Trofee voor ‘De Honderd Cols Tocht’ De zwaarste en mooiste fietstocht ter wereld

Copyright 2020 © Koos Oggel

Foto’s Koos en Tiny Oggel

Omslagontwerp Mees Oggel

Drukker Pumbo.nl

Uitgever R2W

koostiny@zeelandnet.nl

solomaarnietalleen.nl

ISBN 978-94-6406-004-1

NUR 489

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Introductie

Indeling

2016: 1e traject: Massif Central

2016: 2e traject: Provence en de Alpen

2017: 3e traject: Vogezen en de Bourgogne

2018: 4e traject: Gascogne en de Pyreneeën

2018: 5e traject: Jura

2019: 6e traject: Pyreneeën, Cevennes en Provence

2019: 7e traject: Vogezen

Route van ‘De Honderd Cols Tocht’

Introductie

Ooit had ik een droom: met niets dan een rugzakje om, hardlopend naar de Middellandse Zee. Dat kwam er nooit van. Toen na 35 jaar mijn passie voor hardlopen door vele blessures doofde, werd mijn jeugdhobby ‘fietsen’ een nieuw doel. Wedstrijdsport veranderde in Recreatiesport, maar het doelen stellen bleef, om de prikkel levend te houden.

Nieuwe persoonlijke doelen kwamen op de erelijst, zoals de cyclosportieve tourtochten Waalse Pijl, Luik-Bastenaken-Luik, de Amstel Gold Race, de Dolomieten Marathon, Beaume de Venise-Ventoux, de Nove Colli en de Marmotte. Samen met mijn vrouw Tiny ontdekte ik goed beschreven en gedocumenteerde langeafstand fietstochten, met routes door België, Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Italië en Spanje. Dat werd ons gezamenlijk doel. In tien achtereenvolgende jaren hebben we alle bekende routes gefietst.

En hoe we dat samen deden? Wij zijn ras kampeerders dus we kochten een Topsleeper, een tent die op het dak van de auto gemonteerd kan worden. Zo konden we samen op stap. Ik per fiets en mijn vrouw met de auto met de daktent. Ieder volgens de eigen route naar een volgende camping.

Na tien jaar waren we gereed om aan een heel bijzondere tocht te beginnen, 4000 km over de bergen van Frankrijk:

‘De Honderd Cols Tocht’

Deze tocht werd voor het eerst georganiseerd in 1979 en de toenmalige organisatoren betittelden de tocht als ‘De zwaarste ter wereld’. Eind 2019 hadden ruim 500 fietsers deze tocht officieel volbracht: bijna 2.000 fietsers staan ingeschreven om ooit ook tot de categorie ‘finishers’ te gaan behoren. In 2019 lukte het mij ook. In vier opeenvolgende jaren en 53 fietsdagen beëindigde ik op 75-jarige leeftijd, als oudste ‘finisher’ ooit, de tocht die met afstand de mooiste en meest ultieme uitdaging was gedurende mijn fietsleven.

Men kan ‘De Honderd Cols Tocht’ op iedere willekeurige plaats beginnen en er zoveel jaren over doen als men wil. Iedere twee jaar wordt het parcours op details herzien maar blijft op hoofdlijnen hetzelfde. Het parcours is bijna nergens vlak. Totaal is er een hoogteverschil van bijna 70.000 meter te overbruggen.

De ‘routeversie 2018’ had een totale afstand van 4.104 km. In totaal waren er 108 cols en 113 côtes aan geclassificeerde bergen te beklimmen met allerlei tussenliggende ‘hobbels’ met of zonder naam.

De tocht is een aaneenschakeling van bergachtige trajecten. De route begint in Saverne in de Vogezen, gaat dan zuidwestwaarts om Dijon heen via de Bourgogne naar het Massif Central, de Gascogne en de Pyreneeën. Men rijdt de Pyreneeën van West naar Oost, en dan door de Cevennes en via de Provence naar de Alpen. Tussen Lyon en Genève leidt de route naar de Jura, daarna door de Vogezen terug naar het eindpunt Saverne.

