Table of Contents

Title Page

COLOFON

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

40.

41.

42!

ALS DODEN DROMEN

Young Adult

Eerste druk: 8 september 2020

© 2020 Mel Hartman

© 2020 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: Sly Fox Cover Designs

Grafisch design: CP Smith

Redactie: Chinouk Thijssen – Iris ten Broeke

ISBN 9789463967259

NUR-code: 285

Dit boek draag ik op aan John Vermeulen, mentor, tijdreiziger, Irish koffie liefhebber en grumpy old man waarvan ik veel hield. Ik mis je nog steeds elke dag. Je had gelijk toen je zei dat ik Young Adult moest schrijven. Ik heb je raad eindelijk opgevolgd.

R.I.P., John

1.

‘Zij die overdag dromen hebben weet van menige zaak die ontgaat aan al diegenen die enkel ’s nachts dromen.’

Edgar Allen Poe

IK ZAG HET vanuit mijn ooghoek.

Het lijk bewoog.

Ieder ander zou hebben gedacht dat het iets anders was, dat er iemand binnengeslopen was, wat dan ook. Ik wist echter beter. Het was de dode die had bewogen.

‘Zandvretende duivels nog aan toe!’

Ik sloot mijn ogen, opende ze weer en keek door de kier van de deur in de richting van het lijk in de andere kamer. Geen twijfel aan, het had mijn ‘Pompompomdepom’ gehoord en was tot ‘leven’ gekomen.

Het gevloek van daarnet had me geen beter gevoel gegeven, daar waren de woorden niet krachtig genoeg voor. Ik kon alleen op dat moment niet veel beters verzinnen.

Als het geluid van het verschoven laken niet voldoende was geweest om me te overtuigen, dan was de kreun die daarop volgde het bewijs waar ik niet omheen kon. De overledene voor me kon elk moment rechtop gaan zitten en misschien zelfs gaan praten.

Geloof me, het was niet mijn bedoeling geweest om haar uit de dood te wekken, echt niet, maar sommige dingen gebeuren nu eenmaal omdat je stom bent of niet nadenkt, terwijl ik verdomme beter zou moeten weten. Ik moest ook weer niet te streng zijn voor mezelf. Zeg nou zelf, heb jij nooit iets onbewust gedaan, op automatische piloot, omdat je geconcentreerd bezig was? Zoals neuriën.

Nooit? Dan doe je vast niet het soort werk dat ik doe. Bij de meeste banen kan dat uiteraard geen kwaad. Al zing je tot je keel rauw voelt, dan zul je hoogstens de ronddolende geesten ergeren, als geesten al bestaan. Daar had ik nog niet mee te maken gehad. Met levende doden echter… laat me er niet over beginnen.

Ik had dus beter moeten opletten, voorzichtiger moeten zijn. Als Stefan Collins, mijn goede vriend en baas, er was geweest, zou hij op dit moment met zijn ogen rollen en zeggen: ‘Dat is onze April op en top, zo verstrooid als een aap.’ En ja, apen hebben een korte aandachtsboog (dat heb ik opgezocht), misschien nog net ietsje korter dan die van mij. Eerlijk, het zal niet veel schelen. Ik heb echter een excuus voor mijn miskleun, of het een goed excuus is, betwijfel ik.

Het zit namelijk zo. Al de hele morgen was ik in een opperbeste bui – wat voor mij uitzonderlijk lang is. Ik had prima geslapen. Ik had voor een keer de juiste hoeveelheid koffie in de filter gedaan, mijn mascara zat meteen goed, zelfs mijn haar deed niet koppig zoals meestal, ik had geen kater overgehouden aan mijn grote zonde – wodka –, de zon scheen en de vogeltjes floten. Het complete Disneyplaatje maar dan voor volwassenen.

Op weg naar het werk had ik geen minuut op de bus hoeven wachten, alsof hij alleen voor mij reed, kreeg ik een glimlach van een best knappe kerel toegeworpen en ik voelde me aantrekkelijk met mijn nieuwe zonnebril. Door al die factoren samen, was ik in een stralend humeur en ontsnapte het melodietje mijn mond voor ik er erg in had. Ik was zelfs zo vreselijk opgewekt dat ik me niet eens ergerde aan het nummer dat in mijn hoofd zat: ‘The Girl from Ipanema’. Zeg wat je wilt: het is muzak en het is stom. Het heeft zo’n sloom opzwepend deuntje, irritant op een vrolijke manier, en als het in je hoofd zit, helpt zelfs een fles Absolutwodka niet om het eruit te krijgen.

Natuurlijk – had ik al gemeld dat ik vaak verstrooid ben? – liep ik op het moment dat ik neuriede net voorbij de openstaande deur van de verzorgingskamer. Stom stom stom. Ter verdediging kan ik aanvoeren dat die deur niet open hoort te staan. Nooit. Enfin, hij stond open en ik had dus de dode met mijn valse serenade gewekt. En nu waren we bij de huidige stand van zaken aanbeland: een schijnlevende of schijndode vrouw, afhankelijk van je perspectief, sloeg houterig haar benen over de rand van de aflegtafel, draaide op die typisch langzame manier haar hoofd naar me toe en keek me met grote ogen aan.

