Regressie

Michel de Bruin

Regressie

Copyright © 2022 Michel de Bruin/Pumbo.nl

Auteur: Michel de Bruin

Druk: Pumbo.nl

Omslagontwerp: Michel de Bruin

Thriller

ISBN 9789464439090

NUR 332

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Regressie

Hoofdstuk 1

De aangename lentezon weet nog net door een steeds dunner wordend wolkendek heen te prikken en geeft daarmee de kille voorjaarsdag nog even een aangenaam tintje voor de avondschemering invalt. De regenwolken, die tot dat moment de dag hebben gedomineerd en daarbij een aanzienlijke hoeveelheid regen hebben losgelaten, maken plaats voor zonnestralen. De dubbele beglazing van een showroom glimt, door de vele regen schoongespoeld, in de eerste en tegelijkertijd ook laatste zonnestralen van de dag. Het glas weerspiegelt een lange slanke gestalte die bukt om een kunststoffen deur net naast de showroom op slot te draaien. Hij kijkt tevreden naar boven omdat tot zijn verbazing de zon alsnog doorbreekt en draait vervolgens honderdtachtig graden om met de borst fier vooruit over de brede stoep te lopen. Na enkele meters slaat hij rechtsaf naar een stil en verlaten parkeerterrein.

Op het afgelegen parkeerterrein aan de uiterste rand van de stad staan enkele fraaie appelbomen waarvan de laatste bloesem binnen enkele dagen verdwenen zal zijn.

Er bevinden zich ook een aantal garageboxen die door hun eigenaren voor diverse dingen worden gebruikt. Met een flinke, zelfverzekerde tred loopt hij naar een auto van een gewild Duits merk. De auto is een paar maanden oud en hij opent het portier met de hand omdat de auto extra beveiligd is. Net wanneer hij door zijn dunne, maar toch gespierde benen zakt, duikt er uit het niets vanachter een van de appelbomen iemand op. De belager, die al geruime tijd als een roofdier achter de appelboom heeft staan wachten, nadert geruisloos. Hij draagt aan zijn rechterhand een zwarte leren handschoen en houdt daar een lang scherp vleesmes mee vast.

Het mes heeft een lemmet van ongeveer twintig centimeter. Net voordat het lange lemmet zich met bruut geweld in de keel van de kansloze, voorovergebogen gestalte boort, weerkaatst het lemmet nog even het zonlicht. Het ongelukkige slachtoffer ziet in de autoruit, via de weerspiegeling in de dubbele beglazing van de showroom, hoe het lemmet zijn keel doorboort en hij ziet ook het uiterst kalme gezicht van zijn belager. Het mes is vlijmscherp, het slachtoffer kan geen kik meer geven. Na een seconde of tien valt hij voorover tegen het autoportier. De belager, die gekleed is in een zwarte trainingsbroek, heeft de capuchon van het bijbehorend trainingsjack stevig over zijn hoofd getrokken en kijkt roerloos toe hoe het slachtoffer tegen de kolossale auto aanligt. Als een vis op het droge hapt hij nog enkele malen naar adem terwijl zijn belager hem als een laatste groet, vanuit het land der levenden, lijkt aan te kijken. Omdat er verder niemand op het parkeerterrein is te bekennen, blijft de belager nog enkele minuten uitdrukkingsloos naar het slachtoffer kijken. Hij ziet hoe het bloeden langzaam stopt. Als zijn slachtoffer al enkele minuten zo dood is als een pier, maakt de dag langzaam plaats voor de nacht. De laffe maar dodelijk efficiënte belager en gewetenloze moordenaar, lost op in zijn omgeving terwijl het mes als een soort triomf achter blijft in de keel van een tot enkele minuten geleden nog levend persoon, nu niet meer dan een stoffelijk overschot dat over enkele uren grondig zal worden onderzocht door de politie.

Hoofdstuk 2

Zwart, niets meer dan zwart, gitzwart. Langzaam verandert het zwart en krijgt het zwart de structuur van zwarte stippen. Al vrij snel, zonder duidelijke overgang, veranderen de stipjes in zwarte zaadjes die lijken op te doemen in de nacht. De zaadjes nemen de gedaante aan van een rietpluim die langzaam in het licht van een halve maan heen en weer wiegt in een aangenaam briesje. De rietpluim splitst zich in twee ferme exemplaren en het beeld wordt compleet wanneer de rietpluimen in blinkend, donker stromend water dreigend op en neer bewegen op het ritme van de wind. Tussen de zwarte rietpluimen doemt iets wits op dat de structuur van een wit kiezelpaadje aanneemt en tot in de rivier loopt. Twee haviksogen kijken naar beneden en zien dat het koude, snelstromende rivierwater tot halverwege zijn bovenbenen staat. De leren lieslaarzen houden het onderlichaam droog en voetje voor voetje, uiterst voorzichtig, waadt hij door het koude rivierwater. Ineens is er een eendenkooi zichtbaar die staat verborgen in het weelderige riet, gevolgd door een close-up van een eend, die met een krachtige, vloeiende beweging de nek wordt omgedraaid. Om de lieslaarzen zit ter hoogte van de heupen een leren foedraal met daarin een fors en vlijmscherp slachtmes. In de donkere nacht wordt op de tast het mes tevoorschijn gehaald en in een vloeiende beweging wordt de halsslagader van de eend, die een paar minuten geleden nog doodsangsten uitstond, opengesneden waardoor het nog warme eenden bloed over twee forse, gespierde handen loopt. Het dieprode eenden bloed lijkt als een monster uit alle hoeken op hem af te komen, alsof het rechtstreeks uit zijn eigen hoofd komt.

