Spiegel.

––––––––

Guido Eekhaut

SPIEGEL

Eerste druk: 22 februari 2022

© 2022 Guido Eekhaut

© 2022 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: Sly Fox Cover Designs

Grafisch design: Sly Fox Cover Designs

ISBN 9789464510003

NUR 330

Bijzondere dank gaat naar mijn eeuwige proeflezer & meesteres van de katten Britta Fath (de fouten die een oplettende lezer nog kan vinden, zijn geheel de mijne), naar James Lee Burke, wiens boeken over New Orleans in vele opzichten inspiratie waren voor mijn versie van die stad, en naar China Miéville, die me toonde hoe je fictieve steden kunt creëren uit echte. Minstens evenveel dank naar het hele team van Hamley Books, die dit project een onderdak hebben gegeven & in het bijzonder naar Sandra Vets en haar onweerstaanbare enthousiasme. 

1.

Zoals overal in deze wijk van New Orleans, vind je hier in Ursulines Avenue de ene bar, goktent en bordeel na de andere, waardoor zowel de lokale passanten, als door vreemdelingen vertier en vergetelheid gezocht wordt, daarbij meestal geholpen door legitieme alcohol en illegale drugs. De wijk kreeg ooit de naam French Quarter mee, ongetwijfeld omdat er veel Fransen woonden, en haar inwoners hebben nadien nooit enige reden gehad om die naam te wijzigen. Ze zijn, vandaag nog steeds, gesteld op tradities en op geschiedenis, maar waarschijnlijk zijn ze te lui om een andere naam te zoeken.

Overdag is het een wijk zoals vele andere in de binnenstad. Elke ochtend staan hier de kinderen van de plaatselijke katholieke lagere school in rijen klaar om ordelijk en in stilte naar de lessen te gaan, terwijl gepensioneerden in de buurt rondom de drie nabije kerken hun café au lait drinken op de terrasjes van koffiehuizen en hun beignets eten terwijl ze de ochtendkrant lezen. De meesten van hen zijn te vinden op het terras van het beroemde Café du Monde.

In de late namiddag en avond echter arriveert in het French Quarter een ander publiek: klanten voor de van neonlicht voorziene striptenten, nieuwsgierige en vaak naïeve Aziatische toeristen in regenhoedje en met paraplu, bonkige arbeiders van de olieplatformen die alleen maar zo snel mogelijk dronken willen worden, ongewassen vagebonden en nietsnutten, in leren jekkers geklede pooiers en hun soms minderjarige meisjes, de verkopers van meth en coke en ander spul, en de oudere pooierloze meisjes die klanten meenemen naar de kleine hotels in zijstraten.

Vaak werd dit, wat vandaag de dag voor vertier doorgaat, tijdens donkerder dagen verboden door ofwel de religie ofwel door de rechterlijke machten. Zelden echter hield dat de vermogende en soms minder vermogende burgers tegen om hun zondige vertier hier te komen zoeken. De typische inwoner van New Orleans is eigenzinnig, zelfs geneigd tot anarchisme, werkt hard maar feest ook hard. Vandaag, in deze tijden van kommer en kwel, worden diensten aangeboden, of substanties, die in de dagen van weleer gewoon ondenkbaar waren of waarvoor zelfs de meest winsthongerige leveranciers hun neus zouden hebben opgehaald.

In deze straat, lokaal bekend als Ursulines, is de Violette Panter de favoriete plek van Abraham Wolff. Het is een bizarre tent (in een wijk waar bizar zowat onopvallend is), waar alle drankjes een toepasselijke violette kleur hebben. Van deze drankjes zouden er wel honderd variaties zijn, zo wordt door de bewonderaars beweerd, in evenveel verschillende tinten. Niemand slaagt erin ze allemaal te proberen. Sommige gasten komen alleen om die drankjes en anderen passeren één keer en daarna nooit meer.

Wolff is hier al zeventien jaar een reguliere klant en komt er gemiddeld twee keer in de week en één keer in het weekend langs. Niet noodzakelijk steeds op dezelfde dagen, hoewel er sprake is van een zekere regelmaat, die sommigen misschien obsessief noemen. Hij ontmoet er bizarre maar hier niet bepaald onverwachte figuren: transseksuelen, genderbenders, Goth-girls, aanhangers van obscure sektes en aanbidders van ongewone seksuele fantasieën, voormalig cipiers uit de Angola State gevangenis, voormalig koeriers van de Zwarte Hand (een zeldzaamheid, want de meesten leven in dat beroep niet lang), en nog meer fraai volk. Maar het merendeel van de bezoekers behoort tot de middenmoot van de mensheid, saai en betrouwbaar, met een reguliere baan elders in de stad, met wat spaargeld en een gezin, maar wel uit op een exotisch avontuurtje.