Indeling

In het boekje worden 7 trajecten en 53 etappes van vier achtereenvolgende jaren beschreven. De daarin genoemde etappes hebben een nummer gekregen. De nummering is in volgorde van de officiële route. In de beschrijving wordt ieder traject apart ingeleid met vermelding van het jaar waarin dit traject is gefietst. Alle trajecten werden gefietst in de periode vanaf eind mei tot begin juli.

2016: 1e TRAJECT ♦ MASSIF CENTRAL

In vier etappes van Cluny tot Jussac

Het jaar 2016 was ons begin van De Honderd Cols Tocht. Vanwege slecht weer in de Vogezen besloten we om niet vanaf het beginpunt Saverne te vertrekken maar iets zuidelijker. We hoopten daarmee beter weer te treffen bij de start van ons nieuwe avontuur. In Cluny troffen we een mooie camping. Na een natte dag was het droog geworden. Op de nog stille camping namen we alle tijd om onze dakkoffer en tent in te richten en om alle bagage achterin de auto een goede plaats te geven. Het stadje ligt op wandelafstand. Daar dronken we alvast wat op een goede start van de fietsvakantie.

Etappe 6: Cluny naar Feurs

128,9 km en 2.156 hm

Vannacht is het droog gebleven. We ontbijten en kunnen alles droog inpakken. De lucht is grauw en de wolken hangen laag. De vraag is: ga ik van start met of zonder regenkleding aan? Ik verlaat de camping zonder regenkleding, maar de overschoenen heb ik wel aangedaan. Dat is maar goed ook, want zodra ik buiten de poort ben begint het te regenen. Ik trek snel alles aan en constateer tegelijk dat de GPS het niet doet; de geladen route wordt niet opgepakt door het apparaat. Gelukkig heb ik een routebeschrijving en in al zijn eenvoud blijkt deze zeer effectief te zijn. Overbodige tekst is weggelaten, daar waar echt een keuze gemaakt moet worden, wordt dat ook vermeld. Dat geeft vertrouwen.

Al snel kom ik erachter dat we met de De Honderd Cols route bezig zijn. Ik klim meer dan ik daal en alle hellingen die maar enigszins in de richting lopen, zijn in de route opgenomen. Tiny heeft dezelfde routebeschrijving paraat en het valt me op dat ze vooral op mijn route rijdt, dit in tegenstelling tot bij andere Europa tochten waarbij ze haar eigen route koos om naar het afgesproken eindpunt van de dag te rijden.

Na 45 kilometer en veel regen kom ik aan bij het punt waar ik mijn eerste stempel moet halen. Het heet Les Depots, eigenlijk een gehucht gelegen op een kruispunt van een stille landelijke weg die een hoofdweg kruist. Het enige dat lijkt op wat activiteit is een grote Peugeotvestiging en het is juist voor het middaguur, dus de receptie is nog open. Druipnat kom ik binnen en wurm verwachtingsvol mijn stempelboekje uit de plastic beschermhoes. De receptioniste zit al gereed met haar stempel, ze is gewend ‘ontdekt’ te worden door ‘De Honderd Cols’ fietsers! Tiny komt ook net aan en ik neem de tijd om staande bij de auto een paar boterhammen te eten.

Start in Cluny van ‘De Honderd Cols Tocht’

Veel tijd gun ik mezelf niet, want ik wil verder. Nog steeds nerveus over wat me deze dag nog meer te wachten staat. De route verloopt niet echt logisch. Plotseling buigt hij van een ‘hoofdweg’ af en via een C-weg wordt er nog maar weer eens een helling bij gepakt. Na 95 kilometer komen we aan in een grotere plaats, Tarare. Tiny wacht daar op mij en we zijn van mening dat het voor vandaag wel genoeg is. Ik ben nat en voel me vuil, maar nog wel vol met adrenaline. Het is 15.30 uur, campings zijn hier niet maar een hotel moet toch wel te vinden zijn? Diverse malen doorkruisen we het drukke centrum, komen eindelijk bij een hotel met het kenmerk ‘Logis de France’ en voelen ons nu al verwend om hier te kunnen overnachten. De teleurstelling is groot als blijkt dat alles vol is.

