Blinde Wraak

Nina Verheij

BLINDE WRAAK

Eerste druk: 4 november 2021

© 2021 Nina Verheij

© 2021 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: Sly Fox Cover Designs

Grafisch design: Sly Fox Cover Designs

ISBN 9789464208504

NUR 330

Uitgeverij Hamley Books drukt haar boeken op papier met het FSC© keurmerk. Zo helpen we waardevolle oerbossen te behouden. Lees onze duurzaamheidscharter op www.hamleybooks.be.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Hamley Books.

www.hamleybooks.be

Voor paps en mams

There is a time when even justice brings harm

Sophocles

1

2019

Als een kat in de rui schudde Emily Gagliardi de nacht van zich af. Met elke stap die haar blote voeten op het laminaat zetten, ontwaakte haar lichaam een beetje meer. Ofschoon ze slechts de woonkamer en overloop hoefde te doorkruisen, was ze grotendeels wakker tegen de tijd dat ze het kille zeil van de keukenvloer bereikte. Noodles cirkelde om haar enkels. Emily bukte en kriebelde het katertje onder zijn kin. Als het aan hem had gelegen, was zijn moeder een uur geleden al opgestaan.

Emily gaapte en rekte zich uit. Op de automatische piloot vulde ze de waterkoker en schepte ze haar kom vol kwark. Een beetje gebroken lijnzaad, twee eetlepels havermout, een appeltje in stukjes. Haar handen reikten naar haar spullen alsof ze hier al jaren woonde. Het was een fijne gedachte dat haar appartement inmiddels echt als thuis begon te voelen. Sinds de onderbuurvrouw haar de kleine Noodles een paar maanden geleden min of meer had opgedrongen, was de leegte die ze in eerste instantie in het huisje had gevoeld meteen verdreven.

Emily wierp een blik uit het raam. Hoewel ze de zon aan deze kant van de bovenwoning sowieso niet kon zien opkomen, was het vooral de bewolking die ervoor zorgde dat het daglicht nog even op zich liet wachten. Nu de zomer officieel ten einde was, moest ze accepteren dat ze haar balkon voorlopig niet meer zou gebruiken. Of kon ze het er nog een laatste keer van nemen? Een beetje frisse lucht zou haar duffe hoofd vast goed doen.

Met een kop thee in haar ene hand en de kom kwark in de andere duwde ze de achterdeur open. Meteen glipte Noodles langs haar heen naar buiten. Gefocust op haar warme drank liep ze naar het bistrotafeltje aan de andere kant van het balkon. Ze zette de kwark neer en snoof met gesloten ogen de kou op. Soms was het leven best oké. Tevreden draaide ze zich om om de achterdeur dicht te duwen.

Haar lichaam verstarde.

De mok gleed uit haar hand en viel stuk op de houten vlonder. Nog net kon ze voorkomen dat de hete thee over haar blote voeten spatte. Haar ogen fixeerden zich op de bijkeuken van haar onderbuurvrouw. Het tafereel voor haar was haast kunstzinnig. Alsof iemand het dakje had willen versieren met een standbeeld. Met als grootste verschil dat het geen standbeeld was maar een vrouw.

Om haar gezicht zat een blinddoek, haar blonde haren lagen netjes op haar schouders gedrapeerd. In de hand die naast haar lichaam lag, hield ze een weegschaal vast. Haar andere arm was licht gebogen, haar vingers om het handvat van een zwaard geklemd. Vrouwe Justitia, daar was geen twijfel over mogelijk.

Gefascineerd staarde Emily naar het lichaam, dat nog geen twee meter bij haar vandaan lag. Haar blik gleed over de glanzende stof van de jurk en terug naar het gezicht. Hoe oud zou de vrouw zijn? Het was lastig in te schatten nu ze haar ogen niet kon zien. Haar haar was in elk geval niet grijs, maar het zou ook geverfd kunnen zijn. Bijzonder genoeg zag ze er ondanks alles vredig uit. Zelfs de klimop, waarvan Emily zich eerder nog had afgevraagd of ze deze moest verwijderen, leek nu speciaal voor de vrouw te zijn neergelegd, als een zacht beschermlaagje.

In de verte toeterde een auto, Emily ontwaakte uit haar roes. Haar blik verplaatste zich naar de hemel, ze had geluk dat het niet regende. Voor hetzelfde geld had ze de vrouw pas over een paar uur ontdekt, wanneer ze terugkwam uit haar werk. Nee, dat zou niet zijn gebeurd, dan had een van de buren haar vast al opgemerkt.

Ze pakte haar telefoon uit de zak van haar capuchontrui en tikte Annes nummer aan. Op een zo zakelijk mogelijke toon verzocht ze haar collega om een team naar haar huis te sturen vanwege de vondst van een lichaam. Voor Anne kon reageren, hing Emily op. Het had weinig zin om naar haar vragen te luisteren als ze zelf ook geen idee had wat de antwoorden waren.

Ze leunde voorover op de balustrade en bestudeerde de vrouw nog iets beter. Haar lippen waren gestift, haar nagels gelakt. Ze lag er keurig bij. Zou het door de blinddoek komen dat ze haar niet herkende?

De jonge rechercheur pakte het vochtige hout van de balustrade vast en klom over het hek. Zorgvuldig zette ze haar blote voeten op het dakje. Ze knielde en raakte zachtjes het been van de vrouw aan. De ledemaat was koud, dat kon Emily zelfs door de stof van de maillot voelen.

Ze opende de camera van haar telefoon en maakte een paar close-ups van het gezicht, het zwaard en de weegschaal. Nu het forensisch team nog niet langs was geweest, durfde ze zich niet te veel te bewegen. Lena zou het Emily niet in dank afnemen als haar nieuwsgierigheid de reden was dat ze per ongeluk sporen vernietigde.

Opnieuw scande Emily het lichaam. Was dit een vrouw die ze ook levend tegen het lijf had kunnen lopen? Inmiddels had ze alle gezichten van de omwonenden wel een keer gezien. Dit was geen buurvrouw naar wie ze had gezwaaid als ze ’s zomers op haar balkonnetje zat.

Emily keek achterom naar haar appartement. Haar slaapkamer lag direct aan het balkon. Het was haar een raadsel waarom ze niets had gehoord. Zo diep sliep ze normaal gesproken ook weer niet. En hoe was de vrouw hier beland? Toevallig wist Emily dankzij een eigen klimervaring dat je via de schutting van de onderbuurvrouw gemakkelijk in haar tuin kon komen, maar dat was als je nog leefde. Het leek haar sterk dat de vrouw zelf die route had genomen om vervolgens in deze houding haar laatste adem uit te blazen.

Pas nu drong het tot Emily door dat er geen sporen van geweld zichtbaar waren. Geen bloed, geen wonden. Het kon zijn dat achter de blinddoek haar ogen uitgestoken bleken te zijn, of dat onder de jurk verwondingen aan het licht zouden komen. Emily schudde de gedachte van zich af.

Eigenlijk zou ze haar werkkleding moeten gaan aantrekken, maar ze wilde de vrouw niet alleen laten. Ze moest hier op zijn minst al uren hebben gelegen. Degene die haar op het dakje van de bijkeuken had gelegd, had vast niet het risico willen lopen dat er al een zonnestraal tevoorschijn kwam.

In de verte klonk het geluid van auto’s die met grote snelheid naderden. Als ze niet wilde dat haar collega’s onnodig haar deur zouden openbreken, kon ze beter gaan opendoen. Emily wierp nog een laatste blik op de vrouw, draaide zich om en klom terug over de balustrade.

Noodles had haar al die tijd geïnteresseerd zitten bestuderen. Waarschijnlijk vroeg hij zich af waar zijn moeder mee bezig was. Snel tilde Emily hem op. Ze kon niet het risico lopen dat het katertje boven op de vrouw zou springen. Met haar jongen in haar armen liep ze de trap af naar de voordeur.

Anne zag er nog niet helemaal uitgeslapen uit, maar vermoedelijk alsnog beter dan zijzelf. Even glimlachte de rechercheur om Noodles, toen stond haar gezicht weer ernstig.

‘Een lichaam, Emily? Wat heb je nu weer uitgespookt?’

‘Wat? Waarom moet ik iets hebben misdaan? Ik heb hier toch niet om gevraagd. Het enige wat ik wilde, was rustig ontbijten op het balkon.’

‘Met dit weer? Je weet dat de zomer voorbij is, hè?’

Emily gebaarde Anne en de collega’s die inmiddels achter haar waren verschenen om haar te volgen. Een milliseconde was Emily bang dat ze alles had gedroomd. Dat het dakje leeg zou zijn zodra ze via de keuken het balkon op liepen.

Opgelucht constateerde ze dat de vrouw er nog precies zo bij lag als ze haar had achtergelaten.

‘Kolere,’ mompelde Anne terwijl ze over de balustrade leunde om de vrouw te bestuderen. ‘Je had niet gezegd dat ze erbij lag als Vrouwe Justitia.’

‘Daar was ik nog niet aan toegekomen.’

‘Ik dacht dat je gewoon op een of andere verdwaalde drugsverslaafde was gestuit.’

‘Gewoon? Ik vind niks gewoon aan het aantreffen van een lichaam op het dakje van mijn onderbuurvrouw.’