Wolff beseft dat hij op zijn leeftijd niet meer behoort tot de reguliere clientèle die in deze straten de barokke bars, fin de siècle kroegen, ondergrondse cybercafés en de Aziatische eethuisjes bezoekt, maar niemand heeft het tot nog toe in het hoofd gehaald hem de deur te wijzen. Hij weet overigens heel goed waar de deur in elk van deze etablissementen te vinden is. Soms is hij zelfs de laatste om die deur te passeren wanneer de eigenaar of de barman of -vrouw besluit dat het tijd is om de zaak te sluiten. Dan, op een onmogelijk vroeg uur in de ochtend, zomer of winter, strompelt Abraham Wolff naar zijn flat in de wijk Marigny, waar hij luttele uren later ontwaakt, soms op de divan, soms in bed, soms ook op de vloer, maar meestal vrij van herinneringen over wat er de voorbije nacht gebeurde.

Hij belooft zichzelf al jaren zijn leven te zullen beteren.

Hij belooft zichzelf zoveel.

Hij maakt tenminste geen beloften ten overstaan van anderen. Of toch niet vaak. 

Maar wanneer er geld verdiend moet worden, wanneer zijn klanten op hem rekenen om iets of iemand te vinden die ze kwijtspeelden, is Wolff nuchter. Dan raakt hij ook geen druppel alcohol aan, ruikt zelfs niet aan het spul. Absoluut nuchter is hij, wanneer hij aan een zaak werkt. Klanten rekenen daarop.

Hij heeft niet bijzonder veel klanten. Toch geen vaste, gezien het soort werk dat hij doet. Mensen vinden soms per toeval zijn naam in digitale gidsen, op cyberfora, ergens online. Ze horen over hem, over de reputatie die hij heeft. Hij weigert wel eens klanten, want hij is kieskeurig. Hij neemt alleen de meer uitdagende zaken aan, en zelfs dan nog niet allemaal. Soms neemt hij alleen onmogelijke zaken aan, bij wijze van uitdaging. Het is voor hem als een boetedoening voor de dagen waarop hij laveloos is.

Ook heeft hij de intellectuele uitdaging nodig. Zonder uitdaging kan hij niet leven.

Die uitdaging was er niet meer toen hij, een dozijn jaren geleden, afscheid nam van het NOPD, het niet bij iedereen geliefde politiecorps van New Orleans, afscheid nam van de Prefecture en van zijn collega’s (waarvan sommigen blij waren hem te zien vertrekken), afscheid nam van de bureaucratie en de politieke invloed die je als rechercheur bij de politie moest ondergaan vooraleer toegelaten te worden misdaden op te lossen.

Geen deel meer uitmaken van het NOPD betekende ook dat hij zijn eigen baas werd, dat hij zijn eigen werkritme kon bepalen en welke uren hij aan onderzoeken spendeerde, en hij vrij was tijd door te brengen in de Violette Panter of een andere kroeg.

Dat is wat hij nu doet. Hij leeft in een soort van vagevuur. Hij is niet meer wat hij voordien was, een politieman, maar hij is ook niet iets anders geworden. Deze tegenstrijdigheid houdt hem overeind.

Er is ook één andere persoon die hem overeind houdt. Die hem toedekt wanneer hij op de vloer in slaap ligt, of die zijn schoenen uittrekt wanneer hij toch het bed haalde. Die hem de ochtend erop een kan sterke koffie maakt vooraleer ze zelf naar school vertrekt. En die hem alles vergeeft, alles, of bijna dan. Zijn dochter Isabelle is twaalf, en ze is eigenlijk zijn dochter niet.

2.

