DE VIJFDE KAMER

Darline Degheldere

DE VIJFDE KAMER

Psychologische thriller

Eerste druk: 25 februari 2021

© 2021 Darline Degheldere

© 2021 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: May Dawney Designs

Grafisch design: Sleepy Fox Studio

Redactie: Chinouk Thijssen – Kathy Vanhoucke

ISBN 9789463967730

NUR-code: 330/332

Voor Anna-Liv

DEEL 1

VRIJDAG 13 APRIL

08:30

t

Claire stapte onder de douche vandaan en sloeg een badjas om haar lichaam. Terwijl ze de ceintuur stevig vastknoopte staarde ze met wazige blik in de grote, felverlichte spiegel die over de hele breedte van de kamer boven de wastafel hing. Ze zag er moe en flets uit en had bovendien een knallende hoofdpijn. Ze zou Sofie straks om een aspirine vragen.

Ze haalde een kam door haar natte haren en streek werktuigelijk een lok achter haar oor. Ze boog zich over de wastafel en bestudeerde haar spiegelbeeld. De felverlichte spiegel was dan misschien wel ideaal om je op te maken, maar ook alle oneffenheden werden genadeloos blootgelegd. De donkere kringen onder haar ogen – gevolgen van het slaapgebrek van de afgelopen dagen – zou ze eerst camoufleren. Uit haar toilettas haalde ze een tube met vloeibare foundation, die ze met haar vingertoppen verdeelde om zo de wallen vakkundig weg te werken. Daarna volgde een vleugje abrikooskleurige blusher die ze verspreidde over haar jukbeenderen tot aan haar slapen. Even overwoog ze een streepje lippenstift om fris voor de dag te komen, maar dat liet ze achterwege. Trouwens, wat is frís? Na vier dagen te veel alcohol, te veel eten en te korte nachten lijkt elke tweeëndertigjarige vrouw alsof ze de vijftig tegemoet gaat. Behalve Margot dan, haar tweelingzus; zij leek nérgens last van te hebben. Margot straalde, altijd. Haar blonde lokken glansden meer, haar taille was smaller, haar rondingen voller. Ze waren dan wel een eeneiige tweeling – dat viel niet te ontkennen – toch had Margot altijd net dat ietsje meer.

Het was vrijdag, de laatste dag van de midweekvakantie, en ze begon Kiara, haar zesjarige dochtertje, nu echt wel te missen. Ze had het kind niet meer gezien noch gehoord sinds maandagmorgen. Ze kon nog steeds niet begrijpen dat er in België plaatsen bestonden waar geen bereik voor mobiele telefoons was. Ze troostte zich, meteen na het ontbijt zouden ze inpakken en terug naar huis rijden.

Terwijl ze haar horloge omdeed, zag ze hoe laat het was. Tien voor negen. Ze zou zich moeten haasten. Snel griste ze de haardroger uit een la van de toilettafel en stak de stekker in het stopcontact, maar er gebeurde niets. Ze schudde het apparaat heen en weer. Tevergeefs.

‘Verdomme! Kloteding!’ vloekte ze. Rustig blijven, sprak ze zichzelf meteen toe, terwijl ze de slaapkamer rondkeek op zoek naar een ander stopcontact.

Haar blik viel onwillekeurig op het pakje sigaretten dat op het nachtkastje aan de andere kant van het bed lag. Sinds haar zwangerschap – al zeven jaar geleden – was ze gestopt met roken, maar nu voelde ze een enorme behoefte. Ze liep langs het bed, schudde een sigaret uit het pakje en stak hem met trillende hand tussen haar lippen. Ze ging op de rand van het bed zitten, klikte de aansteker aan en bracht het vlammetje naar de sigaret. Ze inhaleerde diep en sloot haar ogen. Ze voelde de scherpe rook, eerst in haar keel en vervolgens diep in haar longen. Hmmm. Ze blies de rook met een lange zucht uit, in de richting van het open kantelraam. De gangbare regel over het rookverbod in de kamers lapte ze daarbij aan haar laars.

Toen herpakte ze zich. Ze had dan wel onrustig en veel te weinig geslapen, maar de gedachte aan haar eigen bed, vanavond, stemde haar tevreden, daar had ze de troost van een sigaret niet voor nodig, niet na zeven jaren sigaretloos te zijn geweest. Ze nam nog een laatste trek, doofde het voor een kwart opgerookte rolletje in de asbak op het nachtkastje en stond op.

Ze rommelde in haar koffer, trok een spijkerbroek en een oversized trui aan, knoopte nog snel haar halfnatte blonde haren vast in een hoge staart, schoot in haar sneakers en haastte zich naar de ontbijtzaal. Terwijl ze de trap af liep keek ze nogmaals op haar horloge. Kwart over negen, haar vrienden zaten vast al aan de ontbijttafel en zij zou alweer de laatste zijn. Ze voelde een gerommel in haar maag, nochtans had ze helemaal geen trek, het leek eerder alsof er iets niet verteerd raakte. Het nare gevoel negerend opende ze de deur van de keuken waar de geur van versgebakken broodjes haar tegemoetkwam.

Bob en Elke zaten al aan de gedekte tafel.

‘Goedemorgen Claire!’ piepte Margot van om de hoek. Margot en Hans – Claires zwager – stonden bij de espressomachine waar met een sissend geluid een straal koffie uit het tuitje spoot en het kopje van Hans tot bijna aan de rand vulde.

‘Morgen,’ mompelde Claire terwijl ze haar zus een kus op de wang gaf.

‘Goed geslapen?’ vroeg Bob haar.

Nog voor Claire kon antwoorden werd ze al met de volgende vraag bestookt.

‘Is Bram niet uit zijn bed te krijgen?’ Hans’ stem verraadde een vorm van amusement, waarvoor hij een speelse elleboogstoot van zijn echtgenote incasseerde.

‘Voorzichtig, Margot, straks mors ik nog.’

‘Bram? Ik had verwacht dat hij hier al zou zijn,’ zei Claire, terwijl ze de stoel tegenover Bob naar achteren schoof.

‘We hebben hem vannacht naar de vijfde kamer gebracht…’ lichtte Margot haar zus in.