‘Waarom zouden ze haar niet in de tuin daarbeneden hebben neergelegd? Dat lijkt me minder gedoe.’ Op hetzelfde moment leek het meest waarschijnlijke antwoord al tot Anne door te dringen. ‘Je weet zeker dat je haar niet kent?’

Emily schudde haar hoofd. Ze keek toe hoe haar collega’s de scène tot in detail begonnen vast te leggen. Zoals verwacht wekte de toeloop van politieauto’s interesse bij Emily’s buren. Lichten gingen aan en balkondeuren werden geopend. Nieuwsgierige blikken van mensen met slaperige gezichten verschenen.

‘Kunnen we een afzetscherm op het dak zetten?’ vroeg Emily. Het vooruitzicht op meer toeschouwers dan nodig sprak haar niet aan. Voor je het wist, stond er een foto online. Beneden zich hoorde Emily een deur opengaan. Onderbuurvrouw Marga, de oorspronkelijke moeder van Noodles, had inmiddels ook door dat er iets aan de hand was. Emily zag haar de tuin in lopen. Toen ze zich omdraaide en omhoogkeek, stak Emily haar hand op. Ze was blij dat de al wat oudere dame vanuit haar positie niet kon zien dat het dak van haar bijkeuken een plaats delict was geworden.

‘Kunt u naar de voordeur komen, mevrouw? Mijn collega’s willen u even spreken,’ zei Anne op een zo geruststellend mogelijke toon.

‘Is alles in orde, Emily?’

Emily knikte en glimlachte, maar kreeg de bevestiging niet over haar lippen. Natuurlijk was niet alles in orde. Vier maanden woonde ze hier pas. Hoe was het mogelijk dat ook deze woning nu al de locatie van een misdrijf was geworden? Je zou bijna denken dat het een teken was dat ze beter een ander beroep had kunnen kiezen. Dat ze dit soort ellende aantrok omdat ze had besloten om rechercheur te worden. Alleen waarom kon Anne dan niet een keer degene zijn die een lijk cadeau kreeg?

‘Wat sta je nou moeilijk te kijken?’ vroeg Anne.

‘Niks,’ antwoordde Emily. ‘Ik snap alleen niet waarom mij dit nu weer moet overkomen.’

‘Wees maar blij dat je die vrouw niet bent, die is er nog iets slechter aan toe dan jij.’

Emily bukte om de scherven van haar theemok op te rapen, iets wat onmogelijk bleek terwijl ze Noodles in bedwang probeerde te houden. Ze kon hem beter even opsluiten in de slaapkamer.

‘Ik ga me aankleden.’

Anne keek naar de capuchontrui en joggingbroek. ‘Dat lijkt me verstandig. Tenzij je graag in deze outfit mee wilt naar het bureau.’

‘Is Lena al onderweg?’

‘Vanzelfsprekend. Die zal dit niet willen missen.’

Emily wrong zich langs de collega’s die het veel te smalle balkonnetje nu bijna volledig innamen. Welkom in de buurt, dacht ze. Ze hoefde er nu in elk geval niet meer op te rekenen dat haar beroep een geheim zou blijven.

2

1995

De warmte van het café sloeg Boris in het gezicht. Meteen was zijn bril beslagen. Met een dramatisch gebaar pakte hij het montuur van zijn neus en veegde hij de glazen schoon. Zijn wat wazigere blik speurde ondertussen de ruimte af. Eigenlijk wist hij zelf ook niet waarom hij juist dit café had uitgekozen. Misschien was hij toe aan iets nieuws en probeerde zijn onderbewustzijn hem dat op deze manier te vertellen. Hij was sowieso niet iemand die per se na zijn werk de kroeg in moest. Daarvoor was hij veel te veel gesteld geraakt op tijd voor zichzelf. ’s Avonds als hij terug was van de praktijk of van de lotgenotengroepen die hij leidde, ging hij vaak in zijn nog donkere woonkamer voor het raam zitten, een glas whisky naast zich op het bijzettafeltje. Hij liet de verhalen van zijn cliënten nog eens de revue passeren zonder de bijbehorende emoties toe te laten. In de loop der jaren had hij een dikke schil om het gedeelte van zijn hersenen gekweekt waar verdriet zich hoorde te vormen. Hij bekeek zijn cliënten vol interesse, als een wetenschapper die analyseerde hoe een chemische reactie ontstond.

Zijn oog viel op een lege barkruk aan de andere kant van de ruimte. Terwijl hij zich langs de luid kletsende cafébezoekers wrong, liet hij zijn jas van zijn schouders glijden. De kou van de houten kruk drong door zijn katoenen broek toen hij ging zitten. Nog voor hij de kans kreeg om de flessen die aan de muur hingen te bestuderen, stond de barjuffrouw al voor hem. Haar hemelsblauwe kijkers staarden hem uitdagend aan. Boris slikte. Als in een reflex sloeg hij zijn ogen neer en pakte hij opnieuw zijn bril van zijn neus. Ze bleef geduldig staan wachten tot hij uitgepoetst was en hij haar blik niet langer kon ontwijken.

‘Wat mag het zijn?’ vroeg ze. Haar stem klonk onschuldiger dan hoe ze eruitzag.

Boris opende zijn mond, maar er kwam geen geluid over zijn lippen. Hij schraapte zijn keel.

‘Sorry, te veel gepraat vandaag, mijn stem heeft er even genoeg van.’ Hij zette een verontschuldigende glimlach in om zijn boodschap extra kracht bij te zetten, iets wat altijd goed werkte bij de dames. ‘Doe maar een Glenfiddich, alsjeblieft.’

De blondine knikte en draaide zich om om zijn bestelling in te schenken. Ze bukte. Boris’ ogen werden automatisch naar haar ronde billen getrokken. Haar spijkerbroek zat haar als gegoten. Bijna voelde hij jaloezie tegenover het kledingstuk.

Te snel had ze de juiste fles te pakken en keerde ze zich weer om. Boris deed alsof hij de andere gasten bekeek, maar hield haar ondertussen in de gaten.

‘Wat doe je voor werk?’ vroeg ze terwijl ze een glas voor hem neerzette.

‘Wat?’

‘Je zei dat je te veel gepraat had.’

‘O.’ Hij glimlachte. ‘Ik ben rouwtherapeut.’

‘Bijzonder.’

‘Hoezo?’

‘Die zie ik hier nooit. De helft van mijn gasten werkt bij de politie.’

Boris keek nog eens rond. ‘Serieus?’ Nu hij de – voornamelijk – mannen iets beter bestudeerde, straalde een aantal van hen inderdaad iets autoritairs uit.

‘Maar jij krijgt dus de hele dag huilende mensen op bezoek?’

Boris haalde zijn schouders op. ‘Soms. Oké, vaak.’

‘Word je daar niet depressief van?’

‘Er wordt ook wel eens gelachen. Als iemand herinneringen ophaalt bijvoorbeeld.’

De bardame pakte een theedoek en droogde een aantal glazen af. Haar ogen bleven op hem gericht.

‘Je ziet er niet depressief uit.’

Boris grijnsde. ‘Dank je wel, denk ik? Ik heb geleerd om ermee om te gaan. Neem jij wel alle negatieve verhalen die je hier hoort mee naar huis dan? Ik kan me voorstellen dat die agenten ook niet de hele dag bezig zijn om katten uit bomen te redden of boeven te vangen.’

‘Dat zijn brandweerlui.’

‘Wat?’

‘De kattenvangers.’ Haar blik gleed door de bar. ‘Het helpt dat ik nooit weet over wie ze het hebben. Daardoor is het meer alsof ze sterke verhalen aan me vertellen.’

‘Ze proberen zeker indruk op je te maken met hun heldhaftige avonturen?’

De vraag was hem ontglipt voor hij er erg in had. Dit keer was zij het die lachte. Op hetzelfde moment viel Boris’ oog op een fotolijstje dat in de hoek achter de bar stond. Het poppengezichtje van een jong meisje keek stralend in de camera.

‘Sorry,’ zei Boris. ‘Ik bedoelde niet dat je eruitziet als iemand die vatbaar zou zijn voor zoiets. Of als iemand die uitlokt dat mannen…’ Hij sloeg zichzelf tegen zijn voorhoofd. ‘Ik maak het er niet echt beter op, hè?’

Ze schudde haar hoofd.

Snel wees hij naar het fotolijstje dat schuin achter haar stond. ‘Ze lijkt op je.’

Een liefdevolle glimlach verscheen op haar gezicht. Hij had het juiste onderwerp te pakken.

‘Cat, mogen we hier nog drie fluitjes?’ Een brede kerel aan het andere uiteinde van de bar stak zijn hand naar haar op.

Geïrriteerd keek Boris toe hoe ze direct in actie kwam, om hem vervolgens compleet te negeren. Zo nonchalant mogelijk wierp hij af en toe een blik haar kant op, maar ze stond geamuseerd te kletsen met haar andere gasten. Haar vaste gasten. De vreemdeling die hij zelf nog was, had voorlopig even genoeg aandacht gehad. Bovendien was hij nog voorzien van drank.