Rechtop zittend in bed opent Erwin van Kouwen zijn ogen en slaakt een luide kreet terwijl hij naar het rustgevende lichte behang van zijn slaapkamer tuurt. Hij kijkt naast zich en ziet dat zijn vriendin Caroline Roose vredig naast hem ligt te slapen. Het lijkt erop dat ze deze keer niet wakker is geworden. Terwijl hij zich het bloed uit zijn droom nog levendig kan herinneren, ziet hij hoe Caroline langzaam met haar hoofd beweegt, waarbij ze zachte afkeurende geluidjes maakt. De luide kreet heeft haar toch uit haar diepe slaap gehaald. Het is niet de eerste keer dat ze midden in de nacht wakker van hem wordt.

Om haar, tegen beter weten in, gerust te stellen geeft hij haar een liefdevol knikje, terwijl het beeld van de eend en het bloed nog steeds zijn gedachten beheerst. Voorzichtig gaat hij weer op zijn zij liggen en valt toch nog even in slaap voordat een gedateerde, vierkante radiowekker hem wakker zoemt. Nog voordat hij op de uitknop kan drukken heeft Caroline al haar effen, lichtbruine, openvallende ochtendjas aan, om op haar blote voeten langzaam van een donkerbruin gelakte wenteltrap af te lopen. Op elegante wijze pakt ze de ochtendkrant van de zwarte deurmat die net onder de trap ligt. Na enkele minuten hoort ze Erwin licht brommend de wenteltrap afstommelen waarbij hij zich stevig vasthoudt aan de fraaie witte spijlen van de metalen trapleuning. “Je hebt me weer wakker gemaakt!” zegt Caroline op een verwijtende toon, terwijl ze de waterkoker aanzet. Daarna sluipt ze stilletjes terug naar het halletje waar ze vlak achter Erwin gaat staan die, met zijn heftige droom nog half op zijn netvlies, de voorpagina van de krant probeert te lezen. De bovenkant van haar ochtendjas valt door een wulpse beweging ietsje open en ze drukt haar tieten plagerig tegen Erwins rug, zodat ze nu goed over zijn schouder kan meelezen. “Vrouw wordt regelmatig midden in de nacht wakker van nachtmerrie vriend,” grapt ze met een verleidelijk stemmetje.

“Waar staat dat dan?” merkt Erwin kribbig op. Caroline merkt dat hij behoorlijk uit zijn humeur is en drukt haar borsten nog iets harder tegen zijn rug en ondanks dat hij de tieten van zijn vriendin in zijn rug voelt prikken, wordt zijn humeur er niet veel beter op. Zelfs zijn vleiende vriendin kan hem niet in een betere stemming brengen.

Erwin loopt naar zijn stoel aan de eettafel waar hij moedeloos zijn bonkende hoofd op zijn rechterhand legt terwijl hij met zijn ellenboog op het tafelkleed rust. Hij heeft duidelijk geen trek in de kop thee en de twee beschuitjes met aardbeienjam die Caroline aan het smeren is.

“Die vriend uit de krant, dat ben jij,” zegt Caroline plagerig, terwijl ze ondeugend haar ochtendjas iets laat zakken. Erwin eet, tegen elke verwachting van Caroline in, zijn beschuitjes met tegenzin op, waarbij hij naar haar opengevallen ochtendjas tuurt. Minutenlang staart ze hem met een plagerige blik aan, terwijl hij stoïcijns van zijn beschuit met jam lijkt te blijven eten. In gedachten ziet hij hoe het bloed langzaam, op een bijna sensuele manier over haar decolleté stroomt en Erwin knippert vertwijfeld met zijn ogen. Caroline denkt echter dat hij om een heel andere reden met zijn ogen knippert. Maar hoe zijn vriendin hem ook probeert op te fleuren, Erwin vertrekt deze morgen met forse tegenzin naar zijn werk en merkt niet eens dat hij met een smeltkroes aan gedachten door haar wordt aanschouwd. Voor de zoveelste keer lijkt hij in zijn eigen wereldje te leven waarbij hij nog nauwelijks oog heeft voor zijn gezinsleven.

Erwin gaat altijd, dus ook vandaag, ondanks zijn knallende hoofdpijn met de fiets naar zijn werk, zes kilometer verderop. Hij werkt als administrateur in een garage en Caroline werkt een dorp verderop als lerares op een basisschool en gaat met de auto. Erwins humeur dat er, eenmaal fietsend in de verfrissende buitenlucht van een nog prille aangename lentedag, toch weer iets op vooruit is gegaan, wordt al bijna meteen een stuk slechter als hij er achter komt dat hij het hele eind tegen de wind in moet fietsen. Na een kwartier opent hij de deur van de personeelsingang en ziet het vriendelijke, pokdalige gezicht van zijn collega Rutger van Loon, die dan al bezig is met het administreren van een factuur. Hij groet Rutger door vluchtig zijn hand op te steken, en neemt vervolgens met frisse tegenzin plaats op zijn goedkope, roodzwarte bureaustoel met versleten rugleuning.

Het duurt die ochtend ruim een uur, voordat Erwin iets tegen zijn collega zegt. Rutger laat hem maar zijn gang gaan, zonder verder iets te vragen. Het is donderdag en Erwin heeft de hele week al een slecht humeur. “Slecht geslapen?” informeert Rutger subtiel, in de hoop zijn collega wat te kunnen opvrolijken. Rutger en Erwin werken beiden al een jaar of drie bij de garage.

Erwin doet eigenlijk alleen de administratie, terwijl Rutger er het manusje-van-alles is.

Rutger doet en kan van alles een beetje: administratie verwerken, helpen bij klussen in de werkplaats, invallen als baliemedewerker en zelfs als verkoper werken in de showroom.

Rutger weet dat het een vrij rustige dag wordt, mede omdat alle andere collega’s er vandaag ook zijn. Hij ziet hoe Erwin hem in zijn bruine ogen kijkt en de juiste woorden probeert te vinden.

