Over het boek

Bent u monogaam? Lijkt u op uw moeder? Wat zijn uw dagdromen? Wanneer heeft u voor het laatst gehuild? Wanneer was u het gelukkigst? Het is een greep uit de intieme en onthullende vragen – gebaseerd op de questionnaire van Marcel Proust – die ruim achthonderd Nederlanders sinds 1997 hebben beantwoord in de rubriek ‘Zelfportret’ in het tijdschrift HP/De Tijd.

De meest uiteenlopende BN’ers uit cultuur, politiek, sport en bedrijfsleven – van Carice van Houten tot Eva Jinek, van Janine Abbring tot Matthijs van Nieuwkerk en van Harry Mulisch tot André Hazes – hebben zich aan dit vragenvuur onderworpen en verleenden daarmee een kijkje in hun ziel. Hun antwoorden zijn vaak opvallend openhartig. De aard van de vragen bleek aan de koelste kikkers de opmerkelijkste uitspraken te kunnen ontlokken. Zoals Pim Fortuyn, die bekende: ‘Ik heb aan het geluk geroken, maar ik heb het nog niet bereikt.’

Voor dit boek werden de negentig beste, verrassendste, inspirerendste zelfportretten geselecteerd en in chronologische volgorde gezet. Samen bieden ze een fascinerend tijdsbeeld van de eerste, woelige decennia van de eenentwintigste eeuw. Een tijd van grote veranderingen, verwarring en twijfel, maar ook van vriendschap en liefde, waarin elke lezer zich zal herkennen.

Dit ebook is gemaakt door Ferdinand Rusch van Formaat te Haarzuilens. De rechten van deze eWorkflow en de CSS berusten bij Ferdinand Rusch. Plagiaat is verboden, hulp vragen is toegestaan. Dit kader wordt niet gepubliceerd in het ebook. Het wordt op prijs gesteld om klachten of opmerkingen over het ebook door te geven. Dat kan naar studio@formaat.nl.

Titelpagina

Zelfportret

Persoonlijke vragen
aan negentig Bekende Nederlanders

Samengesteld door
Felix Huygen en Nick Muller

Uitgeverij Balans

Colofon

De uitgeverij heeft getracht voor deze publicatie alle rechthebbenden te achterhalen. Mocht u desondanks aanspraak maken op een tekst, waarvan u rechthebbende bent en u heeft geen toestemming gegeven voor de publicatie ervan, neemt u dan contact op via info@uitgeverijbalans.nl.

Copyright samenstelling © 2022, Felix Huygen en Nick Muller (HP/De Tijd)/Uitgeverij Balans, Amsterdam

Alle rechten voorbehouden.

Omslag Mijke Wondergem

Omslagbeeld La reproduction interdite van René Magritte, via Pictoright/Museum Boijmans Van Beuningen