Met een soepele beweging sloeg hij zijn whisky achterover. Net iets te hard zette hij het glas weer op de bar, maar het geroezemoes om hem heen neutraliseerde het geluid. Toch stond ze voor hij haar kon roepen, alweer voor hem.

‘Nog eentje?’ vroeg ze met zo’n vriendelijk gezicht dat hij niet lang boos op haar kon blijven. Beginnende kuiltjes in haar wangen waren zichtbaar, klaar om tevoorschijn te komen wanneer ze zich amuseerde.

‘Graag.’ Terwijl ze een nieuw glas voor hem neerzette, vroeg hij: ‘Cat staat voor…?’

‘Catharina,’ antwoordde ze.

‘Mooie naam.’

‘Dank je.’

Waarom vroeg ze niet naar die van hem? Hij stak zijn hand uit. Ze aarzelde even, alsof ze niet wist wat ze ermee aan moest, maar pakte hem toch vast. Hij verstevigde de grip om haar slanke vingers.

‘Boris, aangenaam.’

Haar mondhoeken krulden wat omhoog, maar de lach bereikte haar ogen niet. Als hij niet oppaste dacht ze nog dat hij een of andere engerd was. Snel liet hij haar hand weer los. Hij wendde zijn blik af en nam een slok van zijn drankje. Als ze wilde, had ze nu de kans om hem weer alleen te laten.

Ze bleef staan.

‘Woon je hier al lang?’

Hij slikte zijn whisky weg. ‘Omdat ik hier nog nooit ben geweest?’

Voor het eerst verscheen er iets van schaamte op haar gezicht. ‘Ja, nee, sorry, dat betekent natuurlijk niks.’

Vlug grijnsde hij. Als er iets was wat hij niet wilde, was het dat ze zich ongemakkelijk zou voelen. ‘Ik begrijp je vraag, hoor. Geen idee waarom ik deze bar nooit eerder ben binnengestapt. Ik woon hier namelijk al sinds mijn jeugd.’

‘Misschien had je gewoon nooit eerder die behoefte,’ suggereerde ze.

‘Daar zit iets in. Meestal drink ik net zo lief thuis een borreltje om mijn dag af te sluiten, maar mijn buren zijn aan het verbouwen, dus ik dacht: ik stel mijn route huiswaarts nog even uit.’

‘O, wat vervelend. Gaat het lang duren, denk je?’

Hij wapperde met zijn hand om aan te geven dat het allemaal wel meeviel. ‘Morgen zijn ze alweer klaar.’

‘Dus dit was je eerste en meteen ook je laatste bezoek aan ’t Laadje?’ vroeg ze met een knipoog.

3

2019

Waarom lag de vrouw voor haar balkon? Emily probeerde haar half ontwaakte hersenen te laten begrijpen hoe iemand die ze nog nooit had gezien bij haar huis terechtkwam. Was het een waarschuwing? Moest ze de boodschap overbrengen dat Emily de volgende zou zijn als ze niet stopte met… Tja, met wat? Voor zover ze wist had ze recent geen zware criminelen voor het hoofd gestoten.

Misschien lag de vrouw hier wel vanwege een van haar buren. Niemand zei dat dit om haar ging. Emily zuchtte om haar eigen ijdele hoop. Als de vrouw een mededeling was voor iemand anders had ze wel een paar daken verderop gelegen. Emily vreesde dat de kans klein was dat de bezorger zich per ongeluk had vergist in het adres. Als iemand zoveel moeite stak in het mooi neerleggen van een lichaam controleerde hij vast wel een keertje extra of hij bij het juiste huis was.

Snel gooide ze haar pyjamahemd en joggingbroek op het bed en schoot ze in de spijkerbroek die nog van de dag ervoor op de stoel lag. In gedachten verzonken pakte ze het bovenste shirt van de stapel in haar kast en trok ze haar favoriete blazer van een hangertje.

Noodles keek vanaf de vensterbank toe. In de gang klonk de opgewekte stem van Lena. Emily had de patholoog-anatoom al een paar weken niet gezien. Hoe vreemd de omstandigheden ook waren, het zou gezellig zijn om weer eens samen te werken.

Voor de spiegel bracht Emily mascara en eyeliner aan en bond ze haar haren samen met een elastiekje. Hier moest ze het vandaag maar mee doen. Ze glipte de woonkamer in en sloot de slaapkamerdeur voordat Noodles haar kon volgen.

‘Goeiemorgen.’

Lena draaide zich om bij het horen van Emily’s begroeting. De gezichtsuitdrukking van de patholoog vertelde Emily dat ze de situatie wel grappig vond.

‘Wil je me vertellen waaraan je dit geschenk te danken hebt?’

Emily sloeg verontwaardigd haar armen over elkaar. ‘Waarom denken jullie allemaal meteen dat dit mijn schuld is? Ik weet van niks, ik zweer het. Ik heb heus niet om een interessante ochtend gevraagd.’

Bij wijze van antwoord duwde Anne de kom met kwark in Emily’s handen. De rechercheur had de scherven van Emily’s mok inmiddels opgeruimd.

Lena deed beschermhoesjes om haar schoenen en klom over de balustrade. Nu het lichaam van alle kanten was gefotografeerd kon ze wat makkelijker om de vrouw heen bewegen.

‘Interessant,’ mompelde Lena. Ze liet haar behandschoende hand langs het blad van het zwaard glijden. ‘Hoe laat heb je haar ontdekt?’

Emily keek op het display van haar telefoon. ‘Hoe laat belde ik jou, Anne?’ Ze haalde haar belgeschiedenis tevoorschijn. ‘Het zou logisch zijn als ze hier al een paar uur heeft gelegen, maar zo ziet ze er niet uit.’

‘We gaan zo starten met het buurtonderzoek. Wie weet heeft iemand iets gehoord of gezien. Al had diegene dan vast wel eerder het alarmnummer gebeld.’

‘Rijd jij zo mee naar het mortuarium?’ vroeg Lena aan Emily.

Emily wisselde een blik met Anne.

‘Prima, ik regel hier alles wel. Ik zal voor de zekerheid maar wat beveiliging optrommelen.’

‘Kun je ook checken of alles goed gaat met mijn onderbuurvrouw? Ik weet niet of haar hart al deze commotie aankan.’

‘Laten we de rest maar bekijken wanneer ze veilig binnen ligt,’ zei Lena. Toen Emily de blik van de patholoog volgde, zag ze dat dat wel eens verstandig kon zijn. Donkere wolken dreven zelfverzekerd hun kant op.

In het felle licht van het mortuarium bleef er niets over van de bijzondere sfeer die Emily die ochtend had gevoeld. Dit was werk. Hoewel de zaak onlosmakelijk met haar verbonden leek te moeten zijn, kon ze nu toch iets beter afstand nemen. De dood van de vrouw was slechts een van de vele raadsels die ze elke dag met haar collega’s probeerde te ontcijferen.

Vanaf een afstandje keek ze toe hoe Lena en haar assistenten met precisie het lichaam van de vrouw vastlegden en vervolgens openden. Ze waren al een paar uur bezig. Het was een proces dat Emily al een aantal keer had aanschouwd, maar het wende voor haar nooit. Om niet naar de ingewanden te hoeven kijken, draaide Emily zich terug naar de muur. Op een van de tafels naast haar lag het zwaard. Het was inmiddels onderzocht op vingerafdrukken en andere sporen. Zoals verwacht moest de drager handschoenen hebben aangehad, alleen de vingerafdrukken van de vrouw waren aangetroffen op het handvat. Hetzelfde gold voor de weegschaal en de zwarte doek die voor haar ogen was gebonden. Even was Emily bang geweest iets gruwelijks aan te treffen toen de zachte stof van haar gezicht werd getrokken, maar de vrouw zag er vredig uit, haar ogen gesloten.

Emily hoorde hoe Lena achter haar overlegde met haar collega’s. Hun stemmen klonken alsof ze iets interessants hadden ontdekt, maar het leek Emily verstandiger als ze zou wachten met omdraaien tot de autopsie was voltooid. Ze was er niet zeker van of haar maag deze aanblik aankon. Om haar fantasie niet alsnog op hol te laten slaan, boog ze voorover om het zwaard wat beter te bekijken. Aan het uiteinde van het handvat zat een zilveren versiersel. Ook de plek waar het blad aan het handvat was bevestigd, zag er sierlijk uit. Dit was niet zomaar een plastic zwaardje van de speelgoedwinkel. Ze had het al even in haar hand gewogen. Ze zou er niet de hele dag als een ridder mee aan haar riem willen lopen. De weegschaal, daarentegen, leek niet veel bijzonders.

‘Em, wil je al horen wat onze eerste bevindingen zijn?’

Emily draaide zich terug naar de tafel met het lichaam. De assistenten waren verdwenen en het vel van de vrouw was weer netjes dichtgevouwen.

‘Haar organen worden nog onderzocht en het is even afwachten wat er uit het toxicologisch rapport naar voren komt, maar het heeft er alle schijn van dat ze is overleden aan een ziekte.’ Lena haalde haar schouders op. ‘Het klinkt misschien vreemd vanwege haar vindplaats, maar we hebben geen tekenen van geweld gevonden. Haar dood was geen misdrijf.’

‘Haar dood misschien niet, maar haar leven na de dood wel.’

Lena fronste.