‘Gebracht? Gesleept zal je bedoelen. Die vent van jou was gisteren straalbezopen, niet normaal,’ richtte Hans zich tot Claire terwijl hij voorzichtig het volle kopje op de tafel zette.

‘Dan hoop ik dat hij straks niet te veel last heeft van een kater.’ Claire klonk alsof ze precies het tegenovergestelde hoopte. Ze wierp een blik in het rond en probeerde van onderwerp te veranderen.

‘Ik ben al blij dat ik vandaag niet de laatste ben, Sofie en…’

Op dat moment verschenen Sofie en Daan in de deuropening. Sofie wierp een snelle blik op haar vrienden.

‘Zie je wel,’ zei ze tegen Daan, ‘ik zei het je, we zijn niet de laatste, liefje.’ Met een zachte tik tegen Daans achterwerk stuurde ze hem in de richting van de ontbijttafel en liep zelf naar de koelkast.

‘Wat kan ik voor jou inschenken? Sinaasappelsap of liever appelsap?’

‘Appelsap, lolly, zoals gewoonlijk.’

Daan ging op de stoel naast Claire zitten terwijl hij haar gniffelend vroeg: ‘En Claire, slaat jouw ventje vandaag het ontbijt over?’

‘Dat zou me verbazen,’ lachte Claire. ‘Het is niet zijn gewoonte, integendeel, hoe meer hij gedronken heeft, hoe groter zijn hongergevoel lijkt te worden, maar goed, ik zal even gaan kijken.’

Met lichte tegenzin schoof ze haar stoel achteruit en terwijl ze de keuken uit liep ving ze de vragende blik van haar zus.

Ze haalde haar schouders op.

De vijfde kamer bevond zich op de begane grond, voorbij de trap, rechts aan het einde van de gang naast de deur van de badkamer.

Ze roffelde licht met haar knokkels op de deur, drukte bijna gelijktijdig de kruk voorzichtig naar beneden en stapte de schemerige slaapkamer binnen.

t

Het huren van een vakantiewoning was voor de vier koppels al jaren een traditie. Meteen na het afstuderen waren Hans, Daan en Elke hiermee gestart en ondertussen hadden ze al tien jaar op de teller staan.

Tijdens hun studie deelden de drie de tweede verdieping van een studentenhuis. Goed gelegen vlak bij de campus, boven de kruidenierszaak Pascal, zo’n typische zaak die zich volledig had toegespitst op studenten door exact die dingen te verkopen waar de doorsnee bewoners van een studentenkamer behoefte aan lijken te hebben: een klein assortiment schoolbenodigdheden zoals schriften, schrijfgerei en kranten maar ook brood en belegde broodjes, drank, diepvriespizza’s en andere eenvoudig op te warmen gerechten. Fruit en groenten waren ook te krijgen; lekker en gezond, moet Pascal hebben gedacht, al bleek de verkoop daarvan moeizaam. Studenten met een voorliefde voor gezond voedsel bleken eerder een uitzondering. Daarnaast kon je er terecht voor afwasproducten, wc-papier en sigaretten.

Hoewel Hans, Daan en Elke alle drie een verschillende studie volgden, klikte het meteen tussen hen en nog voor het einde van het eerste semester leek het alsof ze elkaar al jaren kenden; een hecht groepje. Vrij snel hadden ze zichzelf De Pascallen gedoopt. De suggestie van de immer humoristische Daan om het groepje De Paskwallen te noemen vond geen bijval.

Toen ze vier jaar later afstudeerden, beloofden ze elkaar niet uit het oog te verliezen. Ze zouden elkaar vaak opzoeken en minstens één weekend per jaar met z’n allen doorbrengen.

Meteen na het afstuderen gingen ze aan het werk. Elke begon in het bankkantoor van haar vader, Daan startte zijn loopbaan als zelfstandige IT’er en Hans gaf twintig uur Frans op de middelbare school en drie avonden in de week Spaans in het volwassenenonderwijs.

De drie ex-studenten/huisgenoten bleven hun afspraak trouw. Geregeld kwamen ze op vrijdagavond samen om wat te drinken, te roddelen, verhalen uit te wisselen, of ze nodigden elkaar uit voor een snelle lunch tijdens een middagpauze, maar ook een ontmoeting op de fitness of zelfs een kaart- of quizavond behoorden tot de mogelijkheden. Het maakte op zich niet veel uit wat ze deden, zolang ze elkaar maar met enige regelmaat bleven ontmoeten. De samenkomsten bleven ook niet beperkt tot het drietal; de vriend of vriendin met wie ze op dat moment in een relatie zaten of ‘de persoon met wie je bits en bytes uitwisselt’ zoals Daan het definieerde, was eveneens welkom in de groep.

Het voorstel van Hans om vanaf het begin ook zijn toekomstige schoonzus, Claire, erbij te betrekken werd onmiddellijk aangenomen. Immers, toen Hans op kamers ging, had hij al twee jaar een relatie met Margot, en Claire was de zus van Margot; wie Margot kende, die kende Claire. Dat Claire deel zou uitmaken van De Pascallen leek haast de evidentie zelf.

Claire herinnerde zich dat eerste weekend nog goed. De eerste editie vond plaats in Durbuy en bleek meteen een schot in de roos. De groep genoot van de wandelingen, de fietstocht, de kaart- en andere spelen en het overvloedige drankgebruik, al was humor misschien wel de meest bindende factor. De grappen en grollen vlogen over en weer waarbij niemand aan de plagende opmerkingen ontsnapte. De sfeer was steeds uitbundig en uitgelaten.

Claire was toen nog single, ze leerde Bram pas een jaar later kennen en in het jaar dat hij er voor de eerste keer bij zou zijn, twijfelde Claire nog of hij wel in het gezelschap zou thuishoren. Met zijn tweeëndertig jaar was hij tenslotte acht jaar ouder dan De Pascallen die toen vierentwintig waren, maar haar angst bleek ongegrond. Leeftijd bleek van geen belang, iets wat veel later nogmaals werd bevestigd toen Bob – vriend van Elke en kok van beroep – zijn intrede deed en een leeftijdsgenoot van Bram bleek te zijn.

