Deze columns zijn eerder gepubliceerd in
VROUW magazine, de zaterdagbijlage van DeTelegraaf.

© 2022 Daphne Deckers

Omslagontwerp Villa Grafica

Foto omslag Yvette Kulkens

Verzorging e-book Coco Bookmedia

ISBN e-book 978 94 6381 138 5

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, mei 2022

www.uitgeverijpodium.nl

Wenkbrauwen

Ik was een doos met oude foto’s aan het ordenen toen Emma even mee kwam kijken. Het duurde niet lang of ze wees lachend naar mijn wenkbrauwen uit de jaren ’90: ‘Sorry hoor, mam, maar die dunne streepjes, dat zag er toch niet uit?’ Gelijk heeft ze. Als ik de foto’s nu terugzie, vraag ik me ook af wie er in hemelsnaam had bedacht dat leeggeplukte wenkbrauwen mooi waren — en dan vaak ook nog met zo’n strenge hoek aan het eind. Je gezichtsuitdrukking kreeg er iets smalends van; iets ouwelijks ook. Waarom zagen we dat destijds niet? Omdat het mode was. En modetrends zijn toch een beetje de nieuwe kleren van de keizer: zolang je er middenin zit en iedereen het draagt — hoge broeken, wijde pijpen, puntige kragen, smalle wenkbrauwen — vind je het hartstikke leuk. Maar opeens komt er een omslagpunt (wie dát bedenkt weet je eigenlijk ook niet) en vanaf dat moment kijk je alleen nog maar hoofdschuddend naar oude foto’s: hoe heb ik ooit er zó bijgelopen?

Het grappige is natuurlijk dat dit ook geldt voor de mode van nu. Ik zei al tegen Emma: denk maar niet dat jíj over twintig jaar niet moet lachen om wat je nu aan hebt. En hoe zit dat met de wenkbrauwen? De huidige wenkbrauwtrend is al jaren dik en borstelig. Zelfs zó dik en borstelig dat ik nu al zie (daar hoef ik geen twintig jaar voor te wachten) dat sommige mensen het een tikje overdrijven door hun wenkbrauwharen helemaal in te tekenen, bij te kleuren en met zeep rechtop te zetten alsof het harige rupsen zijn. Er is een hele business ontstaan rondom de perfecte ‘wenkies’: je hebt browbars vol wenkbrauwspecialisten, serums, gels en speciale tools. Ik weet niet hoelang de volle wenkbrauw nog in de mode blijft, maar één ding weet ik wel: ik ga nooit meer terug naar die dunne streepjes. Ik zie nu veel beter dan in de jaren ’90 hoeveel uitdrukking een bredere wenkbrauw geeft, zeker als je wat ouder wordt: het accentueert je ogen en geeft diepte en karakter aan je gezicht.

Epileren doe ik ook niet meer: als je de haarzakjes er te vaak uit trekt, komen ze niet meer terug. Ik heb nu zo’n mini-grasmaaiertje waarmee ik mijn wenkbrauwen scheer. Ja, dat gaat prima. Nee, je schiet heus niet uit zodat je alles kwijt bent. Ik zag online een onderzoekje waaruit bleek dat mensen meer moeite hebben met het identificeren van gezichten zonder wenkbrauwen dan van gezichten zonder ogen. Ik heb mezelf jaren geleden ook eens onherkenbaar gemaakt door mijn wenkbrauwen zó licht te blonderen dat ze wegvielen tegen mijn huid. De visagist had tegen me gezegd dat die trend helemaal hot was, maar op een gegeven moment moet je weten wanneer hot niet meer aan jou is besteed. En anders helpt Richard me wel herinneren. Toen ik thuiskwam, zei hij: ‘Hm, het lijkt op iets dat ik heb gezien…’ ‘…In de modebladen?’ ‘Nee, in Artis. Een naakte woelrat.’

