Waarom zou ik naar je luisteren
Ik weet het immers allemaal al

Copyright © 2021 Wim Vis

Auteur: Wim Vis

Druk: Pumbo.nl

Omslagontwerp: Margreet Vis-Swager

Foto auteur: Margreet Vis-Swager

Fictie/ Non-Fictie

ISBN 978-94-6406-780-4

Eerste druk mei 2021

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

Inhoud

Voorwoord

Al te goed is buurmans gek

Hoe het allemaal is begonnen

Aanbellen

Een liedje van Willy Derby

De trekschakelaar

Tekenbord of Autocad

Slaapkamer stopcontact

Helder schrijven

Slimme meter

De storingsmonteur

Handlezen

Van analoog naar digitaal

Bedreiging

Die digitale rotzooi

Conrad bijbel

Deurbel met flits

Fotosessie bij rotonde

De Grasmachine

Over het brein gesproken

De Wereld Veranderd

Schietgebedje

Sjors en Sjimmie

Doelstelling

Sturing

RoadView

Geboorte kleinkind

Musical

Menselijk contact

Alva Romeo GTA

Riolering perikelen

Ledverlichting

Het Rioleringsbedrijf

Gevalletje Tuin Onderhoud

Even in de binnentuin

Die pijn in mijn been

Deze hele tent

Titanic

Kakpillen

Terug in de woning

Vier dagen later

Retour Verpleegtehuis

Het Oogballetje

Vandikte middel

Russische soldaat

Huisperikelen

Gymnastiekclub

Voeding perikelen

Buurvrouwtje

Een Philips dropje

De Trouwringen

Twee Werkpakken

Panamalijn

Een geluksvogel

Corona perikelen

De verhuizing

Mijn eerste bezoek

Maar als ik doodga…

Lawaaimakers op bezoek

Een lege kamer

Het gaat steeds moeilijker

Nog steeds dat Corona

Nawoord

Alle overeenkomsten tussen bestaande personen en personages in dit boek berusten op louter toeval

Voorwoord

Zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Herman, die al dik in de negentig is, woont helemaal zelfstandig in zijn woning. Zelf heb ik ook pas de pensioengerechtigde leeftijd en toevallig ben ik met hem in contact ben gekomen. Tussen ons is er een bepaalde band ontstaan, wat op zich ook wel weer bijzonder is. Hij is namelijk een superzelfstandige ouwe baas die nog in de jaren vijftig bubbel leeft en totaal niets moet hebben van de modernisering die op ons afkomt. Als het woordje digitaal valt schiet hij gelijk helemaal in de stress. Persoonlijk vind ik het nog steeds waardevol om met mijn bagage anderen te helpen in deze digitale jungle. In tegenstelling tot Herman, zie ik de digitale modernisering juist als een uitdaging. Het begrijpen van de opeenstapeling aan vernieuwingen is voor bijna iedereen, maar bovenal voor ouderen, over het algemeen een bovenmatige opgave. Veel ouderen die hier niet vroegtijdig in zijn meegegaan, ervaren dan ineens een achterstand op digitaal gebied. Het ontbreekt hun dan vaak de moed om alsnog deze moderne middelen te gaan doorgronden. Het in je hand hebben van papier is voor hen nog steeds de veiligste manier en daar stap je niet zomaar even van af.

Maar er heeft zich nu ook een nieuwe situatie aangediend: we moeten allemaal zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Het onvermijdelijke dient zich aan, naarmate je ouder wordt gaat de kans op allerlei ongemakken zich steeds meer voordoen.

Daarentegen zijn er tegenwoordig wel allemaal hulpmiddelen verkrijgbaar die het leven voor de ouderen wat makkelijker en veiliger kunnen maken. Je moet er dan wel voor open staan en daar ook tijd en moeite voor over hebben. Het doorworstelen van de handleidingen van al dat moderne spul, ik geef het je maar te doen. En net als met alles hangt er natuurlijk ook een prijskaartje aan en dat heeft niet iedereen ervoor over.

Maar Herman, die echt niet armlastig is, wil gewoon helemaal niks met moderne middelen te maken hebben en al helemaal niet als het een digitaal product is.

Voor ondersteuning in zijn huishouden komt voor drie uur in de week een hulpje en daar blijft het ook bij. Buiten dit hulpje om komt er verder niemand op zijn terrein en al helemaal niet in zijn woning. Herman was vroeger directeur van een grote onderneming en dat wil en zal hij ook vaak laten merken. Ook duldt hij absoluut geen pottenkijkers in en om zijn woning. Mijn doel is om hem te laten inzien dat het gebruik maken van moderne middelen zo ook zijn voordelen heeft. Maar als hij absoluut niemand accepteert, waarom zou hij mij dan wel accepteren? Mijn strategie is om naar hem te luisteren, maar daarnaast ga ik natuurlijk ook zelf een aantal verhalen vertellen want hij zal – en dat is toch nieuw voor hem – ook een keer naar een ander moeten luisteren. We bestoken elkaar op ons eigen manier met allerlei weetjes en soms kan dat hoog oplopen. Om hem tot een ander inzicht te krijgen zal ik Herman eerst moeten leren begrijpen en ook nog zijn vertrouwen zien te winnen. Soms gebruik ik dan woorden die de wenkbrauwen kunnen doen fronzen en ook misschien confronterend over kunnen komen. Het hoort er gewoon een beetje bij. Herman heeft op zijn speelveld ook zo zijn eigen spelregels en daar zul je je toch echt aan moeten conformeren wil je niet al snel de rode kaart krijgen. Het is dus een aaneenschakeling van verschillende verhalen die soms belerend, ontroerend, humoristisch, vernieuwend, maar soms ook lachwekkend kunnen zijn. Sommige conversaties zijn ontmoedigend en het liefst had ik dan willen weglopen. Als lezer kan dat dan, maar ik moet het volhouden, dat is mijn opdracht. Ook afwijkende woorden en uitspraken – die Herman te pas en te onpas gebruikt – heb ik zoveel mogelijk zo gelaten. Het is dan zijn taalgebruik dat soms verwarring schept en bij mij dan weer de twijfel brengt hoe ik het zal opschrijven. Al met al een behoorlijk aantal verhalen, waarvan een aantal met een bijzondere lading die menigeen zal doen verbazen.

Al te goed is buurmans gek

Wel helpen of niet helpen?

Oktober 2018

Ja natuurlijk, je kunt ook gewoon de andere kant opkijken, maar zoals het er nu uitziet kan ik toch wel inschatten dat waar hij mee bezig is behoorlijk gevaarlijk is. Als man van zesennegentig klim je niet in je ééntje in een boom om dan vervolgens te proberen deze te snoeien. Dus besluit ik maar om deze man te gaan helpen met het snoeien van de boom, een beetje sociaal zijn kan helemaal geen kwaad.

Toen hij in de gaten had dat ik hem wilde helpen reageerde hij daar heel positief op. Hij stelde zich voor als Herman en vond het geweldig dat iemand uit de buurt hem met deze klus wilde helpen. Na een paar uurtjes veel praten, zagen en knippen, stond de boom er weer prima bij. Met het uiteindelijke resultaat konden we allebei best tevreden zijn.

Toen ik weer op huis aanging, bedankte Herman me nogmaals hartelijk.

Een week later belt Herman bij me aan en bracht me een flesje jenever. Nou drink ik helemaal geen jenever, maar het gebaar was toch goed.

Hoe het allemaal is begonnen

Praten of luisteren

Ik twijfel nog of ik nu wel of niet zal gaan. Het gaat me toch zeker een uur kosten, maar het kan ook zomaar de hele middag duren.

Ach wat maakt het uit, met pensioen zijn betekent toch ook dat je tijd zat hebt? Maar op visite gaan bij ‘deze man’ vraagt niet alleen je tijd, nee het vraagt ook iets van je incasseringsvermogen.

Als hij je onderweg aanklampt, zittend in zijn scootmobiel, kom je niet zo makkelijk meer bij hem vandaan.

Hij vreet je woordelijk helemaal op en probeer daar dan nog maar eens aan te ontsnappen. Met een harde stem en veel theater neemt hij je, zonder dat je er in eerste instantie erg in hebt, helemaal in beslag. Vragen hoe het met jou gaat, dat is hem totaal vreemd, ik heb het althans bij eerdere gesprekken nog niet meegemaakt.