Voor de vijfde editie wilde Hans het jaarlijkse evenement uitbreiden van een weekend naar een midweek. Iedereen was meteen voor het voorstel gewonnen. Sindsdien zocht de groep, telkens in het voorjaar, een vakantiehuis waar De Pascallen en partners van maandagmorgen tot vrijdagmiddag hun vriendschapsbanden zouden onderhouden en versterken.

Hoewel hun keuze steeds uitging naar een vakantiewoning met vier slaapkamers en evenveel badkamers, bleek Daan deze keer overtuigd door het internet een verblijf te hebben gevonden waar ze niet omheen konden, het summum van luxe en toch niet te duur. Behalve de mooie ligging in de Ardense bossen en ruime kamers bood het vakantiehuis ook een jacuzzi, een sauna, een zwem- en stoombad aan. ‘Geef toe,’ overreedde Daan de anderen, ‘voor onze tiende editie mag het iets meer zijn, toch? En dat er vijf slaapkamers zijn terwijl we er maar vier nodig hebben, is zelfs een pluspunt. We zullen die vijfde kamer wel voorbehouden aan de snurkers onder ons,’ bulderde hij.

‘Of aan degenen die ’s avonds te diep in het glas hebben gekeken en de trap niet meer op komen,’ deed Elke er nog een schepje bovenop. De vijfde kamer werd inderdaad de eerste nacht al in gebruik genomen. Sofie was haar oordopjes thuis vergeten en daarom belandde Daan – een notoire snurker – als eerste in de kamer. De derde nacht vloog Hans die kamer in omdat hij te veel had gedronken en precies om diezelfde reden werd gisteravond Bram, ondersteund door Margot en Hans, naar de vijfde kamer geleid.

t

In tegenstelling tot de vier andere slaapkamers, alle op de eerste verdieping, was de vijfde een eerder kleine kamer, het soort ruimte waar je niet echt iets mee aankunt en die dan maar ingericht wordt als extra slaapkamer. Meer dan een eenpersoonsbed, een commode, een nachtkastje en een stoel kon je er niet in kwijt.

Het eerste wat Claire opviel, toen ze de kamer binnenstapte, was de geur. De kamer stonk, de lucht was bedompt. Een walm van zweet, knoflook en bier sloeg Claire tegemoet en ze liep meteen door naar het raam waar enkele zonnestralen door de niet volledig dichtgeschoven zware gordijnen priemden.

‘Bram, luiwammes, word wakker,’ zei ze ondertussen, ‘iedereen zit al aan de ontbijttafel.’ Er kwam geen beweging vanonder het dekbed.

‘Vooruit slaapkop, uit de veren,’ zei ze nu lichtjes geagiteerd. Ze trok de gordijnen met een flinke zwaai open en zette het raam op kiepstand. Een beetje frisse lucht was hier wel nodig, vond ze. Ze draaide haar hoofd naar het bed.

Nog steeds geen beweging. Bram lag op zijn rug, het dekbed bijna helemaal over zijn hoofd getrokken, zijn lichtblonde haren nog net zichtbaar. Zijn voeten kwamen onder het dekbed uit, wat doorgaans normaal is voor iemand van een meter zevenennegentig. Ze kietelde hem kort onder zijn voeten, iets waar hij niet tegen kon. Ze voelden koud aan. IJskoud. Die lagen allicht al een hele tijd bloot, peinsde ze nog.

‘Bram, word wakker!’ klonk ze nu bitsig. Ze greep met duim en vingertoppen de twee onderste hoeken van het dekbed en gaf er een felle ruk aan. Gelijktijdig met het wegtrekken van het dekbed voelde ze haar adem stokken, haar wangen begonnen te gloeien en haar oren voelden aan alsof ze zich onder water bevonden.

Een snerpende angstkreet ontsnapte uit haar mond en was tot in de keuken te horen. In een mum van tijd stonden de zes andere vrienden in de deuropening van de vijfde kamer.

Claire liet de deken vallen en keek hen aan. ‘Bram… hij is dood… denk ik,’ stamelde ze terwijl ze met haar linkerhand naar haar echtgenoot wees en op haar knieën neerzakte.

09:30

t

Gedurende enkele seconden gebeurde er niets. De vrienden keken elkaar aan, zich niet onmiddellijk bewust van de ernst van de situatie. Plots wrong Elke zich resoluut tussen de vrienden naar voren tot aan het bed waarin Bram lag. Ze pakte zijn hand vast en plaatste haar wijs- en middelvinger op de binnenkant van zijn pols. Een ogenblik later legde ze beide vingers net iets onder zijn kaak, rechts van zijn adamsappel.

Met ingehouden adem volgden de anderen het tafereel.

‘Elke heeft ehbo-lessen gevolgd,’ fluisterde Bob tegen Daan.

Vrijwel onmiddellijk schudde Elke haar hoofd als wilde ze aangeven dat voor Bram niets meer kon baten.

‘We moeten een ambulance bellen,’ klonk Hans plots in paniek, waarna hij meteen de kamer uit spurtte.

‘Hans,’ riep Daan hem na, ‘dat is zinloos, jongen, we hebben hier geen bereik!’

‘Een ambulance zal niet meer baten…’ probeerde Elke haar vrienden de verschrikkelijke boodschap over te brengen.

‘Is hij echt… dood?’ fluisterde Margot. Ze stapte naar Claire, knielde naast haar neer en sloeg haar arm beschermend om de schokkende schouders van haar zus.

‘Wat moeten we doen?’ vroeg Sofie terwijl ze bevend haar hand voor haar mond bracht. Haar stem sloeg over van angst en verwarring.

‘We mogen nu niet in paniek raken, we moeten kalm blijven en goed nadenken.’

Bob haalde nerveus zijn hand door zijn haar. ‘Elke, is Bram echt dood? Hoe zeker ben je daarvan?’ Meteen richtte hij zich ook tot Sofie. ‘Sofie, jij bent apotheker, kun jij bevestigen dat Bram overleden is?’

Sofie keek Bob verschrikt aan en zette een stap achteruit. ‘Nee,’ stamelde ze bevend, ‘dat kan ik niet, dat mag je me niet vragen, ik…’ Tranen welden op in haar ogen, maar ze knipperde ze weg. Daan trok zijn echtgenote sussend tegen zich aan.