“Het gaat om deze vrouw,” zegt Pauline en ze toont Wolff een groot formaat foto, een portret van een  bijzonder knappe vrouw. Sylvie Pauline is openbaar aanklager en komt maar zelden in het groezelige kantoor van Wolff, dat in een zijstraat van Mandeville street ligt, ook in Marigny, één hoog, in een pand dat zelfs met uitgebreide restauratiewerken niet meer te redden is. Maar de stad maakt afbraak en heropbouw zo goed als onmogelijk met een hele verzameling voorschriften en regulaties (om niet van absurde belastingen te spreken), en dus blijft dit pand in gebruik. Op een dag stort het in en worden al haar bewoners begraven onder rottende bakstenen, vermolmd hout en door termieten aangevreten balken, maar dan wassen alle ambtenaren zich de handen in onschuld.

Dat Pauline hier zelden komt is logisch (en het heeft niets te maken met de staat van het gebouw): ze kan op de gerechtelijke politie beroep doen wanneer ze misdrijven en misdaden opgelost wil zien, behalve de speciale zaken. De heel speciale, aparte zaken. Is ze dus hier, dan is het vanwege een niet-officiële zaak. Iets waarover mensen alleen maar fluisteren. Die geruchten worden niet eens verondersteld haar kantoor te bereiken, maar doen dat toch. En dan gaat het over een zaak die in haar opinie te gevoelig ligt om aan de dienders van het NOPD over te laten.

“Een vrouw,” zegt Wolff, nadat hij naar haar luisterde. “Er is altijd wel een vrouw mee gemoeid. Geen intriges, of er komt een vrouw in voor. Je kan er gif op innemen.”

Pauline rimpelt haar neus. Een ogenblik lang glijdt haar blik langs de gestalte van Wolff, en door het raam naar buiten, naar de bakstenen en gebarsten ramen van de nabije gebouwen. Een schitterend uitzicht heeft hij niet, maar hij geeft daar niet om. Komt hij hier, dan is het niet om van het decor te genieten.

“Dit moet hoe dan ook tussen ons blijven, Abe,” dringt ze aan. Ze weet niet goed waarom ze daar op aandringt, want alles wat zij met hem bespreekt, blijft tussen hen. Maar ze wil het toch gezegd hebben.

“De heilige en welbekende reputatie van mijn kantoor staat zoals altijd op het spel,” zegt hij. “Alles wat hier gezegd en gedaan wordt, is vertrouwelijk. Vooral alles wat hier gedaan wordt.”

Ze beweegt haar wijsvinger over de door zonlicht gebleekte kartonnen folders die in drie wanordelijke stapels op zijn werktafel liggen. Die lagen daar ook al tijdens haar vorige bezoeken. Ze maken deel uit van het decor, niet van enig lopend onderzoek. Ze vermoedt dat hij geen lopende onderzoeken heeft.

“Blijf even bij de les, wil je, Wolff,” zegt ze. “Deze vrouw wordt door haar man van ontrouw verdacht. Dat is de kern van de zaak. Een zaak die jou op het lijf geschreven lijkt. Dat soort dingen doe je toch wel vaker, niet?”

Hij trekt een gezicht dat, in het beste geval, verbazing verraadt. En in het slechtste, verveling. “Is dat zo? Nou, nou, merkwaardig. Meestal komt de man in zo’n geval zelf bij mij, en stuurt-ie geen openbaar aanklager. En meestal is de zaak overigens andersom: hij is diegene die ontrouw is, en de echtgenote komt hier om raad vragen, handen wringend en tranen in de ogen.”

“Andersom?” Pauline kijkt bezorgd. Wolff heeft een reputatie. Die had hij tijdens zijn tijd bij het NOPD al. Daarmee is het wat haar betreft nog steeds uitkijken.

“Het is een kwestie van statistische zekerheden, mevrouw de openbaar aanklager,” zegt hij. “U kent die statistieken net zo goed als ik. Mannen zijn ontrouw. Ze kunnen het niet verhelpen, het ligt in hun natuur. Het is als een fundamentele wet; je wrikt er niet aan. Zelfs de Bijbel spreekt van gaan en vermenigvuldigen, en dat was ook letterlijk te interpreteren. De vrouwen komen vervolgens bij mij om de gangen van hun man te laten natrekken, want die lopen niet zo hoog op met de letterlijke interpretatie van het Heilige Boek. Maar ik laat je het verhaal vervolledigen. Want daarom ben je hier. Voor mijn luisterend oor.”

Ze had beloofd zich professioneel te gedragen. En zich niet door Wolff te laten meesleuren in semantische spelletjes.