Voorpret

Ik mocht in twee groep 6-klassen komen vertellen over mijn boek Het Vliegende Schaap, en toen viel het me weer op hoe ontzettend leuk kinderen het vinden wanneer er wordt voorgelezen. Dat herinner ik me nog heel goed van mijn eigen kinderen. Ook toen ze zelf allang konden lezen, heb ik nog alle zeven delen van Harry Potter aan hen voorgelezen. Emma en Alec zaten dan naast me in het grote bed, en waren muisstil. ‘Voorlezen is zó spannend,’ verzuchtte Emma een keer, ‘want je weet nooit wat er gaat komen. Dan moet je wachten tot morgen, en dat maakt het extra mooi!’ Toen ik na mijn bezoekje aan de klassen naar huis reed, moest ik aan die woorden denken. Want tegenwoordig is er bijna niets meer wat kan ‘wachten tot morgen’, en als je niet meteen een hele tv-serie kan bingen is dat helemaal niet ‘extra mooi’.

Kinderen kunnen zich nog echt ergens op verheugen en vinden plezier in uitgestelde vreugde: zo ploffen ze bijna uit elkaar van anticipatie in de aanloop naar 5 december, en in de dagen vóór hun verjaardag krijgen ze de big smile nauwelijks van hun gezicht. Waar zijn wij volwassenen dit soort voorpret verloren? Niemand lijkt nog te weten hoe hij ergens op moet wachten — en wat-ie in de tussentijd moet doen. Op het station staat precies aangegeven hoeveel minuten het nog duurt voordat de trein komt. Vroeger kwam-ie gewoon. Of niet. Of wat later. Nu wil ik het exact weten, want ja, anders sta ik daar maar te wachten. Ik heb als model de wereld over gereisd zonder mobiele telefoon; dat ging destijds prima. Je belde wel ’n keer als je aankwam. Nu heb je in het vliegtuig wifi, want stel je voor dat je even niks te doen hebt. Bij veel voetgangerslichten tellen ze de seconden totdat je kunt oversteken. Steeds meer modeontwerpers verkopen hun runway-collectie meteen online, want mensen willen het nú, en niet morgen — laat staan over ’n paar maanden.

Er zijn zelfs al koelkasten die doorgeven aan de supermarkt wanneer je melk op is, zodat het meteen bij je aan de deur kan worden gebracht. Overal hangen tv’s, tot boven de stoel van de tandarts aan toe, en alles wat je nodig hebt kun je 24 uur per dag kopen. Voor alles is een app (‘Hoe je NU kalm kunt worden!’) en groentes worden opgepompt in kassen, want ook al zijn ze niet in het seizoen, we moeten ze vandáág hebben. Maar vaak smaken ze niet. De natuur is namelijk niet van het nu; de natuur neemt haar tijd en is bereid te wachten. We kunnen het voorjaar niet versnellen; daar gaat gewoon een winter overheen. Alles bloeit wanneer het zijn tijd is. Het is ook helemaal niet erg wanneer iets níét per direct verkrijgbaar is, of als je ergens een paar minuten doelloos moet wachten. Hoe fijn is het om even helemaal niets te doen? Want morgen gaat het verhaal gewoon weer verder. En dan is het extra mooi.

Erotiek

Toen ik werd gevraagd om een kort verhaal te schrijven voor een bundel waar nog negen andere Nederlandse schrijfsters aan zouden meewerken, had ik al ja gezegd voordat ik goed en wel had begrepen dat het om een erotische bundel ging. Dus het moest wel een beetje spannend worden. Of geil. Of kinky. Of een van die andere woorden waarvan je denkt: eh… hoe fiets ik dat mijn verhaal binnen? Eén ding is me wel duidelijk geworden: het vocabulaire van een opwindend verhaal is niet makkelijk. Veel Nederlandse woorden voor ‘de daad’ zijn nogal lelijk, om van de diverse lichaamsdelen maar niet te spreken. Maar ja, met ‘voorbips’ wil het ook niet bepaald spannend worden, dus ik heb gepuzzeld op een vorm waarin ik een zwoel verhaal kon vertellen dat hopelijk ook nog een beetje geestig zou zijn. Ik vind dat er altijd ruimte moet zijn voor een lach — óók als het over seks gaat. Je zou misschien denken dat erotiek en humor haaks op elkaar staan, maar eerlijk gezegd geloof ik dat niet.