Emily rolde met haar ogen. ‘Je weet wat ik bedoel. Dus ze is overleden aan…?’

‘Ik ben geen oncoloog, maar haar lijf leek vol te zitten met uitgezaaide kanker. Verder onderzoek zal uitwijzen of dat inderdaad het geval was.’

‘Dus haar dood was… wat? Natuurlijk? Voor zover een ziekte natuurlijk is.’ Emily keek naar het bleke gezicht dat voor haar op de tafel lag. ‘Hoelang denk je dat ze al was overleden?’

‘Vermoedelijk een dag of twee.’

Een dag of twee had ze ergens vredig gelegen, in haar mooiste jurk, omringd door geliefden. Tot iemand had besloten om haar lichaam te misbruiken om een boodschap over te brengen op Emily.

‘Waarom kom je niet een paar nachtjes bij mij logeren? Voor de zekerheid. Neem Noodles mee. Ik help je met je zaak. Wie weet wordt het zelfs gezellig.’ Lena knipoogde.

Emily zuchtte. Misschien had haar vriendin gelijk. Als de bezorger van dit bericht kwade bedoelingen had, kon ze beter niet alleen thuis zijn. Ook keek ze niet echt uit naar alle blikken die de buren haar zouden toewerpen. Hun tot nu toe rustige buurt werd dankzij haar het middelpunt van iemands criminele uitspattingen. Dank je wel, mevrouw de rechercheur.

‘Oké,’ antwoordde Emily. ‘Ik haal straks wat kleding op en wat spulletjes voor Noodles, en dan kom ik naar je toe.’

Lena knikte. ‘Ik heb foto’s van haar gezicht en haar gebit naar Anne gestuurd. Hopelijk kunnen jullie snel achterhalen wie ze is.’

Emily bromde iets instemmends. Annes naam was op het display van haar telefoon verschenen.

‘Hoe gaat het daar?’ vroeg Emily.

‘Bij jouw huis zijn we klaar, maar daar bel ik niet voor. We weten wie ze is.’

‘Dat is snel.’

‘Ze is vanochtend als vermist opgegeven. Ze lag opgebaard in haar woonkamer. Toen haar man ’s morgens beneden kwam, was ze weg.’

Onbewust trok Emily haar schouders naar elkaar toe. Ze moest er niet aan denken dat zoiets haar zou overkomen.

‘Hoe heet ze?’

Emily verwachtte half en half dat Anne alsnog een naam zou noemen die haar bekend voorkwam, dat de vrouw iemand was uit een ver verleden, iemand die ze simpelweg niet had herkend.

‘Catharina van der Wal.’

Even bleef het stil.

‘Sorry, maar die naam ken ik niet.’

Ze hoorde hoe Anne aan de andere kant van de lijn een zucht slaakte.

‘Ik had gehoopt dat ze toch een vage kennis bleek te zijn. Om ons op weg te helpen.’

‘Anders ik wel,’ antwoordde Emily.

‘Ik ben nu onderweg naar haar huis, daarna komen we naar het mortuarium. Ik ga ervanuit dat haar man er geen bezwaar tegen zal hebben om haar te komen identificeren.’

Dat vermoeden had Emily ook niet. Hij zou wel opgelucht zijn dat ze weer terecht was.

‘Dus Anne had die foto’s gelukkig niet nodig?’ Lena keek haar nieuwsgierig aan.

‘Nee, ze was al als vermist opgegeven. Catharina heet ze.’

Terwijl Emily in de kantine van het mortuarium Annes komst afwachtte, googelde ze de naam van de vrouw. Geen LinkedIn, Instagram of Twitter, maar wel een Facebookaccount en wat nieuwsberichtjes uit regionale bladen waar haar naam in voorkwam.

Emily klikte de Facebooklink aan om te zien of het om een account van de juiste Catharina ging en vergrootte de profielfoto. Een lachende vrouw van een jaar of vijftig keek haar aan, maar haar leeftijd was niet het eerste wat Emily opviel. Ze had hemelsblauwe ogen. Zo blauw dat Emily bijna vergat dat ze naar een foto keek in plaats van naar iemand die voor haar stond. Meteen was ze dankbaar dat Catharina geblinddoekt was geweest toen ze op het dakje werd gelegd. Emily wist niet zeker of ze het tafereel net zo bijzonder had gevonden als deze ogen haar met een doodse blik hadden aangestaard.

Hoewel haar gezicht er niet meer zo uitzag als op de foto herkende Emily het lange blonde haar dat sierlijk om haar hoofd danste. Dit moest wel dezelfde vrouw zijn.

De rest van haar profiel was teleurstellend. Eerst dacht Emily dat Catharina haar privacyinstellingen zeer serieus had genomen. Toen ze nog iets beter keek, bleek alles wat er stond juist openbaar te zijn. Het probleem was alleen dat er verder niets was ingevuld of gedeeld. Aan alle datums te zien, leek het account pas dit weekend te zijn aangemaakt.

Emily liet de informatie even bezinken. Er waren verder nog geen vrienden toegevoegd, geen beroepen of berichten. Was ze daar nog niet aan toegekomen? Maar ze was stervende geweest, met uitgezaaide kanker. Als haar lichaam er zo slecht aan toe was, kon het niet anders dan dat ze op de hoogte was van haar fysieke gesteldheid. Waarom zou ze dan op haar sterfbed nog een Facebookaccount aanmaken?

4

1995

Boris schoof op zijn vaste kruk. In gedachten was hij nog bij de groepssessie die hij vanavond had begeleid. Meer dan normaal had een van de wanhopige moeders alle aandacht opgeëist. Steeds als hij had getracht het gesprek naar iemand anders te verplaatsen, onderbrak de moeder hem met een andere herinnering aan haar vermist geraakte zoontje.

Boris begreep het wel. Haar verdriet was nog vers. Ze was bang dat ze nooit de antwoorden zou krijgen die ze zocht, maar hield tegelijkertijd vast aan de hoop dat hij levend en wel werd teruggevonden. De andere ouders hadden haar laten begaan. Ze wisten hoe het was om in haar schoenen te staan. Natuurlijk koesterden ook zij nog hoop, alleen was die van het type dat meer leek op de mogelijkheid van het winnen van een loterij: er was een klein kansje, maar het was waarschijnlijker dat ze voor die tijd een auto-ongeluk zouden krijgen of vast zouden komen te zitten in een lift.

‘Wat kijk je somber.’

De man op de kruk naast hem legde een bierviltje voor Boris neer en stak zijn hand op naar de bardame. Tot Boris’ ongenoegen bleek Catharina vanavond niet te werken. Hij had overwogen om rechtsomkeert te maken toen hij dat constateerde, maar zijn overwerkte brein had tegengestemd. Nu hij hier toch was, kon hij net zo goed een drankje doen. Gedurende de paar maanden die hij nu in ’t Laadje kwam, had hij een deel van de vaste gasten bij naam leren kennen. Veel van hen overigens tegen zijn zin in. Hij kwam hier slechts voor één reden, al die mannen konden hem gestolen worden. Helaas leek die boodschap nog niet tot hen te zijn doorgedrongen, want hij was nog steeds regelmatig de prooi van mensen die hun ei kwijt wilden.

Met de man die nu naast hem zat, had Boris niet eerder een woord gewisseld. Wel wist hij dat hij Tony heette en misdaadverslaggever was. Meestal had hij zich in een van de hoeken van het café teruggetrokken om sappige details te ontfutselen aan de vele rechercheurs die hier na hun dienst hun toevlucht zochten.

‘Lange dag,’ bromde Boris zonder Tony aan te kijken. Hij bestelde een glas van zijn favoriete whisky en speelde met het bierviltje dat voor hem lag.

‘Vertel mij wat,’ reageerde Tony, hoewel Boris hem niets had gevraagd. ‘Ik weet niet wat het is met die smerissen deze week, maar ze houden opeens hun lippen stijf op elkaar. Ze zullen wel een waarschuwing hebben gehad van hun chef vanwege mijn artikel van vorige week.’

Boris gromde iets instemmends. Misschien had hij toch beter thuis zijn drankje kunnen doen, dan kon hij er tenminste in alle rust van genieten zonder te hoeven veinzen dat hij geïnteresseerd was in andermans problemen. Daarvan had hij er gedurende de dag al genoeg moeten aanhoren.

‘Jij werkt als rouwtherapeut heb ik gehoord? Kun je mij niet eens in contact brengen met een paar ouders? Misschien kan ik iets voor hen betekenen. Een beetje druk zetten om het onderzoek naar de moord op hun dierbare weer wat aandacht te geven. Rechercheurs houden er niet van als de pers schrijft dat ze niet hard genoeg hun best doen.’

‘Ik denk niet dat je vrienden hier je ooit nog een nieuwtje zullen toevertrouwen als dat je tactiek wordt.’

Tony grijnsde. ‘Dat is een wederzijdse relatie, hè? Ik schuif hun net zo vaak informatie toe als zij mij. Ik hoor wel eens wat namelijk.’

Zijn opschepperige toon ontging Boris niet. Hij begon nu al een hekel aan deze man te krijgen en hij kende hem amper. Boris sloeg zijn Glenfiddich achterover en trok zichzelf op aan de bar.