‘Hij is dood, Bob, daar moet je niet aan twijfelen,’ zei Elke terwijl ze het dekbed terug over het hoofd van Bram trok.

‘Godverdomme, we moeten toch íéts doen?!’ riep Bob, waarbij zijn stem oversloeg in falset.

‘Naast de bakker in het dorp woont een dokter,’ schoot Daan plots te binnen. ‘Ik zag er vanmorgen een koperen naamplaatje hangen, toen ik de broodjes ging halen. Als ik me goed herinner stond daarop dokter vanongevalle, ik vond dat best een grappige naam voor…’ Daan slikte zijn laatste woorden in bij het zien van het schuddende hoofd van Elke.

‘Daan, het is niet het moment om grappig te zijn,’ sprak Elke hem berispend toe, ‘maar het is een goed idee. Rij erheen en probeer die man hier te krijgen, dat is het enige wat we nu kunnen en moeten doen, vrees ik.’

10:45

t

Even later parkeerde Daan zijn wagen op een van de parkeerplaatsen voor de vakantiewoning. De vrienden die in de keuken zwijgend rond de tafel zaten, zagen door het raam hoe Daan en een andere man uitstapten. Nog voor hij binnentrad zag Margot al dat er iets mis was. Het was de manier waarop de man uit de wagen stapte; hij wankelde en verloor bijna zijn evenwicht en dat was niet enkel te wijten aan zijn hoge leeftijd – een vermoeden dat kon worden bevestigd door de oude vilten hoed en de scheef hangende regenjas.

Toen het tweetal voorbij het raam liep, in de richting van de voordeur, draaide de dokter even zijn hoofd, keek naar binnen, zag de vrienden en stak bij wijze van groet de hand op. Het was echt een oude man, zijn gezicht was niet wasachtig of bleek maar had het soort grijs dat men doorgaans terugvindt in koortsthermometers: kwikzilvergrijs.

Elke sprong meteen op en liet het tweetal binnen. De vrienden, die verslagen rond de keukentafel bleven zitten, met de broodjes, het beleg en de pan geklutste eieren met bacon onaangeroerd voor zich, zagen door de openstaande glazen tussendeur hoe Elke de regenjas en de hoed van de dokter aannam en ze aan de kapstok hing. Daan wendde zich ondertussen weer tot zijn vrienden in de keuken. Toen hij met zijn rug naar de dokter gekeerd stond, en er dus zeker van was dat de man hem niet kon zien, trok hij een vragende blik en maakte een gebaar waarmee hij de vrienden liet weten dat hij de dokter ervan verdacht te veel gedronken te hebben.

Claire zuchtte, stond op en volgde Elke, die de oude arts meetroonde naar de vijfde kamer. Daar zette de man zijn tas neer. Hij ging meteen naar het bed, trok het dekbed weg en bekeek het lichaam van Bram aandachtig. Toen boog hij zich wat voorover, pakte Brams hand, voelde aan de pols en trok een voor een de oogleden op. Zijn handelingen werden nauwkeurig gevolgd door Claire en Elke.

‘Deze man is inderdaad overleden,’ mompelde hij meer tegen zichzelf. Vrij resoluut trok hij het dekbed terug tot over het hoofd van Bram, liep naar het raam, sloot het venster en schoof de gordijnen dicht. Hij voelde aan de radiator of deze uit stond, knipte het kleine lampje op het nachtkastje aan en vroeg Elke naar een kaars en lucifers. Elke holde naar de zitkamer en griste er snel enkele theelichtjes en een doosje lucifers van de salontafel.

‘Waarom zou die man theelichtjes nodig hebben?’ fluisterde Hans die de vraag van de dokter had opgevangen.

‘Een brandende kaars onttrekt zuurstof uit de kamer,’ mompelde Sofie monotoon, alsof ze half verdoofd een vage herinnering uit haar opleiding als apotheker opdiepte. ‘Maar ik begrijp het niet!’ riep ze plots verontwaardigd, terwijl ze haar beide handen demonstratief in de lucht stak. ‘Hoe kan Bram nu dood zijn? Hij zat hier gisteren nog springlevend aan tafel.’

Sofie keek iedereen vragend aan.

‘Hij moet een aanval hebben gekregen vannacht, dat kan bijna niet anders,’ probeerde Daan kalm te klinken.

‘Maar wát? Hij was kerngezond.’ Ze sperde haar ogen wijd open en fronste daarbij haar wenkbrauwen.

‘We kunnen natuurlijk niet ontkennen dat hij gisteren behoorlijk veel gedronken heeft, in ieder geval meer dan anders. Het was voor mij en Margot allesbehalve gemakkelijk om hem het bed in te krijgen,’ zei Hans.

‘Nou ja,’ vulde Margot aan, ‘en als hij wat minder gedronken had, was hij vast op eigen kracht de trap op gegaan…’

‘… en als hij in zijn eigen kamer had geslapen,’ vulde Hans haar aan, ‘had Claire hem vannacht misschien…’

‘Als, als, als…’ sputterde Margot, ‘gedane zaken nemen geen keer en we deden het voor zijn bestwil, toch?’

‘Maar je gaat toch niet dood aan een kater?’ klonk Sofie, licht geïrriteerd door de onwetendheid van de anderen. Met haar rechterhand veegde ze daarbij enkele denkbeeldige kruimels van tafel.

‘Denk jij aan een alcoholvergiftiging?’ Margot keek strak voor zich uit waardoor het niet duidelijk was of ze haar vraag aan iemand specifiek richtte.

‘Nee, dat geloof ik niet, dan zou hij toch minstens vier promille alcohol in zijn bloed moeten hebben,’ wist Bob. ‘Ik heb dat ergens gelezen. Hij zou dan het bewustzijn verliezen en waarschijnlijk hebben gebraakt.’ Bob stokte even en vervolgde: ‘maar zo dronken was hij nu ook weer niet.’