Ik zei: ‘Sorry, het was niet mijn bedoeling om je rust te verstoren. Meestal heb ik een betere smaak qua muziek. Ik hoorde het op weg hiernaartoe, en tja, sindsdien is het in mijn hoofd blijven zitten. En omdat ik een goede morgen achter de rug heb, vond ik het niet eens zo vervelend om dat nummer in mijn hoofd te hebben. Mijn voorkeur gaat normaal uit naar muziek van Alpha of Boards of Canada, maar je hebt niet altijd de keus. Het is geen slecht nummer, ‘The Girl from Ipanema’. Het is alleen vreselijk misbruikt toen het in liften werd afgespeeld. Jobim zou zich in zijn graf omdraaien als hij zou weten dat het als muzak wordt gebruikt. Of leeft hij nog?’

Ik nam een teug lucht, wat ik tijdens het praten vaak vergat. Soms stopte ik zo lang met ademen dat het een wonder was dat ik het overleefde. Boven op mijn verstrooidheid had ik de neiging om te brabbelen of te zingen wanneer ik me onbeholpen voelde of wanneer er een stilte viel. Het nadeel van het werken met dode mensen was dat er nogal vaak stiltes vielen.

De vrouw was afgelopen nacht binnengebracht, vlak na de autopsie. Ondanks het feit dat ze al vier dagen dood was, haar huid er slap en vaal uitzag, vol beurse plekken en schaafwonden, kon je zien dat ze bij leven uitzonderlijk mooi was geweest. Haar futloze haren hadden nog de schijn van een maanwitte haarbos en haar fijne gezichtstrekken hadden iets elfachtigs. Ook haar bleke, levenloze ogen, die ingevallen waren door droogheid, verhulden niet dat ze ooit amandelvormig en intens waren geweest.

Ik had nog steeds het meest moeite met de ogen, de vensters van de ziel. Ik was vertrouwd met diverse staten van ontbinding, van enkele uren tot enkele maanden. Toch vond ik de ogen er altijd het engst van alles uitzien. Hoewel haar lichaam niet meer onderhevig was aan rigor mortis, waren haar ledematen slap geworden en was het voor haar een moeizaam proces om te bewegen.

Doden voelen geen pijn meer. Dat neemt niet weg dat ik het gebeuren schuldbewust aanzag. Het laken was van haar af gegleden en ze zat spiernaakt voor me. Toch leek ze geen greintje schaamte te kennen. Ze keek om zich heen en verschoof toen haar blik op een lome manier naar haar borst en buik waar de incisies van de patholoog duidelijk te zien waren.

‘Ben ik dood?’ Haar stem klonk hees en zacht.

Het was voor mij een stuk eenvoudiger om mijn excuses aan te bieden wanneer ik geen handgebaren hoefde te gebruiken. Probeer jij maar eens met een lijk van enkele maanden oud, van wie de stembanden en longen tot moes zijn gereduceerd, te praten. Het kan je niet meer zien of horen of zelfs begrijpen, want de hersens zijn ook verdwenen. Ik heb het meegemaakt en geloof me, het is niet angstaanjagend, eerder enorm meelijwekkend. Enfin, dat is een verhaal voor een andere keer. Ik weet niet hoe het precies functioneert. Het lijkt erop dat zolang de stembanden en longen intact zijn, ze nog steeds verbaal kunnen communiceren.

‘Het spijt me, je bent inderdaad dood of, nou ja.’ Ik schokschouderde.

Ze keek opnieuw naar haar verminkte bovenlijf en het leek of ze zuchtte.

‘Wees gerust, ik werk dat allemaal weg,’ zei ik, terwijl ik vaag in de richting van haar buik wuifde. ‘Dat is mijn specialiteit. Ik zal zorgen dat er niets meer van te zien is, ook niet van,’ opnieuw wapperde ik met mijn hand, nu ter hoogte van haar gezicht, ‘de andere wonden.’

‘Bedankt, denk ik?’ Haar glimlach had zowel iets bedroevends als berustends. Een vreemde combinatie die haar vroegere adembenemende schoonheid even deed opflakkeren. Bah, hoor ik je denken. Ze is lijkbleek, heeft een weggezakte huid en dode ogen, hoe kan ze dan knap zijn? Als je al zoveel lijken gezien hebt als ik, kijk je daardoorheen. Een soort mentaal trucje dat ik toepas.

Ze bekeek me indringend en constateerde zonder hapering: ‘Jij bent geen mens.’

2.

‘Naarmate ik ouder word, raak ik er steeds meer van overtuigd dat het enige wat echt blijvend is, onze dromen zijn.’

Jean Cocteau

TEN EERSTE: NEE, ik was niet beledigd of geschrokken, want ze had gelijk. Ik ben geen mens. Of ken jij iemand die met muzak een dode tot leven kan brengen? Ten tweede: als ze dat kon raden, betekende het dat ze uit mijn wereld kwam en hoogstwaarschijnlijk ook niet menselijk was.

Wat ze wel was, daar moest ik vooralsnog naar raden. Ze zag er menselijk uit, afgezien van de bijna etherische schoonheid die ze moest hebben gehad. Tegenwoordig kon iedereen zich met een beetje geld en plastische chirurgie een bovennatuurlijk uiterlijk laten aanmeten, wat het verdomd moeilijk maakte om op het eerste gezicht onderscheid te maken tussen mensen uit deze wereld en uit die van mij. Bovendien kwamen er in mijn wereld ook mensen voor, op sommige momenten zelfs meer dan draaglijk was.