‘Hé, je gaat nog niet weg, toch? Je bent hier net.’

‘Het was een lange dag,’ herhaalde Boris zijn eerdere opmerking. Hij legde een paar munten naast zijn lege glas, stak zijn hand op naar de barvrouw en verliet de zaak.

Tegen alle verwachtingen in voelde hij zich nog slechter dan toen hij naar binnen ging. Hij had zich er zo op verheugd om Catharina te zien. Om de kuiltjes in haar wangen de rest van zijn dag te laten vergeten. Hij haatte wat ze met hem deed. Zijn leven was altijd prima geweest zonder de sores van langdurige relaties. De gewoonte om vrouwen maximaal twee keer mee naar huis te nemen, beviel hem prima. Zijn ervaringen van voordat hij die regel instelde, lagen nog te helder in zijn geheugen om daarvan af te wijken. Vanaf drie dates werden dames bezitterig. Ze dachten dat het serieus werd. Ze begonnen hem te bellen en probeerden zijn vrije tijd op te eisen op momenten dat hij daar helemaal niet op zat te wachten.

Daarom had hij ook geen idee waarom hij, als hij naar Catharina keek, allerlei visioenen kreeg van het leven dat ze samen zouden kunnen hebben. Was dit wat je voelde als je de ware tegen het lijf liep? Soms had hij het idee dat zij het ook merkte, dat ze schrok van de vonken die er tussen hen oversprongen. Waarna ze zich snel terugtrok naar de andere kant van de bar.

Hij snapte het wel. Ze had thuis een kind zitten en vermoedelijk een man. Een vrouw als zij zou nooit lang vrijgezel zijn geweest. Om dat alles op het spel te zetten voor iemand die ze pas net had ontmoet, was moed nodig. Hij moest haar de tijd gunnen om onder ogen te zien dat ze bij elkaar hoorden.

Gelukkig was hij een geduldig man. Zonder geduld zou hij zijn werk ook nooit zo lang hebben volgehouden. Dan had hij allang tegen al die ouders geschreeuwd dat ze moesten stoppen met zitten wachten op een kind dat nooit meer zou terugkomen, dat ze niet op miraculeuze wijze zouden opstaan uit de dood. Zelfs de ouders die een lichaam hadden kunnen begraven, wisten niet hoe ze verder moesten met hun leven.

Soms vervloekte hij zichzelf dat hij dit beroep had gekozen. Dat hij in een moment van zwakte had gedacht dat hij hiervoor in de wieg was gelegd. Wat feitelijk ook zo was. In zekere zin stond zijn lot al vast toen hij het kind werd dat zijn geboorte overleefde, terwijl hij daarmee zijn tweelingzusje het leven ontnam. De rouw bleef zichtbaar in zijn moeders ogen tot op de dag van haar overlijden. Ze had altijd een meisje gewild, daar maakte ze geen geheim van, maar haar baarmoeder bleek aan flarden. Ze moest genoegen nemen met het jongetje dat zo brutaal was geweest om zichzelf als eerste naar buiten te vechten.

Had ze het hem ooit vergeven? Als hij in een hoopvolle bui was, dacht hij van wel. In werkelijkheid wist hij dat dat haar nooit was gelukt. Hij twijfelde er niet aan dat ze het graag had gewild. Dat ze vol overtuiging van hem had willen houden, alsof zijn zusje nooit had bestaan. In de praktijk viel het haar zwaar. Soms wist ze het goed te verbergen, dan voelde hij zich gewild. Dan vergat hij voor even dat hij geen enig kind was.

Met zijn keuze om rouwtherapeut te worden, hoopte hij te leren begrijpen wat er in zijn moeder was omgegaan. Waarom het verdriet haar tot een veel te jonge dood had gedreven. Hoe het kon dat ze het niet voor elkaar kreeg om te genieten van wat ze wél had: hem.

Op zijn werk zag hij ouders van meerdere kinderen die het kind dat nog leefde verwaarloosden, omdat hij hen herinnerde aan het kind dat was verdwenen. Daarnaast waren er ouders die het overgebleven kind juist verstikten met hun aandacht, met hun angst om ook hem te verliezen. Hij werd opgesloten in een gouden kooi, veilig afgeschermd van de boze buitenwereld.

Uiteraard deed Boris zijn uiterste best om nooit te oordelen. Hij wist niet hoe het was om een kind te moeten missen, hij had geen recht van spreken. Het enige wat hij kon doen, was hen bijstaan tijdens de moeilijkste periode uit hun leven.

Het was vast te laat om alsnog een ander carrièrepad te bewandelen. Om tuinman te worden, of boswachter. Een beroep waarbij hij zo min mogelijk mensen met problemen zou tegenkomen.

Hij schudde zijn hoofd. Het was niet dat hij mensen haatte, zo erg was het ook weer niet. Tenminste, niet álle mensen. Alleen degenen die hem irriteerden. Als hij heel eerlijk was, gaf zijn baan hem ook genoegdoening. Het voelde alsof hij iets goeds deed voor de samenleving. Soms zag hij hoopjes mens zijn werkkamer binnenkomen en gingen ze na een paar maanden weer met een iets rechtere rug naar buiten. Of ouders deelden hem met enige trots mee dat ze er klaar voor waren om nog iets van de rest van hun leven te maken. Ze wilden niet langer geconfronteerd worden met het verdriet van lotgenoten die pas aan het begin stonden van hun rouwproces. In enkele gevallen bleek later dat ze iets te optimistisch waren geweest. Dan keerden ze met hangende schouders terug, omdat hun familie en vrienden hen niet begrepen en het gemis toch nog te dicht onder de oppervlakte bleek te zitten.

Toch maakte Boris zich geen illusies dat hij zijn moeder had kunnen helpen als hij als kind al had geweten hoe hij met haar moest omgaan. Zijn moeder was niet het type persoon dat zichzelf zou blootgeven tegenover een therapeut. Liever potte ze al haar gevoelens op en deed ze mislukte pogingen om haar omgeving wijs te maken dat alles goed met haar ging. Zij veinsden op hun beurt dat ze haar geloofden, omdat het alternatief zoveel pijnlijker was.

Boris slingerde zijn been over zijn fiets. Morgen was alles beter. Een tegeltjeswijsheid waar hij graag aan vasthield.

5

2019

Het duurde niet lang voordat Anne in het mortuarium verscheen. Ze werd vergezeld door een man van een jaar of zestig, met aan zijn arm een jongvolwassene die niemand anders dan Catharina’s dochter kon zijn. Ze had zowel haar moeders blonde haar als haar blauwe ogen geërfd. Emily stelde zichzelf voor zonder daarbij te vermelden dat hun geliefde Catharina naast haar appartement was gevonden. Nu ze hen zo zag, voelde ze zich schuldig dat zij er de oorzaak van was dat hun rouwproces zo ruw was verstoord.

Emily condoleerde het tweetal met hun verlies en volgde hen naar de kamer waar Catharina’s lichaam inmiddels lag opgebaard. De bevestiging dat het om de juiste vrouw ging, was eigenlijk slechts een formaliteit, maar het verdriet dat de man en het meisje in hun greep hield, was er niet minder om. Alsof ze elkaars reddingsboei waren, hielden ze elkaar vast.

Ze wisten al dat Catharina dood was, ze hadden haar levenloze lichaam al eerder gezien en vastgehouden, maar toch…

Emily keek toe hoe het tweetal een andere kamer in werd geleid. Nadat Anne had getracht hun vragen te beantwoorden, was het Emily’s beurt.

‘Waarschijnlijk voelt dit als een vreemde vraag, maar ik ben bang dat ik hem toch moet stellen: hebben jullie enig idee wie het lichaam van jullie vrouw en moeder zou willen stelen en waarom?’

De man, die Erik heette, keek Emily aan alsof ze hem net een oneerbaar voorstel had gedaan. ‘Hoe zou ik dat moeten weten? Dat is toch jullie werk?’

‘Had ze vijanden?’

Erik snoof verontwaardigd. ‘Cat was de meest behulpzame vrouw die ik ooit heb ontmoet. Het is alsof we in een slechte film zijn beland. Ik had nooit van mijn leven kunnen bedenken dat iemand überhaupt een lichaam zou willen stelen, laat staan dat van mijn eigen vrouw.’

Anne en Emily knikten begripvol.

Emily pakte haar telefoon en hield het scherm op naar de twee mensen tegenover haar. ‘Ik vond een Facebookprofiel van Catharina. Klopt het dat deze van haar is?’

De dochter tuurde naar het scherm, schudde toen beslist haar hoofd. ‘Mijn moeder deed niet aan sociale media. Ze vond dat tijdverspilling.’

‘Dit account lijkt pas afgelopen weekend te zijn aangemaakt.’

Erik keek haar niet-begrijpend aan. De dochter schudde opnieuw haar hoofd.

‘Dat kan niet. Toen lag ze al op haar sterfbed. Dit profiel is niet van haar.’

‘Maar de vrouw op de foto is wel jouw moeder, toch?’

Het meisje knikte. ‘Die foto heb ik afgelopen april gemaakt.’ Een pijnlijke glimlach verscheen op haar gezicht. ‘We waren een dagje naar het strand. Maar ik heb die foto nooit met iemand gedeeld, alleen met mijn moeder.’