De beste vrijpartijen zijn tenslotte die waarbij er ook gelachen wordt, want jezelf niet al te serieus nemen hoort volgens mij bij jezelf los durven laten — een prima ingrediënt voor heerlijke seks. Inmiddels is de bundel onder de naam Extase verschenen, en ik vond het erg leuk om bij de lancering met de andere schrijfsters te praten over hun schrijfervaringen. We hebben die middag meteen met een aantal vrouwen een groepsapp aangemaakt, die door Heleen van Royen heel welluidend Seks werd genoemd. Elke keer dat ik een groepsbericht krijg, verschijnt er Seks in mijn beeldscherm — wat in sommige gezelschappen nog wel eens tot gefronste wenkbrauwen wil leiden. Ik verheug me er nu al op om met dit Seks-groepje te gaan eh, samenklitten, want ik vond het een verademing om met andere schrijfsters over schrijven te praten. De één had haar verhaal in drie dagen af; de ander deed er net als ik twee weken over; een derde had nogal tegen de terminologie aangehikt. Want wat gebruik je als je het een beetje zinnelijk wilt houden: Pik? Lul? Genotsknuppel?

Maar uiteindelijk waren we allemaal tot de conclusie gekomen dat je het gewoon moesten laten gáán, het gewoon lekker moest opschrijven, en niet te veel moest nadenken over het feit dat je moeder (of je kinderen…) het misschien ook gingen lezen. En toen kwam de pers. Interviews geven is sowieso een vak apart, maar diepte-interviews over een erotische bundel leveren helemáál koddige vraaggesprekken op. Diverse journalisten hebben mij serieus gevraagd of ik misschien sexy kleding had aangetrokken tijdens het schrijven, en of ik daarbij misschien ook nog opgewonden was geraakt? Daar kreeg ik zo’n lachstuip van. Ik zag mezelf al helemaal zitten: hijgend in een kanten stoeipakje boven mijn toetsenbord, en dan niet met m’n vingers typen maar met stijve tepels. Een ideetje wellicht voor de volgende keer? Maar het beste antwoord kwam van Heleen. Toen haar werd gevraagd wanneer ze voor het laatste in extase was geweest, zei ze: ‘Gisteren, toen mijn vriend boerenkool met worst had gemaakt.’

Detox

Ik kreeg bij een tijdschrift een reclamefolder met smakelijke foto’s van groente en fruit, lachende vrouwen in witte sportpakjes en mooie mason jars met kleurige sapjes. Het zag er allemaal heel gezond uit, maar wat werd er aangeprezen? Het detoxen van je darmen. En laat dát nou nergens voor nodig zijn. Volgens de folder kon je met een meerdaagse kuur je darmen eenvoudig reinigen van ‘vervuiling’, wat een enorm scala aan gezondheidsvoordelen zou hebben. Op de bijbehorende website las ik het oude riedeltje over ‘slakken’ die zich ophopen waardoor je moet ‘ontslakken’ met sapkuren, chlorella-shakes, darmspoelingen of een mengseltje van okra en de bast van de oliepalmboom. Het kost een hoop geld om zo’n mooie folder te maken, dus blijkbaar is detoxen big business. En dat terwijl het helemaal niet hoeft. Het is een misvatting dat wij ons lichaam zouden moeten helpen (lees: straffen) met dit soort kuren omdat het zich anders volstapelt met schadelijke stoffen.