Op dat moment kwamen dokter Vanongevalle en de twee vrouwen uit de kamer. De dokter trok de deur in het slot en keek even in het rond. Links van hem bevond zich de keuken. De deur stond open waardoor de vrienden nauwgezet de handelingen van de man konden volgen. Rechts was er een glazen deur naar de woonkamer en de salon. De dokter keek vragend naar Elke waarbij hij kort met zijn hoofd naar rechts knikte.

‘Zullen we daar even gaan zitten?’ vroeg ze terwijl ze naar de glazen deur wees. Het drietal ging aan de tafel in de woonkamer zitten, waar de arts zijn dokterstas opende en er enkele papieren uit haalde.

Claire bekeek de oude man. Het leek alsof onder zijn colbertje zijn overhemd verkeerd was dichtgeknoopt en het vertoonde vlekken. Daan had gelijk: de bedorven stank van alcohol in zijn adem kon je vanaf een afstand ruiken.

Nadat de dokter een pen uit zijn vest had gevist vroeg hij Claire naar de identiteitspapieren van Bram.

‘Eh…’

Claire, een beetje uit het lood geslagen door de onverwachte vraag, keek door de openstaande deuren de keuken in, zag Margot daar ijsberen en wenkte haar met een handgebaar. Margot kwam naar de woonkamer. Ze zag er bezorgd uit.

‘Kan ik je ergens mee helpen?’ richtte ze zich tot Claire.

‘De dokter vraagt naar de identiteitskaart van Bram,’ zei Claire met een gezicht alsof haar het onmogelijke werd gevraagd.

‘Oké,’ antwoordde Margot, ‘de kans is groot dat die in zijn portemonnee zit. Waar zou ik die kunnen vinden, denk je?’

‘Eh, die zit meestal in de achterzak van zijn broek.’

‘En waar hangt zijn broek?’

‘In de vijfde slaapkamer? Denk ik. Ik weet het niet.’

‘Ik ga even kijken. Ik geloof wel dat ik hem daar zal vinden.’

Toen Margot en Hans Bram naar de vijfde kamer hadden geleid, hadden ze hem daarna in zijn T-shirt en met zijn broek nog aan op het bed gelegd. Hans had nog eerst Brams portemonnee uit diens achterzak gehaald en op het nachtkastje gelegd.

Margot liep de kamer binnen, wierp nog een korte blik op het afgedekte lichaam en zag de portemonnee liggen. Ze was meteen terug met het plastic kaartje, overhandigde het aan dokter Vanongevalle die haar even verbaasd aankeek en toen zijn blik op Claire richtte alsof hij zich ervan wilde vergewissen dat daar nog steeds de vrouw zat, die zich even daarvoor had voorgesteld als de levenspartner van de overledene. Margot bespeurde de verwarring bij de man.

‘Ik ben Margot, de zus van Claire, wij zijn een tweeling,’ lichtte ze hem toe.

‘Inderdaad,’ humde hij instemmend, ‘dat is een aanvaardbare verklaring.’ Hij knikte en keek de beide zussen kort een voor een aan.

Margot wendde zich tot de dokter. ‘Waaraan is hij gestorven, dokter?’ vroeg ze.

De dokter leunde achterover, kruiste zijn armen voor zijn borst en schraapte zijn keel. ‘De meest plausibele diagnose is hartfalen. Hoewel ik de medische geschiedenis van het slachtoffer niet ken, durf ik toch met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid te stellen dat het om een natuurlijke dood gaat. Ik zou nog overleg kunnen plegen met een forensisch geneeskundige, voor een autopsie, om mijn gestelde diagnose te laten bevestigen en –’

‘Een autopsie?’ Claire hield geschokt haar adem in. ‘Waarom denkt u dat dat nodig is?’

Margot kwam achter de stoel van Claire staan en legde moederlijk haar hand op haar schouder. Claire draaide haar gezicht schuin omhoog en keek haar zus vragend aan die kort het hoofd schudde, alsof ze haar daarmee wilde geruststellen.

‘Ik zei dat ik zóú kunnen,’ herhaalde de man, waarbij de laatste twee woorden nog meer werden benadrukt doordat hij tegelijk zijn wenkbrauwen optrok, ‘ik zeg niet dat het nodig is. Wij, dokters, zijn nu eenmaal verplicht een melding te maken wanneer er geen duidelijke aanwijzing met betrekking tot de doodsoorzaak blijkt. Maar als ik me baseer op hetgeen jullie vriend me heeft verteld, de man die vanmorgen kwam aanbellen…’ De dokter die met zijn rug naar de keuken zat, draaide zich om, zocht met zijn ogen Daan, knikte en wees in zijn richting. ‘… op wat hij me onderweg hierheen vertelde,’ ging hij verder, ‘namelijk dat de heer…’ Even aarzelde de dokter en bekeek met een half oog de identiteitskaart die nog voor hem lag. ‘Desmet in perfecte gezondheid verkeerde en vrij sportief is, nu ja wás, dan is dat de meest voor de hand liggende conclusie, niet?’ De dokter sprak de woorden langzaam uit. ‘Met andere woorden lijkt dit me een duidelijk geval van een plots overlijden, tijdens de slaap, een “mors subita”,’ vervolgde hij zuchtend en steunend alsof hij met die term een einde wilde maken aan het beantwoorden van lastige vragen.

Met een wazige blik in zijn ogen keek hij Claire aan, zag haar verbijsterde blik en voegde er nog aan toe: ‘Jawel, jongedame, je verwacht het misschien niet, maar het is zeker niet de eerste keer dat ik geconfronteerd word met een jonge man die sterft aan hartfalen. Niet iedereen komt daarmee in de krant, maar je wil niet weten hoeveel…’

Elke kuchte. Een korte, droge, luide kuch, waarop de dokter even zijn blik op haar richtte.

‘Hoe wordt geoordeeld of een autopsie wel dan niet noodzakelijk is?’ vroeg ze hem.

Weer een zucht. ‘Die beslissing behoort tot onze verantwoordelijkheden. Er zijn nu eenmaal situaties waarbij een verder onderzoek aangewezen lijkt; wanneer het niet duidelijk is of het om een natuurlijk overlijden gaat. Veelal hebben we voor zo’n klinische autopsie wel het akkoord van de nabestaanden nodig.’