Als bewoner van een ruime woning heeft hij sowieso in de buurt wel een hoog aanzien. Maar ook zijn markante grote tuin, met een prachtige rij bomen en een schakering aan struiken, geven een etiket van status.

Dat meneer Herman de huurder is van deze woning en zijn zoon de eigenaar, ja dat kan je nou weer niet waarnemen aan de buitenkant.

Sinds zijn vrouw is overleden, vijftien jaar geleden, woont de man nog alleen in de woning. Zijn zoon woont aan de andere kant van het land, dus op bezoek komen is een schaarse aangelegenheid.

Helaas is ook de verstandhouding tussen vader en zoon in de loop der jaren sterk veranderd van slecht naar zeer slecht.

Als de zoon – als eigenaar van de woning – onderhoud wil laten plegen aan de woning of tuin, wordt dat absoluut niet gewaardeerd door Herman. Ook de inmiddels al volwassen kleinkinderen wonen allemaal aan de andere kant van het land.

In de praktijk betekent het dus dat deze man daar alleen woont en al in lengte van jaren geen bezoek krijgt, maar dan ook van niemand.

Herman gaat door het leven als een super zelfstandig persoon en duld van niemand tegenspraak. Zijn hele denkwijze is gestoeld op vervlogen jaren en die zijn wat hem betreft nog volop actueel. Alles wat met digitaal te maken heeft is sowieso – binnen zijn territorium – onbespreekbaar. Het plaatsen van een slimme meter, maar ook de overgang van analoog naar digitaal, het heeft geleid tot heftige dwarsliggerij en vele strubbelingen.

Maar soms was het toch echt onoverkomelijk en moest er toch echt een servicemonteur aan te pas komen. Denk bijvoorbeeld aan het onderhoud van de cv-installatie. Alleen al om als servicemonteur binnen zien te komen was al een hele beproeving, maar wat nog erger was, hoe kwam je weer op tijd weg.

Was je eenmaal in zijn fuik gevangen dan ontkwam je niet meer aan een waterval van woorden die gingen over de situatie van Noord Oost Groningen tot het afbreuk-beleid van de pensioenen. Net als een waterval rollen zijn woorden als een tsunami over me heen, een totale éénrichtingsverkeer. Als je insteek is om ook wat te willen zeggen, dan kun je die illusie jezelf beter besparen, die ruimte zal hij je in de meeste gevallen niet geven.

Een flinke woning met een groten tuin vraagt ook een zeker onderhoud. Voor een alleenstaande man is dit een hele opgave, ook gezien zijn hoge leeftijd van bijna honderd. Ook zijn fysieke ongemakken spelen hem parten om alles goed te onderhouden. Omdat zijn gezichtsvermogen behoorlijk slecht is maakt Herman gebruik van een aantal loepen. Om me verstaanbaar te maken moet ik behoorlijk hard praten, waardoor het me ook gelijk opvalt dat Herman geen gehoorapparaat draagt. Lopen, dat lukt hem alleen nog achter de rollator maar dan wel op een rustig tempo. In tegenstelling tot zijn fysieke gesteldheid is zijn geestelijke toestand nog bijzonder helder. Zijn denk- en spraakvermogen functioneren nog prima.

In tien jaar tijd is de woning in onderhoud sterk achteruitgegaan.

Laag bij de grond wordt de tuin nog redelijk onderhouden, de grote bomenpartij moeten het zelf maar zien op te lossen, Herman vindt dat de natuur het zelf maar moet regelen.

Zelf maakt hij daar totaal geen punt van, wat dat betreft valt het volgens hem nog wel mee.

Bemoeizucht van derden, daar is hij allergisch voor, buiten hem om mag er niemand anders aan zijn tuin komen en al helemaal niet aan zijn woning. Je kunt er dus op verschillende manieren tegenaan kijken maar dit hele gedoe heeft natuurlijk wel zo zijn gevolg. Er speelt zich hier namelijk een dubbel drama af. Aan de ene kant het verval van de woning en de daarbij behorende omgeving, maar aan de andere kant ook zijn eigen verval en sociale isolatie die hij over zichzelf heeft afgeroepen.

De wanhopige familie, en dan voornamelijk zijn zoon, ze willen graag nog een bijdrage leveren, maar heftige woordenwisselingen ontmoedigen deze hele aanpak.

Ook de grote afstand die zijn zoon moet overbruggen speelt hier een grote rol – je rijdt niet zomaar even heen en weer – het kost je minstens een hele dag. En als je dan ter plaatse ook nog heftige woordenwisselingen moet ondergaan, dan is de keuze om niet op bezoek te gaan heel snel genomen.

Deze man is dus heel eenzaam en krijgt dus zo goed als nooit bezoek en daarmee bedoel ik dan ook nooit!

Nou behalve dan eenmaal in de week, dan komt er in de middag een hulpje. In die drie uur tijd moet zij dan weer wat balans zien te brengen in het huishouden. Maar al zou je er drie dagen voor krijgen, ook dan gaat het je echt niet lukken. Alleen de zaken met de hoogste huishoudelijke prioriteit krijgen dus wat aandacht.

Als het hulpje om één uur bij de deur aanbelt, dan weet ze al dat er een behoorlijke tijd kan verstrijken voordat er wordt opengedaan.

Het is altijd maar de vraag of hij de bel heeft gehoord(?) en zo ja dan moet ook de rollator nog in de juiste stand en moet hij op snelheid komen.

Dit zijn dus allemaal ingrediënten die er niet toe bijdragen dat er snel wordt opengedaan. Geduld is in deze situatie een schone zaak. Het hulpje gebruikt deze tijd om wat te bidden en een paar kruisjes te slaan.

Ikzelf kan dat heel goed begrijpen, zij moet uiteindelijk deze klus klaren en dan is ieder beetje extra kracht, ook al is dat geestelijk, toch mooi meegenomen.

Natuurlijk had hij ook iedere dag een hulpje kunnen krijgen, maar zijn hele gedrag heeft ertoe geleid dat bepaalde instanties op dit punt de handdoek in de ring hebben gegooid.

Hij moet het doen met eenmaal in de week hulp en dat is het dan. Zelf heeft hij er trouwens niet zoveel moeite mee, met dit hulpje kan hij goed uit de voeten, en dat is aan de ene kant ook zijn geluk.

Maar goed, zal ik bij hem op bezoek gaan of toch maar niet.

Wat is mijn drijfveer om het misschien toch te doen terwijl mensen in mijn omgeving het me afraden.

Ik ontdek bij mezelf een mechanisme dat mijn bovenkamer in verwarring brengt. Allerlei gedachten komen bij mij op: Heeft hij het niet op zichzelf afgeroepen? Je gaat toch niet je tijd besteden aan zo’n arrogant persoon. Moet ik er wel aan beginnen?

Mijn besluit staat vast, ik zie het maar als een uitdaging.

Misschien ben ik in staat om hem nog iets te leren over het omgaan met moderne middelen. Zelf ben ik ervan overtuigt dat het zelfstandig blijven wonen een groter slagingspercentage heeft als hij mijn adviezen accepteert. Doet hij dat niet, dan zie ik het somber in gezien zijn omstandigheden. Ik ben technisch onderlegd, ruimdenkend en heb een redelijk incasserings vermogen ten aanzien van overweldigende mensen.

Inderdaad, soms kan ik iemand op een humoristische manier belachelijk maken, maar dan heb je het er zelf ook wel een beetje naar gemaakt. Uitgangspunt voor mij is altijd dat alle partijen er een tevreden gevoel aan overhouden. Ik besluit dus om de strijd aan te gaan en zie wel waar het op uitloopt.

Aanbellen

Zal het bij ons later ook zo gaan ruiken

Als ik aanbel bij Herman, duurt het wel erg lang voor de deur opengaat. De radio moet toch wel erg hard aan staan, zelfs buiten is goed te horen dat de zender op radio NPO 1 staat afgestemd.

Toch nog maar een paar keer lang op de bel blijven drukken en gelijk ook maar even door de brievenbus gluren. Dit lange wachten zullen de meeste deurbellers er echt niet voor over hebben bedenk ik me nu.