Door een collegiale glimlach en een ‘open’ lichaamstaal aan te nemen hoopt Rutger dat Erwin zich wat meer op zijn gemak zal voelen.

Turend naar zijn computerscherm vol Excelbestanden vraagt hij zich af of het wél het juiste moment is om vandaag zijn collega in vertrouwen te nemen. Dan hoort hij het kenmerkende en vertrouwde loopje van zijn baas, de eigenaar van de garage. Zijn baas is Pascal Geertsen, die met zijn lange zwarte haar, langwerpig gezicht en groenbruine ogen meer op een overjarige hippie dan op een directeur van een goedlopende garage lijkt. wél gaat Pascal altijd gekleed in een smetteloos maatpak met een prijskaartje van minimaal vijfhonderd euro. “Waar hebben jullie het over?” informeert hij nieuwsgierig bij Erwin. Hem ontgaat ook echt niets, denkt Erwin.

Hoofdstuk 3

Rutger kijkt met zijn bruine ogen, die betrouwbaarheid uitstralen maar ook iets uitdagends hebben, richting Erwins gebruinde gelaat, zoals alleen hij dat kan. Na al die jaren waarin ze dagelijks met elkaar optrekken weten ze precies van elkaar hoe de ander het beste benaderd kan worden, rekening houdend met de gemoedstoestand waarin de ander verkeert.

Rutger had de laatste paar weken al wél gemerkt dat zijn collega uiterst prikkelbaar was en vorige week had hij hem nog kansloos gelaten op de tennisbaan. Erwin had maar liefst vijf dubbele fouten gemaakt tijdens het serveren. Langzaam roert Rutger met een plastic staafje in de verse automaatkoffie, waar hij zojuist met zijn fijne, goed gemanicuurde handen een klontje suiker in heeft gegooid. Met een katachtige beweging zet hij het witte plastic bekertje en dito bekerhoudertje vlak voor Erwins neus, op het crèmekleurige bureau dat net iets duurder is dan de gemiddelde IKEA-variant. Erwin graait ondertussen behendig en zonder te kijken in zijn linnen draagtasje dat bedrukt is met een foto van een vrolijke gevlekte melkkoe. Het linnen draagtasje is van een lokale kaas- en delicatessenzaak en is door Caroline via een langlopende zegeltjesactie bij elkaar gespaard.

Behendig haalt hij er een effen lichtgroen plastic lunchtrommeltje uit. Het is zo’n exemplaar waarvan je er, in een goedkope huishoudwinkel, stapels van kunt kopen. Om het fleurige trommeltje zit een gedateerd postelastiekje, dat hij er elke dag voorzichtig afhaalt. Al die tijd kijkt Rutger hem bewegingsloos en ietwat vertederd aan, waarmee hij hem nog verder op zijn gemak wil stellen. Nu Erwin even wat tijd voor zichzelf heeft, vallen tot zijn ergernis zijn ogen vanzelf dicht en doet het zonlicht dat uitbundig de garage in schijnt deze morgen zeer aan zijn ogen. Uit pure frustratie trekt hij iets te hard aan het postelastiekje en net als hij dat weer wil laten terugveren hoort hij het specifieke geluid van de elektrische doppensleutel uit de werkplaats komen. Hoewel het een alledaags geluid is, schrikt hij er toch van en trekt als reactie nog harder aan het elastiekje, dat daardoor met een doffe knak breekt. Zijn hand veert terug maar hij kan niet voorkomen dat hij zijn broodtrommel met een krachtige klap uit zijn linkerhand slaat. De broodtrommel maakt nog een sierlijke zweefduik om vier meter verder met een dof en voor Erwin irritant geluid op de linoleumvloer te ploffen. Meteen kijkt Erwin verschrikt naar Rutger. Net als hij zijn collega vragend en hulpeloos aankijkt, ziet hij dat Rutger zijn lachen bijna niet kan inhouden en hem met een geforceerde blik aankijkt waarna hij met een stalen gezicht naar de broodtrommel van zijn collega staart waar het deksel nog keurig op zit.

Hij draait nog iets verder door en als zijn gezicht bijna helemaal van Erwin is afgewend vormt er zich een brede grijns op zijn gezicht. Vol onbegrip wordt hij door Erwin gadegeslagen, die nu nog moedelozer en gefrustreerder lijkt te zijn geworden. “Lach je me nou uit of zo?” vraagt Erwin kwaad. “Sorry, eh, collega, maar je bent grappig, onbedoeld.” Erwin kijkt hem kwaad aan en snauwt hem toe: “Vind je dít nou grappig?”

Rutger hoort de verontwaardiging in zijn stem, maar kan tot zijn eigen beschaamdheid zijn lachen toch niet inhouden. “Nee!” proest hij het uit en staat razendsnel op uit zijn stoel om het broodtrommeltje voor zijn collega op te pakken en voor zijn neus op zijn bureau te zetten. Het irriteert Erwin mateloos dat hij door zijn beste collega wordt uitgelachen en met een gezicht waar Rutger wél vele uitdrukkingen tegelijk in kan ontdekken haalt Erwin het deksel van zijn broodtrommel. Puur op de tast, zonder dat hij een blik op de trommel werpt, tovert hij zijn boterhammen tevoorschijn, terwijl hij naar het bekertje koffie kijkt dat al die tijd onverschrokken op zijn bureau blijft staan.

De bruine boterhammen zijn vers, van de warme bakker, en zijn belegd met een dun laagje smeerboter, twee blaadjes veldsla, een flinke plak tomaat en twee plakken jong belegen kaas van een bekend merk dat de naam draagt van een bekende Noord-Hollandse plaats. Hij lijkt wat verloren en verslagen uit zijn bruine ogen te kijken, terwijl hij zijn boterhammen stevig vastpakt. Rutger krijgt nu toch, ondanks dat hij zijn lachen niet kan inhouden, te doen met zijn collega en kan duidelijk aan hem aflezen dat er veel meer aan de hand is dan de gevallen broodtrommel. Het lijkt wél of er met het knappen van het voor hem zo kenmerkende postelastiekje ook iets in Erwin zelf is geknapt.