‘Kan iemand hem van haar telefoon hebben gehaald? Weten jullie waar haar toestel is?’

Het tweetal wisselde een blik en haalde bijna synchroon hun schouders op. ‘Voor zover ik weet, ligt die nog thuis op het dressoir,’ antwoordde Erik.

‘Als ze dat profiel niet zelf heeft aangemaakt, hebben jullie dan enig idee wie daarvoor verantwoordelijk zou kunnen zijn?’

Erik zag er nog steeds uit alsof hij dacht in een nachtmerrie terecht te zijn gekomen. Emily zou willen voor hen dat dat daadwerkelijk zo was.

Langzaam begon het whiteboard zich te vullen met de hoogtepunten van Catharina’s leven. Getrouwd met Erik, moeder van Sabine. Het team had alles samengevat in steekwoorden. Zo zag je leven er uiteindelijk uit: een magneetbord vol hapklare brokken. Catharina was huisvrouw, maar veel thuis was ze vermoedelijk niet geweest. Ze las kinderen voor in de bibliotheek, dronk koffie met ouderen in het verzorgingstehuis en was vrijwilliger bij de voedselbank. Een vrouw met een groot hart, iemand van wie je op het eerste gezicht inderdaad niet zou verwachten dat ze vijanden had.

‘Wat denk jij van dat Facebookaccount?’ vroeg Emily aan Anne, terwijl ze zij aan zij voor het whiteboard stonden.

Anne zuchtte. ‘Tja, wat moeten we ervan denken? Een account zonder vrienden maar wel openbaar.’

‘Aangemaakt terwijl ze op haar sterfbed lag.’

‘Maar wat verstaat haar familie onder sterfbed? Was ze nog bij bewustzijn, wellicht zonder dat ze het wisten?’

Emily ging op de rand van haar bureau zitten. ‘Ze was al maanden ziek. Waarom zou ze daar op het allerlaatste moment nog aan beginnen? Ze wist dat ze niet lang meer te leven had.’

‘Een laatste wanhoopsdaad om niet vergeten te worden? Alleen waarom zou ze dan geen vrienden hebben toegevoegd?’

Emily haalde haar schouders op. ‘Kan het toeval zijn dat iemand juist nu haar identiteit wil misbruiken? Dat het een nepaccount is?’

‘Dat is vrees ik net zo toevallig als de keuze om haar op het dakje bij jouw appartement achter te laten.’

Emily zuchtte. Dat vreesde ze zelf ook. ‘Over mijn huis gesproken: wie zou haar lichaam daar hebben neergelegd? Heeft het buurtonderzoek al iets opgeleverd?’

Anne schudde haar hoofd. ‘Geen van je buren heeft iets verdachts gezien. Er hangen ook geen camera’s in de straat.’

‘Het kan niet anders dan dat het midden in de nacht is gebeurd.’

‘Ze lag opgebaard in de woonkamer van haar huis. Daar lag ze nog toen haar man rond halfeen naar bed ging. Sporen van inbraak zijn er vrijwel niet. Bij de achterdeur zijn wat beschadigingen aangetroffen, maar Erik kon niet met zekerheid bevestigen of ontkennen of die er al zaten.’

De gedachte dat Emily rustig lag te slapen terwijl een paar meter verderop iemand op het dak bezig was, vond ze nog steeds bizar.

‘Het moet haast wel meer dan één persoon zijn geweest, toch? Hoe groot is de kans dat je in je eentje een lichaam op een dak weet te sjouwen zonder gesnapt te worden?’

‘Waarom zou je überhaupt een lichaam stelen?’

Waarom zou iemand háár lichaam willen stelen? En waarom vervolgens de symboliek van Vrouwe Justitia gebruiken?

‘Gerechtigheid.’ Emily tikte iets in op haar laptop. ‘Vrouwe Justitia. Geblinddoekt vanwege rechtspraak zonder aanzien des persoons. Niet de persoon wordt gehoord en veroordeeld, maar de feiten en de daden. Heeft Catharina iets gedaan waarvoor ze voor de rechter zou moeten verschijnen? Heb ík iets gedaan waarvoor ik voor de rechter zou moeten verschijnen?’

Emily’s gedachten schoten naar haar voormalige mentor Paul, de oud-rechercheur die ze vrijuit had laten gaan voor de moord op haar huisgenote Lisa.

‘Wat denk je zelf?’ vroeg Anne, die haar onderzoekend aankeek.

6

2019

Zachtjes streelde Lucas haar rug. Hij zorgde ervoor dat zijn vingers niet te hoog kwamen. Als hij haar behabandje raakte, zou dat consequenties hebben waar hij niet op zat te wachten. Eindelijk begon het schokken van haar schouders wat te verminderen. Hij boog voorzichtig naar haar toe.

‘Zal ik anders wat water voor je pakken? Of iets anders. Een kop thee?’

Ze schudde haar hoofd. ‘N-nee, dank je, ik ben zo weer oké.’ Haar stem klonk schor door haar tranen heen, helemaal niet zoals hij gewend was. Normaal zong ze de sterren van de hemel.

Ietwat ongemakkelijk stond Lucas op van de bank. ‘Wil je een film kijken om je gedachten af te leiden? Een komedie of zo. Een aflevering Friends?’

Opnieuw schudde ze haar hoofd. Hij streek met zijn hand door zijn krullen. Wat kon hij nog meer voorstellen?

Met een pijnlijke glimlach op haar gezicht keek ze op. Zelfs met betraande ogen zag ze er nog mooi uit. ‘Misschien kunnen we een liedje zingen,’ stelde ze voor. ‘Dat helpt me altijd.’

‘Ja. Prima idee. Waar heb je zin in?’ Lucas liep naar de hoek van de kamer en pakte zijn gitaar van de standaard.

‘Thinking Out Loud?’

Van alle nummers die ze kon kiezen, koos ze hetgeen wat hem het meest aan Emily deed denken. Ze leek zijn gedachten te hebben gelezen of ze zag dat hij moeilijk keek, want ze zei snel: ‘We kunnen ook een ander nemen. Shallow ging wel goed de laatste keer?’

Lucas glimlachte. ‘Doen we die. Weet je zeker dat je niet eerst iets wilt drinken?’

‘Ben je gek, mijn stem komt vanzelf wel los als we beginnen.’

Lucas bleef aan de andere kant van de woonkamer staan terwijl hij de eerste tonen speelde. Hoewel hij het nummer al tientallen keren had geoefend, keek hij naar zijn vingers alsof het de eerste keer was. Het was niet dat hij tegen het tonen van emoties was. Integendeel. Het was meer dat hij niet wist dat Sabine hem zo zag: als iemand bij wie ze zichzelf kon zijn. Iemand naar wie ze toekwam als ze een dramatische dag achter de rug had. Was dat het punt dat hun relatie had bereikt?

Aan de ene kant voelde hij zich vereerd. Hij kende haar al een tijdje en ze konden het altijd goed met elkaar vinden. Bij toeval waren ze erachter gekomen dat hun stemmen perfect bij elkaar pasten, wat ook de reden was dat ze regelmatig afspraken. Alleen bleef het daar normaal gesproken bij. Hun passie voor muziek was wat hen verbond, voor de rest wist hij relatief weinig van haar.

En toch had ze niet haar vriendinnen maar hém uitgekozen om haar vandaag te troosten. Hij wist zeker dat hij niet de enige was met wie ze haar vrije tijd doorbracht. Betekende haar keuze om naar hem toe te komen dat hij zich zorgen moest gaan maken om haar intenties?

Hij schudde zijn hoofd en liet zich meevoeren door het nummer dat nu vlekkeloos uit hun kelen klonk. Ze had nog nooit iets laten blijken over eventuele gevoelens voor hem. Bij nader inzien vond hij het nogal arrogant van zichzelf dat hij dacht dat ze hem leuk vond, alleen maar omdat hij van het andere geslacht was.

Lucas’ telefoon begon te trillen. Hij zag hoe Sabine een blik op het schermpje wierp voordat ze al doorzingend opstond van de bank om het toestel aan hem te geven. Een berichtje van Emily was in beeld verschenen. Hij schudde zijn hoofd om aan te geven dat hij het later wel zou lezen. Ze haalde haar schouders op en legde zijn telefoon terug op de koffietafel. Alsof er niets was gebeurd, focuste ze zich weer op het lied. Of bespeurde hij iets van nieuwsgierigheid in haar ogen? Haar blik gleed tijdens de volgende nummers die ze zongen opvallend vaak naar zijn telefoon. Van haar verdriet was in elk geval niets meer te bekennen.

7

2019

Met een weekendtas over haar schouder geslingerd en de reismand met Noodles in haar hand stapte Emily de straat op. Ze knikte naar de agenten die haar huis vannacht in de gaten zouden blijven houden en liep naar de taxi die net was gearriveerd. Vanaf de achterbank belde ze Paul. De kans dat hij onaangekondigd bij haar langs zou komen was klein, toch leek het haar verstandig om hem te vertellen dat ze tijdelijk bij Lena ging logeren.

De voormalig rechercheur had al gehoord dat er ergens in Emily’s buurt een lichaam was aangetroffen. Dat deze vondst grenzend aan haar balkon had plaatsgevonden, was een verrassing.