Maar nu lijkt het erop dat er beweging in aantocht is, uit de brievenbus komt nu een sterk geluid van: “ik kom eraan, ik kom eraan”. En ja hoor het wachten wordt beloond, de deur gaat open.

‘Kom verder,’ zegt Herman.

Er staat een gebogen man bij de deuropening die probeert een rollator naar verschillende richtingen te duwen. Waarschijnlijk doet hij dit om zijn evenwicht te bewaren, maar het kan ook zo maar zijn dat de ruimte waarin hij zich bevindt wel erg krap is.

Het is een hele uitdaging om in deze ruimte, waar ook nog een scootmobiel geparkeerd staat, met een rollator te manoeuvreren. Op zijn hoofd draagt hij een beetje smoezig petje waaronder wat wit sluik haar tevoorschijn komt. Zijn “te ruimte vest” draagt hij boven een geblokt overhemd dat op zijn heup is aangesnoerd met het elastiek van een morsige ouzige joggingbroek.

Zo’n joggingbroek zit natuurlijk wel lekker ruim, denk ik bij mezelf. Gelijk om de hoek van de voordeur staat ook nog een groen kistje, niet zo heel groot, maar voor een niet al te brede gang is het wel een obstakel wat in de weg staat.

‘Als u dat kistje nou eens ergens anders neer zet,’ zeg ik, ‘dan krijgt u hier ook wat meer bewegingsruimte.’

Gelijk had ik alweer spijt van mijn opmerking want de eerste confrontatie liet natuurlijk niet op zich wachten.

Nou daar was hij het helemaal niet mee eens, die kist kon daar best wel blijven staan. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt: ‘Mag ik wel weten wat er in dat groene kistje zit?’

‘Daar zit een spiritusbrander in, die gebruik ik om te koken.’

‘Om te koken?’ vraag ik verbaast, ‘maar u heeft toch in de keuken een kooktoestel?’

‘Dit is een kooktoestel om mee te nemen als ik ga kamperen, dus…, nou kom verder ik moet je nog wat laten zien.’

Met de snelheid van een slak loopt hij voor me uit. Hierdoor kan ik nu ook goed waarnemen hoe zijn fysieke toestand eraan toe is. Zijn gebogen rug en enigszins kromme benen zijn nu duidelijk waarneembaar: het is geen rechtop mannetje, dacht ik gelijk.

Met mijn sportmasseuroog kijk ik toch altijd onbewust hoe iemand zich voortbeweegt; ook nu kon ik het dus niet laten.

In de huiskamer aangekomen vraag ik me gelijk af of ik in een werkplaats ben beland of zal dit toch echt wel de woonkamer moeten voorstellen. Wat me ook gelijk opvalt is de bedompte lucht die er hangt, echt zo’n oude mensenlucht, maar echt storen doe ik me daar niet aan. In mijn herinnering was dit zo’n beetje dezelfde lucht als bij mijn schoonouders toen die al op hoge leeftijd waren.

Ineens denk ik bij mezelf: zal het bij ons later ook zo gaan ruiken en zal ik het dan ook niet meer zelf opmerken?

Nou dit wordt nog wel even een aandachtspuntje voor mezelf, dit zou ik toch mijn kinderen niet willen aandoen.

Er is een soort van looppad aanwezig van de gang naar de kamer en keuken, aan beide zijde van het looppad staat het werkelijk helemaal vol. Aan de linkerkant staat en bankstel en een fauteuil waartussen een salontafel met diversen attributen. Op de salontafel bevinden zich twee dozen die mijn aandacht vragen. Op de ene doos staat een foto van een decoupeerzaag en op de andere doos staat een foto van een Nikon Camera.

‘Ik zou wel even die camera willen bekijken als u het goedvindt?’

Herman zet de rollator op de handrem en draait zich een kwarslag om.

‘Kijk maar even, als je maar voorzichtig doet.’

Als ik de Nikon doos open, blijkt er nog een geheel ongebruikte camera in te zitten en ook nog een nieuw filmrolletje, alles nog geheel in de verpakking. Ik doe de doos maar weer dicht en leg deze weer terug op de tafel.

‘Als ik ga kamperen kan ik daar mooi de foto’s mee maken,’ zegt Herman en haalt ondertussen zijn rollator weer van de rem af.

Ik denk bij mezelf: kamperen en dan ook nog analoge foto’s maken en laten ontwikkelen, hoe bedenk je het. Ondanks zijn slechte ogen schijnt het in zijn hoofd toch allemaal nog te kunnen. Een mens moet toch zijn dromen hebben.

Tegen de muur staat een groot dressoir met daarop een paar uurwerken, die allemaal voorzien zijn van een prachtige houten kast. Daar tegenover bij de andere muur staan grote luidsprekerboxen. Daarboven bevindt zich een draagplank waarop een analoge televisie staat. Ook hangen er in de woning hier en daar kleine en grote schilderijen. Aan de rechterkant van het looppad staat een tafel met daarop een stapel reclamepapier. Op de tafel liggen ook nog snoeischaren, divers gereedschap en nog heel veel andere huishoudelijke dingentjes. Onder de tafel liggen twee grasmachines, ééntje die op elektra wordt aangedreven en ééntje uit de jaren zestig die je nog zelf moet voortduwen. Verder is ook nog een bladblazer zichtbaar en een rolhaspel als verlengsnoer. Aan de rechterkant is over de gehele breedte een kozijn met een deur die toegang geeft tot de tuin. Ook staan er binnen tegen het kozijn een schoffel, een hark en een snoeischaar – met een lange steel – geparkeerd. Het kozijn is geheel voorzien van glas, wat dus een goed uitzicht geeft op de grote tuin. Als ik de tuin inkijk zie ik een redelijk groot grasveld en daaromheen allerlei prachtige struiken.

Rondom de buitenkant van de tuin staan allemaal prachtige bomen die toch zeker allemaal een lengte hebben van minstens acht meter – een paar bomen zullen zelfs wel tot zeker boven de twaalf meter uitkomen.

Nou ben ik geen boomdeskundige maar hier is voor de boomsnoeikapper toch zeker nog wel wat werk te doen.

Kijk je naar de zijmuur buiten, dan zie je een naar alle kanten behoorlijk uitgroeiende druivenrank wat een beetje de uitstraling geeft van een Italiaanse tuin. Al met al een flinke tuin waar een beetje tuinman nog een behoorlijke kluif aan zal hebben. Ondertussen loopt Herman verder richting de achterkamer, dus loop ik er ook maar verder achteraan. Je moet absoluut geen haast hebben, het lopen gaat werkelijk met een slakkengang. Wat dan wel weer jammer is, de achterkamer en de keuken bevinden zich op een verhoogde vloer. De hoogte van het opstapje daarnaartoe is ongeveer vijftien centimeter. Voor een gezond iemand zal dit opstapje geen onoverkomelijke hindernis zijn maar voor Herman is dit telkens wel een extra fysieke inspanning.

(Wat ik toen nog niet kon weten is dat ditzelfde opstapje in de toekomst een nog zeer bepalende rol gaat spelen)

In de woonkamer staat een grote eettafel waaraan twee stoelen staan. De tafel staat werkelijk helemaal vol: stapels post, divers handgereedschap, aantal loepen, stekkers, snoeren, doosjes, pennen, lampen, reclamefolders en nog veel meer.

In de lamp, die boven de tafel hangt, is een soort waslijntje gespannen. Aan dit lijntje hangen diverse papiertjes en ook nog een groot aantal brillen. Aan de zijkant staat een tafeltje met daarop nog een decoupeerzaagmachine, een boormachine, diverse boortjes, beitels en divers ander handgereedschap.

Aan de andere kant van de tafel staat een soort tafelverhoging met ook allemaal oude boormachines, handgereedschap, glazen potjes en nog veel meer.

Gezien al dit materiaal en gereedschap is het mij nu wel duidelijk waar Herman zich zo de hele dag mee vermaakt.

Bij de muur staat een soort kast met daarop een multifunctionele radio/platenspeler van B en O uit de jaren tachtig met daarnaast nog een hele rij langspeelplaten.