‘Ja, dat klopt, ik ben geen mens.’ Ik keek haar peilend aan. ‘Wat ben jij?’

De conversatie komt op jou misschien onwerkelijk over, maar voor wezens uit mijn wereld die op Aarde wonen is dit een normaal openingsgesprek.

‘Een undine.’

Ah, een waterelementaal. Daarom klonken haar woorden breekbaar, alsof ze als zeepbellen in de lucht uiteen zouden spatten. Het verklaarde ook haar fragiele lichaamsbouw, die zelfs nu nog iets vloeiends leek te hebben, en haar ultradunne, lange witte haren die in het juiste licht een parelmoerige schijn hadden. Ze had haar haren vast gekleurd om voor mens door te kunnen gaan, want normaal zouden ze blauw zijn. Undines zijn hermafrodieten, hoewel niet in de strikte betekenis van het woord. Ze kunnen kiezen als welk geslacht ze zich presenteren en meestal is dat in de vrouwelijke vorm, zoals deze.

De undine produceerde een flauw glimlachje terwijl ze om zich heen keek. ‘Waar ben ik?’

Ik had verwacht dat het duidelijk was. Ik bedoel: een gekoelde ruimte met een inox-verzorgingstafel en afvoerputjes in een vloer met saaie, witte tegels die niet zouden misstaan in een griezelfilm over een ziekenhuis waarin moord en terreur plaatsvinden. In een van de muren een grote metalen deur die toegang gaf tot de ruime koelcel en alleen al de geur van ontsmettingsmiddelen met een vleugje eau de mort erdoorheen zou voldoende moeten zijn om de aard van de ruimte te verraden.

Wacht eens even, ik mocht niet vergeten dat ze uit mijn wereld afkomstig was en misschien had ze nog nooit een politieserie gezien.

‘Je bent in de verzorgingskamer van het funerarium. Ik heb je per ongeluk gewekt.’

Ze knikte, alsof het haar wel vaker overkwam. ‘Dan heeft Karl me uiteindelijk toch vermoord.’

Ze klonk niet eens droevig of boos, wat ik in haar plaats zeker weten wel zou zijn geweest. Undines, en bovendien nagenoeg alle wezens uit mijn wereld, stonden bekend om hun sereniteit en gelatenheid. Dat waren nou eigenschappen die ik niet bezat en daarom alleen al was ik blij dat ik in deze wereld was opgegroeid.

‘Je bent op straat gevonden,’ zei ik. Waarom weet ik niet, ik vond dat ze recht had op wat achtergrondinformatie. ‘Ik geloof dat de politie denkt aan een beroving die verkeerd afgelopen is. Het is de bedoeling dat ik je vandaag verzorg: je wassen en schminken en zo. Je zult er weer mooi uitzien.’ Alsof ze zich daar in haar toestand iets van aantrok. Het was er uit geflapt, zoals zo vaak bij mij het geval was. April Charles de flapuit, aangenaam. Zucht.

‘Als het een overval was, dan heeft Karl die in scène gezet, er opdracht toe gegeven om de moord te verdoezelen. Hoe heeft hij het gedaan?’

Ik wees naar haar voorhoofd waar ze met een langzaam opgeheven vinger voorzichtig aan de kogelwond voelde, terwijl haar ogen naar boven draaiden.

‘Een pistool?’

‘Jup, sorry.’

Ze grinnikte bedeesd, wat er door haar slappe stembanden wollig uit kwam, alsof ze natte watten in haar keel had zitten. ‘Zo banaal, ik had iets creatievers van hem verwacht.’ Een lichte frons verscheen op haar lijkwitte voorhoofd. ‘Waarom kan ik het me niet herinneren?’

‘Hoe je gestorven bent, bedoel je?’

Ze knikte loom, alsof ze haar herinneringen aan de moord nog steeds probeerde op te roepen.

‘Geen idee, zo werkt het.’ Ik was intussen naast haar op de tafel gaan zitten.

De kou van het staalharde inox straalde door mijn dunne rokje. Nee, ik ben niet vies van een tafel waarop bloed en andere menselijke vloeistoffen hebben gelegen. Je wilt niet weten hoeveel schoonmaakmiddel we hier gebruiken. Zeker weten dat de tafel waarop ik zit schoner is dan jouw bed.

Ik vervolgde: ‘Blijkbaar horen de doden niet te weten hoe ze gestorven zijn of misschien ontstaat er wel kortsluiting in het kortetermijngeheugen tijdens het doodgaan. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een dode zich herinnert hoe hij gestorven is of door wie of wat.’

‘Ik twijfel er niet aan, hoewel ik het me niet kan herinneren. Ik weet bijna zeker dat het mijn vriend Karl Diseny was.’ Ze pauzeerde en zuchtte. ‘Nu mijn ex-vriend dan. Hij is bareigenaar, je kent het vast wel: Hole in the Wall. Hij is de meest waarschijnlijke kandidaat, of een van zijn hersenloze marionetten die het in zijn opdracht hebben uitgevoerd. Hoewel ik het zag aankomen, kon ik het me toch niet voorstellen. Ik bedoel maar: moord!’ Haar stem schoot de hoogte in, zo subtiel dat het nauwelijks hoorbaar was.