“Het is,” zegt ze, “een opmerkelijk verhaal. Ze is hem ontrouw met méér dan één andere man. Tenminste, dat is wat de echtgenoot gelooft – en wat hij onderzocht wil hebben.”

Wolff knikt alsof de een of andere laaghartige verwachting hiermee volledig bevestigd wordt. “Zo zo, de dame in kwestie leeft graag gevaarlijk. Meer dan één man. Meteen alle burgerlijke fatsoen overboord. Ze is dus wát? Een nymfomane, dat ook nog? Meer dan één man. Ontrouw alléén is duidelijk onvoldoende. Over hoeveel mannen gaat het dan eigenlijk?”

“Zeven,” zegt Pauline onbewogen. Alsof dit niet zozeer een opmerkelijk dan wel een gepast symbolisch getal is. Een getal dat, precies vanwege de symbolische betekenis, de zaak toch wat minder erg maakt. “Ze is haar man – Bertold Danvers, de naam is je waarschijnlijk bekend – ontrouw met zeven mannen.”

Wolff tuit de lippen. “Die kan tellen. Een naarstige dame. Is het haar geluksgetal of wat? En doet ze het individueel, of is er sprake van een grootschalige orgie? En waren de mannen die maand in de aanbieding?”

“Op een goeie dag, Wolff,” zegt Pauline verkrampt en nijdig, “bevind jij je met één voet aan de verkeerde kant van de wet, en dan grijp ik in, ik gooi je in een smerige cel en laat de sleutel voorgoed verdwijnen.”

Wolff kent al sinds jaren haar nukken en haar plotse stemmingswisselingen, die hij wijt aan latente psychologische problemen. Misschien is ze een psychopate. Dat zou pas interessant zijn. Een openbaar aanklager die ook een psychopate is. Hij krijgt niet veel van dat soort over de vloer.

Soms betreurt hij het gebrek aan verbeelding bij de misdadigers die zijn pad kruisen. Te weinig verbeelding, te weinig initiatief om boven de middenmoot uit te steken. Toch zijn er in deze stad meer dan genoeg lieden wiens hersenen op een radicaal verkeerde manier in elkaar zitten. De bedrading loopt niet meer normaal. Dan krijg je het lijk van een jonge vrouw in stukken in een olievat gestouwd en overgeleverd aan de krabben in de bayou. Of erger. Hij heeft erger meegemaakt.

Dat soort mensen komen niet in zijn kantoor. Hij wil dat ook zo houden.

“Ik hou ook van je, Pauline,” zegt hij, opzettelijk achteloos, “maar laten we professioneel blijven. Eén vrouw en zeven mannen. Waarom zeven?  Zeven dagen in de week, en elke dag een andere? Dat kan geen toeval zijn. Of wel? Iets in verband met de kosmische orde of zo?”

Zijn stem heeft een kalmerende werking op Pauline, die wat meer onderuitzakt op haar stoel, hoewel ze zich daar niet van bewust is.

“We weten weinig,” geeft ze toe. “Daarbovenop ligt zaak nogal gevoelig. De echtgenoot is een hooggeplaatst ambtenaar. Zijn vrouw is van zeer goede afkomst. Die mensen leven in een cocon, dat weet je. Ze wonen in een van die interbellum huizen met witte colonnades die dus dateren van voor het midden van de negentiende eeuw, zoals er zovele staan op de Bayou Teche. Dat soort lieden. Mijn diensten blijven om die redenen buiten deze zaak. Dat is de pijnlijke kern van mijn persoonlijke en private verzoek: jij komt aan bod omdat wij officieel niets willen doen.”

“Ah! Goede afkomst. Bayou Teche. Hoor ik graag, hoor ik graag! Meestal omdat mijn vergoeding dan stijgt. Die ‘goede afkomst’ weerhoudt er haar echter niet van lustig aan de rol te gaan met verschillende mannen. Nou, arme mensen kunnen zich dat soort orgieën niet veroorloven, zoveel is bekend. Maar die hebben dan weer andere zonden. Waar jij wel wat aan kunt doen, toch? Die andere zonden beteugelen?”