Tussen de keuken en de achterkamer staat een kast met daarop een digitale televisie en diversen snoeren, adapters en een koptelefoon.

Het komt er dus op neer dat ik me in een huiskamer bevind, die ook dienstdoet als een groot magazijn annex werkplaats.

Ik kijk verwonderd om me heen en loop nog verder achter Herman aan die ondertussen langzaam doorloopt. Omdat zijn gehoor bijzonder slecht is moet ik wel wat harder praten. Als ik naar al die loepen kijk die op de tafel liggen bedenk ik me nu dat zijn gezichtsvermogen ook de nodige ondersteuning vraagt. In de keuken staat een wasmachine maar als ik verderop kijk zie ik dat er in de bijkeuken ook nog een wasmachine staat.

‘Wat moet u nou met twee wasmachines?’ vraag ik.

‘Die in de keuken staat heb ik geërfd van mijn zuster en die gebruik ik ook nog als tussenstop. Als ik met mijn rollator onderweg ben, van de koelkast in de bijkeuken naar de etenstafel, dan gebruik ik de wasmachine als tussenstop om mijn eten op te zetten. Dus nu heb ik een reserve wasmachine die ook nog op een andere manier functioneel kan zijn.’

Omdat de tafel volledig is bezet met allerlei attributen, moet er wat verschoven worden om wat ruimte te creëren. Op deze toch al volle eetkamertafel staat ook nog een analoge radio die steevast en zeer hard op radio 1 staat. Omdat ik op bezoek ben heeft hij de radio nu toch maar even uitgezet.

Dan zegt Herman: ‘Ik heb de zender altijd op Radio 1 staan zodat ik op de hoogte kan blijven van wat er zoal in het land en de rest van de wereld gebeurt.’

‘Lekker vol tafeltje?’ zeg ik een beetje smalend.

‘Ga nou eerst maar eens even zitten,’ zegt Herman en draait gelijk een stoel naar me toe.

Toen ik eenmaal aan de tafel zat en even rustig kon rondkijken, viel het me nu nog meer op hoe overvol de woning was. Zelfs op de vloer was, buiten het looppad om, bijna alle ruimte ingenomen door een of ander stuk gereedschap.

Dan steekt ie van wal: ‘de trekschakelaar in de badkamer is stuk en nu is mijn vraag aan jou of jij niet toevallig nog zo’n schakelaar hebt liggen?’

‘Dan zal ik toch eerst moeten zien waar we het over hebben,’ zeg ik gelijk.

‘Nou kom dan maar mee, dan lopen we even naar de badkamer en daar kan ik je het zo laten zien.’

Denk je even te zitten, moeten we alweer op tournee naar de badkamer, dus samen sjokken we door de woning richting badkamer. Voor we daar aankomen moeten we twee gangen door.

Wat gelijk opvalt is dat ook in de gang allemaal gestapelde dozen en andere attributen staan opgesteld. Op één van de dozen staat op de zijkant de tekening van een buitenboordmotor, dit roept bij mij toch wel enigszins weer verbazing op.

‘Er staan wel veel dozen hier opgestapeld, bent u soms van plan om te verhuizen?’

‘Man ik ben helemaal niet van plan om te verhuizen, ik blijf hier wonen tot ze me vanuit hier kunnen wegdragen.’

‘Nou ja, ik dacht even hardop, er staan zoveel dozen opgesteld en ze nemen wel veel ruimte in beslag.’

‘Maak jij je nou daar maar niet druk over, dat zijn allemaal spullen waar ik zuinig op ben en de garage staat ook helemaal vol, dus ze blijven hier maar lekker staan.’

Als je toch al zo moeilijk kan lopen, waarom zet je dan de gang zo vol met al die dozen, denk ik nu bij mezelf. Nou ben ik zelf ook een verzamelaar, dus ik weet hoe moeilijk het is om afscheid te nemen van je spulletjes.

Maar bij Herman staat de hemelpoort al op een kier en mocht je heel vroeger nog wat spullen meenemen naar de hemel, tegenwoordig is dat niet meer gebruikelijk, althans niet in onze cultuur. Het feit dat hij het zichzelf in dit stadium zo moeilijk maakt vind ik op zich al bijzonder. Gezien de attributen die hij allemaal om zich heen heeft verzameld is Herman een techneut en vermaakt zich dus grotendeels met knutselen.

Op dat punt zijn we dus gelijkwaardig en dat kan nog een behoorlijk gevecht worden in de komende periode, tenminste als hij me niet voortijdig deze tent uitschopt.

Een liedje van Willy Derby

Wat heb je daar trouwens in je hand

In zijn badkamer constateer ik dat de verlichting via een looplamp is geregeld: ‘Vind u dat niet gevaarlijk?’ vraag ik.

‘Ja als die trekschakelaar het niet meer doet moet ik toch iets anders bedenken en met deze looplamp gaat het dus ook prima. Trouwens ik kijk heus wel uit hoor, en ik heb uiteindelijk toch licht nodig om mij hier te wassen.’

‘Ik ga wel even thuis in mijn voorraadschuur kijken of er zo’n schakelaar aanwezig is, deze gevaarlijke situatie moet snel verholpen worden. Blijft u dus hier maar gewoon even staan, ik ben zo terug.’

‘Nou ik zal heus niet hard weglopen hoor!’

De juiste trekschakelaar had ik dus niet voorradig maar wel een gewone schakelaar, dus besluit ik maar om deze voorlopig te monteren.

‘Zo, jij bent snel terug, kon je wat vinden in je magazijn?’

‘Nee zo’n zelfde schakelaar heb ik niet maar we doen het voorlopig maar met een tussenoplossing.’

‘Wat bedoel je nou weer met een tussenoplossing?’

‘Wacht nou maar even af, meneer ongeduld, u gaat het zo beleven.’

Met het nodige gereedschap heb ik de trekschakelaar verwijderd en daarvoor in de plaats een normale schakelaar gemonteerd.

Als hij het resultaat ziet begint hij gelijk: ‘Daar kan ik toch nooit bij om het licht aan te doen, er hangt ook geen touwtje aan.’

‘U kunt hem voorlopig met de wandelstok schakelen.’

‘Met deze wandelstok het licht aandoen bedoel je dus?’

‘Ja, die wandelstok hangt toch al aan uw rollator dus zo moeilijk kan het niet zijn.’

Ik pakte zijn wandelstok tikte op de aan-en uitknop van de schakelaar zodat hij nu zelf kon aanschouwen hoe simpel dat gaat.

‘Zo, gaat u nu ook maar even oefenen dan kan ik zelf waarnemen of u technisch in staat bent om deze schakelaar te bedienen.’

‘En jij dacht dat ik dat niet kan, nou ik heb wel voor hetere vuren gestaan.’

‘Ik heb wel meer vuur-verhalen van mensen gehoord, maar ik wil gewoon zeker zijn van mijn zaak, dus laat maar eens zien of u het op een makkelijke manier voor elkaar krijgt.’

Wat ik natuurlijk wel had verwacht, met een paar keer bewegen ziet hij al snel kans het licht aan en uit te doen.

‘Nou dat gaat in ieder geval prima zo, dus voorlopig kan het zo wel even functioneren. Als ik van de week bij de bouwmarkt kom, zal ik gelijk kijken voor de juiste trekschakelaar.’

Gezien zijn gezichtsuitdrukking is hij wel onder de indruk van mijn daadkracht, dit zal me toch zeker een paar punten opleveren. Nu de verlichting in de badkamer weer goed functioneert, begeven we ons weer naar de woonkamer.

Met deze loopsnelheid is dat een behoorlijk langdurige onderneming. Ik kan het weer niet laten en zeg op een wat lacherige toon: ‘Als u van plan bent om van de keuken naar de badkamer te gaan mag u wel brood meenemen.’

‘Waar heb jij het nou weer over?’

Ik zeg nogmaals, maar nu heel hard: ‘Wel een behoorlijke loopafstand hé!’

‘Ja dan weet je wat het is om hier de hele dag in je ééntje te moeten ronddolen zonder dat iemand zich om je bekommert?’

In dit antwoord zit dus een boodschap maar die gaan we nu even niet uitdiepen. Als we bij de eettafel zijn aangekomen nemen we allebei weer plaats.