Ik wist niet wat ik hierop moest zeggen. Hoe onwaarschijnlijk dat voor een babbelzieke ook mag zijn. Praat jij maar eens met een slachtoffer na zijn of haar dood. Eens kijken of jij dan niet met je mond vol tanden zou staan en alleen gevatte, directe antwoorden zou kunnen geven. Zeker bij iemand die vermoord is. Je moet trouwens weten dat in onze wereld, die Terr heet, moord niet voorkomt. Ha, hoor ik je nu zeggen, maak dat de kat wijs. Geloof me nou maar: onze wereld is zo zoetsappig, aardig en vredig dat een hippie er nog in slaap zou vallen of gillend voor alle suikerzoete liefde zou wegrennen. Toch is het er vergeleken met hier niet saai. Allesbehalve.

‘Zeg eens, waarom heb je me gewekt?’

‘Zoals ik al zei: het was een ongelukje.’ Een zoveelste fout om aan mijn lijst van ‘Aprils grootste blunders’ toe te voegen, een lijst fouten zo lang dat een politieke partij er nog wat van zou kunnen leren.

Ze hield haar hoofd schuin, wat een licht zompig geluid van haar nek teweegbracht. ‘Hoe heb je het gedaan? Wat ben je? Een heks?’

Voor iemand die vermoord is en wakker is geworden in een verzorgingskamer lijken dit bizarre vragen. Ze is echter een terraan en die vertonen nog wel vreemder gedrag. Toch denk ik dat ik mijn longen, of wat ervan over was, eruit gegild zou hebben of rechtstreeks naar mijn moordenaar zou zijn gerend om hem of haar een hartinfarct te bezorgen of op zijn minst de ogen uit te krabben. Ja, ik ben behoorlijk menselijk voor het wezen dat ik ben. De undine bleef er echter rustig en sereen onder. Dat kwam mogelijk doordat ze nog niet wist dat haar nieuwe toestand tijdelijk was. Ik was er nog niet aan toe haar dat mee te delen.

‘Nou, dus door te zingen, of beter gezegd te neuriën. Ik ben een ripper,’ zei ik, alsof dat alles verklaarde, wat het uiteraard niet deed.

Getuige ook haar volgende mededeling: ‘Die kunnen geen doden tot leven wekken. Zelfs niet op Terr.’

En daar had je het. Ik zuchtte diep, want die vraag kreeg ik geheid en ik was het zo langzamerhand spuugzat om de hele uitleg te geven. Het was echter mijn schuld, ik had haar gewekt en haar rust verstoord, dus ze verdiende wel enige opheldering.

Rippers zijn de begrafenisondernemers van Terr, maar hebben niet dezelfde functie als de begrafenisondernemers in deze wereld. Dat moet je allereerst goed begrijpen. Het zijn geen begrafenisondernemers in de strikte zin van het woord, want ze kunnen heel wat meer.

Zo kunnen ze voelen hoe iemand gestorven is en bij een levende persoon weten ze vaak wanneer hij gaat sterven, alleen door degene aan te raken. Verder zijn de overeenkomsten hetzelfde: ze zorgen dat de overledene een respectvolle laatste rustplaats krijgt, al doen ze dat op een geheimzinniger manier dan hier.

Hoe ze dat doen? Dat weet geen enkele terraan, inclusief ikzelf, want ik ben er niet opgegroeid. Bovendien ben ik een zwakke ripper, want ik kan jammer genoeg niet de dood voorspellen. Misschien kan ik beter zeggen: oef. Die verantwoordelijkheid lijkt me voor iemand met mijn wispelturigheid en verstrooidheid nogal veel.

Eigenlijk was de benaming ‘ripper’ niet accuraat, ze waren gewoon begrafenisondernemers. Omdat een van hen met de naam Ripper nogal berucht en beroemd was in zijn tijd, werd het in de volksmond vaak gebruikt om hen aan te duiden. Een stuk korter en minder omslachtig. Eveneens ter ere van die gozer werden er veel kinderen van begrafenisondernemers naar hem vernoemd.

Dus vervolgde ik mijn uitleg: ‘Nee, dat klopt, rippers kunnen geen doden tot leven wekken, ik ben ook deels sirene. Mijn vader is een ripper en mijn moeder een sirene.’ Mijn moeder is een geval apart. Zij is op en top sirene, daar wijd ik een andere keer over uit.

De ogen van de undine kwamen tot leven, figuurlijk gesproken dan. ‘Wat bijzonder! Dus daarom kun je met je stem een dode tot leven wekken.’ Pientere meid, niet alleen knap, maar ook een goed stel hersens. Toen vervolgde ze: ‘Hoewel…’

‘Ja,’ vulde ik aan, wetende wat zou volgen. ‘Sirenes kunnen veel met hun stem klaarkrijgen, maar ze kunnen er geen doden mee tot leven wekken. Blijkbaar heeft een kosmische grap ervoor gezorgd dat mijn gaven een vreemde mix hebben gevormd. Misschien heeft de Raad er iets mee te maken, wie zal het zeggen. Ik ben de enige van mijn soort, voor zover ik weet, die met haar stem een dode tot leven kan wekken.’

‘Bijzonder,’ herhaalde ze.

Ik schokschouderde. ‘Misschien. In mijn vak is het een obstakel. Gelukkig is het alleen wanneer ik zing en… het effect is tijdelijk.’