Verzorging e-book Ferdinand Rusch, Formaat

ISBN 978 94 638 2221 3

NUR 740

www.uitgeverijbalans.nl

Inhoud

Plattegronden van de geest

Albert Heijn – 28 maart 1997

Kristien Hemmerechts – 4 april 1997

Willibrord Frequin – 25 april 1997

Rudy Kousbroek – 4 juli 1997

Andries Knevel – 25 juli 1997

Maarten ’t Hart – 15 augustus 1997

Norbert Schmelzer – 16 september 1997

Midas Dekkers – 28 oktober 1997

Jenny Arean – 5 december 1997

Jan Siebelink – 11 februari 1998

Maarten van Rossem – 18 februari 1998

Ivo van Hove – 26 juni 1998

Henk Westbroek – 24 juli 1998

Bart de Graaff – 21 augustus 1998

Rob de Nijs – 2 oktober 1998

André Hazes – 30 oktober 1998

Jean Pierre Rawie – 13 november 1998

Joop Braakhekke – 20 november 1998

Katja Schuurman – 26 februari 1999

Trijntje Oosterhuis – 28 mei 1999

Erwin Olaf – 30 juli 1999

Rijk de Gooyer – 20 augustus 1999

Gerrie Knetemann – 8 oktober 1999

Kim Holland – 29 februari 2000

Martin Bril – 3 april 2000

Peter R. de Vries – 17 april 2000

Erik Hazelhoff Roelfzema – 24 april 2000

Hans Wiegel – 2 juni 2000

Pim Fortuyn – 9 juni 2000

Bart Chabot – 30 juni 2000

Heleen van Royen – 21 juli 2000

Paul Verhoeven – 25 augustus 2000

Michiel Romeyn – 7 september 2000

Frans Pointl – 5 januari 2001

Sylvia Kristel – 12 januari 2001

Mensje van Keulen – 9 februari 2001

Theodor Holman – 14 augustus 2001

Sylvana Simons – 19 oktober 2001

Carice van Houten – 14 december 2001

Theo Maassen – 4 januari 2002

Hans Klok – 22 februari 2002

Joost Prinsen – 27 maart 2002

Johan Derksen – 28 juni 2002

Matthijs van Nieuwkerk – 5 juli 2002

Harry Mulisch – 19 juli 2002

Hans Dorrestijn – 25 oktober 2002

Louis van Dijk – 13 december 2002

Theo Hiddema – 9 mei 2003

Claudia de Breij – 24 juni 2003

Geert Wilders – 7 juli 2003

Joost Zwagerman – 1 augustus 2003

P.F. Thomése – 12 september 2003

Mart Smeets – 19 september 2003

Herman Brusselmans – 10 oktober 2003

Loes Luca – 7 november 2003

Ayaan Hirsi Ali – 20 februari 2004

Theo van Gogh – 4 juni 2004

Johannes van Dam – 16 juli 2004

Arnon Grunberg – 6 augustus 2004

Renate Dorrestein – 5 november 2004

Annejet van der Zijl – 31 december 2004

Linda de Mol – 27 mei 2005

Wende Snijders – 7 oktober 2005

Sylvia Witteman – 6 januari 2006

Bram Moszkowicz – 2 februari 2007

Rita Verdonk – 27 april 2007

Frans Timmermans – 19 oktober 2007

Antonie Kamerling – 5 november 2007

Youp van ’t Hek – 1 december 2007

Ilja Leonard Pfeijffer – 9 mei 2008

Aat Veldhoen – 16 mei 2008

Jan Cremer – 16 juni 2008

Simon Vinkenoog – 16 juli 2008

Henk Schiffmacher – 21 november 2008

Paulien Cornelisse – 28 augustus 2009

Dries Roelvink – 23 oktober 2009

Tjitske Reidinga – 22 januari 2010

Frank Lammers – 21 september 2011

Jessica Villerius – 3 maart 2012

Armand – 1 juni 2014

Inez Weski – 30 oktober 2014

Dimitri Verhulst – 28 maart 2015

Özcan Akyol – 15 maart 2016

Mies Bouwman – 31 mei 2017

Hafid Bouazza – 24 september 2017

Anna Drijver – 2 juli 2019

Gerard Cox – 19 februari 2020

Fidan Ekiz – 1 december 2020

Dries van Agt – 26 januari 2021

Hugo de Jonge – 23 februari 2021

Janine Abbring – 21 juni 2021

Woord van dank

Biografieën

Verantwoording

Alle deviezen

Plattegronden van de geest

Plattegronden van de geest

Een kwarteeuw geleden, in 1997, bedachten Bert Bukman en Henk Steenhuis een nieuwe rubriek voor HP/De Tijd: ‘Zelfportret’. Iedere week zouden ze een andere Bekende Nederlander interviewen aan de hand van de beroemde questionnaire die de Franse schrijver Marcel Proust (1871-1922) invulde. Gedurende drie uur onderwierpen ze hem of haar dan aan een wisselende selectie uit deze vragen (‘Wie zijn uw helden? Wat is uw huidige gemoedstoestand? Welke eigenschappen waardeert u in een man/vrouw?’), aangevuld met een aantal zelfbedachte vragen (‘Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?’). Bij elkaar zo’n vijfentwintig. Soortgelijke rubrieken bestonden al in Vanity Fair, de Frankfurter Allgemeine Zeitung, Le Figaro en The Guardian, maar in de Nederlandse pers bestond het fenomeen nog niet.

De vragen uit de questionnaire zijn overigens niet door Proust zelf bedacht, zoals velen denken. Toen hij vijftien was, vulde hij op verzoek van leeftijdgenoot Antoinette Faure, dochter van de latere president Félix Faure, een voorgedrukte vragenlijst in uit haar bekentenissenalbum, een soort vriendenboekje. Op de vraag ‘Wat is uw favoriete deugd?’ antwoordde hij: ‘Alle deugden die niet voorbehouden zijn aan een bepaalde groep; de universele deugden.’ Het liefst zou hij willen wonen in ‘het land van het ideaal, of veeleer van mijn ideaal’, en zijn idee van ongeluk is ‘gescheiden zijn van maman’.

Dit boekje werd in 1924, twee jaar na de dood van Proust, gevonden door Faures zoon, de psychoanalyticus André Berge. Hij publiceerde de pagina van Proust in het literaire tijdschrift Les Cahiers du Mois en voorzag diens antwoorden van psychoanalytische duiding. Hij wees op de diepgang en literaire kwaliteit van Prousts antwoorden, maar deed de vragen af als ‘stompzinnig’.

Toch ging de questionnaire vanaf toen een eigen leven leiden; in de daaropvolgende decennia legde een toenemend aantal Franse tijdschriften de lijst voor aan bekende schrijvers en intellectuelen, gevolgd door tijdschriften, kranten en tv-programma’s in de rest van Europa en in de Verenigde Staten. Misschien lag de aantrekkelijkheid van deze vragen juist in de quasialledaagsheid ervan: het bedenken van onderscheidende en spitsvondige antwoorden op bekende vragen was een goede manier om je literaire en intellectuele talenten tentoon te spreiden en je te onderscheiden van de andere illustere geportretteerden. De nadrukkelijk persoonlijke aard van de vragen beantwoordde ook aan de toenemende behoefte van het publiek om meer te weten te komen over ‘de mens achter’ de schrijver, denker of kunstenaar.

Met een voorgedrukte serie vragen ben je snel klaar, zal de lezer misschien denken. Maar de ervaring leerde dat je als interviewer al snel een uur of drie bezig was met doorvragen en porren om het slachtoffer van die week tot een interessante uitspraak te verleiden, om tot een écht en liefst niet te diplomatiek antwoord op de vraag te komen. Vervolgens werden de plusminus vijftienduizend woorden die tijdens zo’n sessie waren uitgesproken gereduceerd tot ongeveer achthonderd woorden.

Als de geportretteerden zich openstelden – en dat was verrassend vaak het geval – bleek het een beproefde methode om tot een kernachtige ‘plattegrond van de geest’ te komen, zoals Steenhuis en Bukman het later formuleerden.

Lezers kwamen zo tot heel andere inzichten over bijvoorbeeld Harry Mulisch of Ayaan Hirsi Ali dan na het zoveelste vraaggesprek over hun laatste boek. Zo bleek de eerstgenoemde het niet zo te hebben op de romantische liefde: ‘Dat eindeloze gezeur: hou je van me? Dat is iets voor kinderen.’ De atheïst Hirsi Ali (wier moeder haar toebeet: ‘Hoe kan ik leven met de kennis dat mijn dochter eeuwig zal branden in de hel?’) bleek een mystieke band te hebben met een kind dat ze als vluchteling van de hongerdood gered had.

Waarom deze bundel? Al snel na het ontstaan werd ‘Zelfportret’ de best gelezen rubriek van HP/De Tijd. Veel lezers lieten weten dat ze deze pagina’s altijd als eerste opensloegen. Sommige redacteuren zagen tot hun chagrijn zelfs mensen in de boekwinkel HP/De Tijd oppakken, ‘Zelfportret’ lezen en vervolgens terug in het schap leggen. Zo werd het de langstlopende rubriek in de geschiedenis van HP/De Tijd, nu vijfentwintig jaar aan één stuk, een goede aanleiding voor een bloemlezing.

Voor deze bundel moesten we een keuze maken uit de bijna 850 mensen die sinds het ontstaan van de rubriek hebben deelgenomen. We hebben hierbij de nadruk gelegd op opvallende persoonlijkheden, op namen die nu nog steeds in zwang zijn, op mensen die verrassende en goed geformuleerde antwoorden gaven en op mensen wier antwoorden door wat er daarna gebeurde een extra lading kregen. Denk bijvoorbeeld aan Pim Fortuyn, die twee jaar voor zijn dood zei: ‘Ik dacht altijd dat ik tijd genoeg had, maar dat denk ik niet meer. Ik dacht dat ik de regie van mijn leven in eigen handen had, dat denk ik ook niet meer. (…) Ik wil nog één keer vlammen.’