“Let een beetje op wat je zegt, Wolff. We hebben het daar al eerder over gehad, over je extreemlinkse sympathieën. Niet alles moet meteen politiek gekleurd worden. Het gaat hier alleen maar om echtelijke ontrouw, niet om een ideologisch geschil. Nou, wat doe je? Neem je de zaak? Je moet haar schaduwen en bewijzen verzamelen van haar ontrouw. Dat is de kern van de opdracht. De echtgenoot zal voor een gepaste vergoeding zorgen, met mij als private tussenpersoon. Ik leg er de nadruk op: private. Het is een klusje waar we iemand voor nodig hebben met een betreurenswaardig gebrek aan moraal. Is jou dus op het lijf geschreven.”

Ze rimpelt weer met haar neus, alsof ze het betreurt aan zijn lijf te denken.

“Dank je,” zegt Wolff. “Mijn prijs is zonet weer gestegen. Die hoge ambtenaar zal mogen dokken. Ik zal maar aannemen dat hij het zich kan veroorloven.”

“Zeg ik hem dat je het doet?”

Wolff komt overeind. “Breng me het dossier maar. En wat is de naam van de betrokken dame ook alweer?”

“Ze heet mevrouw White, Wolff,” zegt Pauline. “Sandrine White.”

3.

In de Violette Panter trekt Wolff zijn natte regenjas uit en hangt die netjes op aan een kapstok, waar al twee herenjassen en vier damesjassen hangen te drogen. Het wordt een drukke nacht in de bar, maar nog niet op dit moment. De bui van zonet was van korte duur, typisch voor New Orleans en de hele zuidelijke streek. De hemel was paars aan de horizon, boven de zee, en werd naarmate de bui passeerde, grijs en violet. De druppels waren dik en roken naar de olie van de boorplatformen.

Wanneer hij naar binnen stapt, valt hem op dat de zes gasten – en ze zijn inderdaad de enige gasten – op een kluitje bij elkaar zitten, en twee van de dames zijn minderjarig, frêle, als elven verdwaald in de onderwereld, maar dan wel uitgenodigd door Hades. Ze hadden het erger kunnen treffen, want hun gastheer is Antoyne. Ze hadden er waarschijnlijk, en in vele opzichten, beter aan gedaan om thuis te blijven (waar hun thuis ook is). Hier zal hun roem kortstondig zijn, de werkelijkheid van het leven al te snel scherp en pijnlijk.

Wolff kent dit soort meisjes, die ook binnen tien en twintig jaar nog knap en jong zullen lijken, al zijn ze dan een groot stuk van hun ziel kwijtgeraakt aan figuren die niet zo voorkomend zijn als Antoyne, die veel minder gul met hun goede raad zijn, en die hen doorgaans tegen die tijd al hun illusies hebben ontnomen. Maar eeuwige jeugd heeft een prijs, nietwaar?

Al is eeuwig niet bepaald wat hen te wachten staat, want sommigen onder hen (de achtelozen, de onvoorzichtigen) halen de veertig niet eens. Wolff zag het gebeuren terwijl hij in dienst was (zedenbrigade en daarna, uit wanhoop, zware misdaad, wat in geen opzicht een verbetering was) en op geen enkel moment slaagde hij erin een van deze etherische creaturen te redden van de ondergang. Waarschuwen, dat wel. Hij deelde overal waarschuwingen uit, omdat hij de schaduwwereld van New Orleans maar al te goed had leren kennen. Goede raad is echter tegelijk duur en goedkoop, en echt goede raad kunnen meisjes als deze zich niet veroorloven te volgen. Ze hebben de stad nodig, maar niet andersom.

Hij laat het dus nu begaan. Ze zijn met Antoyne gekomen, al biedt ook dat niet veel hoop. Hij is echter minder een crapuul dan vele andere van zijn statuut in deze wijk. 

Tegen de toog leunend kijkt hij schuin omhoog naar de spiegels aan de zijkant van de bar. Steve, achter de bar, schuift hem een glas toe, slank en mistig en met de gepaste kleur drank. Vrouwen en drank: Steve kent zijn voorkeuren.

“Is de baas er?” vraagt Wolff.

“Is hij er niet altijd?” zegt Steve.

“Hangt van de precieze betekenis van het werkwoord af, hoe eenvoudig dat ook is, m’n beste jongen. Zelfs zo’n simpel woord heeft vele diepere betekenissen.”