‘Maar ik ben er nu toch, dus wat wilt u nou nog meer?’

‘Nou je weet heus wel wat ik bedoel, er komt hier verder nooit iemand, behalve mijn hulpie, die komt alleen één middag in de week. Wat heb je daar trouwens in je hand?’ en wijst nu naar mijn smartphone.

‘Dit is een apparaat waar je zoveel mee kan, dat kan ik u bijna niet uitleggen. Trouwens ik zou ook niet weten waar ik moet beginnen, maar je kunt er in ieder geval wel mee bellen.’

Dan begint hij te lachen en zegt: ‘Nou dat is al heel wat en wat kan hij dan allemaal nog meer?’

‘Wilt u een liedje horen uit de jaren dertig?’

‘Wil je een liedje horen uit de jaren dertig, wat is dat nou weer voor een rare vraag?’

‘Bedenk maar een liedje,’ zeg ik, ‘het maak niet uit welke?’

‘Nou doe dan maar iets van Willy Derby, misschien weet dat apparaat wie dat is, zou dat kunnen?’

‘Willie Derby, even intikken en dan zoeken en ja hoor, gevonden. Nou let op, dit apparaat gaat het liedje “Als ik groot ben lieve moeder” afspelen.’

Herman houdt de Smartphone dicht tegen zijn oor en laat gelijk een verbijsterde blik zien. ‘Hoe is dat nou weer mogelijk, jammer dat ik het zo slecht kan zien.’

‘Nou dit apparaat kan nog heel veel meer, maar dat ga ik u later nog wel eens uitleggen. Maar waarom heeft u trouwens geen gehoorapparaat?’ vraag ik gelijk.

Nu krijg ik een gigantisch betoog over batterijtjes, slechte leveranciers en al wat niet meer. Ik begrijp van het hele verhaal niets meer en besluit maar gelijk om dit onderwerp voorlopig met rust te laten.

Die avond heb ik contact gezocht met zijn zoon, hij is uiteindelijk ook de eigenaar van de woning. Toen dat eenmaal gelukt was – met de moderne zoekopdrachten is dat niet zo moeilijk – heeft hij me haarfijn uitgelegd hoe de vork in de steel zat. De financiën worden voor het grootste deel beheerd door zijn zoon, dus energierekeningen en dergelijke hoeft hij zelf niet te regelen. Voor boodschappen en zo heeft hij zelf huishoudgeld. Er zijn ook beslist geen geldzorgen dus als er bepaalde zaken gerepareerd of vervangen moeten worden, dan kan dat gewoon.

Dan vertelt zijn zoon me ook nog dat zijn vader helemaal niks wil, er mogen absoluut geen moderne middelen geplaatst worden.

Graag zou hij willen dat zijn vader bij hem in de buurt komt wonen maar ook daar wil hij niks van weten. Ook met onderhoud plegen mag hij zich absoluut niet bemoeien, zijn vader wil dat allemaal zelf doen. Al met al een vervelende situatie waarin hij zichzelf wat machteloos voelt. Het is ook de rede dat hij maar zo weinig mogelijk op visite komt, het geeft alleen maar weer extra problemen.

Als we het besprek beëindigen geef ik nog wel even aan dat ik hem op de hoogte zal houden als er zich bijzondere situaties voordoen. We spreken in ieder geval af dat we via de mail contact houden en als er kosten worden gemaakt dan kan ik die bij hem declareren. Laat ook niet te veel merken dat wij contact hebben met elkaar hoor, dat geeft alleen maar weer extra spanning.

Ik denk bij mezelf, juist als je helemaal aan de andere kant van het land woont zou het toch mooi zijn als je via een camera of andere middelen op een makkelijke manier zo contact kan hebben met elkaar. Maar nee, niks van dit al, in Herman zijn huis komen geen moderne middelen en ook al die bemoeizucht wordt zeker niet op prijs gesteld.

De trekschakelaar

Er hangt trouwens ook geen touwtje aan

De volgende dag – ik heb inmiddels een trekschakelaar bij de bouwmarkt gehaald – ga ik weer bij Herman op bezoek om de schakelaar te monteren. Na een paar keer bellen wordt er nog steeds niet opengedaan terwijl ik weet dat hij thuis is.

Lekker leuk voor de mensen die aanbellen – je zal maar een pakketje komen brengen.

Maar wat ik wel goed kan horen is de radio, die staat wel heel erg hard te galmen. Na lang wachten besluit ik dan maar om me te melden via de achterzijde van de woning. Ik begeef me nu dus richting achterzijde, spring over een klein betonnen hekje, even bukken voor een paar takken en loop zo gelijk door naar het achter- raamkozijn. Als ik door het raam naar binnen kijk zie ik dat hij aan de tafel bezig is met een zwartachtig ding, mogelijk een transformator of iets dergelijks. Ook kan ik nu nog beter horen hoe vreselijk hard de radio aan staat. Nadat ik een paar keer bij verschillende ramen zwaaibewegingen heb gemaakt, is er dan toch ineens een oogcontact. Hij schrikt op en wijst naar de tuindeur, hierdoor kan ik dus ook blijkbaar naar binnen.

‘Ja u hoort de bel niet he?’ was mijn eerste opmerking toen ik binnenkwam.

‘Ja de bel is niet hard genoeg, ik ben al op zoek naar een transformator om een extra bel te bevestigen.’

‘U kunt misschien beter een goed gehoorapparaat aanschaffen,’ zeg ik mompelend, maar dat hoort hij natuurlijk toch niet.

Maar dan zeg ik met een harde stem: ‘Je hebt tegenwoordig deurbellen die geven geluid en daarbij ook nog lichtflitsen als er wordt gebeld.’

Herman reageert niet en kijkt gewoon de andere kant op.

‘En wat ook nog positief is, het werkt op afstand dus je hoeft ook geen draden te trekken of te boren. Dus als er iemand aan de voordeur belt, hoor je een belgeluid en gaat er ook nog een lamp flitsen.’

Zoveel zinnen achter elkaar schreeuwen, ik wist niet dat dat zo vermoeiend kon zijn. Maar Herman doet net of ie het niet begrijpt, kijkt me een beetje schaapachtig aan en gaat er verder ook niet op in.

‘Heeft u wel goed begrepen waar ik het net over had,’ zeg ik nogmaals luid en duidelijk.

‘Nou ik heb het zeker heel goed begrepen maar ik wil het er nu gewoon niet over hebben.’

‘Dan nu even wat anders,’ zeg ik, ‘hier heb ik een nieuwe trekschakelaar, dus die zal ik gelijk even monteren.’

Terwijl hij zich met zijn rollator achter mij aan strompelt, loop ik alvast vooruit richting de badkamer. Als we bij de badkamer zijn aankomen zie ik dat de trap er gelukkig nog staat.

Als het snoer van de looplamp is uitgerold vraag ik aan hem: ‘Als u nou even met die looplamp bijlicht dan gaat het helemaal goed komen’ en ik geef hem gelijk de looplamp in zijn hand.

Als hij me de schakelaar ziet beetpakken zegt hij: ‘Is dat niet gevaarlijk met die stroom erop?’

‘Daarvoor heb ik nu juist die rubberen handschoenen aan, maar met stroom moet je toch altijd extra voorzichtig zijn. Gelukkig heb ik dit werkje veel vaker gedaan dus gaat het helemaal goed komen.

Zo, ziet u het is al gelukt, nu alleen het touwtje nog even bevestigen en klaar is Kees.’

‘Ik heb hier nog het oude touwtje,’ zegt ie tegen me, ‘die is nog prima om te gebruiken.’

‘Nou dat hoeft niet hoor,’ zeg ik tegen Herman, ‘ik heb er juist gelijk een nieuw touwtje bij gekocht.’

‘Ja maar dat…(!) is niet de bedoeling, dit touwtje is nog best te gebruiken.’

Ik denk bij mezelf: nu komt het erop aan, ga ik het nieuwe touwtje monteren of ga ik het oude touwtje weer gebruiken. We hebben het hier over een klein geldbedrag, dus ik ga vol in de aanval.

‘Nou meneertje Herman,’ zeg ik heel luid, ‘of ik gebruik het nieuwe touwtje of ik sloop de hele boel weer en dan gaat u hier maar weer met uw loop-lampie een liggie maken!’