Alsof hij en het elastiekje een twee-eenheid vormden, waarbij het elastiekje onder Erwins voeten erom lijkt te smeken opgeruimd te worden en Erwin gevoelloos naar zijn geliefde collega tuurt. Nu Rutger zijn collega op een van zijn meest kwetsbare momenten ziet, krijgt hij opeens een intens en bijna intiem mededogen met hem en beseft dat het misschien beter was geweest om hem vorige week iets minder hard te vernederen op de tennisbaan. Met zijn boterhammen in zijn rechterhand en het bekertje in zijn linker, beweegt Erwin voorzichtig de koffie naar zijn droge lippen om er een ferme slok van te nemen, om het bekertje, inclusief het bijpassende houdertje, daarna razendsnel weer op zijn bureau te zetten alsof er niets is gebeurd.

Voordat Erwin van wal steekt met zijn verhaal kijkt hij Rutger eerst nog eens indringend aan, dat studentikoze uiterlijk met dat pokdalige, langwerpige gezicht en die jongensachtige blik in de bruine ogen. Hij inspecteert Rutger minutieus en tuurt enkele seconden aandachtig naar zijn sikje. Hij bedenkt in een mum van een seconde, hoe Rutger erin slaagt om zijn typische baardje altijd netjes te houden. Zijn vriendelijke gezicht daagt hem duidelijk uit om van wal te steken met zijn verhaal. Al een hele tijd heeft hij zijn slaapproblemen voor zich gehouden maar eindelijk is dan nu het tijdstip aangebroken waarop hij zijn hart gaat luchten. Hij weet dat zijn collega de juiste persoon is om in vertrouwen te nemen. Veel te lang heeft hij gedacht dat de dromen vanzelf weer wél een keer zouden overgaan. Nog even kijkt hij naar Rutgers donkerblauw-wit gestreepte overhemd, dat altijd feilloos gladgestreken is, en haalt nog eens diep adem waarbij hij de geur van benzine, diesel en smeerolie opsnuift. Geuren die standaard in de garage lijken te hangen. Vandaag komt daar nog eens een indringende lijmlucht bij, waarvan de bron een openstaande pot secondelijm in de werkplaats is.

Erwin weet zelf ook wél dat Rutger doorheeft dat er meer, en misschien wél veel meer met hem aan de hand is. Met een strakke, doch begripvolle blik kijkt Rutger zijn collega aan en ziet dat die een open houding aanneemt waarmee hij wil laten weten dat hij eigenlijk graag zijn verhaal zou doen. “Je weet dat ik slecht slaap?” begint Erwin op een rustige toon, waarbij het eerder lijkt of hij bezig is om een grap te vertellen dan zijn hart uit te storten. Rutger knikt en Erwin vertelt over zijn dromen, over hoe die meestal beginnen: met riet en rivierwater. Dan vertelt hij over eenden en over hoe hij ziet dat hij in het water staat met zijn lieslaarzen aan, terwijl hij met zijn ogen van zijn broodtrommel naar het bekertje koffie tuurt en dan weer Rutger recht in zijn ogen kijkt. “Dan, dan snij ik ze de strot door!” zegt hij agressief. Hij kijkt naar Rutgers reactie die met open mond naar hem luistert.

“En in mijn droom, geniet ik van het bloed dat over mijn handen loopt!” vertrouwt hij Rutger toe, beseffend dat hij dit nog met niemand anders heeft gedeeld. “Maar daarna wordt het nog erger!” en hij kijkt schuin naar Rutger die eventjes ter aanmoediging knikt. “Daarna zie ik echt bloed, mensenbloed voor me en naar hoe ik iemand…” Zijn adem stokt en Rutger vraagt met opwinding in zijn stem: “Wat dan?”

“Wurg!” antwoordt Erwin enigszins opgewonden terwijl hij Rutger strak aankijkt om zijn reactie te peilen. “Hoe dan?” vraagt Rutger opgewonden.

“Uh, met mijn blote handen!” reageert Erwin.

“En het bloed dan?” vraagt Rutger, die nu helemaal opgaat in Erwins verhaal. Erwin haalt bijna verontschuldigend zijn schouders op.

“Het is een droom, Rutger,” reageert hij. Terwijl hij wacht op Rutgers reactie neemt hij snel vier happen van zijn boterhammen en enkele seconden later is het koffiebekertje al leeg. Hij kijkt met zijn vermoeide ogen naar Rutger, die belangstellend knikt en weet dat er nog meer gaat komen. Rutger staat op en haalt voor beiden nog een kop koffie bij de automaat. Hij moet nog even wachten omdat er twee monteurs voor de koffieautomaat staan te wachten. Hij tapt twee bekertjes koffie uit het monsterlijke apparaat: eentje met suiker voor Erwin en eentje zwart die voor hemzelf is. Uiterst behendig loopt hij met de twee bekers koffie terug naar zijn bureau en reikt Erwin zijn bekertje koffie aan. Rutger neemt, terwijl hij nog parmantig voor zijn bureau staat een ferme slok van zijn koffie en Erwin roert eerst met een afwezige blik met een wit plastic staafje door zijn beker koffie. Hij vertelt aan Rutger hoe hij dan midden in de nacht wakker schrikt en ontdekt dat hij helemaal bezweet rechtop in bed zit. Rutger knikt begrijpend en vraagt hoe vaak hij dan wakker wordt. Erwin antwoordt dat het enkele keren per week gebeurt en ook steeds frequenter. Hij ziet hoe Rutger zijn lichte wenkbrauwen optrekt en hem toevertrouwt dat hij nu eindelijk weet waarom hij zo chagrijnig en humeurig is de laatste paar weken.