Steve gaat gekleed alsof hij hardnekkig stijl wil aanbrengen in deze tent, maar dan volgens een mode die tien jaar geleden in tijdschriften zoals Vogue of Elephant te zien was. Een strakke zwarte jeans dus, en een donkerblauw overhemd met een bleekblauwe sierrand langs de kraag. Misschien omdat de jongeman zo’n atypische barman is, houdt Vic hem al een tijd in dienst. Steve heeft overigens vier jaren seminarie achter zich en is dus behoorlijk geïndoctrineerd in de leer van Augustinus, maar Wolff weet dat hij om zijn wel erg scabreuze gedrag eruit geschopt werd.

Ach, de wereld heeft niet nog méér priesters nodig. In een stad als New Orleans? Een van de weinige katholieke bolwerken in het land, waar tegelijk ook voodoo behoorlijk wat aanhangers kent. Bij de arme zwarten dan vooral. In de diepe betekenis van het woord zijn die aanhangers van de zwarte magie de enige echte gelovigen in deze stad, want de katholieken hebben allang de notie van een schepper en heerser over het universum terzijde geschoven voor de aanbidding van de winst.

Antoyne heeft Wolff meteen opgemerkt toen hij naar binnen kwam en wuift nu naar hem, maar zelf blijft hij waar hij is, wat betekent dat zijn gasten belangrijk voor hem zijn. De gasten van Antoyne zijn altijd belangrijk. Dat doet de man: zich omringen met belangrijke gasten.

Wolff weet dat hij eigenlijk het dossier van mevrouw White moet inkijken, zich eigen maken met de details van haar leven (voor zover die publiekelijk bekend zijn, of voor zover ze zijn opgenomen in de annalen van de Prefecture – wat veelal betekent dat het grootste deel van haar leven en motieven een raadsel voor Wolff zullen blijven), maar hij heeft er nu even geen zin in. Later die avond komt hij weer thuis, en hij hoopt dat Isabelle deze keer stevig slaapt, want ze moet morgen naar school, zoals elke weekdag. Hij wil niet dat ze opstaat om hem in te stoppen wanneer hij weer op de vloer ligt in plaats van in zijn bed.

Hij weet dat hij geen voorbeeld is voor het meisje. Dat is hij nooit geweest. Maar ze is sterker dan hij, en aan slechte ervaringen voordat ze bij hem terecht kwam, had ze ook al geen tekort. Ze heeft alleszins haar leven helemaal op orde, wat bezwaarlijk over hem kan gezegd worden.

“Wil je Victor spreken?” vraagt Steve. “Want dan bel ik hem. Je kunt zo bij hem terecht.”

“Nee, laat maar, Steve,” zegt Wolff. “Ik zie hem later wel. Er is geen haast bij.”

Het neonlicht dat buiten tegen de gevels van de bars en eettenten spettert, dringt ook hier binnen door, sijpelt door de ramen naar binnen en zelfs langs de kieren van de deur, als een buitenaardse invasie, als een ongewenste en potentieel dodelijke ziekte. Het verovert de perifere visie van iedereen wie hier komt.

Wolff zit nu opgezadeld met het soort van onderzoek waar hij eigenlijk een grondige hekel aan heeft: ontrouw, een jaloerse echtgenoot of echtgenote, een huwelijksaffaire. Burgerlijke rotzooi over burgerlijk gerotzooi. Het spul van idiote romans en slappe misdaadboeken. Waarom, denkt hij, regelen de betrokkenen dat gewoon niet zoals dat vroeger gebeurde? De bedrogen echtgenoot daagt de bedrieger uit tot een duel, en dat is dat. Duidelijk en doorgaans netjes: ofwel gaat de uitgedaagde partij er vandoor, ofwel valt er een dode en is er maar één enkele partij over. En daar moet de ontrouwe echtgenote het dan mee doen. Er valt iets te zeggen voor die goeie ouwe tijd waarin wetten iets meer flexibiliteit boden. Zeker hier in New Orleans.

En natuurlijk zijn er mensen die terug willen naar die tijd.

Behoorlijk wat mensen. Sommigen zitten zelfs in het stadsbestuur.

Het drankje is zoals altijd zoet en sterk – en Wolff weet dat hij na vier of vijf moet stoppen, of hij haalt zijn huis niet eens. Het perifere neonlicht stelt echter geen voorwaarden. Hij zal hier blijven en drinken, want zo’n avond is het. 

4.