25 kilometer verder moet een camping zijn en ook een hotel, dus toch maar weer door. We zijn met al dat zoeken veel tijd kwijtgeraakt. Ik ga er bij het klimmen flink tegenaan om warm te worden. Tiny rijdt in mijn directe omgeving; iedere kans om onderdak te vinden willen we aangrijpen. Gelukkig blijft het nu droog, maar de ene teleurstelling volgt de andere op. Nergens is iets van een camping of logies te vinden. Uiteindelijk vinden we om 18.30 uur een hotel in Feurs. Daar is, na flink aandringen van Tiny, toch plotseling nog een kamer vrij! Ik was mijn fietskleren, die kunnen nu lekker drogen en we wandelen naar een restaurant en hebben daar een goede maaltijd. Zo maken de avond en de nacht veel goed van deze eerste natte dag van de Honderd Cols Tocht. Een route die geheel anders is dan alle vorige routes die ik gefietst heb. Vandaag ben ik maar liefst 11 cols en côtes overgefietst en daarnaast nog talloze naamloze ‘bulten’. De toon is gezet en ik weet wat mij de volgende dagen te wachten staat.

Etappe 7: Feurs - Arlanc

80,4 km en 1.299 hm

Na een goed ontbijt begint de dag droog, maar het is koud. Mijn verkoudheid is na gisteren zeker niet minder geworden, maar op de fiets merk ik er weinig van. Ik merk wel dat de natte dag van gisteren nog in mijn botten zit. Ik ben stijf en het fietsen gaat niet erg soepel. De eerste twintig kilometers zijn tamelijk vlak. Ik schiet dan ook lekker op. In algemene zin is dit wel een soort overgangsetappe. Feurs ligt aan de Loire en die volg ik een poos. In de verte zie ik de donkere contouren van de hogere heuvels opdoemen. Deze etappe kent evenwel weinig côtes en cols en de eerste krijg ik pas na een stevige klim vanuit Montbrison. Gisteren stonden 11 cols en côtes op het programma vandaag maar 2. Op 1.162 meter hoogte kom ik over de ‘Col de la Croix de l’Homme Mort’. Een col met dezelfde naam zal ik later in de Provence nog eens tegenkomen. De ‘Col des Pradeaux’ volgt met een hoogte van 1.196 meter en het is er koud! 12°C op die hoogte is geen temperatuur die je in juni verwacht. Als ik na een tijd afdalen in Arlanc aankom vind ik het eigenlijk wel genoeg. Het was een dag om wat bij te komen van de spannende eerste dag. Gelukkig bleef het droog en nu er in het dal, van waaruit een volgende klim wacht, een zonnetje schijnt en een camping blijkt te zijn besluiten we om hier maar een nachtje te blijven. Lekker rustig, slechts één oude camper met een Nederlander als overbuurman, matig sanitair, maar wel schoon. Rond 16.00 uur kunnen we op ons gemak bij de tent bijkomen van alle ervaringen en geef ik mijn fiets een eerste poetsbeurt.