Een voorbeeld van iemand met opzienbarende antwoorden is Rudy Kousbroek. Die mocht al niet ontbreken, omdat hij tot zijn dood in 2010 een van ’s lands veelzijdigste publieke intellectuelen was en eigenlijk niet is opgevolgd. Hij verzette zich vanaf het begin tegen de vragen, wat het gesprek van een aangename spanning en oprechtheid voorzag. Daardoor werd het een van de meest geslaagde zelfportretten. Op de vaste eerste vraag, ‘Wat is uw huidige gemoedstoestand?’, antwoordde Kousbroek: ‘Gêne, veroorzaakt door sommige van deze vragen; en door het ontbreken van andere, die wel voorkomen in de oorspronkelijke Proust-questionnaire.’ Op de vraag of hij aantrekkelijk was, antwoordde hij: ‘Helaas. (Wat een vraag!)’ Hij kon zich niet beperken tot het gevraagde ene devies, dus noemde hij er elf, waaronder ‘Uitgeknipt is half gelezen’, en: ‘Run it up a flagpole and see who salutes it’. Zijn definitie van geluk: ‘Nooit iets kwijt zijn; foutloos piano kunnen spelen.’

Ook interessant zijn de mensen die ten tijde van het gesprek minder bekend waren dan tegenwoordig. Hun antwoorden zijn daardoor van een onbevangenheid die in latere vraaggesprekken ontbreekt, wanneer hun succes een zekere gereserveerdheid en voorzichtigheid heeft afgedwongen. Denk bijvoorbeeld aan Carice van Houten als 25-jarige (‘Taxichauffeurs hebben het IQ van een plant’), aan Jan Siebelink voordat hij Knielen op een bed violen schreef (‘Op school is regelmatig een meisje verliefd op me’) en aan Sylvana Simons voordat ze de politiek in ging (‘Ik houd het meest van mezelf’).

Deze bloemlezing is verder zowel een reis door een tijd als een momentopname, die iets zegt over de tijd waarin de geportretteerde toen leefde. (‘Bent u aantrekkelijk?’ Rita Verdonk: ‘Dat moet u aan mijn 620.555 voorkeurstemmers vragen.’) Zo valt het op dat de antwoorden met de jaren allengs braver en politiek correcter worden. Zou Harry Mulisch nu nog ongestraft ‘Veel vrouwen zaniken zo’ kunnen zeggen, zoals hij deed in 2002? Maar vooral laat het boek zien hoe mensen eeuwig met dezelfde kwesties blijven worstelen: liefde, vriendschappen, ziekte, de zin van het leven, de dood.

Een andere manier om deze bundel te lezen is per vraag, vergelijkenderwijs: hoe verschillen de antwoorden op: ‘Waar schaamt u zich voor?’ of: ‘Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?’ Zijn er patronen in te ontwaren? Opvallend is bijvoorbeeld het grote aandeel dat openlijk te kennen geeft er geen monogame levensstijl op na te houden, al kan dat natuurlijk ook liggen aan de literair-kunstzinnige kringen waarin veel van deze mensen verkeren.

Een ander terugkerend thema is de ouder-kindverhouding. Bij een vraag als ‘Welk leed heeft u anderen berokkend?’ komt vaak spijt op dit vlak opborrelen: zo bertreurt Geert Wilders het dat hij zijn moeder als tiener pijn gedaan heeft, en vinden uiteenlopende publieke figuren als Dries van Agt, Paul Verhoeven en Willibrord Frequin allemaal dat ze door drukte te weinig aandacht aan hun kinderen hebben besteed. Veel geportretteerden herkennen zichzelf in hun vader of moeder, en vaak in allebei. Op de vraag of ze op haar vader lijkt, antwoordt Sylvia Witteman: ‘Tot mijn spijt wel, want hij is een egocentrische oude zuiplap die aan zijn derde huwelijk bezig is.’

Een grote meerderheid van de geportretteerden antwoordt, anders dan je zou verwachten, ontkennend op de vraag: ‘Lijkt u op uw vrienden?’ Misschien beschouwen veel van deze beroemde en geroemde Nederlanders zichzelf als zo uniek en bijzonder, dat vrienden daar nooit op zouden kunnen lijken. Het mooiste antwoord op deze vraag gaf Mensje van Keulen: ‘Ja, ik lijk op mijn vrienden, want die zijn zeer verschillend.’

Lees dit boek, en leer de mens kennen.

Albert Heijn – 28 maart 1997

Albert Heijn

‘Natuurlijk heb ik kruideniers brodeloos gemaakt door een supermarkt naast hun winkel neer te zetten’

28 maart 1997

> naar bio

Wat is uw huidige gemoedstoestand?
Goed. Ik ben alleen gauw moe, doordat ik voortdurend met krukken moet lopen, gevolg van een kinderverlamming van lang geleden.

Waar bent u het liefst mee bezig?
Ik ben het liefst bezig, met wat dan ook.

Wie zijn uw helden?
Old Shatterhand vroeger. En ik heb lange tijd een Amerikaans dubbeltje bij me gedragen met een afbeelding van Franklin Roosevelt. Een man die polio had en toch president werd.

Wat is uw grootste angst?
Pijn, aftakeling. Mijn vorige vrouw en mijn moeder zijn beiden aan kanker overleden – een mensonterend ziekbed.

Bidt u weleens?
Niet in de gangbare betekenis. Ik ben niet kerkelijk opgevoed.

Heeft u ooit een mystieke ervaring gehad?
Toen mijn vader mij wekte op de ochtend van de 10de mei 1940, wist ik dat het oorlog was. Ik had die nacht gedroomd dat Duitse soldaten het station van Zaandam uit kwamen.

Leeft u in welstand?
Zal ik daar maar met ‘ja’ op antwoorden?

Wat is uw definitie van geluk?
In de omstandigheid verkeren dat je nog plezier hebt in het leven.

Bent u bang voor de dood?
Nee. Ik zou het wel graag even van tevoren willen weten, zodat ik er een borrel bij kan pakken.

Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?
Bij een uitvoering van Miss Saigon in Londen. Maar dat telt niet, hè? Toen bleek dat het goed zat tussen mijn vrouw en mij, heb ik voor de laatste keer echte tranen vergoten.

Lijkt u op uw vrienden?
Nee. Dat is zo’n gevarieerd zooitje, daar kun je nooit op lijken.

Hoe moedig bent u?
Weet ik niet. Moed betekent iets doen waarvoor je doodsbang bent. Ik heb nooit een brandend huis in hoeven rennen om iemand te redden.

Van wie heeft u het meest geleerd?
Ik heb van veel mensen veel geleerd, maar van niemand ’t meest.

Wanneer was u het gelukkigst?
Ik was gelukkig toen ik na een lange ziekte weer kon lopen, ik was gelukkig toen mijn zoon werd geboren, ik was gelukkig toen ik besefte dat ik geweldige ouders heb gehad. Ik ben vaak gelukkig geweest.

Welke eigenschap waardeert u in een man?
Eerlijkheid.

Welke eigenschap waardeert u in een vrouw?
Eerlijkheid.