Haar ogen verwijdden zich. ‘Hoelang heb ik nog?’

‘Dat weet ik niet, dat hangt af van de conditie van het lij –’ ik hield me nog net op tijd in, ‘van de persoon. Het kan van enkele minuten tot enkele uren variëren.’ Ik wist niet waaraan dat lag, want ik had er nog geen patroon in gevonden. Het had niets met leeftijd of geslacht te maken, dat wist ik wel al. Trouwens, zoveel lijken had ik ook nog niet tot leven gewekt.

‘O.’ Haar lippen vormden een perfecte cirkel, waardoor ze er een laagje schattigheid bij kreeg.

Ik gaf haar even de tijd om te wennen aan de gedachte dat ze elk moment weer als een plank dood neer kon vallen. Ze wende verbazend snel aan het idee, vond ik, want ze zei: ‘Nou ja, als dat de situatie is.’

Ik mocht haar wel, de undine, ze was praktisch en ik vroeg me af waarom die Karl Diseny haar in hemelsnaam had vermoord. Alsof daar bij sommige hufters een reden voor nodig is. En ik flapte er weer uit: ‘Waarom ben je bij die Karl gebleven, als hij zo’n klootzak was?’

Ze ondernam een flauwe poging haar schouders op te trekken. ‘Ik hield van hem.’ Ze sloeg haar ogen neer. ‘Ik hou nog steeds van hem, ondanks het feit dat hij me geregeld als boksbal gebruikte. Hij kon ook lief zijn.’

Ze beet op haar onderlip. Niet te veel doorbijten, je huid kan weinig aan, schoot het door me heen, dat moet ik dan weer oplappen.

‘En ik was eerlijk gezegd ook bang om hem te verlaten. Bang dat hij me hoe dan ook zou vinden en dat de situatie dan erger zou worden.’

‘Je kon teruggaan naar Terr, daar kon hij niet achter je aan komen. Je zou er veilig zijn geweest.’

‘Hij weet van Terr.’ Het kwam er zacht uit, maar ik had het goed verstaan.

‘Wat? Heb je hem over onze wereld verteld?’

Ze knikte en vlocht haar handen op haar schoot ineen. ‘Ik wilde geen geheimen voor hem hebben. Stom, ik weet het, en nu heb ik er immens veel spijt van. Toen dacht ik nog dat we voor altijd bij elkaar zouden blijven.’

Dat was niet goed. Mensen hoorden niet te weten dat Terr bestond. Nou ja, ze wisten het, echter niet op de manier waarop Karl het wist. Oké, dat klinkt ingewikkeld, dus laat ik het even kort uitleggen.

Terr is in feite de droomwereld. Wanneer jij ’s nachts lekker in je bedje ligt en na een poosje begint te dromen, kom je in mijn wereld terecht. Lijfelijk blijf je onder je donsdeken liggen, terwijl je droomlichaam onze wereld binnenstapt. Heb je het al door? Jij denkt dus dat wanneer je droomt het enkel in jouw hoofd plaatsvindt. Nietes.

Je komt in een werkelijk bestaande wereld terecht, alleen bestaat die in een andere dimensie. Mensen horen het niet te weten, want ze moeten onbezorgd kunnen blijven dromen, zonder bang te zijn dat ze zich belachelijk maken. Je moest eens weten hoeveel mensen in droomtoestand in hun onderbroek rondlopen in mijn wereld, het heeft iets komisch. Enfin, Karl wist er dus van. Hopelijk geloofde hij haar niet of dacht hij dat ze kierewiet was. Dat leek me nog het meest waarschijnlijke. Zou jij het geloven als iemand je dit vertelde, zonder bewijs?

‘Wil je wat voor me doen?’ vroeg de undine op een smekend toontje. ‘Alsjeblieft?’

‘Als het binnen mijn mogelijkheden ligt, natuurlijk.’

Zolang ze me niet vroeg om die Karl op te ruimen. Ik bedoel, waarschijnlijk verdiende die smeerlap het om te sterven, maar ik was geen moordenaar, slechts een eenvoudige visagist van dode mensen slash uitzendkracht.

‘Je begrijpt dat ik niet naar de politie kan stappen. Ik bedoel, ik kan moeilijk aankomen met: “Meneer de agent, de vermoorde vrouw is tot leven gekomen doordat ik aan het zingen was en zij vertelde me dat het waarschijnlijk haar vriend is die haar vermoord heeft.”’ Ik glimlachte schaapachtig.

Ze leek het niet grappig te vinden, haar gezicht bleef van ernst doortrokken. Doden hebben weinig gevoel voor humor. Misschien omdat lachen hen meer moeite kost dan toen ze nog leefden omdat je er bijna al je spieren bij nodig hebt. ‘Nee, natuurlijk niet, dat begrijp ik,’ zei ze snel. ‘Hij krijgt zijn verdiende loon, karma krijgt hem wel.’

‘Vast.’ Ik geloofde niet in die newageshit, maar er is een grens aan eerlijkheid wanneer je tegen een dode praat.

‘Het is een kleine gunst, hooguit een dagje werk. Ik zou graag willen dat je een horloge uit mijn flat haalt.’

‘Een horloge,’ zei ik traag, alsof ik met een vijfjarig kind praatte dat het woord voor de eerste keer hoorde. Het leek me ook zo’n banale opdracht in het licht van haar netelige toestand. ‘Waarom?’