De hoog opgetrokken wenkbrauwen van Margot verraadden dat ze niet helemaal begreep wat de oude arts daarmee bedoelde, iets wat hij bleek te beseffen toen hij zich verder verduidelijkte: ‘Soms,’ zei hij, ‘is het heel duidelijk dat bij een sterfgeval een inmenging van een derde is voorafgegaan. Een moord waarbij het mes nog in de rug steekt, bijvoorbeeld. In dat geval ben ik verplicht het lichaam over te dragen aan een forensisch patholoog. Maar soms is het helemaal niet duidelijk waaraan iemand gestorven is. Dan wordt een verder onderzoek ook aanbevolen. Daarmee wordt niet gezegd dat het om een verdacht overlijden gaat, maar zonder verder onderzoek kan de precieze doodsoorzaak niet vastgesteld worden. In dit geval,’ vatte hij met resolute stem samen, waarbij hij zijn hoofd naar rechts draaide en knikte in de richting van de vijfde kamer, ‘heb ik de nodige vaststellingen gedaan. Dit is geen verdacht overlijden.’

Margot bleek plots genoeg te hebben van de belerende toon waarmee de dokter hen toesprak, wist Claire; ze kende de frons en het gepluk aan de wenkbrauwen, een eigenaardige maar voor haar zo bekende handeling van haar zus wanneer die genoeg had van een vervelende situatie en over wilde gaan tot de orde van de dag.

‘Dus, u denkt dat Bram pech heeft gehad.’ Ze klonk kortaf, meer dan ze waarschijnlijk had bedoeld.

‘Dat dénk ik niet, ik ben er vrij zeker van dat jullie vriend pech heeft gehad.’

De arts bekeek de tweeling een voor een. ‘Wie van jullie beiden was nu alweer de echtgenote van de overledene?’

Claire vroeg zich af of hij het echt niet meer wist, zo kort van geheugen kon hij toch niet zijn? Ze zat bovendien al de hele tijd aan de overkant van de tafel, vlak voor hem.

‘Ik ben de partner van Bram, niet de echtgenote,’ zei Claire, daarmee de puntjes op de i zettend.

De arts richtte zich vervolgens tot haar. ‘Mevrouw, ik begrijp dat het schrikken was jouw echtgenoot vanmorgen in deze toestand aan te treffen en hoewel ik een autopsie niet nodig acht, kunt u nog altijd beslissen dat wel te laten uitvoeren, al was het maar om eventuele erfelijke ziektes op te sporen. Die zouden van belang kunnen zijn voor het nageslacht. Hebt u kinderen?’ vroeg de arts in een poging zijn standpunt verder te onderbouwen.

‘Ja, we hebben een dochtertje van zes,’ zei Claire met een knikje.

‘Vindt u het ontdekken van een eventueel erfelijk belaste doodsoorzaak voldoende om een obductie te verrichten?’

‘Een obductie?’

‘Een autopsie, een in-wen-di-ge lijkschouwing,’ antwoordde de dokter, het voorlaatste woord duidelijk articulerend alsof hij het tegen een klein kind had.

‘Ik, eh…’ aarzelde Claire terwijl ze Margot aankeek en zag hoe die geïrriteerd haar schouders ophaalde.

‘Claire,’ vroeg Margot, ‘ben je zeker dat je dat wil weten? Stel dat er een genetische afwijking zou bestaan, wil je dat dan horen? Denk je niet dat je voortdurend ongerust zou zijn? Is het niet beter dat je zulke zaken niet weet? Elke, wat denk jij?’ ratelde Margot aan een stuk door.

‘Bwa, eh… wat niet weet, wat niet deert?’ Uit de voorzichtige repliek van Elke meende Claire te kunnen afleiden dat ze het standpunt van Margot deelde. ‘Als het niet voorkomen kan worden is het misschien beter om het niet te weten?’ voegde ze er nog aan toe.

‘Jullie hebben gelijk,’ besliste Claire plots resoluut. ‘Ik zou me, wat Kiara betreft, bij het minste ongerust voelen. Zo wil ik niet verder leven.’

‘Dat is dan duidelijk,’ zei de man.

De dokter rommelde in zijn koffer en haalde er een document III-C uit. Nadat hij met onvaste hand alle gegevens in een quasi-onleesbaar handschrift had ingevuld stak hij zijn pen terug in de binnenzak van zijn vest, vouwde het document doormidden en overhandigde een deel van het attest aan Claire.

‘Alsjeblieft,’ zei hij en toen hij opstond zocht hij met zijn hand steun aan de rugleuning van de stoel.

‘Hoe gaat het nu verder? Bram kan hier toch niet blijven liggen. Hoe moet hij thuiskomen?’ De stem van Margot klonk nu al wat milder.

‘Ik denk niet dat hij hier op eigen houtje weg kan,’ grinnikte Vanongevalle.

Claire vond die opmerking ongepast en deed alsof ze het niet had gehoord.

‘Maar goed,’ ging hij verder, ‘ik regel dat wel, ik doe wat ik moet doen zodat het lichaam kan worden opgehaald en naar een begrafenisondernemer in jullie woonplaats kan worden vervoerd.’ Daarop liep de man naar de gang, haalde zijn gsm uit de zak van zijn regenjas en liep ermee naar de voordeur.

De vrienden zagen hoe hij buiten eerst een sigaret opstak en daarna, leunend tegen een van de wagens, tevergeefs met het toestel verbinding probeerde te krijgen.

‘Ik breng meneer de dokter wel even terug naar het dorp, daar zal zijn mobiel wel bereik hebben,’ zei Daan terwijl hij zich naar buiten haastte.

De overige vrienden bleven een beetje verweesd achter in de hal.

‘Die vent is zo dronken als wat. Een autopsie?! Hoe komt hij erbij?’ richtte Margot zich tot hen terwijl ze theatraal haar handen in de lucht stak.

14.30

t

Toen enige tijd later de lijkwagen met het dode lichaam van Bram wegreed, pakten de vrienden hun koffers in en vertrokken ze een voor een huiswaarts. Ze benadrukten Claire meermaals dat ze op hen kon rekenen en dat ze hen steeds mocht bellen als ze hulp nodig had bij de voorbereiding van de begrafenis, of bij wat dan ook.

