1ste druk 2022
Copyright © P.J.C. van de Laar, september 2022
Auteursrechten op tekst en illustraties voorbehouden

Omslagontwerp: P.J.C. van de Laar
Illustraties en uitvoering:
Gérard Koot en Lowie Jacobs

Foto’s: privé archief familie Van de Laar

Auteur: P.J.C. van de Laar
Uitgever: Peet Diabeet

Redactie, PR en onderzoek: Thelma Hetty van de Laar
Onderzoek, redactie en Juridisch advies: F.P.M.L. Warmenhoven

ISBN: 978-90-9036-470-4 (paperback)
ISBN 978-94-6443-706-5 (E-book)
NUR: 402, 450, 860

Trefwoorden:
Een waargebeurd verhaal – Michelinster – Chef-kok – Horeca – Gezondheid/lifestyle – Diabetes type 2

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij mechanisch, door fotokopieën, opnamen, geluidsband, elektronisch, opname of op welke andere wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.
De uitgever heeft ernaar gestreefd alle rechten van derden te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Voor meer informatie en bronvermelding van dit boek:
www.letthemeatsugar.com
info@letthemeatsugar.com

Voor mijn maatje en vrouw,
Vera

Het boek bevat het levensverhaal van Michelin ster Chef-kok Peter van de Laar, zijn leven en werken in Michelin sterrenrestaurants, de horeca en hoe hij de ziekte van diabetes type 2 doorstaat, leven in balans zonder medicijnen. Met een missie voor diabetici, een steeds groter wordende groep in Nederland, met de gezonde supermarkt van de toekomst voor ogen.

Het gerenommeerde 5 sterren Grand Hotel Huis ter Duin te Noordwijk heeft belangloos podium gegeven, om dit boek te lanceren.

Dankwoord

In de eerste plaats gaat mijn dank uit naar mijn vrouw Vera, die altijd naast mij en achter mij staat in ons huwelijk en bij de verschillende horecabedrijven die wij samen hadden.

Vera gaf mij de ruimte om te experimenteren met het brouwen van een Health & Fit drankje en te kunnen werken aan dit boek.

Ook was zij een goed klankbord bij het schrijven van dit boek.

Daarnaast gaat mijn dank uit naar mijn dochter Hetty, met wie ik samen jarenlang voorbereidend onderzoek deed, die met mij meedacht en meewerkte aan de vele projecten. Met haar heb ik onder andere lezingen over mijn ziekte diabetes type 2 gehouden en verschillende presentaties van het Health & Fit drankje verzorgd. Voorts heeft ze mede de opmaak van dit boekwerk geredigeerd en neemt zij de public relations, sales & marketing van dit boek voor haar rekening.

Vera en Hetty, twee vrouwen die onmisbaar zijn in mijn leven.

Oud gemeente Valkenburg gelegen in Zuid-Holland, die ons meer dan 26 jaar de ruimte gaf en het vertrouwen schonk als ondernemers van Sport en Evenementencentrum De Terp, zijn Vera en ik zeer dankbaar! Dat waren de mooiste jaren van mijn ondernemend werkzame leven.

Voorts dank ik Fred Warmenhoven, een muzikant in hart en nieren, maar bovenal een onderzoeker en schrijver. Vaardigheden die hij zich door jarenlange ervaring als juridisch medewerker bij de rechtspraak en het Openbaar Ministerie eigen heeft gemaakt en die deze kwaliteiten ten volle heeft aangewend bij het schrijven van dit boek.

Ook wil ik mijn huisarts Ilse Steenvoorden bedanken voor haar adequate begeleiding van mij als diabetespatiënt en haar kennis die ze met mij heeft gedeeld tijdens onze vele gespreken over dit onderwerp.

In de fase waarin het boekwerk uiteindelijk meer vorm kreeg en ik met deze en gene sprak over het schrijven van dit boek, bood mijn goede vriend Gérard Koot enthousiast zijn medewerking aan, om het ontwerp van de omslag van dit boek uit te werken. Dit bleef hij ondanks de vele wijzigingen mijnerzijds moeiteloos doen.