Kijk dat maakt indruk, hij staat nu doodstil en zegt verder helemaal niets meer. Zonder verdere bijgeluiden bevestig ik dus gewoon het nieuwe touwtje aan de schakelaar.

‘Zo ga nu maar even proeftrekken aan het touwtje,’ zeg ik, ‘dan kunt u zien of het allemaal goed werkt?’

Als hij een paar keer het licht aan en uit doet zegt hij: ‘Nou dat heb je mooi opgelost, heel goed zo.’

Ja rammel maar lekker verder, denk ik bij mezelf.

Als we door de gang weer richting de huiskamer lopen komen we ook weer langs de opgestapelde dozen.

‘Kijk,’ zegt ie, ‘in deze doos zit een buitenboordmotor, die gebruik ik voor mijn zeilboot als er geen wind staat.’

‘U bedoelt die boot die hier aan de zijkant in de tuin staat bij de muur?’

‘Ja die bedoel ik, het is een prima zeilboot.’

‘Dus u bent weer van plan om te gaan zeilen,’ zeg ik enigszins cynisch.

‘Ach man, met dit bootje heb ik in Noorwegen allerlei meren bevaren, je moest eens weten.’

‘Maar bent u dan van plan om weer te gaan zeilen?’ zeg ik nogmaals.

‘Nou dat weet ik nog niet, maar zeg nooit, nooit.’

‘U kunt die buitenboordmotor ook in de garage opbergen, dan krijgt u hier tegelijk wat meer loopruimte?’

‘Laten we nu maar naar de kamer lopen, die spullen staan hier prima in de gang.’

Dus lopen we verder richting de huiskamertafel maar onderweg maak ik toch een opmerking over die grote luidsprekerboxen.

‘Wist u dat je tegenwoordig luidsprekers hebt die tien keer zo klein zijn maar evengoed een prachtig geluid geven? In dat soort luidsprekerboxen zitten namelijk digitale componenten die ervoor zorgen dat alles op elkaar kan worden afgestemd.’

Gelijk gaat hij nu vol op het orgel: ‘Ik heb helemaal niets met digitaal, deze boxen kan je niet overtreffen, die zijn speciaal gemaakt en er is helemaal niks digitaals aan.’

‘Dat kan allemaal wel zo zijn maar ik zeg het alleen maar omdat je er weer ruimte mee kan winnen, het staat hier nu zo vol.’

‘Ach man je ben niet wijs het staat hier helemaal niet vol.’

‘Nou misschien heeft u ook wel gelijk, sommigen zeggen ook dat Nederland vol is en anderen zeggen dan weer dat het echt nog wel meevalt.’

Tekenbord of Autocad

Ik heb zelfs nog hoofdrekenen geleerd

Als we allebei weer aan de tafel zitten dienen ook de gesprekken zich vanzelf aan.

‘Wat mij opvalt is dat u niet geïnteresseerd bent in de veranderingen die er constant om ons heen plaats vinden.’

‘Ik zou nu echt niet weten waar je het over hebt?’

‘Nou kijk bijvoorbeeld naar de wasmachine, dat is toch tegenwoordig een apparaat dat voorzien is van de modernste technologie. U gaat toch ook niet meer met een wasbord en een schrobber de was doen?’

Dan begint Herman hard te lachen en zegt: ‘Dat zijn dingen die je dagelijks nodig hebt, daar groei je vanzelf mee op.’

‘Maar bij u in het bedrijf werd er toch ook constant gekeken of de producten die gemaakt werden konden worden verbeterd?’

‘Dat hoorden gewoon bij de bedrijfsvoering, je moest je concurrenten altijd een stap op voor proberen te blijven.’

‘Dus toen u nog zelf werkzaam was hielt u zich nog wel bezig met onderzoek naar de nieuwste snufjes, maar nu u met pensioen bent hoeft dat dus niet meer?’

‘Inderdaad, sinds ik met pensioen ben vind ik het allemaal wel prima zo.’

‘Ik had u toch wel wat inventiever ingeschat, nieuwsgierig naar de nieuwste dingen. Als je kijkt naar het betalingsverkeer of de ontwikkeling van de elektrische auto, dan is dat toch iets waar we allemaal steeds meer gebruik van gaan maken.’

‘Voor jou is dat misschien vooruitgang, voor mij heeft het totaal geen betekenis.’

‘Maar omdat u hier helemaal alleen woont, vind u dan niet dat u in huis enigszins kwetsbaar bent?’

‘Wat bedoel je daar nou weer mee, dat ik hier in mijn woning kwetsbaar ben?’

‘Stel u heeft plotseling hulp nodig, hoe zou u die hulp dan willen oproepen?’

‘Ik heb helemaal geen hulp nodig, ik ben zelfstandig genoeg.’

‘Maar als u op de grond valt dan is er geen lieven moedertje die u komt helpen!’

‘Je zit weer gewoon door te zwetsen, ik heb helemaal geen hulp nodig, begrijp dat dan eens.’

Ik geef het nog niet helemaal op en zeg dan: ‘Maar stel dat u bijvoorbeeld internet zou laten installeren in uw woning, dan biedt dat gelijk ook weer andere mogelijkheden. Het communiceren met familie of bepaalde instanties gaat dan super eenvoudig.’

‘Wat zeur je nou over internet, het zegt me niets en volgens mij is het allemaal digitale troep en daar moet ik niets van hebben.’

‘Maar uw zoon of kleinkinderen zouden op die manier wel heel makkelijk met u kunnen communiceren en…, met whatsapp kunt u er ook nog beeld bij krijgen.’

‘Moet je hem horen, wat-sap, of hoe je dat ook noemt, man wat haal je er weer rare woorden bij.’

‘U kunt er ook een boodschap mee inspreken of een filmpje doorsturen, mogelijkheden genoeg. En wat ik er nog vergeet bij te zeggen, op deze manier telefoneren is bijna gratis.’

‘Gratis, dat kan helemaal niet, niks is gratis?’

‘Natuurlijk zit er ook een verdienmodel achter, maar u moest eens weten wat u ervoor terug krijgt. U drukt op een knop en u krijgt de kleinkinderen te zien of andere familieleden, dat moet u toch aanspreken. Ook kunt u als dat nodig blijkt, op een eenvoudige manier hulp inschakelen.’

Zijn lichaamstaal zegt mij genoeg, het interesseert hem totaal niet en hij doet net of ie me niet hoort, dus besluit ik maar om dit onderwerp af te sluiten.

‘U blijft dus liever in je jaren vijftig bubbel, lekker makkelijk, hoeft u verder ook niets te leren?’

‘Ik red me zelf heel goed, maak jij je daar maar echt geen zorgen over.’

Ik begin een ander onderwerp en zeg: ‘Bij de afdeling waar ik ook werkzaam was hadden ze iemand ingehuurd om de technische gegevens te beschrijven van bepaalde projecten. Die persoon was technisch heel goed onderlegd, misschien was het ook wel zo’n “Hoge Heer” waar u het toen over had, bij dat boomsnoeien, weet u nog wel?’

‘Hoge heren, dat zijn mensen waar je tegenop kijkt,’ zegt Herman gelijktijdig.

‘Dus “Lage Heren” zijn mensen waar je op neerkijkt,’ zeg ik er gelijk achteraan.

‘Ik begrijp hieruit dat je er weer niks van snapt,’ zegt Herman heel beslist.

‘Maar het was dus wel zo, meneer Herman, dat deze “Hoge Heer” alles nog met een potloodje en een notitieblok deed, het werken met computers, dat was hem totaal vreemd.’

Opstandig veert Herman op en zegt: ‘Wat is daarop tegen als iemand de cijfers met een potlood invult, als het maar de juiste cijfers zijn, daar gaat het om.’

‘Deze meneer vulde dus de kast met allemaal ordners waarin al die onderwerpen uitvoerig werden beschreven. Kilometers papier schreef hij vol met relevante en irrelevante gegevens. Als je dus bepaalde gegevens nodig had, dan moest je eerst zo’n hele ordner doorspitten. De gegevens die je nodig had zaten dan ook vaak nog verborgen tussen tekst met een emotionele lading.’