Margot opperde dat zij en Claire met de wagen van Bram zouden rijden en dat Hans hen zou volgen. Claire haalde onverschillig haar schouders op en stapte aan de passagierszijde in. Onderweg wisselden ze amper een woord. Margot voelde voor een keer aan dat ze beter kon zwijgen en hield zich stil tot ze nog een drietal straten van Claires huis verwijderd waren.

‘Misschien kan ik vannacht beter bij jou blijven?’ vroeg Margot.

‘Nee, dat is niet nodig. Ik red me wel.’

‘En Kiara, zullen wij haar anders nu –’

‘Nee, ik heb Peggy net een bericht gestuurd. Ze komt haar over een uurtje brengen.’

Peggy was de ongehuwde zus van Bram, het enige familielid dat nog in leven was, hun ouders waren al lang geleden gestorven. De band tussen haar en haar broer was nooit hecht geweest. Peggy was vijftien jaar ouder en volgens Bram was dat de oorzaak van zijn gebrek aan familiezin. Dat binding niet mogelijk is zonder contact, vond hij onzin. Ze hadden geen raakvlakken, beweerde hij, geen gezamenlijke interesses, niets om over te praten. Tot Kiara geboren werd. Tussen het kleine meisje en haar tante ontstond meteen een sterke band. Kiara was voor Peggy het kind dat ze zelf nooit had gehad en ook nooit zou krijgen. Ze bood zich meteen aan om op het kind te passen wanneer dat nodig mocht zijn. Op dat vlak had Claire het wel getroffen, zowel haar zus als haar schoonzus ving het kind telkens met open armen op. Peggy woonde dan wel twee gemeenten verderop – terwijl Margot slechts enkele huizen verwijderd van Claire woonde – een oppas voor Kiara kon altijd snel geregeld worden. Toch probeerde Claire een gezond evenwicht te behouden zodat beide tantes konden genieten van hun nichtje.

In het sms’je dat ze Peggy had gestuurd had ze niets vermeld over het overlijden van Bram, zoiets deed je niet op die onpersoonlijke manier. Ze zou het haar vertellen wanneer ze Kiara terugbracht.

Claire wierp een blik op haar horloge. ‘Over een klein uurtje zullen ze hier zijn. Ondertussen hou ik me wel bezig met het uitpakken,’ zei ze.

‘Laat me je daar toch bij helpen,’ drong Margot aan.

‘Nee Margot, dat is echt niet nodig.’ Claire draaide zich om naar haar zus en terwijl ze haar doordringend aankeek, zei ze: ‘Dit is de eerste dag van ons leven zonder Bram. Dit is de eerste dag van een ander leven. We zullen ons plan wel trekken. Ik bel je nog wel’, waarop ze haar handtas pakte en het portier opende. Ze liep naar de kofferbak, haalde de grote koffer eruit en sloeg het deksel dicht. Margot stapte eveneens uit, biepte de wagen op slot en overhandigde Claire de sleutel. Met haar linkerhand sleepte Claire de zware koffer over de witte kiezelsteentjes achter zich aan terwijl ze met haar rechterhand de sleutel klaarhield om de voordeur te openen. Toen ze het slot van de voordeur opendraaide, keerde ze zich nog even om en zwaaide kort naar Margot.

Margot staarde haar zus verbouwereerd aan. Zou dit het zijn? Waarschijnlijk wel. Claires hele lichaamshouding maakte haar immers duidelijk dat haar zus niet van plan was haar te vragen even binnen te komen.

Achter zich hoorde ze Hans’ wagen de oprit op rijden. Ze schudde even niet-begrijpend haar hoofd en stapte vervolgens bij hem in.

DEEL 2

1

Zondag 8 april

t

Het was zondagmiddag. Een rustige, druilige zondagmiddag. Claire keek naar de koffer die geopend voor haar lag. Ze had verwacht er alles gemakkelijk in te krijgen – het was immers een behoorlijk grote koffer – maar dat leek amper te lukken.

Hoewel ze wist dat Bram de voorkeur gaf aan twee aparte koffers – elk de zijne, zodat de ene niet hoefde te rommelen in de spullen van de andere – vond Claire één grote koffer meer dan voldoende. Uiteindelijk zouden ze amper vijf dagen van huis zijn. Maar dat was dus een kleine misrekening. De tijd van het jaar liet het niet toe enkel dunne kledij mee te nemen. Ze moest zich zowel voorzien op dagen met wind, regen en bijbehorende koude nachten als op vroege zomerdagen. Eind april, ergens in de Ardennen, ze kon alle weersomstandigheden verwachten.

Ze controleerde snel even haar toilettas: tandenborstel, tandpasta, haarborstel, floss, kam, make-upspullen, gezichtsreiniger, oogpotloden, wattenstaafjes, shampoo en douchegel. Meer zou ze gedurende die vijf dagen niet nodig hebben. Ze propte de toilettas in de koffer en gebruikte haar beide knieën om de sloten van de uitpuilende koffer dicht te klikken, waarna ze hem over de overloop tot aan de trap sleurde. Een investering in nieuwe koffers op wieltjes was beslist geen overbodige luxe, bedacht ze op dat moment.

Het naar beneden zeulen van het zware ding zou ze aan Bram overlaten.

Daarna liep ze naar de kamer van Kiara waar ze even op het bed ging zitten, tussen de massa knuffels. Ze zou nu enkel nog een kleine koffer voor het meisje pakken.

Kiara was opgetogen geweest over het nakende verblijf van vijf dagen bij tante Peggy. Morgenvroeg zou Claire haar dochter zelf naar school brengen en daarna samen met Bram op midweekvakantie vertrekken. Rond halfvier, nadat ze het koffertje van Kiara had opgehaald – ze had een sleutel van de achterdeur – zou Peggy het meisje voor het schoolhek opwachten.