Niet onvermeld mag blijven: Lowie Jacobs, een oud-collega Chef-kok. Een man met vele talenten, op het terrein van muziek, tekenen, schilderen en uiteraard op het veelzijdige gebied van gastronomie. Hij gaf het ontwerp van de omslag kleur.

Lowie beschikte ook nog over ‘werkboekjes leerling-kok’ uit de periode 1967 en 1969 van de restaurants de Rotisserie Oudt Leyden en Auberge de Kieviet, alsmede de menukaarten. Geen moeite was hem te veel, om die authentieke documenten op mijn bureau te doen belanden.

Voorts dank ik Ank Engel, schrijfster en geschiedkundige afgestudeerd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, die het manuscript heeft gelezen en mij een goede feedback gaf, met vele bruikbare aanwijzingen.

Ook zijn we veel dank verschuldigd aan het familiebedrijf Grand Hotel Huis ter Duin te Noordwijk. Bij het verkenningsgesprek met de algemeen directeur, de heer Stokkermans, schoonzoon van het Noorlander familiebedrijf, van het 5 sterren Grand Hotel Huis ter Duin, werd ons spontaan het aanbod gedaan het boek in dit Grand Hotel te lanceren.

Tevens gaat mijn dank uit naar de positieve reactie van Foodwatch op het gebruik van de door mij aangepaste tekst uitgesproken door Ilse Griek, in 2017 directeur van Foodwatch. Foodwatch Nederland gaf bij monde van Elif Stepman aan, het een eer te vinden dat Foodwatch in dit boek mag verschijnen.

Ten slotte dank ik Annemargreet Zijlman, hoofdredacteur van het verzekerdenmagazine GeZZond, dat aan de verzekerden van Zorg en Zekerheid wordt toegezonden. Zij berichtte mij het manuscript van dit boek een mooi verhaal te vinden met een missie. En passant nodigde zij mij uit, om mijn verhaal te doen in het augustusnummer 2022 van het magazine in de rubriek ‘Mijn Vitaal’.

Dit boek draag ik op aan mijn moeder

Mijn moeder was een hele zorgzame vrouw die alleen leefde voor haar kinderen en haar man, terwijl ze haar hele leven is achtervolgd door pech en tegenslag. Het overlijden van haar baby dochtertje door kolendampvergiftiging maakte dat ze haar hele leven getraumatiseerd was.

Omdat ze een vernauwde slokdarm had, die erg veel pijn deed bij het eten van vast voedsel, luidde het voorschrift van een specialist, dat zij voortaan alleen nog gepureerde voeding mocht eten.

Ze heeft 15 jaar lang alleen maar op gepureerde voeding geleefd. Nadat die specialist was overleden en ze bij de nieuw aangestelde specialist voor controle kwam, bleek dat destijds een verkeerde diagnose was gesteld. De nieuwe specialist constateerde dat vloeibare voeding totaal niet nodig was en adviseerde moeder weer vast voedsel te gaan eten. Na dat advies heeft ze nog 3 jaar van normaal vast voedsel kunnen genieten.

Ze was van de generatie van vóór de Tweede Wereldoorlog, die ontzag had voor- en een beetje te veel vertrouwen in ambtsdragers zoals medici. 15 Jaar lang onnodig niet van lekker eten hebben kunnen genieten. Het is werkelijk onvoorstelbaar hoe ze dat zonder te klagen heeft doorstaan.

Na een simpele en zeer geslaagde knie operatie, is moeder overleden in een ziekenhuis te Leiden. Ze was met krukken door de gangen van het ziekenhuis aan het wandelen gegaan.

Tijdens die wandeling kreeg ze een hartaanval en viel ze languit op de vloer. Wonderbaarlijk genoeg heeft niemand dat zien gebeuren.

Daar lag ze en het duurde veel te lang voordat het ziekenhuispersoneel in de gaten kreeg, dat er een patiënt in de gang op de vloer lag. De reanimatie was gelukt, maar inmiddels was ze hersendood.

In gezamenlijk overleg is moeder van de beademing gehaald.

Gewoon voor de zoveelste keer in haar leven pech, terwijl er juist een verbetering van haar woonomstandigheden in het verschiet lag.