‘Wij hadden vroeger ook kasten vol staan met ordners en daar kon je gewoon de juiste gegevens in vinden, dat was helemaal niet zo moeilijk hoor,’ zegt Herman wat opstandig.

‘Maar de technische gegevens die ik zelf verzamelde, die verwerkte ik in een computer.

Met een zoekopdracht kon je dan binnen een enkele seconde de juiste gegevens vinden. Het doorspitten van allerlei ordners was in deze situatie dan niet meer nodig.’

‘Is dat nou zo erg dat je niet met computers kan werken?’ zegt Herman heel venijnig.

‘Ja hallo meneer Herman, ik heb vroeger ook technische tekeningen gemaakt op een tekenbord, maar tegenwoordig gaat dat toch echt met de computer. Als je tegenwoordig geen technische tekeningen kan maken met bijvoorbeeld een programma als autocad, dan prijs je jezelf toch echt uit de markt.’

Dan veert Herman ineens op en zegt: ‘Je gebruikt nu weer van die dure woorden die mij totaal niets zeggen, autocad en met een zoekopdracht iets opzoeken. Op de tekenkamer, waar ik het hoofd van was, hadden wij een aantal tekenborden staan, dus ik weet echt wel wat je bedoelt hoor?’

‘Maar dacht u dat er tegenwoordige nog tekentafels in een tekenkamer staan?’ zeg ik heel verbaasd.

‘Maar hoe wou je anders dan die tekeningen tot stand krijgen meneertje?’

Ja inderdaad, dat is ook wel weer zo(?), denk ik bij mezelf.

‘Zoals ik al zei, die “Hoge meneer” deed alles nog met een potloodje en een schrijfblok.’

‘Daar is toch niks mis mee, ik heb zelfs nog hoofdrekenen geleerd en verder gebruikte ik dan ook vaak nog een potloodje?’

‘Nou onze melkboer, die toen nog aan huis kwam, schreef ook alles op met een potloodje. Dus ik kan me er wel iets bij voorstellen, u als hoofd van de afdeling met een schrijfblok en een potloodje. Maar toen de organisatie ging verhuizen naar een ander gebouw zijn die kasten met al die ordners achtergebleven. In de jaren daarna heeft er nooit meer iemand naar gevraagd en volgens mij zegt dat dan toch wel genoeg over hoe belangrijk men de inhoud van die ordners vond.’

Nu wordt Herman een beetje vinnig en zegt: ‘Maar wat wil je nou eigenlijk zeggen met al die moderne woorden?’

Dit gesprek gaat helemaal de verkeerde kant op, dus besluit ik maar om het over een andere boeg te gooien en opnieuw te beginnen.

‘Meneer Herman, ik zal u proberen uit te leggen welke impact deze digitale vernieuwing allemaal heeft teweeggebracht.’

Dan begint hij weer hard te lachen en zegt: ‘Laat me niet lachen, digitale vernieuwing en impact teweeggebracht, je bent zeker in de war met chaos gebracht?’

‘Meneer Herman, digitalisering is net als gereedschap, je moet er mee leren omgaan, een soort ambachtsschool voor modern gereedschap. Problemen kun je dan oplossen vanuit je computerscherm.’

Herman kijkt nu heel verwonderd en zegt: ‘Wat wil je hier nu eigenlijk allemaal mee zeggen?’

‘Ja, als u ervoor open staat zou ik het allemaal kunnen uitleggen, maar volgens mij heeft u daar helemaal geen behoefte aan?’

‘Je denkt toch zeker niet dat ik achterlijk ben he, ik ben wel de directeur geweest van een groot bedrijf hoor?’

‘Maar dat kunt u mij toch niet kwalijk nemen, dan had u maar een vak moeten leren,’ zeg ik heel overtuigend met een lach.

Toen de eerste stoomboten hun intrede deden, geloofde men ook niet dat die de zeilboot zou gaan verdringen. Ik zie u dus zo’n beetje als de kapitein van zo’n grote driemaster en dat ik u dan telkens maar probeer over halen om met een stoomboot te gaan varen.’

‘Ja die vergelijkingstheorie van jou kan soms naar alle kanten wegvaren.’

‘Meneer Herman, nu even een zijsprongetje. Vanwege een totale reorganisatie werd er bij onze organisatie een manager aangesteld die dat moest gaan regelen, zeg maar een veranderingsmanager.

We hebben het dus wel over een grootindustrieel centrum met verschillende productieafdelingen.

Meestal komt zo’n manager via een uitzendbureau en van dat bureau ben je dan afhankelijk wat je binnenkrijgt in je organisatie. Dan komt zo’n manager binnen en gaat dan op zijn manier aan de slag. Weet u trouwens wat die veranderingsmanager zijn vorige baan was?’

‘Ik zou het niet weten, zeg het maar?’

‘Hij was de directeur geweest van een chocoladefabriek.’

‘Nou als hij directeur is geweest, dan heeft de organisatie een goede keus gedaan lijkt mij?’

‘Maar hoe kan het dan dat ik het daar niet mee eens ben?’ zeg ik er gelijk achteraan.

‘Dat weet ik niet, misschien komt het wel omdat je zelf nooit directeur bent geweest?’

‘Toen ik met die man in gesprek kwam vroeg ik hem of hij een beetje handig was met automatisering en moderne software. Nou computers, daar moest hij net als u, niets van hebben, dat vond hij allemaal maar overbodig.’

‘Zie je wel dat ik gelijk heb, en die man is uiteindelijk ook directeur geweest.’

‘Maar u denkt toch zeker niet dat ik alleen maar wilde weten of hij met moderne middelen kon omgaan? Ik beoordeel zo iemand dan ook gelijk op zijn wijze van communiceren en of hij op een normale manier iemand te woord kan staan. Nou bij mij scoorde hij op al die drie punten een onvoldoende. Ik kan natuurlijk ongelijk hebben, maar bij die chocoladefabriek waren ze waarschijnlijk ook blij dat ze van hem af waren. Maar goed, wat ik zelf ook wel kon voorspellen, hij stond na vier weken alweer op straat met zijn potloodje en schrijfblok.’

Er valt nu een doodse stilte, Herman zegt nu even niets meer.

‘De organisatie kon dus weer opnieuw beginnen en dat uitzendbureau stuurde dus weer een nieuwe gegadigde. Deze man, ja het schijnt toevallig altijd een man te moeten zijn, die hadden ze blijkbaar ook over bij een groot bedrijf in IJmuiden.

Ook bij die manager probeerde ik aan de weet te komen hoe modern hij in de wereld stond, maar zijn lichaamstaal en woordgebruik deden mij al het ergste vermoeden.

Hij was daar totaal niet in geïnteresseerd en probeerde ook het gesprek zo snel mogelijk af te kappen. Dus op alle drie de punten scoorde ook hij in mijn optiek een ruime onvoldoende.’

‘Zo’n man komt natuurlijk net binnen en als jij hem dan gaat overvragen dan blokkeert hij natuurlijk gelijk,’ zegt Herman een beetje kribbig.

‘Wel ja, gaat u hem ook nog maar even verdedigen. Maar ja, wat verwacht je ook, zijn salaris was ook maar vijfendertigduizend gulden in de maand dus waar hebben we het eigenlijk over. Het is toch logisch dat ik als hoofd van een productieafdeling, met vijfentwintig medewerkers en een bruto omzet van tien miljoen gulden, toch op een normale manier moet kunnen communiceren met een ingehuurde veranderingsmanager?’

‘Misschien had die manager wel orders vanuit de organisatie en moest hij zich aan bepaalde regels houden.’

‘Ja dat er een verborgen agenda aanwezig was, daar kom je later pas achter. Maar voor mij was deze veranderingsmanager gewoon een fossiel die ze beter bij een dinosaurus museum hadden kunnen plaatsen. Het publiek daar had dan een extra attractie en de organisatie had zich een hoop geld kunnen besparen. Maar goed, dit circus duurde gelukkig ook niet lang want na zes weken stond ook hij weer buiten de deur.’

‘Volgens mij wind je je er nog steeds over op?’ zegt Herman opmerkzaam.

