. Om en om mochten ze klasgenoten uitkiezen die hun ploeg naar de overwinning moesten leiden. Drilpudding, Kippenborst en ik waren steevast de laatsten die overbleven.

Heel soms was de man in een goeie bui en hoefde ons doodongelukkige trio niet mee te sporten. We mochten dan als een vleesgeworden doelpaal de missers incasseren of moesten ons op ellebogen en knieën tot een bolletje vormen zodat we konden fungeren als eerste, tweede of derde honk.

Toen ik mijn sportlessen verruilde voor een vieux-cola boven het biljart in het naburige café, kwam daar hommeles van. Op het kantoor van de conrector vertelde ik hoe de vork in de steel zat. De conrector beloofde, tot mijn grote schrik, dat hij de leraar een laatste waarschuwing zou geven.

De daaropvolgende gymles leek de sadist poeslief, maar bij het vragen naar een vrijwilliger wees hij ijskoud naar mij.

‘Dit is het touw. Dit is de onderkant,’ zei hij smalend terwijl hij mijn handen vastpakte en mijn vingers hardhandig rond de klimkabel drukte. ‘En dat is het plafond. En dat gaat jij zo aantikken. En nu klimmen, speklap.’

Ik raakte verlamd, voelde me een natte dweil die alle kracht ontbeert om ook maar een centimeter omhoog te komen.

De sportleraar liet me een tijdje zo staan terwijl de klas in spanning afwachtte. Toen sloeg hij een amicale arm om me heen.

‘Ik ga je voor de rest van je leven voor joker zetten, lubstek,’ fluisterde hij met een schmierende glimlach in mijn oor. Hij kneep met volle kracht in mijn rechterbovenarm. De pijn werd ondraaglijk, maar op wat knipperen met mijn oogleden na liet ik niets merken van de fysieke en mentale foltering.

‘Wat is dit dan? Ik voel niks. Hebbie wel spieren? En wat mot dat oorbelletje in je oor? Ben je een mietje, of zo?’

De jongens in de rij begonnen zenuwachtig te giechelen en kregen niet veel later samen met de gymleraar de slappe lach.

Ik gaf geen krimp. Ik liet het lachbombardement aan me voorbijgaan, mijn ogen gericht op de bovenste ramen van de gymzaal, waar ik de lucht van grauwpaars zag veranderen naar het zuigende zwart met zilveren spikkels.

Na afloop van de gymles, in de gezamenlijke doucheruimte, stonden mijn medeleerlingen zo ver mogelijk van mij vandaan. Alsof ze tot de conclusie waren gekomen dat ik écht een homofiel was en ze het risico liepen verkracht te worden. Ook hier bleef ik stoïcijns onder het kletterende water staan. Niets of niemand zou me kunnen raken, ook al begonnen die namiddag de scheuren zich een weg te zoeken door het fundament van mijn zelfingenomenheid en machtspositie.

Alweer kregen mijn klasgenoten de slappe lach. Ze wezen op mijn kruis. Daar had mijn pikkie fier overeind gestaan. Het enige bewijs dat ik eigenlijk ten strijde wilde trekken.

Toen ik als laatste de douche verliet, lagen mijn kleren in de kleedruimte op een hoopje, nat van de urine.

19

Mijn fietshokvrienden sloopten de chromen Mercedes-ster van de motorkap van de sportleraar. Ik stond even verderop te kijken en zag dat een van hen met een straattegel een raam insloeg om daarna het portier te openen, waarna ze een voor een het interieur onder zeken. Als kers op de taart mocht ik met trillende handen een kartonnetje met daarop een dampende hondendrol in het dashboardkastje deponeren.

De volgende ochtend verscheen ik omringd door mijn clan op het schoolplein en droeg een ketting om mijn nek waaraan de Mercedes-ster opzichtig bungelde. Ik was zo gekrenkt en tegelijk zo trots op mijn vrienden dat het me geen ene flikker meer uitmaakte dat ik van school getrapt zou worden.

Tot mijn verbazing had de sportleraar er geen ophef over gemaakt en leek hij sindsdien zelfs van de aardbodem te zijn verdwenen. De gymleraar zou overspannen zijn, had de klassenlerares laten weten.

Twee weken later werd hij vervangen door een jonge gast met nieuwe ideeën en mochten wij, de drie beklagenswaardige musketiers, meesporten als we dat wilden. We konden als alternatief in de bibliotheek aan de slag met een werkstuk dat over de sportwereld moest gaan. Ik kreeg van de nieuwe leraar lichamelijke oefening een dikke tien voor mijn verhandeling over anabolen, steroïden en andere doping. Ik ging uiteindelijk voorzichtig aan weer sporten, maar ik verscheen nooit meer in de gezamenlijke doucheruimte.

Het verhaal over mijn erectie deed nog altijd de ronde. Ik zag het als ze naar mij wezen om daarna met de ruimte tussen hun duim en wijsvinger de lengte van mijn stijve aan te geven.

Als uitlaatklep voor mijn woede switchte ik van brave discofreak naar punk: in een T-shirt waarop in uitgeknipte letters zoals bij losgeldbrieven NO FUTURE gedrukt stond, een vergane leren motorjas met buttons van de Sex Pistols en een fluorroze plastic broek die plakte aan mijn benen. Ik hing een fluorgroene perspex oorbel in mijn rechteroor en veranderde op de wc’s met een kohlpotlood mijn ogen naar de lege kassen van een doodshoofd. Luidkeels en vals ‘Denis’ van Blondie zingend, betrad ik telkens weer een volgend klaslokaal. Het bleek tot mijn grote teleurstelling geaccepteerd te worden.