Ze had namelijk kort voordat de knieoperatie plaatsvond van de gemeente Noordwijk bericht gekregen, dat ze een aanleunwoning had toegewezen gekregen. Daarnaast had ze de verrukkelijke wetenschap dat er in de nabije toekomst een nieuw leven, een kleinkind, op komst was. Net op het moment dat het geluk in haar leven haar leek toe te lachen, stierf ze plotseling!

Geluk was haar kennelijk niet gegund; beter een ons geluk dan…

Moeder heeft heel goed voor ons gezorgd en heeft al haar kinderen goed op weg geholpen in hun sociaal maatschappelijk bestaan.

Daarbij heeft zij zichzelf weggecijferd en heeft ze haar leven opgeofferd voor ons welzijn. Haar hele leven stond in het teken van dienstbaarheid, zoals zoveel moeders van haar generatie dat deden en zij bleef moedig tot het einde.

INHOUD
Een waargebeurd verhaal
& Voer voor Diabeten

Colofon

Dankwoord

Dit boek draag ik op aan mijn moeder

Proloog

HELP!

Het ouderlijk huis & gezinsleven

Jeugd & Pubertijd in Noordwijk

De 2de Michelinster Auberge de Kieviet

De 1ste Michelinster Rotiserie Île de France & het Oostenrijks en Zuid-Afrikaans Avontuur

Sport & Evenementencentrum De Terp Valkenburg, Zuid-Holland

De fusie met de gemeente Katwijk

De roofoverval in Noordwijk 2010

Medeleven woongemeente Noordwijk & de gemeente Katwijk als verhuurder & zakelijk partner

Impact roofoverval en de rechtszaken op de Bedrijfsvoering van De Terp

Onzakelijk gedrag gemeente Katwijk

Peet Diabeet – Leven met diabetes & De gezonde supermarkt van de toekomst

De actuele stand van zaken in Diabetenland

Lezingen over suikerziekte anno 2018

D-DRINK voor diabeten en niet diabeten

Naschrift: Doel van de auteur

Bronnen

PROLOOG

Anno 2022

Een boek geschreven met als titel:

‘Beter een ons geluk dan een kg suiker’

Als u het boek heeft gelezen begrijpt u waarom ik voor deze titel heb gekozen.

Mijn naam is Peter van de Laar, geboren in juli 1951 te Noordwijk, Zuid-Holland, in de volkswijk Calorama.

Mijn schreden in de Horeca begonnen in 1967 in Noordwijk als een beginnend barkeeper, een vakantiebaantje. Na de Horeca Vakschool te Den Haag succesvol te hebben afgerond, volbracht ik aansluitend in de periode van 1969 tot 1970 mijn koks-leerlingen tijd in de Michelinster restaurants de Rotiserie Oudt Leyden en Auberge de Kieviet in Wassenaar.

Al werkende in gerenommeerde restaurants, heb ik mij opgewerkt tot Chef-kok. Michelinsterren worden altijd in het voorjaar uitgereikt. Dat maakte dat ik in 1975 op 23-jarige leeftijd de jongste Chef-kok van Nederland werd, die met zijn keuken een Michelinster had verdiend voor het restaurant Île de France te Amstelveen.

Vervolgens ging ik samen met mijn vrouw Vera in oktober 1981 voortvarend aan de slag met ons bedrijf Sport & Evenementencentrum De Terp te Valkenburg, Zuid-Holland. In 1988 werd onze dochter Hetty geboren. In 2003 werd bij mij diabetes type 2 geconstateerd, naar aanleiding waarvan ik met mijn jarenlang verworven kennis van kruiden een drankje maakte.

Dat drankje dat ik dagelijks drink, hielp mij zonder medicatie de suikerhuishouding weer op orde te krijgen.

In dit boek staan de gebeurtenissen opgetekend, die de bouwstenen zijn voor de vorming van mijn karakter, hoe ik in het leven sta en diabetes type 2 succesvol heb weten te bestrijden. Hoewel ik reeds lange tijd met het idee rondliep om een boek te schrijven, over hoe ik de strijd met diabetes aanging en overwon, gaven de reacties van toehoorders bij een zestal lezingen hierover, die ik samen met mijn dochter Hetty in 2018 heb verzorgd, pas de doorslag. De ruwe versie schreef ik in de zomer van 2019 in Oostenrijk aan de Pillersee.