Als u iets aan uzelf kon veranderen, wat zou dat dan zijn?
Ik zou minder driftig willen zijn.

Wie is uw grootste liefde?
Monique, mijn vrouw.

Wat beschouwt u als uw grootste mislukking?
Mijn tweede huwelijk. Iemand maakte onze verhouding bekend en ik voelde me verplicht om haar ten huwelijk te vragen. Veel te snel.

Gelooft u in God?
Ja. Toen ik als jongen van zeventien in het ziekenhuis lag, kreeg ik bezoek van een dominee die de verkeerde deur had genomen. Hij heeft me een zetje gegeven.

Welk leed heeft u anderen berokkend?
Reken maar dat ik mijn eerste en tweede vrouw leed heb berokkend. En natuurlijk heb ik kruideniers brodeloos gemaakt door een supermarkt naast hun winkel neer te zetten.

Is uw leven de moeite waard?
Ja. Toelichting overbodig.

Wie hoopt u nooit meer terug te zien?
Niemand speciaal. Ferdi E. kan ik niet terugzien, want ik heb hem nooit ontmoet.

Hoe is ongeluk te vermijden?
Toen mijn eerste huwelijk op de klippen liep, heb ik mij een tijdje teruggetrokken in een dorpje in Zwitserland. Te midden van die overweldigende bergen zie je je eigen kleinheid in. Zo kun je je uit je ongeluk praten. De zee heeft op mij hetzelfde effect.

Hoeveel macht heeft u?
Vroeger kostte het niet zoveel moeite om de minister-president te pakken te krijgen. Nu is dat minder makkelijk, en dat is maar goed ook.

Wat is uw devies?
The best of times is now.

Kristien Hemmerechts – 4 april 1997

Kristien Hemmerechts

‘Als schrijver heb je amper macht, je bent juist zeer kwetsbaar’

4 april 1997

> naar bio

Wat is uw huidige gemoedstoestand?
De batterijen zijn leeg, ik heb niet veel weerstand meer. Het is hoog tijd dat het zomer wordt.

Waar bent u het liefst mee bezig?
Met schrijven, erg hè.

Wie zijn uw helden?
Als ik George Orwell lees, denk ik: dat moet een fantastische man zijn geweest. Of Virginia Woolf, die is echt de top qua stijl. En Lady Diana. Wat zij heeft gedaan is heel dapper. Ze had zich ook kunnen schikken en wegkwijnen.

Wat zijn uw dagdromen?
Die zijn vaak seksueel getint. Of anders ben ik een prinses die door zigeuners is ontvoerd. Of spreek ik grote menigten toe.

Wat is uw grootste angst?
Ik ben bang dat ik door de mand val. Dan stel ik me voor dat mijn studenten allemaal opstaan en zeggen: ‘We zitten hier nu al uren, maar u weet helemaal niets.’

Bidt u weleens?
Nee. Vroeger wel, tot een jaar of 23, 24.

Leeft u in welstand?
Ik denk het wel.

Wat is uw definitie van geluk?
Er zijn alleen geluksmoménten: momenten dat je de hele wereld wilt omhelzen, je sterk voelt, veel energie hebt. Geluk is geen permanent gevoel. Net zomin als ongelukkig zijn trouwens.

Bent u bang voor de dood?
Niet echt, maar ik weet niet wat ik zou zeggen als ik kanker had.

Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?
Gisteren, op een begrafenis. Bij zulke gelegenheden ben ik net een kraan.

Lijkt u op uw vrienden?
Nee. Ik zoek het evenwicht dat ik zelf niet heb. Tegenwicht.

Hoe moedig bent u?
Ik durf heel goed voor een afwijkende mening uit te komen. Ik zeg wat ik denk.

Van wie heeft u het meest geleerd?
Van Marilyn French, Anja Meulenbelt, Germaine Greer. Niet alles verwachten van een man, of je moeder. Dat blijft toch een valkuil voor veel vrouwen.

Wanneer was u het gelukkigst?
Na de geboorte van mijn zoontje, in 1983.

Welke eigenschap waardeert u in een man?
Moed: morele, emotionele moed. Wel zijn mannen vaak erg laf op het emotionele vlak, ze rommelen er graag naast. Tot het problematisch wordt, dan rennen ze terug naar moeder de vrouw.

Welke eigenschap waardeert u in een vrouw?
Hetzelfde als bij een man, maar ook gulheid. Gulle mensen zijn warme mensen, maar dat geldt ook voor mannen.

Als u iets aan uzelf kon veranderen, wat zou dat dan zijn?
Ik zou graag gelijkmoediger zijn. Het zou makkelijker zijn als ik de dingen niet zo heftig aanvoelde.

Wie is uw grootste liefde?
Mijn dochter.

Wat beschouwt u als uw grootste mislukking?
Er zijn er zoveel! Ik denk mijn echtscheiding.

Gelooft u in God?
Eigenlijk niet. Hoe langer ik leef, hoe minder ik geloof.

Welk leed heeft u andere mensen berokkend?
Het zal wel op het gebied van de liefde zijn dat ik iemand heb gekwetst.

Is uw leven de moeite waard?
Vroeger was mijn grote angst dat het leven saai zou zijn. Maar nu wordt mijn tijd in beslag genomen door zaken die ik belangrijk vind.

Waaraan bent u het meest gehecht?
Aan mijn vulpen.

Wie hoopt u nooit meer terug te zien?
De directeur van mijn vroegere school. Ik werk als een rode lap op een stier bij mannen met een minderwaardigheidscomplex. Ik ben iets scherper en cynischer dan veel vrouwen, en dat kunnen zulke mannen niet accepteren, ze voelen zich bedreigd. Die directeur zei altijd dat er niets van mij terecht zou komen.

Hoe is ongeluk te vermijden?
Doorgaans ben ik voorzichtig, maar er gebeurt in het leven zoveel waar je geen enkele greep op hebt.

Hoeveel macht heeft u?
In de pers misschien. Mijn stukken komen zonder moeite in de krant, ik ben niet mevrouw Anoniem. Maar als schrijver heb je amper macht, je bent juist zeer kwetsbaar.

Wat is uw devies?
Steeds hogerop!

Willibrord Frequin – 25 april 1997

Willibrord Frequin

‘God is geen goede kameraad’

25 april 1997

> naar bio

Wat is uw huidige gemoedstoestand?
Het afgelopen jaar was het mooiste van mijn leven. Ik scoorde anderhalf miljoen mensen om halfelf ’s avonds, en thuis is het ook geweldig en spannend.

Waar bent u het liefst mee bezig?
Werken, werken, werken. En daarna naar mijn vrouw. Ik besteed pas sinds kort genoeg aandacht aan haar.