Ze kauwde weer op haar onderlip, wat ik angstvallig bekeek. ‘Het is een duur horloge, van goud. Het gaat me niet om de waarde. Het is een familie-erfstuk en ik wil niet dat het in Karls handen terechtkomt. Misschien heeft hij het al gevonden, maar als dat niet zo is, kun jij het dan naar Terr brengen en aan mijn broer geven?’

‘Waar woont je broer?’

Als ze het woestijngebied of de moerassen zou noemen – hoewel die kans uiterst klein was – zou ik er niet over peinzen. Het daagde me nu waarom nog geen enkel familielid haar lichaam had opgeëist, die woonden vast allemaal op Terr.

‘Hoofdstad,’ antwoordde ze.

Dat was gemakkelijk. Misschien omdat ik opgelucht was dat het een eenvoudige opdracht was, en niet een ‘beloof me dat je wraak neemt op mijn moordenaars!’-verzoek, dat ik zo snel toegaf.

‘Oké, ik doe het.’

Als ik toen had geweten wat ik nu weet, zou ik geen stap in haar flat hebben gezet, al beloofde ze me alle eerste uitgaven van de stripreeks The Walking Dead – ik snap de ironie, maar ik ben echt gek op die reeks en dat heeft niets te maken met mijn deeltijdbaan in een funerarium of mijn gave.

De undine gaf me haar adres, en dat van haar broer, en waar precies in haar flat ik het horloge kon vinden. Alsof haar lichaam wist dat ze alles had gezegd wat gezegd moest worden, zakte het meteen daarna als een pudding in elkaar.

Je kunt het al raden: het horloge was het begin van alle ellende.

3.

‘De werkelijkheid is verkeerd. Dromen zijn echt.’

Tupac Shakur

IK WAS TROTS op het resultaat. De wonden van de undine had ik fraai gecamoufleerd. Ze zag er sereen uit en zo volmaakt als kon voor een dode. De make-up had ik zo natuurlijk mogelijk gebruikt, wat haar knappe verschijning veel meer recht deed. Zelfs al had ik haar maar een paar minuten gekend, toch voelde ik me bedroefd om haar definitieve heengaan. En hop, alsof mijn humeur al niet genoeg gekelderd was door de opwekking, dan zat het nu in het diepste punt van de hel.

Zoals ik al zei: het gebeurt zelden dat ik een hele dag vrolijk ben; ik ben nu eenmaal niet het felste zonnetje in huis. Ik heb me wel eens afgevraagd hoe dat komt. Goed, ik ben geen geboren optimist, zo zijn er velen, maar ik zou dat eigenlijk wel moeten zijn omdat ik van Terr afkomstig ben. Misschien dat de lucht van deze wereld minder schoon was, of de negatieve energie van al die mensen op mijn gemoed inwerkte. Meestal legde ik de schuld daar neer. Ik vond die gedachte draaglijker dan het idee dat ik ermee geboren zou zijn. Bovendien voelde ik me ontzettend moe en leeg, een gevolg van het opwekken van een dode. Dat was nog een reden om de overledenen met rust te laten; het vrat energie waar ik al spaarzaam mee om moest gaan.

Mijn gedachtegang werd verstoord door een luide kuch. Ik draaide me geschrokken om, nog net een gil onderdrukkend, en zag Stefan in de deuropening staan.

‘Schattebout, nog altijd last van een slecht geweten?’ Hij grijnsde, waardoor zijn scherpe kaaklijn benadrukt werd.

Ik geeuwde demonstratief. ‘Niets wat een beetje wiet niet kan verzachten zodra ik thuis ben en dat ben ik het liefst zo gauw mogelijk. Ik ben de dag meer dan zat.’

Ik was zelfs te moe om kwaad op hem te zijn, hoewel hij wist hoe schrikachtig ik was. Een geluk voor Stefan.

Hij stapte elegant de ruimte in, bijna zwevend, en wierp een glimp op de undine. ‘Mooi werk, April schat.’ Hij liep om de tafel heen, knikte bewonderend en uitte hier en daar een ‘hmm hmm’ op dat typische verwijfde toontje van hem. ‘Ik heb je blijkbaar goed opgeleid. Er is nog geen familie komen opdagen om de begrafenis te regelen en de politie vond nagenoeg geen persoonlijke gegevens van haar.’

Ik ritste de make-uptas dicht en borg die op in de kast. ‘Dat zal ook niet gebeuren. Ze is van Terr afkomstig. Ik zal haar broer zo snel mogelijk opzoeken, zodat hij haar kan komen ophalen.’

Stefan was op de hoogte van mijn afkomst en wist behoorlijk wat over mijn wereld. Ja, zeg het maar. Ik was boos op de undine omdat ze haar loservriendje over onze wereld had verteld en nu had ik blijkbaar hetzelfde gedaan, hoewel Stefan ook een mens was. Je moet weten dat hij al erg lang mijn beste vriend is en al jaren mijn baas. Ik vertrouwde hem onvoorwaardelijk.

‘Okééé.’ Wanneer Stefan oké op die manier zei, langgerekt en zo fijntjes als zilverdraad, was dat omdat hij een financiële vergoeding aan zijn neus voorbij zag gaan. Op Terr hadden we geen geld; we deden er nog aan ruilhandel. Nee, dat is niet ouderwets, het voorkomt een hoop problemen. Kijk eens goed om je heen wat geld met mensen doet. Stefan, die al behoorlijk wat over mijn wereld had gehoord, wist dit uiteraard.