Toen ik werd geboren in 1951 had ik een broer die 2 jaar ouder was en als eerstvolgende na mij kwam mijn zusje Charlotte in mei 1954 op de wereld.

In het voorjaar van 1955 was ik 4 jaar, de leeftijd dat je je met vlágen de eerste gebeurtenissen in je prille leven kan herinneren.

Een zo’n heel vroege herinnering die mij nog helder voor de geest staat is, dat ik wakker werd in een bedje en onder de zwarte poep zat. Aan mijn bed stond een vrouw in een donker gewaad.

Zij heeft mij uit dat bedje getild en verschoond. De vrouw was een non en wat ik toen nog niet wist is, dat ik in een ziekenhuis lag vanwege kolendampvergiftging. Later kwam ik te weten dat ik in het toenmalige Sint Elizabeth Ziekenhuis heb gelegen, het huidige Alrijne Ziekenhuis in Leiderdorp. Daar ben ik verzorgd door een van de zusters van de orde der Franciscanessen uit Breda.

De volgende herinnering die ik daarbij heb is, dat ik met iemand achter in een auto zat, die mij naar huis bracht. Thuisgekomen trof ik een huilende moeder aan. Ik vroeg waar de baby was.

Mijn moeder probeerde mij voorzichtig uit te leggen dat Charlotte in de hemel was. Daar begreep ik niets van, maar het was mij wel duidelijk dat de baby er niet meer was! Jaren later werd me duidelijk dat het overlijden van mijn zusje te wijten was aan kolendampvergiftiging.

Een andere herinnering die op mijn netvlies is gebleven, vond plaats in de zomer van 1955. Mijn moeder was mij aan het wassen in een teiltje op het aanrecht in de keuken en begon plotseling heftig te huilen. Toen ik vroeg waarom ze huilde, vertelde ze mij snikkende, dat mijn neefje Wim in de Noordzee was verdronken, curieus genoeg, ter hoogte van het Hotel Noordzee in Noordwijk. Ook daar begreep ik niets van. Een paar dagen daarvoor had ik nog met Wim gespeeld en geschommeld bij tante Bep thuis en nu…

Nu was hij dood!

Twee dagen later gingen we naar het huis van tante Bep en oom Willem. Wim lag opgebaard in de voorkamer. Ik dacht dat hij sliep en schudde aan zijn schouder om hem wakker te maken.

Mijn vader corrigeerde mij op een wat tactloze wijze en zei bot weg dat Wim dood was! Het drong niet tot mij door. De harde realiteit kwam later. Wim was het 11 jaar oude zoontje van tante Bep, moeders zus, en oom Willem. Moeder en tante Bep hadden veel nauw contact. Ze hadden een innige band met elkaar.

De twee zussen, mijn moeder en tante Bep, verloren beiden in nog geen 4 maanden tijd, een kind door een ongeluk.

65 jaar later realiseer ik me, dat deze gebeurtenissen mede de bouwstenen waren voor de vorming van mijn karakter en hoe ik in het leven ben gaan staan.

Al veertig jaar luister ik een paar keer per week naar 4 songs van Simon & Garfunkel en dat zal ik tot mijn dood blijven doen. Deze songs geven mij energie, inspiratie en veerkracht.

Dan voel ik me sterk als een eikenboom en tegelijkertijd als helmgras buigend in de wind.

De prachtige songteksten voeden mijn geest met compassie en emotie. Nu bent u nu natuurlijk nieuwsgierig geworden om welke liedjes het gaat.

Mijn favorieten zijn:

-The Boxer

-I am a Rock

-The sound of Silence

-Bridge over troubled water

Ik wens u veel plezier met het lezen van deze memoires.

Bovenal hoop ik, dat ik met mijn ervaringen en kennis die ik via dit boek met u deel, u moed, kracht en wijsheid geef, om veerkrachtig door het leven heen te komen.

HELP!

In het jaar 2003, schokkend nieuws!

Help! Ik ben een diabetes type 2 patiënt!

Je krijgt te horen dat je diabetes hebt. Je schrikt je rot en je weet niet precies wat je wel en niet, of beter niet kan of mag eten en drinken. Mijn leven moest drastisch worden veranderd.