Wolff gaat dus achter mevrouw White aan. Alleszins in een letterlijke betekenis. Ze is begin dertig (dat weet hij niet vanwege haar foto’s maar omdat het zo in het dossier van Pauline staat) en (aan diezelfde foto’s te oordelen) bijzonder slank, op het anorectische af. Wolff heeft geen probleem met vrouwen die zichzelf vrijwillig uithongeren om veertien te lijken, ieder zijn meug. Hij valt zelf niet op dat soort vrouwen. Meestal scheren ze ook nog hun poesje kaal, iets waar hij zéker niet op valt. Waarom willen volwassen vrouwen eruit zien als prepuberale meisjes? Willen ze pedo’s lokken of wat? Geen tekort daaraan, in New Orleans. Wolff heeft een aantal daarvan zelf in de gevangenis geholpen, toen hij bij Zeden werkte. Ze beriepen zich op hun individuele vrijheid en op hun liefde voor hun slachtoffers. In de gevangenis werd daar anders over gedacht.

Nu, ter zake. Ze heet Sandrine White en ze heeft een hele familie achter zich die in de geschiedenis van deze ontuchtige staat (en vooral hier in het Diepe Zuiden) bijzonder ontuchtige dingen uitvrat, vooral tijdens oorlogen en revoluties. En wanneer mensen het hier over oorlogen hebben, bedoelen ze de Burgeroorlog. Die, te oordelen aan de Rebel Flags, nog niet vergeten is. Nooit vergeten zal worden.

Een lang verhaal kort: de familie White werd rijk dankzij woeker, wapens, smokkel en afpersing. En ook met legitieme handel en bankieren. In dat opzicht verschilt ze in niets van de upper class van zuidelijk Louisiana, en van New Orleans in het bijzonder. Geen van haar leden heeft ooit de binnenkant van een cel gezien, tenzij als bezoeker. Zo gaat dat, wanneer je een belangrijke naam hebt in deze stad.

Wat doet Sandrine White om brood op de plank te krijgen? Wel, niets eigenlijk. Althans niet volgens het dossier, dat zedig zwijgt over enige bezoldigde activiteiten. Ze hoeft waarschijnlijk ook niet te werken, in ieder geval niet in de conventionele betekenis van het woord. Ze hoeft niet achter de receptie van een kantoor te staan, veel te dure parfums te verpatsen in een warenhuis, of zelfs tegen betaling met haar benen omhoog te gaan liggen (of in welke houding dan ook door de klant gewenst). Ze wordt, zoals de uitdrukking gaat, slapend rijk, terwijl ze dat al is. Rijk. Misschien slaapt ze niet veel, maar rijk wordt ze alleszins.

Dat soort volk dus.

Uitbuiters van de arbeidende klasse, in de opinie van Wolff.

Niet dat hij bevooroordeeld is. Verre van. Iedereen doet z’n best om een stuiver te grijpen.

De zaak dan. Niet bepaald verheffende lectuur. Het verbaast hem niet dat Pauline de hele affaire niet langs officiële kanalen behandeld wil zien. Het dossier zal wel door enkele van haar mensen zijn samengesteld, maar die leiden vervolgens aan collectieve amnesie. Wat ook zóveel beter is voor hun gezondheid. De tentakels van families zoals de Whites kronkelen tot in alle departementen, ministeries en diensten. Het is op zich al verbazingwekkend dat een dergelijk dossier samengesteld kón worden.

Daarom vermoedt Wolff dat de oorsprong van al deze kennis, deze op papier verzamelde feiten, en zo verder – dat de bron ervan te vinden moet zijn in de directe omgeving van de familie White. Erger nog: binnen de schoot van de familie. Hij kent zijn geschiedenis: binnen alle vooraanstaande families staan vele leden met getrokken messen klaar om hun ooms, moeders, nichtjes, zussen, broers, tantes of wie dan ook de keel door te snijden. Meestal (gelukkig maar) figuurlijk. Het is dus mogelijk, zeer goed mogelijk zelfs, dat Sandrine White het slachtoffer is van een langdurig bloeiende en vooral etterende familievete.

Maar anderzijds zijn de feiten er, en ze zijn gedocumenteerd. Ze heeft dus vermoedelijk zeven minnaars. Dat bewijzen is de kern van zijn opdracht.