Claire stond op en zuchtte. Ze masseerde met beide handen lichtjes haar onderrug waar ze een zeurende pijn voelde. Dat had ze wel vaker als er iets stond te gebeuren waar ze niet echt naar uitkeek. Raar, ze had meestal wel genoten van de minivakanties met de vrienden, maar de laatste tijd voelde ze zich niet zo goed. Bram was deze week amper thuis geweest – iets wat haar de laatste tijd eerder een goed gevoel gaf – maar was, in de paar dagen dat hij wel thuis was, weer verschrikkelijk humeurig en nors geweest. Hij had dat wel vaker, van die brommerige dagen. Hoe langer ze erover nadacht, hoe meer ze besefte dat ze het zo langzaamaan wel een beetje had gehad met die man.

Snel pakte ze de nodige spullen bijeen en liep de trap af met de kleine koffer. Daarna herpakte ze zich. Ze gaf de planten nog wat water, ontdeed de koelkast van voedsel dat zou kunnen bederven en voorzag de kippen voor een aantal dagen van eten en drinken. Hoewel haar buurman zonder problemen dat karwei op zich zou nemen – in ruil mocht hij daarvoor de scharreleieren houden – probeerde ze toch zelf nog die taak te vervullen.

Terwijl ze de gevulde voerbak van de kippen terug in het hok plaatste, hoorde Claire het tuinpoortje opengaan en ze ergerde zich eraan dat Bram nog steeds niets aan het piepende scharniertje had gedaan. Hoeveel keer had ze hem al niet gevraagd dat ding te herstellen? In zichzelf mopperend verliet ze het kippenhok en liep naar de achterdeur.

Het was Margot die zich via de achterdeur toegang had verschaft. Margot voelde zich bij haar kind aan huis, wist Claire. Omgekeerd was dat minder het geval. Claire voelde niet de behoefte om regelmatig bij haar zus over de vloer te komen, in ieder geval toch veel minder vaak dan Margot.

‘Dag zus,’ zei Margot terwijl ze naar de kast liep en er een mok uit haalde; haar manier om aan te geven dat ze een kopje koffie of thee wenste.

Dat was een voorteken, wist Claire, het betekende meestal dat ze een goeie roddel wist of een pittig nieuwtje had.

Margot ging aan de keukentafel zitten, de lege kop voor zich.

‘En… al ingepakt?’ vroeg Claire op afstandelijke toon. Ze had echt geen zin in het geklets en geroddel van haar zus.

‘Yep.’

Claire pakte de waterkoker en liep ermee naar het aanrecht. ‘Ook thee?’ vroeg ze terwijl het water in de tank liep. ‘Of liever een cappuccino?’

‘Een lekkere cappuccino is goed, daar heb ik wel zin in.’ Ze wreef in haar handen.

Claire besloot dan ook maar koffie te drinken. Ze zette de waterkoker terug, pakte de mok van de tafel en zette hem onder de temperamentvolle Italiaanse espressomachine, die de helft van haar aanrecht vulde. Een verjaardagsgeschenk dat Bram voor zichzelf had gekocht. Het apparaat gromde wat en spuugde vervolgens een zwarte vloeistof uit, onmiddellijk gevolgd door een schuimige, witte massa.

Margot schudde haar lange blonde haren naar achteren en staarde Claire aan, die daar een ongemakkelijk gevoel door kreeg.

‘Wat is er? Jij kijkt zo…’ Claire zocht het juiste woord, ‘… bezorgd?’ ging ze verder terwijl ze de gevulde mok voor haar zus op tafel zette en in de bovenste lade onder de kookplaat een kleine lepel zocht. Vervolgens nam ze een tweede kop uit de keukenkast, zette hem onder de machine en liet er opnieuw de hete vloeistof in sputteren.

‘Is Bram thuis?’ hoorde ze Margot achter zich fluisterend vragen.

‘Dat is een overbodige vraag, Margot. Het is zondag. Je weet dat Bram de gewoonte heeft elke zondagvoormiddag met enkele fietsvrienden een kleine honderd kilometer te fietsen. Dus, nee, hij is niet thuis.’

‘Ik wilde alleen maar zeker zijn,’ klonk Margot enigszins ontstemd. Ze roerde langzaam in haar koffie en nam een slokje. ‘Er is iets wat je moet weten,’ ging ze verder terwijl ze het kopje met beide handen omvatte.

De gespannen manier waarop ze het ding vastklemde, wist Claire, verraadde de dringende noodzaak om te onthullen waar ze achter was gekomen.

‘Het is niet eenvoudig wat ik je ga vertellen, maar je moet het echt weten.’ Ze liet een kleine pauze als wilde ze de spanning nog wat meer opbouwen. ‘Ik weet het zelf ook nog maar net.’ Opnieuw slurpte ze van haar koffie.

Claire ademde diep in en uit. Margot genoot er nu eenmaal van geruchten te verspreiden zonder ze eerst aan de waarheid te hebben getoetst.

‘Ik heb iets opgevangen,’ verzuchtte ze op een toon alsof ze er zelf erg mee verveeld zat.

‘Oké, shoot, wat ben je te weten gekomen?’

‘Over Bram.’ Ze klonk nu zelfs behoorlijk meevoelend.

Dat Margot het niet zo voor Bram had, was voor Claire al vanaf het begin duidelijk. Ze mocht hem niet en kon het niet nalaten Claire daar tot vervelens toe mee te confronteren. Het was dan ook niet de eerste keer dat ze hem probeerde in een slecht daglicht te plaatsen.

Claire, die meteen nattigheid voelde, trok ondertussen de vaatwasser open. Ze haalde hem leeg en stapelde met veel lawaai de borden en kommetjes op waarmee ze de indruk wilde wekken dat ze maar met een half oor zou luisteren.

‘Bianca, je weet wel… met wie ik naar de yogales ga; zij wist het me te vertellen.’

Op het geluid van het bestek na, dat Claire rammelend sorteerde, bleef het stil in de keukenruimte. Margot leek te wachten op een reactie.

‘Dus, Bianca, zei je? Wat is er met haar?’ vroeg Claire zo achteloos mogelijk.

‘Met Bianca zelf niets, maar ze heeft Bram gezien.’

‘Ah?’ lachte Claire. ‘Dat is op zich niet vreemd, hij heeft een kantoor waar –’

‘Nee,’ onderbrak Margot haar, ‘je begrijpt het niet. Ze heeft hem gezien in een restaurant, op een middag.’