Tsjonge, ik heb diabetes type 2!

Door dat shockerende nieuws kwam mijn leven plotsklaps tot stilstand. Vervolgens was mijn brein vol van twijfel over wat nu goed of fout is.

In juni 2003, aan de vooravond van mijn 52e verjaardag, onderging ik nietsvermoedend een gezondheidsonderzoek. Het was een standaard onderdeel van mijn arbeidsongeschiktheidsverzekering en ik verwachtte niets geks. Een onderzoek dat in mijn beleving alleen maar tot doel had om de verzekering te behoeden voor eventuele ziekte (uitkering) claims. Die keuring onderging ik met gelatenheid. Naar mijn mening wil men alleen maar betalende gezonde klanten hebben en geen zieke klanten.

Het ging net zoals altijd: het meten van de bloeddruk, bloedafname, het wegen van het gewicht, de ogen testen, de werking van overige bewegende delen van het lichaam beoordelen plus het inleveren van urine. Ik voelde me goed, net zoals altijd en ik zat meestal goed in mijn vel. Ondanks dat ik achteraf gezien een heel ongezond leven leidde als horecaondernemer met toentertijd 3 zaken, waarvan de kernactiviteit het organiseren van grote evenementen is. Dat kon heel lucratief zijn, maar had je 2 of 3 zepers achter elkaar, dan kon dat je faillissement betekenen.

Een stressvol werkzaam bestaan met lange dagen dus; ik wist niet beter. Daarnaast dronk ik een aardig biertje met vrienden tijdens de wekelijkse tennisavonden. Bovendien hield en houd ik van lekker eten met een goed glas wijn erbij. Het dessert is voor mij het hoogtepunt. Ik ben namelijk verslaafd aan appelgebak en pure chocola.

Ondanks mijn ongezonde levensstijl voelde ik me fit en bruisend van energie. Een te hoge bloeddruk was mij vreemd en ik had nauwelijks overgewicht. Voor- en tegenspoed kon ik naar mijn oordeel goed handelen en ik zag er volgens veel mensen aanmerkelijk en misschien ook wel aantrekkelijk jonger uit.

Altijd had ik het gevoel ‘niemand kan me wat maken’ en ik dacht dat ik altijd alles onder controle had. Mijn motto is dan ook al mijn leven lang: ‘Als je een slechte dag hebt, zorg er dan voor, dat de volgende dag beter zal zijn!’

Drie dagen na het onderzoek werd ik gebeld door mijn huisarts. Ze vroeg me of ik langs wilde komen in verband met de uitslag van het gezondheidsonderzoek inzake de waardes van het bloedsuiker- en cholesterolgehalte in mijn urine en bloed. Mijn eerste reactie was in de trant van; het klinkt allemaal wel zorgelijk maar ik voel mij fit en gezond! Dus ‘Nou en!’

Tijdens het bezoek aan de huisarts werd mij het volgende medegedeeld: ‘Je bloedsuiker en cholesterol waardes zijn te hoog. Afvallen is voor jou niet echt een optie, omdat je nauwelijks overgewicht hebt, dat zal dus weinig verbetering geven. Je hebt diabetes type 2, ook wel suikerziekte genoemd.’ Vervolgens kreeg ik medicijnen voorgeschreven die pasten bij mijn medische status en ziektebeeld. Verder werd ik overstelpt met allerlei adviezen over eten, drinken, leefstijl, wat allemaal wel en niet mag en wat je moet doen, zoals elke diabeet inmiddels wel tot in den treure weet.

In de statistieken werd ik toen in 2003 waarschijnlijk de 800.000ste diabeet type 2 in Nederland. Er was héél veel om over na te denken en dat deed ik. Maar… De uitslagen logen er niet om:

‘Je bloedsuiker- en cholesterolwaardes zijn te hoog’.

In wat de artsen mij destijds vertelden, namelijk dat je ermee moest leren leven met behulp van medicatie, kon ik mij niet vinden.