Mijn vader was voor een tijdje in een luxecaravan bij Julianahoeve gaan wonen. Hij moest nadenken, had hij tegen mijn moeder gezegd. Voor Jacqueline en mij lag een envelop klaar. Ik hoopte op een betekenisvolle brief, maar het bleken twee biljetten van honderd gulden te zijn.

Jacqueline glipte het huis uit en meldde zich pas weer na vier dagen. Ze leek een zombie en sloot zich met een pak hopjesvla en een kuipje smeerkaas op in haar kamer.

Hoewel mijn moeder haar uiterste best deed zo luchtig mogelijk te doen over het vertrek van mijn vader, klopte ze om het uur zachtjes op de deur van Jacqueline. Die kamer lag voor mij op een andere planeet waarvan de vloer veranderd was in een kilometers diepe vulkaankrater.

20

De eenzaamheid werd op mijn zeventiende verruild voor mijn allereerste affaire. Het was een blonde jongen van mijn leeftijd die, naar ik later begreep, door de wol geverfd was. Hij kwam uit Amsterdam en logeerde in de zomervakantie voor een paar dagen bij een neef, die een straat verderop woonde.

We raakten aan de praat, liepen op zijn laatste avond wat doelloos door de buurt en tongzoenden voor het eerst in de bosjes achter de stal van een kinderboerderij. Ik zag sterretjes, voelde dat de clichévlinders in mijn buik toch werkelijk bestonden en vertelde hem na die eerste tongworstelwedstrijd dat ik van hem hield, verliefd was geworden en voor altijd bij hem wilde blijven. Hij moest lachen en zei dat ik veel te hard van stapel liep. Maar die woorden waren aan dovemansoren gericht.

Ik belde hem soms wel drie keer per dag, en hoewel hij geïrriteerd raakte, gaf hij na een zoveelste smeekbede toch eindelijk toe. Ik mocht langskomen in Amsterdam.

Daar veranderde ik in een naïef schaap dat hardhandig geschoren werd. Hulpeloos in zijn sterke armen liet ik alles toe wat hij met me van plan was. Toen hij me begon te pijpen riep ik al na een halve minuut dat ik een orgasme kreeg, wat trouwens niet het geval was, maar het voelde wél zo. Uiteindelijk kwam ik brullend als een grizzly klaar.

De blonde jongen presenteerde daarna zijn eigen ferme apparaat, maar ik voelde me paniekerig, schaamde me voor mijn onervarenheid en had geen idee wat ik met zijn geslacht aan moest. Hij gaf me orders, maar die voerde ik volgens hem niet naar behoren uit. Het was maar beter dat we gingen slapen. Mijn bed kon ik aan het einde van de gang vinden. In de logeerkamer.

De volgende ochtend werd ik gewekt door het loeien van een stofzuiger. Het tapijt rond mijn bed ging hij te lijf alsof hij een vuile tegelvloer aan het schrobben was.

Tijd voor een gezamenlijk ontbijt zat er niet in, laat staan tijd voor een gezamenlijke stoeipartij. Er ging elk half uur een trein naar Rotterdam, wist hij me nog te vertellen.

Bij thuiskomst belde ik hem, om te vertellen dat ik het heel leuk gevonden had en om te vragen wanneer we elkaar weer zouden zien.

‘Nou, nooit,’ zei hij en hij smeet de hoorn op de haak.

Ik heb me maanden afgevraagd wat ik nou verkeerd gedaan had. Relaties of seks met iemand, dat was voorlopig niks voor mij.

Tot grote frustratie van mijn vader sloeg ik zijn adviezen in de wind. Na mijn eindexamen zou ik niet in zijn autozaak komen werken om het bedrijf later over te nemen, ik hield niet van auto’s en al helemaal niet van auto’s verkopen en zeker niet van auto’s verkopen aan poenerige klanten, en al helemaal zekersteweten niet in zijn afschuwelijke vestiging in Maassluis.

Ik zou er wegkwijnen, doodongelukkig worden en zag mezelf die showrooms vol glimmend blik inclusief mijzelf in de hens steken.

De hormonale lokroep vanuit Amsterdam echode door. Mijn hart en mijn pik bevalen me noordwaarts te trekken. Ik moest onder mijn vaders juk vandaan komen en hem kwetsen. Ik zou verhuizen naar de andere kant van de wereld. Voor een Rotterdammer was dat het verafschuwde magisch centrum van het universum, de stad die níét gebombardeerd was, de zogenaamd vredelievende en tolerante hoofdstad van ons land.

21

Het linnen overhemd plakt aan mijn lichaam. Ik leeg het ene Eisenbahn-biertje na het andere, en wissel die af met flesjes mineraalwater. De tropenlucht hangt loodzwaar over het dorp.

Mark, Pieter en ik zijn in een feestzaaltje aan de Quadrado beland. Twee discotaxi-lichteffecten trachten het voormalige vissershuis tevergeefs tot een discotheek om te toveren. De muzikanten staan niet op een podium maar gelijkvloers met het publiek en spelen hun traditionele forró. Het dorpsfeest is goedbezocht, voornamelijk door de lokale bevolking van een zeer diverse pluimage.