Wie zijn uw helden?
De Moeder Teresa’s van deze wereld. En de Lech Wałęsa’s. Mensen die het durven opnemen tegen onrecht.

Wat zijn uw dagdromen?
Dat ik geen schulden meer heb. Dat ik niet meer zo gespannen ben.

Wat is uw grootste angst?
Een ongeluk van een van mijn kinderen.

Bidt u weleens?
Nee, hoewel ik een gezellige roomse rakker ben.

Heeft u ooit een mystieke ervaring gehad?
Dat kan ik me niet herinneren. Maar het zou goed zijn als ik een dag God was. Ik zou alle nitwitten, matennaaiers en mensen die anderen verdriet doen van de aardbol vagen, zodat er een lieve samenleving overbleef; één grote familie, één groot RTL.

Leeft u in welstand?
Nee. Ik kom altijd geld tekort.

Wat is uw definitie van geluk?
Tevreden zijn met je leven en tevreden zijn met jezelf. En een paar miljoen op de bank, als het kan.

Bent u bang voor de dood?
Niet meer, sinds ik een reportage heb gemaakt over een crematorium. Ik interviewde de man die de kisten in de oven duwde, en die zei: ‘Waar ben je nou bang voor? Je bent toch ook geboren?’

Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?
Toen ik slecht ben behandeld door ex-collega’s. Daar heeft mijn hart vijf jaar over gehuild.

Lijkt u op uw vrienden?
Ja. Allemaal kwajongens.

Hoe moedig bent u?
Zeer. Ik ben een van de weinige Nederlandse journalisten die het systematisch, met gevaar voor eigen leven en langdurige gevangenisstraf, hebben opgenomen voor mensen die verhongerden en die werden vermoord en gemarteld onder politieke dictaturen.

Van wie heeft u het meest geleerd?
Ethiek van Louis Frequin, mijn oude heer. En van Ad Langebent: feiten zijn feiten.

Welke eigenschap waardeert u in een man?
Ik hou van kerels, van mannen die rechtdoorzee zijn en de leiding nemen. Niet van watjes.

Welke eigenschap waardeert u in een vrouw?
Alles is mooi aan een vrouw.

Als u iets aan uzelf kon veranderen, wat zou dat dan zijn?
Meer hersens, meer billijkheid, meer rust.

Wie is uw grootste liefde?
Marianne, mijn vrouw. Zij heeft de mooiste rug, het mooiste gezicht, de mooiste billen, de mooiste geest. Ze is de mooiste moeder.

Wat beschouwt u als uw grootste mislukking?
Toen ik in een bepaalde affaire voor iemand anders ben gaan staan. Hij had een fout gemaakt, maar ik kreeg de shit over me heen.

Gelooft u in God?
God is geen goede kameraad.

Welk leed heeft u anderen berokkend?
Ik heb door mijn werk mijn kinderen niet zien opgroeien.

Is uw leven de moeite waard?
Als je je leven kunt indelen zoals jij dat wilt, dan is het hartstikke leuk. Ik heb nu totale vrijheid, en ik lach me suf.

Waaraan bent u het meest gehecht?
Mijn Triumph Spitfire.

Wie hoopt u nooit meer terug te zien?
Ik heb geen vijanden. Wel zullen er mensen zijn die mij een klootzak vinden.

Hoe is ongeluk te vermijden?
Hard knokken en goed opletten.

Hoeveel macht heeft u?
Als tv-maker heb je macht omdat je de mening van mensen kunt sturen. Ik voel mij niet verwant met de intellectuelen, ik voel me verwant met het gewone volk. Ik geef Jan-met-de-pet iets mee in mijn programma’s.

Wat is uw devies?
Gaudium sit nobis semper. Blijf optimist tot in de kist.

Rudy Kousbroek – 4 juli 1997

Rudy Kousbroek

‘Varkens zijn mijn helden’

4 juli 1997

> naar bio

Wat is uw huidige gemoedstoestand?
Gêne, veroorzaakt door sommige van deze vragen; en door het ontbreken van andere, die wel voorkomen in de oorspronkelijke Proust-questionnaire.

Waar bent u het liefst mee bezig?
Afgezien van het voor de hand liggende antwoord: herinneren.

Wie zijn uw helden?
Op ’t ogenblik: varkens.

Aan wie ergert u zich?
Aan schrijvers van de mystiek-realistische school en aan rap-singers.

Wat zijn uw dagdromen?
De taal der dieren verstaan (en kunnen spreken). De Privilèges van Stendhal; en reizen in de tijd.

Wat is uw grootste angst?
Geïnterneerd worden.

Bidt u weleens?
Nooit.

Heeft u ooit een mystieke ervaring gehad?
Meer dan eens, als kind.

Bent u aantrekkelijk?
Helaas. (Wat een vraag!)

Leeft u in welstand?
Betrekkelijk. Niet slecht, mijn beroep in aanmerking nemend, maar als ik mij vergelijk met school- en studiegenoten die arts of jurist zijn geworden of in het bedrijfsleven zijn gegaan is de disproportie eigenlijk onaanvaardbaar.

Wat is uw definitie van geluk?
Nooit iets kwijt zijn; foutloos piano kunnen spelen.

Bent u bang voor de dood?
Ja.

Wanneer heeft u voor het laatst gehuild?
Op 10 oktober 1996. Bij de dood van onze kat Vincent.

Lijkt u op uw vrienden?
Nee! Ja!

Hoe moedig bent u?
Als er nu gewoon stond: ‘Bent u moedig?’ dan zou ik met ja of nee kunnen antwoorden, maar dat ‘hoe’ maakt het moeilijk. Laat ik het zo zeggen: ik hoop als het erop aan zou komen even moedig als Wei Jingsheng of Natan Sharansky te zijn.

Van wie heeft u het meest geleerd?
Van mijn vader.

Wanneer was u het gelukkigst?
In de zomer van 1972.

Welke eigenschap waardeert u in een man?
Humor, inventiviteit, liefde voor de kunsten, intelligentie; en bovenal afwezigheid van gewichtigdoenerij.

Welke eigenschap waardeert u in een vrouw?
Idem.

Als u iets aan uzelf kon veranderen, wat zoudt u dan wensen?
Een ander hoofd.

Wie was uw grootste liefde?
Ik vermoed mijn eerste grote liefde op de middelbare school. Maar ik weet ’t niet zeker, misschien is het alleen maar dat ’t de eerste keer was, misschien is het zelfbedrog.

Van wie houdt u het meest?
Van mijn inner circle.

Wat beschouwt u als uw grootste mislukking?
De relatie tot mijn moeder.

Gelooft u in God?
Welnee.

Wat is de beste plek om te wonen?
Nederlands-Indië.