‘Je hoeft me niet te betalen, Stefan, beschouw het verzorgen van de undine als een gratis service aan een wereldgenoot van me. Ik wist het al toen ik aan haar begon.’

Hij keek naar me op en knipperde overdreven met zijn ogen waardoor een glimp van de dragqueen die hij was op zijn gezicht verscheen. ‘Ik betaal je wel, lieverd, en ik wil er niets meer over horen. Je krijgt je pingping en daarmee uit.’

‘Goed dan.’ Teder legde ik een laken over de undine heen – me nu pas realiserend dat ik niet eens haar naam wist! – en met zijn tweeën rolden we de verzorgingstafel in de koelcel. ‘Ik heb vanmiddag geen werk voor het uitzendbureau en hoewel ik me doodmoe voel, ga ik toch doen wat ze me vroeg. Dan ben ik er gelijk vanaf.’

Stefan sloot met een luide klik de koelcel en draaide zich met een ruk naar me om. ‘Wat ze je vroeg?’ Oeps, wanneer leerde ik nou eens nadenken voor ik een stommiteit eruit flapte. ‘Euh, ja, ik had haar per ongeluk gewekt.’

Droogjes zei hij: ‘Jammer dat ik dat heb gemist. Ik wilde het wel eens zien. Beroepsmisvorming en zo, snap je?’

‘Het was per ongeluk!’ zei ik te luid. Na een diepe zucht en een blik op zijn quasigekwetste gezicht vervolgde ik zachter: ‘Volgende keer krijg je vooraf een schriftelijke uitnodiging en neem dan gelijk een flesje wijn mee. Maken we er een gezellig halloweenfeestje van.’

‘Als jij dan voor de hapjes zorgt, schat.’ Stefan streek een denkbeeldig pluisje weg van zijn zwarte blazer, die er zoals altijd smetteloos uitzag, en daardoor zag ik nog een restje nagellak op een van zijn vingers zitten. Dat was slordig en totaal ongebruikelijk voor zijn doen, maar ik was niet in de juiste stemming om er nu iets over te zeggen, bang dat het er weer verkeerd uit zou komen.

‘Alles wel goed met je?’ vroeg hij. Ik haatte het dat Stefan ondanks mijn snibbige karakter altijd rustig en vriendelijk bleef. Op dat vlak was hij meer terraan dan ik ooit zou zijn, of hij had een cursus agressiviteitscontrole gevolgd waar ik niets van afwist.

‘Alleen een beetje moe door het opwekken. Je weet dat het aan me vreet, zowel lichamelijk als geestelijk.’

Hij aaide mijn bovenarm en knikte begripvol. ‘Wat vroeg ze je dan, die vreemde dode deerne?’

‘Of ik een horloge uit haar flat wilde halen en aan haar broer kon geven.’ Voor hij de vraag zou stellen, ging ik snel verder: ‘Nee, je mag niet mee naar Terr. Je weet dat het niet kan.’

‘Dat is niet eerlijk, April Charles.’ Als hij mijn volledige naam gebruikte, wist ik dat hij zich ontstemd voelde. Hij verliet even zijn rol van doodserieuze uitvaartverzorger en pruilde als een jong meisje, een uitdrukking die hem verbazingwekkend goed stond.

‘Je hebt me met al je verhalen behoorlijk nieuwsgierig gemaakt.’ Nu was hij het die mijn antwoord met een opgeheven hand voorkwam. ‘Ik begrijp het. Je hebt het me al zo vaak verteld: je bent bang dat ik dan nooit meer durf te gaan slapen en dromen.’ Hij zuchtte theatraal en rolde met zijn ogen.

‘Sorry, maar dat is echt een risico. Gaan we morgenavond nog steeds iets drinken bij De Buurman?’ De Buurman was een pub waar voornamelijk terranen kwamen. Stefan was er helemaal gek op en ja, voornamelijk omdat hij wist dat de meeste klanten niet menselijk waren.

‘Ja, natuurlijk, schattebout, ik kijk er al naar uit. Even weg van alle dood. Het is alweer veel te lang geleden dat ik een lekkere Ale dronk.’

Cafés en uit eten gaan waren Stefans zonden, als je het al zonden kon noemen. Vergeleken met mij was hij een heilige.

‘Komen je lovers ook?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Nope, die gaan samen naar een feestje van Zevs werk. Je zult het met mij moeten doen, vriend.’ De bel ging, wat betekende dat er klanten waren. Ik onderdrukte een zoveelste geeuw. ‘Ik zie je morgenochtend?’

‘Ja, tot morgen, lieverd. Doe een schoonheidsslaapje.’ Terwijl hij met zijn hand voor mijn gezicht wapperde vervolgde hij: ‘Je ziet er afschuwelijk uit.’

Voor ik hem een gevat antwoord kon geven verdween Stefan om de klanten in de ontvangstruimte te gaan helpen. Nou ja, in mijn toestand zou er hoogstens een beledigd geluidje uit gekomen zijn. Ik trok mijn witte schort uit en hing het netjes aan de haak. Daarna waste ik, hoewel ik handschoenen had gedragen, overvloedig mijn handen tot aan mijn ellebogen en verliet het funerarium via de achterdeur.