‘Is er iets wat ik voor je kan doen?’ vroeg hij.

Emily hield haar ogen op de achteruitkijkspiegel van de taxichauffeur gericht. Ze had hem al een paar keer een nieuwsgierige blik naar haar zien werpen bij het aanhoren van haar verhaal.

‘Dank je, maar voor nu hebben we nog genoeg aanknopingspunten. Misschien kunnen we later deze week een keer lunchen, dan vertel ik je de details. Ik zit nu in de taxi.’

De chauffeur deed net of hij haar niet had gehoord en sloeg links af.

‘Maar je kent haar dus niet?’

‘Nog nooit eerder haar naam gehoord of gelezen. Ik zal hem je straks doorsturen, wie weet komt hij jou bekend voor.’

Paul had door zijn jarenlange ervaring bij de politie een veel groter netwerk dan zij. Dat hij oneervol was ontslagen omdat hij voor zestien maanden de gevangenis in moest, deed daar weinig aan af.

Emily scrolde door haar contacten. Haar vinger bleef hangen bij Lucas’ naam. Moest ze hem ook bellen? De afgelopen weken hadden ze slechts sporadisch contact gehad. Emily had onregelmatige uren gedraaid door een zaak waaraan ze werkte en ook Lucas leek weinig vrije tijd te hebben gehad dankzij de optredens die hij door kroegen in het hele land had gegeven. Hoe zijn tour was geweest, wist ze helaas niet, maar dat was haar eigen schuld. Zij was degene die hem had gevraagd haar meer tijd te geven. Ze wilde niets liever dan hem in haar armen sluiten en hem nooit meer loslaten, maar hoe kon ze dat doen? Hun situatie was ongewijzigd. Ze kon hem nog steeds niet in vertrouwen nemen over wat ze allemaal wist. Ze betwijfelde zelfs of hij haar nog zou willen zien als hij de waarheid kende. Hij had geen enkele reden om haar te vergeven als hij hoorde dat ze al die tijd met zo’n geheim had rondgelopen. Dat ze de egoïstische keuze had gemaakt om haar eigen belangen boven Lisa’s gerechtigheid te stellen.

Ze leunde achterover tegen de rugleuning. Zelfs nu ze wist wat er met haar vader was gebeurd, had ze Paul nog niet aangegeven. Haar excuus dat ze hem nodig had, was verlopen, alleen deed ze er niets mee. Waarom niet? Waarom redde ze haar liefdesrelatie met Lucas niet door haar werkrelatie met Paul op te geven?

De taxi stopte voor Lena’s deur. De patholoog moest haar hebben zien aankomen, want ze kwam al naar buiten om Noodles’ reismand van Emily over te nemen.

‘Heb je nog nieuws?’

Emily schudde haar hoofd. ‘Tot nu toe niks bijzonders.’

‘Morgen weer een dag,’ antwoordde Lena. Ze klopte haar vriendin bemoedigend op haar schouder.

‘Goed dat je er bent, we gaan naar Amsterdam.’ Anne blokkeerde Emily’s poging om de rechercheruimte in te lopen.

‘Wat?’ Emily was met haar gedachten nog bij haar bovenwoning. Lena had haar vanochtend thuis afgezet, zodat ze haar fiets kon ophalen. Hoewel haar collega’s opgewekt hadden medegedeeld dat ze die nacht niets verdachts hadden gezien, had het toch vreemd aangevoeld om op haar fiets te stappen zonder eerst binnen te hebben gecontroleerd of er geen nieuwe lijken lagen.

‘Kom, slaapkop.’ Anne trok haar jas aan en duwde Emily voor zich uit.

Onderweg naar haar auto vertelde Anne dat het team mogelijke verkooppunten van de weegschaal en het zwaard had verzameld. De weegschaal was zoals verwacht een redelijk simpel exemplaar, maar voor het zwaard hadden ze een specialist gevonden.

Zwaardenverkoper Danny reageerde wat terughoudend toen hij hoorde dat zijn bezoekers van de recherche waren. Gelukkig leek hun getoonde interesse zijn openheid te stimuleren. Anne had het zwaard van Catharina voor hem op de balie gelegd.

‘Kun je ons vertellen wat voor zwaard dit is?’

Danny bestudeerde het voorwerp. Emily probeerde te zien of hij een blijk van herkenning gaf, een teken dat hij het wapen eerder in handen had gehad, maar zijn gezichtsuitdrukking bleef neutraal.

‘Dit is een re-enactment zwaard.’

Anne fronste.

‘Een zwaard dat wordt gebruikt tijdens een re-enactment. Het naspelen van historische gebeurtenissen,’ voegde Danny eraan toe.

‘Waar zie je dat aan?’ vroeg Emily.

‘Aan de botte kanten van het blad.’ Danny wees naar de zijkanten van het zwaard.

Emily had haar vinger nog niet langs het blad durven halen. In haar hoofd zat het beeld van het zwaard uit de film The Bodyguard, dat moeiteloos een zijden sjaaltje doormidden sneed. Nu ze echter beter keek, zag het er inderdaad niet zo scherp uit.

‘En zulke zwaarden verkoop jij zelf ook?’

‘Jazeker.’

‘Hoeveel mag zoiets kosten?’

Danny bestudeerde het handvat nog eens. ‘Zo’n tweehonderdvijfentwintig euro.’

Anne en Emily wisselden een blik.

‘Dat is… een stevig bedrag. Zou jij voor ons een lijst kunnen maken met recente kopers van dit type zwaarden? Of weet je toevallig uit je hoofd wanneer je deze voor het laatst hebt verkocht?’

Even kneep Danny zijn ogen tot spleetjes. ‘Ik neem de privacy van mijn klanten zeer serieus. Hebben jullie toestemming van de rechter of iets dergelijks? Van het Openbaar Ministerie?’

Anne trok haar wenkbrauwen op. Emily vroeg zich af of het tijd was voor een spelletje ‘good cop/bad cop’.

‘Luister, Danny, wij zijn helemaal speciaal uit Leiden gekomen omdat we hoorden dat jij de expert bent op het gebied van zwaarden. Je hebt naam gemaakt voor jezelf. Wil je die goede naam daadwerkelijk besmeuren met zoiets onzinnigs als het belemmeren van een politieonderzoek?’ Anne sloeg haar armen over elkaar. ‘Een zwaard dat vermoedelijk van jou komt, is aangetroffen op een plaats delict. Wij zien heus wel in dat jij daar volledig buitenstaat, maar als je moeilijk gaat doen, maak je jezelf wel opeens verdacht tegenover onze collega’s. Dus wat denk je ervan?’

Danny knipperde een paar keer met zijn ogen voordat hij aarzelend antwoord gaf. ‘De meeste verkoop vindt plaats via mijn webshop. Soms komen mensen rechtstreeks naar de winkel. Ik zal kijken wat ik kan doen.’

Anne keek hem nog eens streng aan.

‘Je krijgt de lijst zo snel mogelijk. Ik ga het straks direct voor jullie uitzoeken.’

Emily glimlachte.

‘Ik denk dat ik dit zwaard eerder heb gezien,’ voegde Danny er snel aan toe. Blijkbaar wilde hij toch een beetje welwillendheid tonen.

‘Wat denk jij?’ vroeg Anne terwijl ze terugreden naar Leiden. ‘Weet hij meer dan dat hij toegeeft?’

‘Die kans is groot.’ Emily scrolde nog eens door Catharina’s lege Facebookprofiel en staarde vervolgens uit het raam. Haar hoofd voelde zwaar, van slapen was vannacht weinig gekomen. Hoewel Lena’s logeerbed heerlijk zacht was, had het matras niet kunnen voorkomen dat Catharina’s lichaam keer op keer op haar netvlies verscheen zodra ze haar ogen sloot.

Anne trommelde met haar vingers op het stuur. ‘Ik zat trouwens nog eens na te denken toen ik gisteravond thuis op de bank zat.’ Ze wierp een blik opzij. ‘Die symboliek doet me denken aan een oude zaak van een beruchte seriemoordenaar. Die liet volgens mij ook een weegschaal en een zwaard achter bij zijn slachtoffers.’

Emily’s ogen flitsten van de snelweg voor hen naar haar collega. ‘Een seriemoordenaar?’ Ze schudde haar hoofd. ‘Lijkt me een dure hobby als je overal zwaarden van tweehonderdvijfentwintig euro moet gaan achterlaten.’

‘Hm, dat zullen wel wat goedkopere zwaardjes zijn geweest toentertijd, anders is het inderdaad niet te doen. Tenzij hij miljonair was natuurlijk.’

‘Heb je enig idee waar die man nu is?’

‘Als hij nog leeft, zal hij nog in de gevangenis zitten. Hij is toen veroordeeld voor meervoudige moord, ik neem aan dat hij levenslang kreeg.’

Emily staarde nietsziend door de voorruit. ‘Misschien heeft hij vanuit zijn cel opdracht gegeven aan iemand buiten de muren om Catharina’s lichaam zo neer te leggen. Of er is gewoon een crimineel actief die niet zo origineel is.’

Anne knikte. ‘Vrouwe Justitia is nu eenmaal een bekend symbool.’