Wie hoopt u nooit meer terug te zien?
Niet meer van toepassing. Als kind had ik er wel een paar, maar die zijn gelukkig allemaal al lang geleden naar de eeuwige jachtvelden vertrokken.

Welk leed heeft u anderen berokkend?
Door domheid, impulsiviteit en egoïsme, doch de meeste van deze is egoïsme. Het ergste is misschien wat ik niet weet.

Is uw leven de moeite waard?
Ik denk het wel, maar er is niet veel keus.

Waaraan bent u het meest gehecht?
Aan mijn goeling (een Indisch rolkussen – red.).

Hoe is ongeluk te vermijden?
Hè? Door toverij.

Hoeveel macht heeft u?
Macht, in de betekenis van mensen kunnen maken en breken: geen. Wel heb ik, om maar iets te noemen, ertoe kunnen bijdragen dat Karel van het Reve de P.C. Hooft-prijs heeft gekregen (ik zat in de jury), dat is toch nog iets. Maar zorgen dat Borges en Naipaul de Nobelprijs niet mislopen, daartoe ben ik helaas niet bij machte; en tot verhinderen dat bepaalde anderen hem wel krijgen helaas ook niet.

Wat is uw devies?
Pas si bête (de lijfspreuk van een zekere familie). Bien faire et laisser braire. Uitgeknipt is half gelezen. Geef mij kuisheid, maar nu nog niet. Il faut cultiver son jardin. De mens lijdt vaak het meest door het lijden dat hij vreest. Wat gij niet wilt dat U geschiedt doet dat ook een ander niet. Run it up a flagpole and see who salutes it. Luiaards hebben altijd zin om iets te gaan doen. Nov schmoz kappop? Qui que tu sois, voici ton maître (i.e. Cupido). Fay que vouldras.

Biografieën

Biografieën

Janine Abbring (Groningen, 1976) is journalist, programmamaker, tekstschrijver en presentator van VPRO Zomergasten. > naar interview

Dries van Agt (Geldrop, 1931) is politicus. Hij was onder meer minister van Justitie en minister-president van Nederland. > naar interview

Özcan Akyol (Deventer, 1984) is schrijver, columnist en presentator. Hij brak in 2012 door met zijn debuutroman Eus. > naar interview

Jenny Arean (Lisse, 1942) debuteerde in 1960 bij het ABC Cabaret van Wim Kan. Ze treedt afwisselend op als zangeres, danseres en actrice. > naar interview

Armand (Eindhoven, 1946 – Eindhoven, 2015) was protestzanger. Hij brak nationaal door met het nummer ‘Ben ik te min?’ en werd een icoon door zijn felrode lange haar en hippie-levensstijl. > naar interview

Hafid Bouazza (Oujda, Marokko, 1970 – Amsterdam, 2021) was een Marokkaans-Nederlandse schrijver, vertaler en dichter. Hij stond bekend om zijn islamkritiek. > naar interview

Mies Bouwman (Amsterdam, 1929 – Elst, 2018) was de koningin van de Nederlandse televisie. Ze presenteerde programma’s als Open het dorp, In de hoofdrol en Mies en scène. > naar interview

Joop Braakhekke (Apeldoorn, 1941 – Amsterdam, 2016) was restaurateur. Daarnaast presenteerde hij televisieprogramma’s en schreef hij een aantal kookboeken. > naar interview

Claudia de Breij (Utrecht, 1975) is cabaretière, zangeres en theatermaakster. > naar interview

Martin Bril (Utrecht, 1959 – Amsterdam, 2009) was schrijver en columnist. > naar interview

Herman Brusselmans (Hamme, België, 1957) is een Vlaams schrijver. Bekende titels van zijn hand zijn De man die werk vond, De terugkeer van Bonanza en Mijn haar is lang. > naar interview

Bart Chabot (Den Haag, 1954) is dichter, schrijver en performer. > naar interview

Paulien Cornelisse (Amsterdam, 1976) is theatermaakster en schrijfster. Ze brak door met het boek Taal is zeg maar echt mijn ding. > naar interview

Gerard Cox (Rotterdam, 1940) is zanger, cabaretier, acteur en regisseur. Hij scoorde onder meer een hit met het nummer ‘’t Is weer voorbij die mooie zomer’ en speelde jarenlang in de comedyserie Toen was geluk heel gewoon. > naar interview

Jan Cremer (Enschede, 1940) is schrijver en beeldend kunstenaar. Hij werd bekend met zijn roman Ik, Jan Cremer. > naar interview

Johannes van Dam (Amsterdam, 1946 – Amsterdam, 2013) was culinair journalist. > naar interview

Midas Dekkers (Haarlem, 1946) is bioloog en schrijver van bestsellers als De vergankelijkheid, De kleine verlossing of de lust van ontlasten en De thigmofiel. > naar interview

Johan Derksen (Heteren, 1949) is oud-voetballer en was jarenlang hoofdredacteur van Voetbal International. Hij wasde vaste voetbalanalist bij het programma Veronica Inside. > naar interview

Louis van Dijk (Amsterdam, 1941 – Laren, 2020) was pianist. > naar interview

Renate Dorrestein (Amsterdam, 1954 – Aerdenhout, 2018) was schrijfster en journalist. Ze zette zich in voor onderzoek naar de ziekte ME, waar ze zelf ook aan leed, maar overleed uiteindelijk aan slokdarmkanker. > naar interview

Hans Dorrestijn (Ede, 1940) is cabaretier en vogelaar. > naar interview

Anna Drijver (Den Haag, 1983) is actrice en model. > naar interview

Fidan Ekiz (Rozenburg, 1976) is presentatrice, journalist en documentairemaker. > naar interview

Pim Fortuyn (Velsen, 1948 – Hilversum, 2002) was socioloog, politicus en lijsttrekker van de Lijst Pim Fortuyn. In 2002 werd hij vlak voor de verkiezingen vermoord door Volkert van der Graaf. > naar interview

Willibrord Frequin (Arnhem, 1941) is programmamaker. Hij presenteerde onder meer De week van Willibrord en KRO’s Brandpunt. > naar interview

Theo van Gogh (Den Haag, 1957 – Amsterdam, 2004) was filmer, schrijver en columnist – onder meer voor HP/De Tijd. Zijn extreme provocaties en uitspraken tegenover fundamentele moslims leidden vaak tot opschudding. Op 2 november 2004 werd hij vermoord door Mohammed B., kort nadat hij samen met Ayaan Hirsi Ali de islamkritische film Submission had gemaakt. > naar interview

Rijk de Gooyer (Utrecht, 1925 – Amsterdam, 2011) was acteur en komiek. Hij vormde jarenlang een duo met Johnny Kraaijkamp sr. > naar interview