Toegegeven: zo’n folder is heel verleidelijk. Al die vrolijke sapjes zien er gezond uit, en het idee dat gifstoffen zoals bestrijdingsmiddelen zich opstapelen in je lichaam klinkt niet onaannemelijk. En toch is het niet waar. Dit is eigenlijk al heel vaak verteld, maar hier komt-ie nog een keer: je lichaam is zelfreinigend, met de lever als absolute detox-koning, ondersteund door nieren, longen, lymfesysteem, huid, bloed en darmen. Daar gaat okra niet veel aan bijdragen. Sterker nog: zo’n dagenlange sapkuur is eigenlijk gewoon een crash-dieet waar je je lichaam helemaal geen plezier mee doet. Een ‘detox’ is van oorsprong een echte medische behandeling voor mensen met een levensbedreigende hoeveelheid gifstoffen in hun lichaam, bijvoorbeeld door een overdosis drugs of alcohol. Bij een echte detoxificatie zijn veel medicijnen betrokken, maar groene smoothies zitten daar niet bij.

De detoxproducten uit reclamefolders zijn gericht op mensen die graag iets gezonds voor hun lichaam willen doen omdat ze bijvoorbeeld een tijdje te veel hebben gegeten of gedronken. Een eerste stap naar een gezonder eet- en leefpatroon is natuurlijk altijd een goed idee (want in tegenstelling tot ‘slakken’ worden te veel calorieën wél in je lichaam opgeslagen) maar je darmen zijn geen vieze rioolbuizen die je moet spoelen met citroenwater omdat ze anders niet schoon worden. Wanneer je je lichaam écht wilt helpen, kun je alles doen wat in die folder staat — minus het sapvasten. Lekker sporten en veel vezels eten in de vorm van groente, fruit, volkorenproducten en peulvruchten. Alcohol, sigaretten en drugs bestaan alleen maar uit gifstoffen, dus als je dáármee mindert, ben je automatisch (en goedkoop) aan het detoxen. Want laten we eerlijk zijn: het enige wat schoonspoelt met al die kuurtjes, is je portemonnee.

Perfecte poes

In Berlijn is een verkiezing geweest van ‘de mooiste vagina van de wereld’. Een soort The Voice maar dan The Vulva. Of zo. Soms weet ik gewoon niet wat ik léés. Je kunt het zo gek niet bedenken, of het bestaat. Ik ben net weer begonnen met het schrijven van een nieuwe roman, en ik zit midden in het leukste deel van dat proces: verzinnen wat ik allemaal ga laten gebeuren. Heerlijk is dat; ik kan het zo bont maken als ik zelf wil. Maar een prijs voor de mooiste poes? Dáár zou ik niet op komen. Maar het bestaat dus, en het was nog populair ook. Vanuit alle windstreken kwamen vrouwen met hun vagijn naar Berlijn, aangespoord door drie dingen: de verkiezing was anoniem, je kon er 5000 dollar mee verdienen én… de winnende vagina werd in siliconen gegoten en op een seksspeeltje gemonteerd: de Autoblow2. Ja, dat zijn details, die verzin je niet.

De Autoblow2 is de verbeterde versie van de Autoblow1, en dat is een eh, laat ik zeggen, pijpbuis: een gemotoriseerd zuigapparaat waar de heren hun penis in kunnen steken. Het is een ontzettend populaire sextoy gebleken, al lijkt het mij voor mannen best eng om hun edele deel in een beschuitbus te steken die ronkt als een wasmachine op een hoog toerental. Maar ja, zoals ze op de Eerste Hulp kunnen beamen: mannen weten zich in wel gekkere dingen te wurmen. Maar goed, de Autoblow dus. Waarom moest er een update komen? Omdat het siliconen ‘mondje’ op dit apparaat nogal freaky werd gevonden. Het betreffende mondje ben ik natuurlijk meteen gaan bekijken, en inderdaad: het zachtroze geval lijkt nog het meest op zo’n slijmerige blobvis. Wie maakt er nou een pijpbuis met een mond als een blobvis? Vraag het me niet. Ook de maker van de Autoblow dacht blijkbaar: dat kan beter, en organiseerde een heuse vagina-verkiezing.