Mijn hele wezen kwam tegen dat idee heftig in verzet. Mijn leven veranderde op dat moment drastisch. Het werd me duidelijk dat dit iets is waarover nagedacht moest worden. Het valt niet mee, maar er moet een oplossing zijn. Ik gaf me niet gewonnen en ging absoluut niet bij de pakken neerzitten. Als kind van mijn ouders ligt dat niet in mijn door opvoeding gevormde karakter. Mijn ouders waren kinderen van vóór de Tweede Wereldoorlog. Een tijd waarin armoe heerste en het geloof nog een nadrukkelijke rol speelde.

De mensen hadden voornamelijk een gezag trouwe mentaliteit en moesten de tering naar de nering zetten:

‘de handen uit de mouwen steken’.

De eigenschappen als onderzoeksvaardigheden en volharding zijn dan ook door mijn opvoeding in mijn jeugdjaren gevormd en kwamen goed van pas bij deze zoektocht en strijd tegen mijn ziekte diabetes type 2.

Het eerste wat mij op viel, was dat de producten die wél geschikt zijn voor diabetici in de supermarkt, lastig te vinden zijn. Ze liggen kris kras door de hele winkel.

Geen enkele supermarkt uitgezonderd.

De eerste keren dat ik in de supermarkt was na te hebben gehoord diabeet te zijn, stond ik dan ook alle merken nauwkeurig te bekijken van producten die tot dan toe zonder omkijken de boodschappenkar in gingen. Hoeveel soorten vetten zitten er in en hoeveel procent daarvan? Hoeveel procent suikers zitten er in en hoeveel procent is veel of te veel?

Al gauw liep ik een anderhalf uur rond, voordat ik een paar dingen had geselecteerd, waarvan ik dacht: ‘Die moeten wel kunnen’.

De tijd van even snel boodschappen doen, leek voorbij te zijn.

Daarnaast is mij gebleken dat diabetes veel voorkomt bij mensen die een onregelmatig bestaan leiden. Mensen die veel ‘s nachts werken of heel vroeg of laat opstaan zoals: bakkers, slagers, horeca mensen, vrachtwagenchauffeurs, mensen die werken op (bloemen)veilingen, waardoor zij geen normale dagindeling hebben, alsook mensen die veel zittend werk doen en weinig beweging hebben. Dat onregelmatig leef- en eetpatroon leidt tot het nuttigen van veel snelle tussendoortjes waarbij vaak de keuze valt op net de verkeerde en niet voedzame lekkernijen.

Na jarenlang samen met mijn dochter Hetty onderzoek te hebben gedaan, ben ik tot een eenvoudig ongecompliceerde eet- en levensstijl gekomen, waarvan het door mij ontwikkelde Health & Fit drankje onmiskenbaar deel uitmaakt.

Door dagelijks mijn Health & Fit drankje te drinken, die in aanmerkelijke mate bijdraagt aan de noodzakelijk balans in mijn lichaam, ben ik niet langer slaaf van Diabetes type 2 medicatie.

Feit is dat ik tot de dag van vandaag geen insuline hoef te spuiten.

Maar hiertoe was ik niet gekomen zonder het gezin en haar merites waarin ik werd geboren en de omgeving waarin ik opgroeide, alsmede het onderwijs dat ik volgde met de bijbehorende levenslessen.

Het ouderlijk huis & gezinsleven

Om te weten waar mijn strijdvaardigheid vandaan komt om de diabetes type 2 het hoofd te bieden, neem ik u mee terug in de tijd. De tijd waarin karaktereigenschappen worden gevormd en de invloed van de omgeving waarin ik opgroeide, op mijn persoonlijke ontwikkeling.

Mijn vader heeft geen doorsnee leven gehad. Hij werd geboren in 1904 te Rotterdam en is in september 1978 overleden aan longkanker. Hij kwam uit een groot gezin, zijn vader, mijn opa, was fabrikant van heipalen. Mijn vader was de werker van de kinderen in het gezin. De anderen hebben geleerd. De familie schijnt destijds redelijk welgesteld te zijn geweest.

Vader leerde eerst voor bakker en later voor kok. Op jonge leeftijd ging hij varen als kok op de Holland-Amerika-lijn. Een reis kon in die tijd wel 1 jaar duren. Hij maakte reizen naar Amerika, het Middellandse zeegebied, Indonesië en Rusland. Ook schijnt hij voor de Tweede Wereldoorlog twee jaar in Indonesië te hebben gewoond en is daar waarschijnlijk toen getrouwd geweest met een Indonesische schone, met wie hij kinderen heeft gekregen.