Bart de Graaff (Haarlem, 1967 – Leiden, 2002) was programmamaker en presentator. Hij is de oprichter van omroep BNN. De Graaff leed aan een ernstige nierziekte waaraan hij uiteindelijk overleed. > naar interview

Arnon Grunberg (Amsterdam, 1971) is schrijver en columnist. Bekende romans van zijn hand zijn Blauwe maandagen, De Asielzoeker en Tirza. > naar interview

Maarten ’t Hart (Maassluis, 1944) is schrijver en gedragsbioloog. Bekende titels van zijn hand zijn Een vlucht regenwulpen, Het woeden der gehele wereld en Het psalmenoproer. > naar interview

Erik Hazelhoff Roelfzema (Soerabaja, Java, 1917 – Ahualoa, Hawaï, 2007), beter bekend als de Soldaat van Oranje, was een verzetsstrijder, oorlogspiloot en schrijver. > naar interview

André Hazes (Amsterdam, 1951 – Woerden, 2004) was volkszanger. Hij heeft in zijn leven vele hits gescoord, waarvan ‘De vlieger’, ‘Zij gelooft in mij’ en ‘Bloed, zweet en tranen’ de bekendste zijn. > naar interview

Albert Heijn (Zaandam, 1927 – Hereford, 2011) was ondernemer, grootaandeelhouder en voorzitter van de raad van bestuur van Ahold. Hij was de kleinzoon van zijn naamgenoot Albert Heijn, die in 1887 de eerste kruidenierswinkel opende in Oostzaan. > naar interview

Youp van ’t Hek (Naarden, 1954) is cabaretier en columnist voor NRC Handelsblad. Hij speelde negen keer de Oudejaarsconference, en van zijn columns zijn tientallen veelverkochte bundels verschenen. > naar interview

Kristien Hemmerechts (Brussel, 1955) is een Vlaamse schrijfster. > naar interview

Theo Hiddema (Holwerd, 1944) is strafrechtadvocaat en politicus. Hij zat van 2017 tot 2020 in de Tweede Kamer namens Forum voor Democratie (FvD). Thans is hij senator voor die partij. > naar interview

Ayaan Hirsi Ali (Mogadishu, Somalië, 1969) was VVD-Tweede Kamerlid. In 2007 richtte ze de AHA Foundation op, een internationale organisatie voor vrouwenrechten. > naar interview

Kim Holland (Gouda, 1969) is een voormalig pornoactrice. Ze werkt als producent voor haar eigen kanaal Meiden van Holland. > naar interview

Theodor Holman (Amsterdam, 1953) is schrijver en columnist. Hij werkt onder meer voor Het Parool en De Groene Amsterdammer. > naar interview

Carice van Houten (Leiderdorp, 1976) is actrice. In Nederland werd ze bekend door haar rollen in films als Minoes, Komt een vrouw bij de dokter en Zwartboek. Internationaal brak ze door met haar rol in Game of Thrones. > naar interview

Ivo van Hove (Helst op den Berg, België, 1958) is toneel- en operaregisseur. Van Hove is wereldwijd actief en is momenteel directeur van Internationaal Theater Amsterdam. > naar interview

Hugo de Jonge (Bruinisse, 1977) is minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening namens het CDA. > naar interview

Antonie Kamerling (Arnhem, 1966 – Zevenhoven, 2010) was zanger en acteur. Hij begon zijn carrière als Peter Kelder in Goede Tijden, Slechte Tijden en speelde in de serie All Stars. In 2010 beroofde hij zichzelf van het leven. > naar interview

Mensje van Keulen (Den Haag, 1946) is schrijfster. In 2020 verscheen haar verhalenbundel Ik moet u echt iets zeggen. > naar interview

Hans Klok (Purmerend, 1969) is illusionist. > naar interview

Gerrie Knetemann (Amsterdam, 1951 – Bergen, 2004), bijgenaamd ‘De Kneet’, was wielrenner. In 1978 werd hij wereldkampioen wielrennen met een banddikte voorsprong. > naar interview

Andries Knevel (Naarden, 1952) is theoloog en televisiepresentator. Hij is voormalig directeur van de Evangelische Omroep. > naar interview

Rudy Kousbroek (Pematang Siantar, Nederlands-Indië, 1929 – Leiden, 2010) was schrijver en essayist. Hij behoorde tot de groep van de Vijftigers. > naar interview

Sylvia Kristel (Utrecht, 1952 – Amsterdam, 2012) was actrice en beeldend kunstenaar. Ze speelde in meer dan vijftig (internationale) speelfilms, waarvan Emmanuelle de bekendste is. > naar interview

Frank Lammers (Mierlo, 1972) is acteur, recentelijk in de Netflix-serie Undercover. > naar interview

Loes Luca (Rotterdam, 1953) is actrice en zangeres. > naar interview

Theo Maassen (Oegstgeest, 1966) is cabaretier en acteur. > naar interview

Linda de Mol (Hilversum, 1964) is televisiepresentatrice, actrice en naamgeefster van het tijdschrift LINDA. > naar interview

Bram Moszkowicz (Maastricht, 1960) is jurist en voormalig strafadvocaat. > naar interview

Harry Mulisch (Haarlem, 1927 – Amsterdam, 2010) was schrijver. Hij behoorde samen met W.F. Hermans en Gerard Reve tot ‘De Grote Drie’, de meest invloedrijke naoorlogse literaire schrijvers. De ontdekking van de hemel is zijn magnum opus. > naar interview

Matthijs van Nieuwkerk (Amsterdam, 1960) is journalist en televisiemaker. Zijn journalistieke carrière begon bij Het Parool, waar hij in 1996 hoofdredacteur werd. Van 2005 tot 2020 presenteerde hij De Wereld Draait Door. > naar interview

Rob de Nijs (Amsterdam, 1942) is zanger. Tot zijn grootste hits behoren ‘Ritme van de regen’, ‘Banger hart’ en ‘Malle Babbe’. > naar interview

Erwin Olaf (Hilversum, 1959) is fotograaf en filmer. Zijn werk wordt internationaal geroemd. > naar interview

Trijntje Oosterhuis (Amsterdam, 1973) is zangeres. Ze werd beroemd met haar band Total Touch. Trijntje is de zuster van Tjeerd en de dochter van de dichter Huub Oosterhuis. > naar interview

Ilja Leonard Pfeijffer (Rijswijk, 1968) is dichter, schrijver en columnist – onder meer wekelijks op de website van HP/De Tijd. Grand Hotel Europa behoort tot zijn bekendste boeken. > naar interview