Hij nam een 3D-apparaat mee naar Berlijn en alle vrouwen die zich hadden opgegeven, werden nauwkeurig tussen hun benen gescand. De meeste vrouwen bleken trouwens door hun man of vriend te zijn opgegeven. Toch best romantisch, als die denkt dat jouw poes een potentiële prijswinnaar is, of niet? Een studente zei tegen de Amerikaanse site GQ dat ze had meegedaan ‘omdat het haar wel een grappig verhaal leek voor later; voor haar kinderen en kleinkinderen’. Die scène zag ik meteen voor me: ‘Kijk lieve kindertjes, dít was vroeger de flamoes van opoe!’ Hoe dan ook: alle 3D-scans gingen online en de vagina die de meeste stemmen heeft gekregen, prijkt binnenkort op de Autoblow2. De organisator vond zijn verkiezing overigens heel feministisch want, zo zei hij, de vrouwen die hadden meegedaan hadden hierdoor een ‘heel nieuw vagina-vertrouwen’ gekregen. En het wordt nog leuker, want de volgende verkiezing die hij gaat organiseren, is voor ’swerelds mooiste… balzak. Dus heren — wie biedt?

Over de kook

Ik ben niet zo’n koker. Ja, ik kook natuurlijk wel, maar dan basic. Groente, vlees, aardappelen. Ik ben tamelijk bedreven in het maken van lekkere salades, en ik wil ook nog wel eens fajita’s in elkaar draaien met zelfgemaakte guacamole. Maar veel ingewikkelder moet het niet worden, en ik moet het al helemáál niet ergens uit aflezen. Sommige mensen zijn woordblind; ik ben receptenblind. Hoewel ik toch echt geen moeite heb met begrijpend lezen, lijkt het wel of ik een blokkade heb voor recepten. Ik moet ze altijd drie keer nalezen: vier minuten roerbakken met dit maar eerst nog zonder dat, en dan na twee minuten de helft van dat ene mengen met dat andere, en dat dan erbij doen — of was het nou andersom? Vaak zitten er ook ingrediënten bij waar ik a) nog nooit van heb gehoord, die ik b) ook zeker niet in huis heb en die c) bij mij in Muiderberg ook niet voor het oprapen liggen. Dan neem ik maar iets waarvan ik denk dat het ongeveer hetzelfde is. Daardoor hebben mijn kookkunsten een overeenkomst met datingsites: het resultaat lijkt meestal níét op de foto.

Ik kreeg van de Boulevard-redactie NOPI voor mijn verjaardag, het nieuwste kookboek van chef-kok Ottolenghi. Natuurlijk had ik al eens van deze man gehoord, maar serieus: ik dacht dat-ie Otto Lenghi heette. Wist ik veel. Zijn voornaam blijkt Yotam te zijn. NOPI is het Londense sterrenrestaurant waar deze Ottolenghi kookt, dus ik had al zo’n vermoeden dat het geen gemakkelijk kookboek zou zijn. En inderdaad. Yotam wil bijvoorbeeld dat ik mijn geroosterde eendenborst opdien met hazelnoot-bierboter, en hij houdt ook van za’atar en sumac. Gelukkig staat erbij dat je de freekeh eventueel kunt vervangen door parelgort. Aha. Joh. Géén idee. Het is een prachtig boek met schitterende foto’s, en het water loopt me in de mond. Maar sorry, ik blader NOPI door als een reiscatalogus voor gletsjerexcursies. Hartstikke leuk en indrukwekkend, maar ik ga het nooit doen.

Ik zag laatst een keukenschort waarop stond: Cooking is love made visible, koken is zichtbaar gemaakte liefde. Ik mag hopen van niet. Zo’n ingezakte pudding wil ik niet op mijn geweten hebben. Maar (en nu komt het happy end aan deze toch ietwat treurige column), er is zich een grote verandering in mijn leven aan het voltrekken. Sinds twee maanden krijgen wij namelijk voor drie dagen in de week een maaltijdbox thuisbezorgd. Ideetje van Richard. En weet je wat het fijne is? Alle ingrediënten zitten er al bij. Ik denk namelijk niet zo snel: laat ik vanavond eens bataat nemen, besengek, heekfilet of labne. Maar nu hoef ik het alleen maar uit de doos te halen. Vers van de pers. De recepten zijn idiot proof, en nog gaan ze me niet allemaal even makkelijk af. Dan staat er: Giet de aardappels af… — en hóppa! — en dan lees ik pas: …en bewaar een deel van het kookvocht. Maar goed. Ik verbaas mezelf met die maaltijdboxen; het is echt geweldig om eens iets anders op tafel te kunnen zetten. En hoe het ook uitpakt — mijn hond heeft mijn kookkunsten sowieso altijd lekker gevonden.