Een van zijn verhalen was dat hij in Rusland in een café aan de haven betrokken was geraakt bij een vechtpartij. Zijn collega’s hadden gezien dat de politie, die op de kade onderzoek deed, een signalement bij zich had dat heel veel op hem leek.

Toen heeft hij halsoverkop zijn haar en snor afgeschoren.

Bij de controle door politie van scheepslieden die naar hun schip terugkeerden, werd hij aldus niet herkend als zijnde de persoon van wie de politie een signalement had.

Zo kon hij toch nog het schip bereiken, zonder al dan niet terecht te worden opgepakt door de Russische Staatspolitie. Ook had hij mij verteld, dat als ze vanuit Rotterdam naar Amerika vertrokken, iedereen zo weinig mogelijk kleding in zijn bagage meenam.

In de haven van New York kostten hemden, sokken en ondergoed toentertijd namelijk bijna niets. Op de terugweg kochten ze in Curaçao veel schilpadden. In die tijd was schilpaddensoep een delicatesse. Zijn talent was dan ook het koken van soepen en het bereiden van sauzen.

Dat hij bereisd was en verschillende talen sprak bleek uit zijn optreden bij een voetbalvechtpartijtje in de straat waarin ik woonde. Op straat werd veel gevoetbald. Mijn broer en ik deden daaraan volop mee. Toen mijn broer tijdens zo’n voetbalpartijtje een pakslaag kreeg van een jongen uit de straat, kwam vader juist op dat moment terug van zijn werk. Hij gaf de ouders van de jongen te kennen dat het gedrag van hun zoon niet onbestraft kon blijven. Dat liep uit op wat harde woorden over en weer. Toen de moeder van de jongen- zij was van Indonesische afkomst- over ging in het Maleis en mijn vader haar in vloeiend Maleis van repliek diende, was de ontstane commotie plotsklaps over.

Vader is op 4 oktober 1904 geboren, de wereldwijde feestdag ter viering van de dieren. Werelddierendag waarvan de datum terug gaat naar de feestdag van Sint Franciscus van Assisi, die zich niet alleen bekommerde om het lot van zieken en armen, maar ook om het lot van planten en dieren en vader was dol op dieren. Hij hield kippen en konijnen thuis die hij goed verzorgde. De andere kant van hem met dieren was, dat hij in de aanloop naar de feestdagen van Kerst en het Oud- en Nieuwjaar voor de buurt allerlei wild slachtte.

In de naoorlogse tijd, in de jaren vijftig en zestig, was dat heel gewoon. In elke straat of buurt was er wel iemand die wild kon slachten.

Over de periode 1940-1945 die hij als achter in de twintig en begin dertiger heeft meegemaakt, was hij zwijgzaam, zoals velen die deze periode bewust hebben meegemaakt. Te pijnlijk, te vermoeiend en niet realistisch te bevatten. Bovendien had hij daarvoor als tiener tussen 1914 en 1918 de Eerste Wereldoorlog meegemaakt in neutraal Nederland. Maar de wreedheden van de Eerste Wereldoorlog vonden dichtbij plaats en ondanks die neutraliteit werden Nederlandse schepen niet ontzien en leden veel schade. Mijn moeder was van 1920 en had het leed van die tijd gelukkig niet meegemaakt.

Na de Tweede Wereldoorlog heeft mijn vader een korte tijd voor de Amerikanen in Duitsland gewerkt. Daarna is hij in 1946 naar Noordwijk gekomen en is hij gaan werken in het Hotel Café Restaurant Poolstar Piccadilly in Noordwijk aan de Koningin Wilhelmina Boulevard voor de heer Van Wijk. Doordat mijn moeder in 1947 ook in dat Hotel ging werken, hebben zij elkaar ontmoet en kennis met elkaar gekregen. In 1948 zijn zij met elkaar getrouwd en woonden zij de eerste drie jaren dat zij samen waren in een zomerhuis in Noordwijk aan Zee.