“Dat verklaart wél waarom je…”

“Chagrijnig bent?” merkt Erwin ietwat sarcastisch op. “Nou, eh, ja, je was laatst ook een dweil op de tennisbaan,” bekent Rutger openlijk en trekt er meteen een verontschuldigend gezicht bij. Hij is dan ook verrast als Erwin vertelt hoe hij dan badend in het zweet wakker wordt en rechtop in bed zit. Bijna achteloos vertelt hij dat er ook af en toe een wit paadje opduikt aan een rivieroever. Terwijl hij tijdens zijn ‘biecht’ op zijn horloge loert ziet hij hoe Pascal opeens vanachter een occasion in de showroom tevoorschijn komt en al dan niet ‘bij toeval’ iets van het gesprek moet hebben meegekregen.

Erwin schrikt als hij ziet dat de lunchpauze er al tien minuten geleden op zat. “En nu weer met een kluitje in het riet aan het werk!” beveelt hij, mysterieus draaiend met zijn ogen. Erwin weet dat Pascal het nu ook weet van zijn droom en al die tijd bewust of onbewust heeft staan meeluisteren. Rutger is ondertussen behoorlijk nieuwsgierig geworden naar het hoe en waarom van Erwins droom. Ook voor hem voelt het als een opluchting dat zijn beste collega hem eindelijk in vertrouwen heeft genomen. Met de interruptie van Pascal is de lunchpauze definitief voorbij en Rutger wordt al na een paar minuten door Pascal naar de showroom gestuurd, zodat Erwin de rest van de middag helemaal alleen bij de administratie zit. Zelfs als hij het zou willen, dan nog kan hij Rutger niets meer vertellen over zijn slaapproblemen en het grote gissen naar de oorzaak. Rutger is na een klant te hebben geholpen in de showroom, druk bezig in de werkplaats om met een monteur een uitlaat te verwisselen als Pascal een kijkje komt nemen bij Erwin. “Ik heb het gehoord,” fluistert hij begripvol tegen Erwin, waarbij hij hem verontschuldigend aankijkt. “Tijd om een paar vrije dagen op te nemen?” informeert hij ietwat brutaal. “Bedankt, Pascal, maar dat lijkt me niet nodig!” is Erwins botte reactie. Pascal trekt meteen zijn donkere wenkbrauwen op en kijkt hem met zijn bekende, gevreesde dwingende blik aan, ten teken dat het antwoord hem niet bevalt.

Hij vindt dat er bij Erwin de laatste paar dagen wél heel erg weinig werk uit zijn handen komt.

Erwin weet ook wat de blik van Pascal inhoudt, maar hij is bang dat een paar vrije dagen zijn probleem niet zullen oplossen.

Erwin voelt zich opgelucht als hij zijn fiets in het rommelige schuurtje zet. Terwijl hij met een flinke tred richting de half geopende achterdeur loopt, ruikt hij een aangename etenslucht die uit de keuken naar buiten lijkt te waaien om zijn zinnen te prikkelen. Caroline staat met een vriendelijke lach in de keuken en schenkt hem haar allerliefste glimlach. Hij geeft haar een goedkeurend knikje, dat ze beantwoordt met een ondeugend lachje. Hij heeft maar net genoeg tijd om zijn tas weg te zetten en zijn lege broodtrommeltje op zijn vaste plekje in de keuken te zetten als Caroline hem bij een schouder beetpakt en richting zijn vaste eetstoel dwingt. Ze heeft zojuist haar uiterste best gedaan in de keuken en dat valt te merken. De rollade met gegrilde aardappelen en groenten smaakt voortreffelijk! Ze genieten zichtbaar van de overheerlijke rollade en nadat ze gezamenlijk alles met de hand hebben afgewassen nestelen ze zich naast elkaar op de witte hoekbank. Caroline legt haar benen op Erwins schoot en kijkt hem plagerig aan, terwijl hij doodmoe probeert om nog wat televisie te kijken. Met haar gladde handpalm wrijft ze liefkozend over zijn onderkin en spreidt haar benen enkele centimeters. Op het moment waarop hij opgewonden begint te raken voelt hij een kloppende pijn in zijn hoofd opkomen. Dat is ook een ‘cadeautje’ van zijn slaapgebrek. Liefdevol slaat hij toch zijn armen om haar heen. Ze drinken, kijkend naar een Amerikaanse serie, nog een kop koffie om daarna naar boven te gaan. Al snel is het duidelijk dat ze wat meer verlangt dan wat armen om haar heen maar Erwin is doodop en voelt een steeds heviger wordende bonkende pijn in zijn hoofd. Hij wil maar een ding en dat is een hele lange nachtrust om morgen eindelijk weer eens uitgeslapen op zijn werk te verschijnen. Nu hij eenmaal zijn hart heeft gelucht bij Rutger hoopt hij wat meer rust te vinden, maar Caroline wil duidelijk wat anders en zonder dat hij zich kan verweren stort ze zich gepassioneerd boven op hem. Hij weet dat hij zich niet langer kan en wil verzetten en ze bedrijven die avond langdurig de liefde om daarna moe en voldaan in elkaars armen in slaap te vallen.

Half twee ‘s nachts: Erwin ligt net als Caroline in een diepe slaap, als hij begint te dromen.

Het donker van zijn gesloten ogen verandert snel in zwarte stipjes. De stipjes krijgen steeds meer vorm en zien eruit als kleine zwarte zaadjes.

Duizenden zaadjes die aan honderden rietpalmen groeien, die rustig en vredig op en neer lijken te deinen in de wind. Het riet staat in het water waar hij tot over zijn knieën in staat. In een flits ziet hij de donkerbruine lieslaarzen met zwarte zolen waarmee hij in het water staat. Voorzichtig baant hij zich een weg door het koude water, dat ongeveer tot halverwege zijn bovenbenen komt, waardoor zijn benen koud en stram aanvoelen.