Etappe 8: Arlanc - Neussargues

110,4 km en 1.913 hm

Bij het opstaan lijkt het wel of de verkoudheid over is. Ik voel me beter dan gisteren. Vanuit de camping klim ik eerst naar het hoger gelegen dorp Arlanc om de weg te zoeken naar de hoogte met de bijzondere naam: ‘La Chaise-Dieu’ (1.020 m). Ooit fietste ik deze klim bij erg warm weer en midden in de klim kreeg ik telefoon van een schoonzus. Het ging over een verrassingsactie die ze op touw had gezet voor de 65ste verjaardag van mijn broer. Bijzonder dat je zulke onderbrekingen van een zware fysieke inspanning zo nauwkeurig onthoudt. Ik heb dat meer gehad, bijvoorbeeld tijdens de eindfase van een marathon. Indrukken komen heel nadrukkelijk binnen en blijven ‘hangen’. Blijkbaar hebben deze herinneringen mij te veel afgeleid, want ik neem een verkeerde afslag. Op zich niet erg, ook de hoofdweg komt gewoon boven bij ‘La Chaise-Dieu’. Er zijn, even voor de top, twee campings. Ik ben blij dat we beneden in de luwte op ongeveer 600 meter hoogte gekampeerd hebben. Het waait hier nogal en het zal zeker niet warm geweest zijn op deze hoogte van 1.000 meter. Deze top is niet eens gekwalificeerd als côte of col maar wel als plaats om opnieuw verplicht een stempel in het toerboekje te laten zetten. Ook hier doet een garage daar dienst voor. Ik stal mijn fiets tegen de garagemuur en loop de werkplaats binnen. In een rommelig kantoortje zie ik een vrouw zitten die mij wenkt. Men is kennelijk gewend om niet enkel automobilisten aan de balie te krijgen want ik zie er overduidelijk uit als fietser en krijg zonder verdere uitleg mijn stempel. Ik ga terug naar buiten waar het guur, koud en ook erg donker is geworden. Het begint te regenen. Ik fiets nu door een groot bosgebied. Nu gaat het wat op en af tussen de 800 en 1.000 meter. Aan de weg is te zien dat het kortgeleden veel geregend heeft. De bui is langsgetrokken en ik fiets in de staart van de bui. Nog een geluk, want het is daarbij ook maar 11°C! Ik ervaar deze route als een balkonroute, want geregeld zie ik diep onder mij het groene dal. Daar schijnt de zon. Na een flinke afdaling bereik ik een drukkere weg die naar het stadje Brioude leidt. Daar kom ik, na ongeveer 50 kilometer, rond het middaguur aan. Op het parkeerterrein voor de stadspoort zie ik de auto van Tiny staan en bel haar op om te vragen waar ze is. We kunnen samen lunchen. Dat doen we op een zonnig buitenterras en alle regenkleding kan nu gelukkig uit want hier op 650 meter hoogte in de zon is het ineens 20°C. Eindelijk een relax momentje.

Na een uurtje wordt het tijd om verder te gaan. Ik fiets de stad uit maar ga eerst de verkeerde kant op. Eenmaal op de goede weg, gaat het vlot en het tempo zit er flink in. Ik heb goede moed dat we een geschikte accommodatie zullen vinden om te kamperen maar op de plaatsen waar dat verwacht wordt, is er niets dat op een camping lijkt. Het is droog, helder en het waait flink, na alle nattigheid van deze morgen heb ik bij dit weer energie genoeg om door te gaan. Nu en dan zie ik Tiny en overleggen we over een mogelijk volgende halteplaats voor de nacht.

Vanuit Brioude heb ik flink moeten klimmen en ik fiets nu op een hoogte tussen de 800 en 1.000 meter. Steeds weer een klimmetje gevolgd door een korte afdaling.

Vlak voor de kruising met de snelweg van Clermont-Ferrand naar Montpellier zien we een bord ‘Chambre d’Hôte’ met vermelding dat dit onderdak op enkele autominuten afstand te vinden is. Dat geeft moed. Maar ook na 15 minuten fietsen is er nog niets te zien. We zitten echt middenin een landbouwgebied met heel weinig bebouwing. Eindelijk zien we een tweede verwijzing. Op mijn verzoek rijdt Tiny naar het dorp rechts van de route, maar komt even later teleurgesteld terug. Opnieuw gesloten! We rijden door want even verder moet een camping zijn, maar niks hoor. In het volgende dorp ontdek ik een hotel, maar het bordje op de deur maakt duidelijk dat het op woensdag gesloten is. Intussen lach ik er maar om. We gaan gewoon door, want 5 kilometer verder is een grotere plaats en daar zal toch wel wat zijn. En jawel, nu is het prijs. Neussargues ligt aan een drukke N-weg en een spoorlijn. Even buiten de plaats vinden we de gemeentelijke camping aan het riviertje l’Alagnon. De staanplaatsen zijn erg nat en er zijn bijna geen kampeerders. Het gras is lang niet gemaaid en hier en daar zijn flinke slipsporen te zien van auto’s die met moeite de staanplaatsen hebben kunnen verlaten. We zoeken de meest droge en hoogste plaats op en zorgen ervoor dat de voorwielen van de auto zo dicht mogelijk bij het grindpad staan. Het sanitaire blok onder het receptiegebouw is van prima kwaliteit en heerlijk verwarmd. We vinden het te ver om terug naar het dorp te lopen om te eten. Dat doen we dus bij de tent. We kwamen na een tocht van 110 kilometer en 4 côtes pas om 17.30 uur aan en dan is het snel tijd om ons bed op te zoeken.

Etappe 9: Neussargues - Jussac

78,8 km en 1.463hm