Stofnest

Ik liep in Amsterdam toen ik een oud-studiegenootje tegenkwam. Is het niet grappig hoe je met iemand die je al zo lang niet hebt gezien moeiteloos het gesprek kunt oppakken? Ik had nog veel langer willen bijpraten en dat gaan we binnenkort ook zeker doen, maar nu moest ze helaas al weg. Want, zo zei ze: ‘Mijn werkster komt zo, dus ik moet thuis snel nog even opruimen!’ Daar moest ik zó om lachen: je gaat opruimen omdat de werkster komt? ‘Ja,’ zei ze, ‘als er van alles op de grond ligt, krijg ik van haar zo’n zijdelingse blik, zo van: hoe moet ik hier nu stofzuigen. Tenminste — dat dénk ik, en daar ben ik nogal gevoelig voor. Ik wil niet dat ze denkt dat ik een sloddervos ben.’ Is het bij jou zo’n zootje dan, vroeg ik. ‘Met een man en twee kinderen van tien en twaalf is dat bijna een gegeven, toch?’ zei ze, ‘maar nu moet ik echt gaan hoor!’ Toen ik haar nakeek moest ik er nog om lachen — totdat ik me realiseerde dat ik precies hetzelfde ben.

Ik wil ook niet dat mensen mijn huis rommelig vinden. Voordat er visite komt, ruim ik altijd eerst behoorlijk drastisch op (zodat ik achteloos kan zeggen: ‘Oh, let niet op de rommel’ — terwijl ik de échte zooi net allemaal in de kelder heb gedonderd), waardoor Richard laatst zei: ‘Hm, misschien moesten we eens wat vaker mensen uitnodigen.’ Eerlijk gezegd vind ik een beetje rommel best gezellig; een huis moet warm en gastvrij zijn, niet steriel en streeploos gesopt, zodat je je afvraagt: durf ik hier wel te gaan zitten, op die witte bank? Niet dat iemand zich dat bij mij thuis zou afvragen. Sorry hoor, maar wij wónen hier, zeg ik altijd. Toen ik met vriendinnen ging praten over dit onderwerp, had iedereen hetzelfde: hoewel een gezin uit meerdere personen bestaat, voel je je als moeder toch verantwoordelijk voor De Staat Der Dingen.

Tieners verstaan onder opruimen: ‘een begaanbaar pad van deur naar bed’ en hoewel ze allemaal de aarde willen redden, ligt ‘mama even helpen met de was’ duidelijk níét in hun interessesfeer. Kijk — ik lig ook liever op de bank dan dat ik eronder moet vegen, maar uiteindelijk wil ik toch niet als een sloddervos worden gezien. (Ook niet door mijn werkster, terwijl ik die natuurlijk allang niks meer hoef wijs te maken.) Wat je als vrouw ook doet, hoeveel je ook werkt, die ene vraag blijft altijd knagen: hoe schoon is jouw huis? Misschien is het ongeëmancipeerd, maar je wilt toch niet dat ‘men’ er iets van kan vinden. Mannen hebben daar veel minder last van. Of beseffen ze dondersgoed dat hun vrouw het toch wel doet? Vrouwen besteden immers zo’n 30 uur per week aan het huishouden, tegen 10 uur bij de mannen. Maar misschien hebben ze gewoon een andere definitie van schoon. Want zoals een mannelijke collega van mij zei: ‘Stof? Nee, dat is een speciale beschermlaag voor mijn spullen.’

Waar is mijn leesbril