Dan ziet hij opeens, in een flits, eenden opduiken. Het zijn overduidelijk tamme eenden, die in vele kleuren rustig heen en weer zwemmen tussen het op en neer wuivend riet. Als hun rust plotseling bruut wordt verstoord, kwaken de eenden naar hem en ze lijken hem te herkennen.

Langzaam zwemmen er vier eenden naar hem toe. Hij ziet een oud klein huisje verstopt in het riet en een nauw pad dat gemaakt is van klei en riet. Aan beide randen van de zelfaangelegde toegang, die zo’n veertig centimeter breed is, bevindt zich een strook met gras. Hij ziet het paadje steeds verder opdoemen en het wordt langzaam een witgrijs kiezelpad. Ondanks dat hij het weggetje nog nooit eerder heeft gezien, is er toch een schimmige blik van herkenning. Er zit niet echt structuur in zijn droom, het zijn steeds wisselende, heldere beelden. Hij ziet vijf tamme eenden in het water en drie grote wilde eenden die erachteraan zwemmen. De tamme eenden lokken de wilde eenden steeds verder een zorgvuldig gegraven kanaaltje in. Dan doemt opeens een beeld op waarin hij korstjes oud brood en maïsafval in zijn hand houdt om dat als lokaas voor de eenden in het water te gooien.

Hij ziet de wilde eenden nu helder voor zich en hoort ze in gedachten snerpend kwaken. De wilde eenden, die nog een verwoede poging ondernemen om aan hun belager te ontsnappen, vangt hij met zijn blote handen. Het voelt heerlijk om zijn koopwaar speels door zijn handen te laten glijden. Met een handigheidje pakt hij ze met zijn linkerhand vast om ze daarna meteen met zijn rechterhand de nek om te draaien. Stiekem voelt hij een machtig, verslavend gevoel als hij de wilde eenden hun leven ontneemt door hun nek met een doffe knak om te draaien.

Opeens zit Erwin happend naar adem rechtop in bed. Hij merkt dat, omdat hij de laatste tijd veel minder lichaamsbeweging heeft, een beginnend bierbuikje meebeweegt op zijn onregelmatige ademhaling en ziet in gedachten de wilde eenden en rietpluimen uit zijn droom nog levendig en helder voor zich. Caroline wordt wakker en roept verschrikt: “Wat doe je?”

“Riet,” mompelt hij heel zachtjes. Caroline heeft het wél gehoord, maar het woord dringt niet echt tot haar door omdat ze zo slaperig is. “Ga slapen!” zegt ze gepikeerd, waarbij ze zich opzichtig van Erwin afdraait en in de rollende beweging bijna het hele dekbed meeneemt naar haar kant. Erwin zit dan nog beduusd rechtop in bed en hoewel het bijna twee uur in de ochtend is en hij al nachtenlang slecht geslapen heeft, voelt hij zich nu meteen klaarwakker. Hij herinnert zich langzaam maar zeker steeds meer flarden van zijn droom: het riet, de leren lieslaarzen, de wilde en tamme eenden en het koude water waarin de zwarte rietpluimen wild op en neer waaien, waarbij het net lijkt of ze kwaad zijn op de woesteling die midden in de nacht hun ritmische dans in de wind verstoort. Nog denkend aan de zwarte riettoppen beseft hij opeens dat hij niet in lange leren lieslaarzen door koud brak water langs het riet loopt, maar lekker warm in zijn eigen bed ligt naast zijn ietwat kribbige vriendin, die dan alweer vredig in slaap is gevallen. Hij gaat weer op zijn rug in bed liggen, maar blijft maar piekeren over zijn droom die hij zich zo goed kan herinneren. Pas om half vijf vat hij weer de slaap en dat is vlak voor hij er weer uit moet. Dat is om kwart voor zeven om naar zijn werk te gaan. Zodra hij uit bed is gestapt en na een paar minuten helemaal aangekleed is, voelt hij zich al doodmoe. Hij zou zich uitgerust, fit en geconcentreerd moeten voelen, maar hij voelt zich als een uitgewrongen vaatdoek. Een vaatdoek waar door een potige Oost-Europese werkster met handen als kolenschoppen alles vakkundig is uitgewrongen.

Hij is nog half in slaap als hij naar het donkerpaarse pak muesli grijpt, dat eigenlijk alleen door Caroline wordt gebruikt. Erwin geeft de voorkeur aan twee met margarine besmeerde beschuiten met een vette zoete substantie die, door het toevoegen van wat smaakversterkers en een hele rits conserveringsmiddelen voor aardbeienjam moet doorgaan. Bij alles wat hij deze morgen doet lijkt het alsof het veel meer energie kost dan normaal. Het fietsritje naar de garage lijkt meer op een regelrechte martelgang dan op een dagelijkse sportieve deugd op de vroege morgen, zoals het meestal voelt. Bij aankomst opent hij met een bonkend hoofd de egaal grijze kunststoffen zijdeur van de garage en ziet dat Pascal een meter of tien van hem vandaan staat, midden in de nog gesloten showroom en hem recht in zijn porem aankijkt.

Pascal weet bij de eerste aanblik al genoeg: Erwin is die morgen meer dood dan levend.

“Jij neemt een dagje vrij vandaag!” gebiedt hij op de voor de medewerkers zo bekende manier.

Na die opmerking van Pascal staat Erwins bonkende hoofd meteen op oorlog.

Demonstratief loopt hij langs de showroom naar zijn bureau en groet de twee monteurs, die al in hun bedrijfsoverall klaar staan voor hun eerste klus. “Een dagje vrij, Van Kouwen,” herhaalt Pascal, wiens stem nu donker en gebiedender klinkt. Op dat moment horen ze hoe Rutger buiten komt aangelopen.