‘Ach het is net als met een orkest, die kunnen ook heel veel geluid maken. Als dat geluid nou als muziek in de oren klinkt dan kan ik dat hebben, maar zo gauw als het op lawaai begint te lijken ben ik er gewoon klaar mee en heb ik er geen cent meer voor over.

Voor een organisatie is het is dus de kunst om geen lawaaimakers binnen te halen, maar zo gemakkelijk gaat dat niet.’

Dan buigt Herman zich sterk naar voren en zegt: ‘Dat digitale zit wel hoog bij jou he?’

‘Meneer Herman, het is de nieuwe wereld, dus leer er mee omgaan en probeer je voordeel er mee te halen nu het nog kan.’

‘Wat bedoel je met, nu het nog kan,’ zegt Herman verbaasd.

‘Nou ik kan goed met u praten, ik bedoel, u bent niet dement?’

‘Nee ik ben zeker niet dement, ik heb ze allemaal nog goed op een rijtje en dat wil ik voorlopig graag zo houden.’

‘Dus als u hier heel lang zelfstandig wilt blijven wonen adviseer ik u om te investeren in middelen die ervoor kunnen zorgen dat u hier op een veilige manier kan blijven functioneren.

En dan nog wat, u bevindt zich hier wel in een luxe positie, buiten dat u genoeg geld hebt, heeft u ook mij als hulpie in de buurt.’

‘Ja dat zal wel weer, je kan het allemaal wel lekker vertellen.’

Slaapkamer stopcontact

Jongens radio

De telefoon gaat en als ik contact maak hoor in de verte wat gestommel geluiden. Uit zeer onduidelijk gemompel kan ik opmaken: “Met Herman, heb je straks even tijd voor me”?

Omdat een goed gesprek door de telefoon niet gaat lukken zeg ik tegen hem: “Ik kom er wel aan, loop alvast maar naar de deur” – dan hoef ik ook niet zolang bij de voordeur te wachten, bedenk ik nu gelijk. En ja hoor, als ik aankom zie ik dat Herman al staat te wachten in de deuropening.

‘Wat heeft u nou weer aan de hand?’ vraag ik gelijk.

‘Nou loop maar mee naar de slaapkamer, dan kan je het zelf aanschouwen.’

Als ik in de slaapkamer aankom zie ik een behoorlijke diepe kras op de muur, maar wat mij ook gelijk opvalt, ook één van de stopcontacten is helemaal weggevaagd.

Hij wijst naar het hoofdeind van zijn bed en zegt: ‘Ja ik wilde die plaat ertussenuit vandaan halen, maar ineens werd hij toch wel wat zwaar en toen kon ik hem niet meer houden en viel hij.’ Ik kijk naar het hoofdeind van het bed dat een stukje van de muur afstaat. Daartussenin staat nog een behoorlijke grote dikke houten plaat, dus vraag ik ook aan hem waarom die houten plaat daar staat geparkeerd.

Dan zegt Herman: ‘Als je een beetje verstand van hout hebt dan zou je kunnen weten dat deze houtplaat heel veel waard is want het betreft een bijzondere zeldzame houtsoort.’

‘Vandaar al die platen hout in uw slaapkamer, u bent dus een houtdeskundige?’

‘Inderdaad heb ik verstand van waardevol hout en daarom staan ze ook in mijn slaapkamer.’

‘Maar waarom zou ik verstand van hout moeten hebben, en is dat dan gelijk een voorwaarde om een gigantische plaat hout in een slaapkamer te bewaren?’

‘Nou ik hoor het al, van houtsoorten heb je dus geen verstand.’

‘Maar ik ben hier natuurlijk niet om een wedstrijdje “verstandig verstand” te houden, voor mij is luciferhout gewoon brandhout. Maar welke plaat hout is er nu eigenlijk gevallen?’

‘Nou dat is die plaat die daar verderop in de gang staat.’

‘U bedoelt dus die grote formicaplaat die we onderweg in de gang tegen kwamen,’ zeg ik verschrikt.

‘Ja die bedoel ik. Toen ik probeerde die plaat tussen het bed en die muur uit te krijgen door hem te kantelen, konden mijn vingers hem niet meer houden en in zijn val heeft hij het stopcontact meegenomen. Toen ik het later nog eens probeerde is het me wel gelukt en heb ik de plaat alsnog naar de gang gesleept.’

‘Maar u gaat toch niet alleen aan zo’n zware plaat formica lopen te sjorren, dan vraagt u toch om moeilijkheden, zo’n plaat is loodzwaar?’

‘Ja dat klopt, het is oerdegelijk materiaal, supersterk, slijtvast maar ook erg zwaar. Wist je trouwens dat ik in de garage nog meer van die platen heb staan?’

‘Dus u gaat hier ook nog een soort van bouwmarkt opstarten?’ zeg ik verwonderd.

‘Het is schitterend duurzaam materiaal, dat ga je niet zomaar weggooien.’

‘Inderdaad, daar heeft u dan toch ook wel weer gelijk in, u loopt pas tegen de honderd, dus dan is een handeltje in hout beginnen lang zo gek nog niet.’

‘Zit je me nou in de maling te nemen en moet ik het dan ook nog serieus nemen?’

‘Natuurlijk zwets ik ook maar wat. Maar ja, als er zoveel vraagtekens in mijn hoofd komen, dan moet ik in mijn bovenkamer de boel weer een beetje op orde zien te krijgen. Dus ik zal straks even op mijn reset knop drukken en dan beginnen we gewoon weer helemaal overnieuw.’

‘Ik doe maar net of ik je niet gehoord heb, want die wartaal van jou zegt mij toch helemaal niets.’

‘Wat moet er trouwens met die houten plaat gebeuren die nog tussen uw bed en de muur staat?’

‘Die houten plaat die achter het bed staat, die blijft daar gewoon staan’, zegt Herman met veel overtuigingskracht.

‘Nou lekker is dat allemaal, maar wat moet u in godsnaam met allemaal zulke grote platen hout in uw slaapkamer en dan ook nog in de garage en in de gang?’

Nu krijg ik een onsamenhangend verhaal over vroeger en weet ik wat nog meer. Dit antwoord had ik natuurlijk wel kunnen verwachten, deze vraag had ik dus beter niet kunnen stellen.

Deze man heeft een verzamelwoede van hier tot Tokio en het gevolg daarvan is dat de hele woning overal vol staat met van alles en nog wat. Natuurlijk is de familie hier niet blij mee, maar daar heeft hij totaal geen boodschap aan en uiteindelijk is hij als huurder van de woning ook de baas van de woning. Juist gezien zijn fysieke gesteldheid verbaas ik me er wel over dat hij dit soort dingen nog aan de hand haalt.

Nu neemt hij stelling en zegt: ‘Wist je dat deze platen goud waard zijn, daar hebben we bij ons in het bedrijf wel duizenden tafels van gemaakt.’

‘Nou dat klinkt dan allemaal heel fantastisch, dus daarom gaat u er uw woning maar mee vol stoppen en dan de hele dag maar tegen uzelf roepen: ‘Oh, oh, oh…, wat zijn die platen toch veel waard.’

Herman zegt nog niets en blijft gewoon stoïcijns naar het plafond staren. ‘Maar stel, dat u door dit hele gedoe met een hernia of weet ik wat in het ziekenhuis beland, wat voor waarde denk u dat deze platen dan nog hebben? Als u nou fysiek nog supergezond was had ik het een beetje kunnen begrijpen maar de situatie is hier gewoon totaal anders, u kunt amper nog fatsoenlijk lopen.’

‘Je draaft ook weer door en dat bewijst gelijk dat je er totaal niets van begrijpt.’

‘Goed, dan nog één vraag en laten we er dan maar over ophouden. Die platen, zoals er ééntje in de gang staat, die staan dus ook nog in uw garage?’

‘Ja zeker, een hele stapel en er staat ook nog een vlak-diktebank en een draaibank, de garage staat echt helemaal vol.’

‘Maar u bent nu zevenennegentig en lichamelijk heeft u toch een aantal gebreken, waaronder ook slechte ogen, dan is een houtbewerkingsmachine bedienen, volgens mij, toch vragen om moeilijkheden?’

‘En dat zal jij dan allemaal wel even bepalen wat ik wel en niet kan?’