‘Weet je nog hoe die man heette? Dan duik ik straks voor de zekerheid even de archieven in.’

Antonius Kramer bleek de man wiens methodiek Anne was bijgebleven. Hoewel zijn volledige naam nooit was uitgelekt, leken de kranten destijds niet uitgepraat te raken over deze gewetenloze seriemoordenaar. Drie jaar lang had hij zijn gang kunnen gaan zonder te worden gepakt. Zes slachtoffers had hij op zijn naam staan. Zowel het feit dat hij ruim de tijd nam tussen zijn daden als het gebruik van de symboliek suggereerde een goede voorbereiding.

Emily scrolde geïnteresseerd door het digitale krantenarchief. Het verbaasde haar dat ze nooit eerder iets over deze man had gehoord. Al had dit zich natuurlijk allemaal afgespeeld toen ze zelf slechts een kleuter was. Ze kon zich voorstellen dat haar moeder ervoor had gezorgd dat de televisie uitging zodra zoiets gruwelijks op het nieuws verscheen terwijl haar kinderen in de kamer waren.

Ze klikte verder naar het overzicht met oude politiefiles. Hoe dik zou zijn dossier zijn als hij zoveel op zijn kerfstok had? Haar muis bleef hangen toen ze de lijst zag met namen van rechercheurs die in de loop der tijd aan Antonius’ zaak hadden gewerkt. Helemaal onderaan, als een van de laatste personen die had bijgedragen aan de arrestatie van Antonius Kramer, stond de naam van haar eigen vader.

Een paar seconden staarde Emily naar de letters alsof deze vanzelf zouden gaan husselen als ze maar lang genoeg bleef kijken. Dat er eigenlijk een andere naam bleek te staan. Maar het stond er echt: Ben ten Bosch. Kon het toeval zijn?

Haar vader had gedurende zijn carrière aan veel verschillende zaken gewerkt. Hoewel hij niet oud was geworden, wist Emily door de verhalen van haar moeder en via Paul dat hij vanwege zijn expertise regelmatig gevraagd werd om ergens een nieuw licht op te schijnen. Deze zaak van de seriemoordenaar leek er bij uitstek eentje waar hele teams zich op hadden gestort. Dat haar vaders naam ertussen stond, was dus niet heel vreemd, toch?

Emily scande de lijst nog eens, maar Paul en Anne stonden er niet tussen. Ze zuchtte. Paul kennende had hij haar vader in die tijd helemaal uitgehoord over zoiets interessants. Het was tijd dat ze weer eens met hem afsprak.

8

1995

De sfeer was anders. Het was een gevoel dat hem overviel op het moment dat hij de drempel van het café over stapte. Alsof iedereen zich inhield. Het uitbundige gelach dat normaal gesproken tegen de muren beukte, was bijna onhoorbaar. Niemand leek zijn stem te durven verheffen of te laten blijken dat ze het naar hun zin hadden. Ook waren er minder mensen dan normaal. Boris miste de agenten.

‘Wat is er aan de hand?’ vroeg hij. Zijn ogen vonden die van Eddie, de barman die Catharina wel eens hielp als het druk was, of haar verving als ze een dagje vrij had. Een lege blik staarde hem aan. Eddie zag eruit alsof hij voor de tiende keer hetzelfde glas droog veegde. Met zijn jas nog dicht schoof Boris naar de tap.

Eddie zuchtte. ‘Cats dochter is vermist.’

‘Wat? Sinds wanneer?’ Boris liet zich op de dichtstbijzijnde barkruk zakken.

‘Eergisteren.’

Hitte steeg vanuit Boris’ borst naar zijn gezicht. Snel ritste hij zijn jas open. ‘Wat is er gebeurd?’

De man schudde zijn hoofd. ‘Niemand die het weet. Het ene moment zat het kind in de achtertuin met wat knijpers te spelen terwijl Cat snel de mand met wasgoed ging pakken, het volgende moment was ze weg.’

‘Weg? Je bedoelt ontvoerd?’

‘Dat moet haast wel. Een kind van twee hobbelt niet binnen een minuut zo ver weg dat er geen spoor meer van haar te bekennen is.’ De barman wreef met gesloten ogen over zijn voorhoofd.

‘Is er iets wat ik kan doen? Komt er een zoekactie of iets dergelijks?’

‘Ze hebben de buurt al volledig uitgekamd. Een zoekactie heeft alleen zin als er aanwijzingen zijn waar ze zich zou kunnen bevinden. Ze kunnen moeilijk het hele land controleren.’

‘Er moet toch iemand zijn die iets heeft gezien? Iets heeft gehoord? Een kind van twee zou het toch op een krijsen zetten als ze werd vastgegrepen door een wildvreemde?’

Eddie schudde opnieuw zijn hoofd. ‘Wie weet was het geen wildvreemde.’

‘Je bedoelt dat iemand in Catharina’s omgeving bewust haar dochter heeft meegenomen? Zijn er mensen die zoiets doen?’ Boris hoorde zichzelf de vraag stellen hoewel hij het antwoord al wist. Hij zag het dagelijks op zijn werk.

‘Op dit moment is het een groot raadsel. Ze kan net zo goed zijn meegenomen door aliens.’

‘Hoe is Cat eronder?’

Eddie haalde zijn schouders op. ‘Radeloos, zoals te verwachten valt.’

Boris streek met zijn hand over zijn kalende hoofd. ‘Weet je zeker dat ik niets voor haar kan betekenen?’

‘Niet lullig bedoeld, maar ik denk niet dat ze jou op dit moment zou willen zien. Dat zou overkomen alsof ze de hoop al heeft opgegeven.’

Boris fronste.

‘Vanwege je beroep en zo,’ voegde Eddie toe.

Boris sloeg zichzelf tegen zijn hoofd. ‘Goed punt. Misschien kan ik beter even uit haar buurt blijven. Maar laat het me weten als je hulp nodig hebt met iets waarbij ze me niet onder ogen hoeft te komen.’

Hij kwam weer overeind van zijn kruk.

‘Blijf je niet?’

‘Sorry, man, na zulk nieuws kan ik niet stil blijven zitten, ik ga een ommetje maken om de boel te laten bezinken. Ik zie je later.’

Boris was blij om de deuren van het café weer achter zich dicht te trekken. Een paar seconden bleef hij staan om tot rust te komen. Meteen begonnen de handen in zijn jaszakken minder te trillen. Hij haalde zijn fiets van het slot en liep ermee aan de hand de straat uit.

Waarom had hij er zelf niet aan gedacht dat hij nu de laatste persoon was die Catharina onder ogen zou willen komen? Voor het eerst in zijn leven zag hij zijn beroep als een belemmering. De enige geldige reden die hij op dit moment kon hebben om zijn gezicht aan Catharina te tonen, zou zijn als hij haar held was. Als hij haar dochter bij haar terug kon brengen.

Hij zuchtte. Helaas voor hem zat dat er niet in. Hij moest haar gewoon wat tijd gunnen. Vroeg of laat zou ze hem nodig hebben bij de verwerking van haar verlies. Ze maakte iets mee wat je alleen kon begrijpen als je ervaringsdeskundige was. Boris’ lotgenotengroep zou voor haar de toegangspoort worden naar herstel.

Boris stuurde zijn fiets een stukje opzij. Hij mompelde een groet naar de vrouw die hem tegemoetkwam.

Voorlopig zou Catharina er nog niet klaar voor zijn. Hij zag aan zijn cliënten hoe iedereen zijn eigen tempo had om met het verlies van een kind om te gaan. Belangrijk was dat hij geduldig bleef wachten. Niet te dichtbij, maar zeker ook niet te ver weg.

Zelfbeheersing was het sleutelwoord dat hij de komende maanden zou moeten leren omarmen.

9

2019

Paul zag er goed uit. Uitgeslapen, monter. Emily had hem de afgelopen maanden wel eens anders gezien. Sinds hij uit de gevangenis was vrijgelaten, wist ze dat hij regelmatig slecht sliep. De keer dat ze hem wakker had geschud uit een nachtmerrie had hij zelf niet heel verbaasd gereageerd. Ze vermoedde dat zijn eigen daden hem ’s nachts al langere tijd achtervolgden. Het was een veronderstelling die haar op een vreemde manier goed deed. Het bevestigde dat ze niet de enige was die nog regelmatig last had van schuldgevoelens tegenover Lisa.

Wel had Emily het idee dat er een kleine last van Pauls schouders was gevallen sinds ze eindelijk de juiste dader achter haar vaders dood hadden opgespoord. Het kon niet anders dan verlichtend werken dat er na twintig jaar alsnog gerechtigheid kwam voor de moord op zijn beste vriend.

Emily nipte aan haar thee. Ze had inmiddels uit de doeken gedaan wat er precies was gebeurd op de ochtend dat ze Catharina had gevonden.

‘Geloof me, dan knipper je wel even twee keer met je ogen. Wat ik trouwens nog niet heb verteld, is dat Catharina een aantal attributen bij zich had toen ik haar vond. Ik vraag me af of ze jou ergens aan doen denken.’

Emily schoof een foto van Catharina naar Paul toe. Hij fronste.

‘Vrouwe Justitia, maar dat bedoel je vast niet?’

Emily zweeg.