Alle garagemedewerkers kunnen al aan het loopje horen dat het Rutger is. Rutger, die als hij eenmaal helemaal door de personeelsingang naar binnen is gelopen, alle medewerkers groet door zijn handen fier in de lucht te steken, waarbij hij langzaam en theatraal een rondje om zijn eigen as draait. Tijdens dit aparte begroetingsritueel, dat hij voor het eerst opvoert in de garage, lijkt hij Erwin compleet te negeren. “Je staat er vandaag alleen voor, Rutger,” zegt Pascal met een rustige maar indringende stem.

“Alleen voor?” herhaalt Rutger, die Erwin nu met zijn rug naar hem toe achter zijn computerscherm ziet zitten. “Alleen, ja,” herhaalt Pascal nu met een rustige, vriendelijke stem alsof hij net een enorm leasecontract voor enkele miljoenen heeft afgesloten. Erwin weet dat hij maar een ding kan doen en dat is toegeven aan zijn baas. “Ik ga maar eens terug naar huis,” reageert hij gelaten. “Verdomme!” denkt Erwin hardop. “Dit moet niet te vaak gebeuren, ik moet nu beter gaan slapen!”

Caroline is al naar haar werk als hij twintig minuten later door de achterdeur de keuken inloopt. Het is voor hem dan ook heel vreemd om al op dit vroege tijdstip thuis te komen en hij weet niet zo goed wat hij moet doen. Moet hij meteen terug naar bed? Of rustig op de witte hoekbank gaan zitten en de televisie of radio aanzetten? Als hij na enkele minuten onderuitgezakt op de comfortabele zitbank hangt, voelt hij zich steeds vermoeider worden en strompelt hij door de woonkamer richting de wenteltrap, die nu ineens als een ware hindernis opdoemt. Hij wil toch een paar uur extra slaap nemen, precies zoals Pascal hem had opgedragen. Wat voelt hij zich moe! Hij weet diep van binnen natuurlijk ook wél dat Pascal gelijk heeft en hij strompelt de wenteltrap op richting zijn bed. Eenmaal in de slaapkamer ploft hij in een sierlijke beweging op het beukenkleurige ledikant om vrijwel meteen, met al zijn kleren en schoenen nog aan, in slaap te vallen. Pas vlak voor Caroline tegen het eind van de middag weer thuiskomt wordt hij wakker, liggend op de fraai gedecoreerde sprei die over hun bed ligt. Ze is verbaasd als ze ziet dat hij al thuis is en hij biecht haar meteen op waarom hij al thuis is. Ze weet natuurlijk als geen ander dat hij al nachtenlang nauwelijks heeft geslapen en ze maakt dan ook meteen een lekker potje eten voor hem klaar.

Net op het moment dat Caroline de achterdeur opent wordt er gebeld via de huistelefoon en Erwin haast zich om op te nemen. Hij vermoedt dat het Pascal is die aan hem gaat vragen hoe hij zich voelt. Aan de nummerherkenning ziet hij dat het inderdaad het nummer van de garage is.

“Hallo Pascal!” groet Erwin door de telefoon.

Pascal vraagt of hij nog de nodige rust heeft gehad en hoe hij zich nu voelt. “Ik voel me prima, ik heb behoorlijk veel slaap ingehaald,” vertrouwt hij hem toe. “Nou, dan kan je morgen weer wél het team komen versterken,” antwoordt Pascal. “Graag!” hapt Erwin meteen toe, die eigenlijk liever helemaal geen vrij had gekregen vandaag. “Ik zie je morgen weer dan!” zegt Pascal in een opgewekte bui omdat hij zojuist de positieve bedrijfsresultaten heeft doorgekregen.

Met gemengde gevoelens drukt Erwin de telefoon uit. Hij is opgelucht dat hij morgen weer kan werken en dat Pascal vraagt hoe het met hem gaat. Aan de andere kant voelt het alsof hij de garage en diezelfde Pascal en al zijn andere collega’s in de steek heeft gelaten. Het schiet door zijn hoofd dat zijn situatie eigenlijk steeds penibeler wordt en hij morgen toch echt een nieuwe start wil maken. Dat hij eindelijk durft toe te geven dat hij problemen heeft zorgt wél voor een enorm gevoel van opluchting.

Terwijl Caroline druk bezig is met het avondeten graait Erwin de ochtendkrant van de zwarte deurmat om nog even het nieuws van gisteren te bekijken. Na het vluchtig doorlezen van enkele nieuwsartikelen staat het avondeten al in vier dampende stalen pannetjes klaar op de gedekte eettafel. Er stijgt een zeer aangename geur op vanuit de pannen. Na het avondeten tuurt hij veelbetekenend naar zijn bierbuikje dat zich gelukkig nog in een pril stadium bevindt en Caroline kijkt hem indringend aan. “Tijd om weer naar de sportschool te gaan?” vraagt hij ironisch. “Ik heb je abonnement al niet eens meer verlengd,” merkt ze bijna moedeloos op.

“Zullen we dan een stuk fietsen?” vraagt Erwin.

Met een spottende blik kijkt Caroline naar zijn bierbuikje en knikt bevestigend. “Je kan wél wat beweging gebruiken, meneer Van Kouwen!” Ze fietsen die avond met een fors tempo en komen na ongeveer anderhalf uur weer thuis. Eenmaal thuis gaat meteen de televisie aan en na het laatste journaal maakt Caroline aanstalten om naar bed te gaan. “Ik heb nog geen slaap,” reageert Erwin gelaten en zapt met de afstandsbediening bijna alle kanalen af.

“Morgen moet je weer wél vroeg op!” geeft ze hem als duidelijke hint mee. “Ik kom zo!” antwoordt hij en steekt zijn duim op als teken, waarop Caroline toch maar besluit om niet op hem te wachten. Na nog wat zappen en even te blijven hangen bij een documentaire komt hij toch tot het besef dat hij beter naar bed kan gaan.