Vandaaruit verhuisden zij naar de Marjoleinstraat in Noordwijk-Binnen, waar zij op hun vaste woonstek terecht zijn gekomen.

Toen vader in 1947 mijn moeder leerde kennen, was ze ruim 16 jaar jonger dan mijn vader. Zoals de meest jongens was ik dol op mijn moeder en had ik ontzettend veel respect voor haar.

Mijn moeder is in Noordwijkerhout geboren en opgegroeid in een degelijk katholiek gezin. Het gezin bestond uit 3 jongens en 3 meiden. Ze was de jongste in het gezin. In de tijd dat het haar mooiste jeugd jaren zouden moeten zijn was er de Duitse bezetting in ons land. Zij was 20 jaar oud toen in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Haar vader was een bollenbaas en haar broers werkten op het land. Voordat de oorlog uitbrak werkte moeder in het Hotel Van Der Geest in Noordwijkerhout. De Duitse bezetters hebben dat Hotel in de oorlog geconfisqueerd.

Tegen de tijd dat het de Duitse Bevelhebbers duidelijk werd dat zij aan de verliezende kant kwamen, werden er razzia’s gehouden om jonge mannen naar Duitsland te sturen. Die moesten daar in de oorlogsfabrieken werken. Haar drie broers zijn toen ondergedoken, wat heel veel stress gaf binnen het gezin. Op het land dat ze hadden, konden zij aardappels telen, waardoor ze in die tijd toch redelijk te eten hadden. Tijdens de hongerwinter van 1944-1945 kwamen de mensen zelfs uit Amsterdam, aan de deuren vragen om eten. Mensen die bij mijn moeder aanklopten deden dit niet tevergeefs!

Mijn moeder was niet de eerste vrouw van mijn vader.

We zijn kinderen uit de 2e of 3e leg, zoals dat wordt genoemd.

25 Jaar geleden kwam ik toevallig in contact met een 20 jaar oudere neef van mijn vaders kant. Die vertelde mij dat mijn vader ook kinderen had in Indonesië.

Kort voor de bevrijding begin mei 1945, is haar moeder, mijn oma, op haar 61ste aan een hartaanval overleden. Daarbij zal een rol hebben gespeeld dat ze in die tijd stijf stond van de stress vanwege de kans dat haar zoons konden worden opgepakt.

Mijn moeder vond het vreselijk dat haar moeder op de valreep de bevrijding niet heeft mogen meemaken. Moeder nam daarna de taken van haar moeder over, om als huisvrouw de zorg voor haar broers, zussen en haar vader op zich te nemen.

Zowel de tijden voor als na de Tweede Wereldoorlog waren roerige tijden, die voor menigeen lang niet altijd even gemakkelijk zijn geweest. Dat gold ook voor mijn ouders en voor mijn vader in het bijzonder. Hij deed veel goede dingen, maar was in mindere mate een man van zijn woord. De roerige tijden van beide Wereldoorlogen hadden hem gevormd. Hij was daardoor voor zichzelf en zijn omgeving geen gemakkelijke man geworden.

Ik was 9 of 10 jaar toen mijn vader net voordat ik naar bed moest een hoestaanval kreeg. Vader was een stevige roker en dronk graag een borrel op zijn tijd. Deze overbekende hoestsessie duurde deze keer nogal lang, in ieder geval langer dan gebruikelijk en hij kreeg het zo benauwd dat hij bijna stikte. Uiteindelijk raakte hij bewusteloos. In paniek rende mijn moeder naar de buren die een telefoon hadden en belde de huisarts. In die jaren zestig van de twintigste eeuw waren mobile telefoons nog niet voor handen en had slechts een enkeling de beschikking over een telefoon.

Ik zag de toestand waarin mijn vader verkeerde met lede ogen aan. Maar het was wel mijn vader en wat ik ook van hem vond, ik wilde niet dat hij doodging!

Na in mijn beleving een eeuwigheid later, kwam er eindelijk een ambulance aan en ook de huisarts. Zij hebben hem zuurstof toegediend en hem weer bijgebracht. Toen vader weer bij zijn positieven was, werd hij mede vanwege zijn astmatische bronchitis door de huisarts vermanend toegesproken, dat hij moest stoppen met zijn dodelijke sigaretten rokende verslaving.