Hoewel ik nog maar achttien was, werkte ik al een paar jaar als verzorger voor Stefans funerarium. Tijdens mijn middelbareschoolperiode leerde hij me al alles over het verzorgen van overledenen. Ik zou de opleiding kunnen volgen om een officieel diploma te behalen. Mijn luie aard had er echter geen zin in en bovendien had ik al een werkplek. Daarnaast werkte ik deeltijds als uitzendkracht. Dat afwisselende werk vond ik aangenaam. Ik had al erg uiteenlopende opdrachten gedaan, opdrachten die grensden aan het absurde en andere aan het oersaaie. Het suste mijn rusteloze karakter en ik ontmoette verschillende mensen. Zo had ik zelfs een tijdje als showroommeisje voor de nieuwste lading sportwagens gewerkt. Erg ingewikkeld, hoor, dat aanwijzen van sportwagens, dat gemaakt glimlachen en eruitzien als een domme doos. Ik ben er dan ook niet bepaald trots op. Enfin, er zaten vaak ook interessante banen tussen en het betaalde de rekeningen van mijn verslavingen en verzamelingen.

***

VANMIDDAG HAD IK niets om handen. Ik besloot dus gelijk de flat van de undine te bezoeken. Eerst een vette hap. Van honger werd ik behoorlijk kregelig, en aangezien mijn humeur al grensde aan dat van een spook op een mistig kerkhof, kon ik maar beter snel iets eten. Het zou me misschien ook wat oppeppen, want onderhand wilde ik me midden op de stoep gaan neervlijen om een tukje te doen.

Ik liep een snackbar binnen en bestelde een broodje met gehakt en een portie friet. Ze hadden er weer overvloedig veel mayonaise bij gekwakt – waar je me nooit over zult horen klagen – en dat alles werkte ik weg met een blikje suikerbomwater.

Kijk, het vaak tussen de doden vertoeven heeft me niet doen inzien dat ik gezond moet leven om het zo lang mogelijk te rekken. Het heeft me doen inzien dat leven in het nu belangrijk is en dat je gewoon moet doen waar je zin in hebt, want voor je het weet worden je oogleden en lippen dichtgeplakt. En dan is het bye bye vette broodjes.

Bij de Raadsnaam, had ik nou gemorst op mijn nieuwe T-shirt? De vettige vlek liet zich niet helemaal wegwrijven en leek me honend aan te staren. Wat was ik toch een kluns! Nou ja, niks aan te doen.

Terwijl ik mijn slaatje, de paar blaadjes die op het bord lagen, wegkauwde, bekeek ik het adres dat ik op een vel keukenrol had geschreven. De flat van de undine lag op loopafstand. Gelukkig, want ik had geen zin om de bus te nemen met dit mooie weer. Het lag in een van de betere buurten, zo’n wijk waar vooral dure huizen staan en af en toe hoogbouw met exclusieve flats. Een groene, nette buurt om een wandeling in te maken.

De undine had dus niet slecht geboerd toen ze nog leefde, of haar suikeroompje Karl de loser had aan haar inkomsten bijgedragen. Ik velde geen oordeel, iedereen moet doen wat hij of zij wil. Een beetje teleurgesteld liet ik enkele frietjes liggen, ik kon ze er echt niet meer bij proppen. De snackbar Bij Kenny’s stond berucht om zijn gigantische porties en het was me nog nooit gelukt om alles op te krijgen. Volgens mij moest je daarvoor of een sumoworstelaar zijn of de maag van een olifant hebben.

Voor het eerst vroeg ik me af of ‘mijn’ herrezen doden zouden kunnen eten. Zolang ze maar niet de culinaire voorkeur van zombies kregen. Ik was niet bang voor een lijk of een levende dode – in mijn geval zou dat nogal absurd zijn – maar van het weinige dat ik nog van mijn hersens overhad moesten ze echter afblijven.

Ondanks de hemel die eruitzag als in een tekenfilm, mijn buik vol zetmeel, vet en suiker – alle broodnodige vitaminen dus – en het vooruitzicht van een vrije namiddag keerde mijn goede humeur niet terug. In plaats daarvan liet de undine me niet los, of meer nog het onrecht dat haar was aangedaan. Er lagen wel vaker slachtoffers van misdrijven op de verzorgingstafel van het funerarium, maar het was al een poosje geleden dat ik met een van hen een praatje had gemaakt.

Op de een of andere manier had ze me geraakt. Ik geef toe: mogelijk kwam het doordat ze van mijn wereld afkomstig was. De undine had een air van kwetsbaarheid om zich heen gehad, iets waardoor je haar koste wat kost wilde beschermen. En nogmaals: ze was mooi geweest!

Wees gerust, ik zou niets onbezonnens doen, er was een reden waarom ik de doden liever niet tot leven wekte. Hen in ‘leven’ te zien en met hen praten, al was het kort, gaf hun een stukje menselijkheid en dat maakte mijn werk naderhand zwaarder. Ze wilden allemaal wel iets; ze hadden allemaal een verzoek of een wens. Ik vertikte het echter om naast mijn andere banen ook daarvoor nog eens tijd vrij te maken. Tijd die ik liever besteedde aan het lezen van comics of aan het gewoon niets doen. Sorry, lui zijn is ook een hobby.

***