Hij weet dat Pascal hem morgenochtend weer uitgerust verwacht en hij probeert om zich met zo weinig mogelijk geluid naast Caroline te wurmen. Bij het rustig naar boven sluipen op de fraaie wenteltrap krijgt hij ineens een gevoel dat hem dit op de een of andere manier bekend voorkomt, al kan hij er niet de vinger op leggen waar of wanneer dat dan geweest moet zijn. De volgende morgen voelt hij zich, voor het eerst sinds een lange tijd, uitgerust, energiek en fit en dat is dan ook meteen aan zijn humeur te merken: de beschuitjes met aardbeienjam lijken net iets beter te smaken, het fietsritje naar de garage lijkt opeens stukken korter te zijn geworden en hij begroet zijn collega’s op een uitbundige manier. Pascal kan direct aan hem zien dat hij veel fitter is dan gisteren en een dagje verplicht thuisblijven hem goed heeft gedaan.

Rutger merkt het ook, is blij voor Erwin dat hij in ieder geval vandaag lekker uitgeslapen en fris op zijn werk verschijnt en hij hoopt dan ook voor hem dat zijn slaapproblemen vanaf nu verleden tijd zijn. Erwin voelt zich de hele dag uitgerust en merkt dat hij veel scherper is dan de afgelopen tijd. Puur ter controle kijkt hij nog wat facturen van twee dagen geleden na en haalt er nog wat foutjes uit, wat hem ook het nodige zelfvertrouwen geeft. De afgelopen weken was hij veelal chagrijnig, moe en zeer snel geprikkeld, maar vandaag is alles gelukkig anders. Eindelijk heeft hij weer zijn energie terug en is met zijn werk veel sneller klaar dan de afgelopen dagen, waarmee hij Rutger weer wat meer ontlast, die daardoor dan weer tijd heeft om even te helpen met een klusje in de werkplaats.

Als hij ’s middags nog steeds goed gehumeurd naar huis gaat, fietst hij nog even een extra blokje om. Hij voelt dat hij veel meer kracht in zijn benen heeft dan de afgelopen dagen. Een half uur later dan gebruikelijk zet hij fluitend zijn donkerblauwe herenfiets in het vierkante, platte kleine schuurtje. Caroline is maar wat blij als ze ziet dat hij eindelijk weer een spoortje van vrolijkheid laat zien en ’s avonds in bed zullen ze elkaar nog vrolijker maken! De volgende morgen staat hij weer vol energie op en lijken al die nachten waarin hij badend in het zweet wakker werd, denkend aan water, op en neer golvende rietpluimen en een kiezelpaadje, heel lang geleden.

Niet weer, hé? denkt Caroline als ze midden in de nacht wakker van hem wordt. De rechterhand van Erwin maakt een ongecontroleerde maar krachtige beweging naar haar keel en daarbij ligt hij onstuimig door het bed te woelen. Hevig en ongecontroleerd schudt hij met zijn lichaam heen en weer, wat het bed doet schudden. Als afweerreactie geeft ze hem een flinke trap met haar linkervoet en raakt hem vol op zijn rechterscheenbeen. Ze is bang en geïrriteerd en als ze haar voet weer heeft teruggetrokken wordt hij langzaam, brommend en rochelend wakker.

“Wil je me wurgen of zo?” vraagt ze kwaad aan Erwin. Ze is bozer over het feit dat Erwin haar midden in de nacht wakker houdt, dan dat hij bijna haar keel heeft dichtgeknepen.

“Maar, hoe, wurgen?” stamelt Erwin hardop.

“Slaap je nog of zo?” vraagt Caroline op een neerbuigende, sarcastische manier. Ze ziet hoe hij zijn duffe hoofd naar haar toe draait en haar vragend en verontschuldigend aankijkt om meteen weer in slaap te vallen. Deze keer is het Caroline die de slaap niet meer kan vatten, ze zucht, steunt, draait en rolt de rest van de nacht door haar bed, maar het mag niet baten: ze slaapt geen minuut meer en ze ligt op haar zij gedraaid en met haar rug naar Erwin. Ze denkt aan hoe ze viel op zijn strakke lichaam, zijn humor, zijn rustige en zorgzame karakter en aan hun eerste ontmoeting toen ze beiden van de tennisbaan kwamen. Zijn vluchtige ‘Hallo’.

Ze zag hoe hij zijn ogen opensperde en naar woorden zocht, waarbij ze hem uitdagend aankeek. Het eerste wat hij kon bedenken: “Ben jij ook net klaar?” Ze moest verlegen lachen “Klaar waarmee?” Stoer hield hij zijn tennisracket stevig vast zodat ze de biceps van zijn bovenarmen kon zien. “Een enkelpartijtje,” was zijn antwoord om meteen met grote ogen brutaal aan haar te vragen: “En jij, mixed dubbel?” Ze voelde een blos op haar wangen komen en kon alleen maar nee schudden. Zijn opmerking dat hij dan wél met haar wilde mixdubbelen kon ze waarderen en in de kantine hadden ze nog spa rood gedronken. Ze herinnert zich hoe veilig en geborgen ze zich voelde toen ze voor de eerste keer in zijn armen lag en de hoop had dat hij haar nooit meer los zou laten.

Ze vond alles geweldig aan hem. Toen hij vertelde dat hij in een garage werkte, zag ze hem al in een stoere overall een band of uitlaat verwisselen. En al werkte hij dan op de administratie, ze was blij dat hij een vaste baan had. Al haar gemijmer wordt ruw verstoord door een indringende bromtoon van de gedateerde radiowekker die alweer eeuwen geleden lijkt te zijn gekocht. Het geluid irriteert haar meteen mateloos en als ze zich uitrekt om op de grote zwarte uitknop te drukken lijkt het monotone geluid ook langzaam tot Erwin door te dringen.