Frans Pointl (Amsterdam, 1933 – Amsterdam, 2015) was schrijver. Hij werd vooral bekend door zijn verhalenbundel De kip die over de soep vloog. > naar interview

Joost Prinsen (Vught, 1942) is acteur en schrijver. Hij verwierf onder meer bekendheid met zijn rollen in De stratemaker op zee show, J.J. de Bom, voorheen de Kinderviend en als presentator van Met het mes op tafel. > naar interview

Jean Pierre Rawie (Den Haag, 1951) is dichter. > naar interview

Tjitske Reidinga (Leeuwarden, 1972) is actrice. Bij het grote publiek werd ze bekend door haar rol als Claire van Kampen in de tv-serie Gooische Vrouwen. > naar interview

Dries Roelvink (Amsterdam, 1959) is zanger. > naar interview

Michiel Romeyn (Amsterdam, 1955) is beeldend kunstenaar en acteur. Hij maakte samen met Kees Prins en Herman Koch het absurdistische televisieprogramma Jiskefet. > naar interview

Maarten van Rossem (Zeist, 1943) is historicus, schrijver en voormalig hoogleraar. Thans heeft hij zijn eigen tijdschrift (Maarten!) en is hij jurylid bij De Slimste Mens. > naar interview

Heleen van Royen (Amsterdam, 1965) is schrijfster en columniste. Ze debuteerde met het boek De gelukkige huisvrouw en is verder bekend van de boeken Godin van de jacht en De ontsnapping. > naar interview

Henk Schiffmacher (Harderwijk, 1952) is tatoeëerder, schrijver en schilder. > naar interview

Norbert Schmelzer (Rotterdam, 1921 – Sank Ingbert, 2008) was KVP-Kamerlid, staatssecretaris en minister. Door zijn toedoen kwam in 1966 het kabinet-Cals ten val. > naar interview

Katja Schuurman (Utrecht, 1975) is actrice en presentatrice. Ze speelde onder meer in Goede Tijden, Slechte Tijden, Costa en All Stars. > naar interview

Jan Siebelink (Velp, 1938) is schrijver en was leraar Frans. Zijn bekendste roman is Knielen op een bed violen. > naar interview

Sylvana Simons (Paramaribo, Suriname, 1971) is voormalig radio- en televisiepresentatrice en is momenteel Tweede Kamerlid en fractievoorzitter van de partij BIJ1 in de Tweede Kamer. > naar interview

Mart Smeets (Arnhem, 1947) is radio- en televisiemaker en sportjournalist. Hij werkte onder andere als verslaggever voor de NOS, en als presentator van Studio Sport en De Avondetappe. > naar interview

Wende Snijders (Beckenham, Engeland, 1978) is zangeres en actrice. > naar interview

P.F. Thomése (Doetinchem, 1958) is schrijver. > naar interview

Frans Timmermans (Maastricht, 1961) is politicus. Hij was staatssecretaris van Europese Zaken in het kabinet-Rutte II en sinds 2019 Eurocommissaris en vicevoorzitter van de Europese Commissie. > naar interview

Aat Veldhoen (Amsterdam, 1934 – Amsterdam, 2018) was beeldend kunstenaar. > naar interview

Rita Verdonk (Utrecht, 1955) is oud-minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie en voormalig Tweede Kamerlid voor de vvd. Later richtte ze haar eigen beweging op: Trots op Nederland. > naar interview

Paul Verhoeven (Amsterdam, 1938) is regisseur. Hij regisseerde in Nederland onder meer Turks Fruit, Soldaat van Oranje en Zwartboek. Internationaal maakte hij furore met films als Basic Instinct, Total Recall en meest recentelijk Benedetta (2021). > naar interview

Dimitri Verhulst (Aalst, 1972) is schrijver en dichter. In 2006 brak hij door met zijn later verfilmde boek De helaasheid der dingen. Andere bekende titels van zijn hand zijn Godverdomse dagen op een godverdomse bol, Problemski hotel en – meest recent – In weerwil van woorden. > naar interview

Jessica Villerius (Spijkenisse, 1981) is documentairemaker. > naar interview

Simon Vinkenoog (Amsterdam, 1928 – Amsterdam, 2009) was schrijver en dichter. Hij maakte deel uit van de literaire stroming de Vijftigers. > naar interview

Peter R. de Vries (Aalsmeer, 1956 – Amsterdam, 2021) was misdaadverslaggever. Hij werd bekend door zijn televisieprogramma Peter R. de Vries, misdaadverslaggever en speelde een grote rol in zaken als de ontvoering van Freddy Heineken en de moord op Nicky Verstappen. Zijn bestseller De ontvoering van Alfred Heineken werd in 2015 verfilmd in Hollywood. Op 6 juli 2021 werd hij neergeschoten voor de studio van RTL Boulevard, waarna hij negen dagen later overleed. > naar interview

Inez Weski (Rotterdam, 1955) is advocaat. Ze verdedigt hoofdverdachte Ridouan Taghi in het Marengo-proces. > naar interview

Henk Westbroek (Utrecht, 1952) is zanger, presentator en oud-politicus bij Leefbaar Utrecht. Samen met Henk Temming vormt hij Het Goede Doel. > naar interview

Hans Wiegel (Amsterdam, 1941) was politicus. Hij was onder meer partijleider voor de VVD, minister van Binnenlandse Zaken en commissaris van de Koningin in Friesland. > naar interview

Geert Wilders (Venlo, 1963) is politicus en partijleider van de Partij voor de Vrijheid (PVV). > naar interview

Sylvia Witteman (Bloemendaal, 1965) is (culinair) columniste voor de Volkskrant. > naar interview

Annejet van der Zijl (Oterleek, 1962) is schrijfster. Bekende boeken van haar hand zijn Sonny Boy, Bernhard, een verborgen geschiedenis en Fortuna’s kinderen. > naar interview

Joost Zwagerman (Alkmaar, 1963 – Haarlem, 2015) was schrijver van onder meer romans, essays en columns. Bekende romans van zijn hand zijn De houdgreep, Gimmick! en Vals licht. In 2015 maakte hij een eind aan zijn leven. > naar interview

Meer lezen van Uitgeverij Balans?

Balans geeft hoogwaardige non-fictie uit op het gebied van geschiedenis, politiek, economie, (auto)biografie, journalistiek, true crime, cultuur, religie, ethiek, wetenschap en andere maatschappelijk relevante onderwerpen.

Blijf op de hoogte van onze laatste uitgaven en nieuws rondom onze boeken via onze nieuwsbrief en sociale media:

  uitgeverijbalans.nl/nieuwsbrief 

  facebook.com/uitgeverijbalans

  twitter.com/balansboeken

  instagram.com/uitgeverijbalans