Hij observeert haar dus. Alice, zijn chauffeur, heeft hem in zijn BMW tot verderop in de straat gebracht, en daar wachten ze nu tot er iets gebeurt. Alice heeft Cajuns bloed in de aderen, en ook Creools, waardoor haar huid permanent getaand is. Ergens zullen Fransen en misschien zelfs Spanjaarden dat bloed helpen verrijken, wat in deze stad niet ongewoon is. Wolff heeft begrepen dat ze een aardig woordje van beide talen van haar verre voorouders spreekt.

Sandrine White woont in een van de buitenwereld afgeschermde villa’s in het Garden District, wit geschilderd, bomen en heesters die het huis grotendeels aan het zicht onttrekken, en een stenen muur eromheen. Gastvrijheid beperkt zich in dit huis tot geïnviteerde gasten, dat vertelt die muur. Zichtbaar zijn ook enkele pecan bomen, eiken en cipressen. Tegen de muur aan de buitenkant groeit een hibiscus. Wolff is niet van plan er naar binnen te gaan, in te breken, of wat dan ook. Hij interesseert zich alleen voor wat mevrouw White doet wanneer ze het huis verlaat.

Ze zal, vermoedt hij, niet haar eigen auto nemen wanneer ze in het geniep een man ontmoet, maar een taxi. En gewis, twee uur nadat hij zijn observatie is begonnen, opent zich de poort en rijdt er een zwarte taxi geduldig en langzaam naar binnen, en even later weer naar buiten, de chauffeur voorin en een vrouw in een rode mantel op de passagiersstoel.

Wolff buigt zich voorover, over de voorste passagiersstoel, en tikt op de gespierde schouder van Alice, die de taxi ook al gezien heeft, maar die wacht op zijn verzoek om het voertuig te volgen voordat ze in actie komt. “Erachteraan, Alice,” zegt hij. De zware BMW komt in beweging en gaat achter de taxi aan.

Wolff leunt weer achterover. De auto is ruim en ook achterin is er genoeg plaats. Leren zetels, middensteun omlaag, ruimte genoeg voor zijn benen. Alice slaagt erin (hij weet niet hoe) om hem altijd nieuw te doen ruiken, ook al is hij een half dozijn jaren oud. Wolff rijdt al een tijd zelf niet meer en heeft een jaar geleden Alice in dienst genomen, als chauffeur. Het is een luxe, maar ook een noodzaak. Aan het openbaar vervoer heeft hij een hekel, en hij komt er niet overal mee waar hij moet komen. Hij voelt zich ook niet veilig meer achter het stuur van een auto. En Alice is zoveel meer dan zijn chauffeur.

De taxi rijdt naar het centrum toe, waar de torens van beton, staal en glas de toekomst aankondigen, die voor sommigen al gearriveerd is en voor anderen nooit zal komen. Het is kwart over twee in de middag en omdat alle loonslaven op kantoor zijn, net als hun bazen, is er niet veel verkeer. Wolff heeft een hekel aan die rode publieke bussen, die zelden rekening houden met andere weggebruikers, en die de hele stad doorkruisen als roofdieren op zoek naar een makkelijke prooi. Onder andere daarom rijdt hij niet meer. Hij weet dat Alice handig is in het ontwijken van potentieel gevaarlijke weggebruikers.

De taxi volgt Saint Charles Avenue, passeert de Pontchartrain Expressway en rijdt aan Lee Circle verder op de Saint Charles om bij Lafayette Square rechts af te slaan. In Lafayette Street houdt hij halt aan de kant van de straat, bij een donkergroene kiosk met plantenbakken ervoor. Er hangen kranten onder plastic luifels, de titels goed leesbaar. De verkoopster zit in de koelte van de kiosk, met een sigaret. Mevrouw White stapt uit, betaalt door het open raampje de chauffeur, wuift het wisselgeld weg en zet te voet haar weg verder.

“Blijf in de buurt, Alice,” zegt Wolff, en hij stapt zelf ook uit. “Ik bel je wel wanneer ik je nodig heb.”

Hij volgt nu gezwind de dame, die – rijzig als ze is – op een voor hem handige manier boven de andere passanten uit steekt, ongeveer een half hoofd. Zo raakt hij haar niet kwijt. Het is niet druk op straat. Gehaaste koeriers, slungelige studenten, bevallig flanerende dames, snelle dienstmeisjes, verliefde typistes. Gelukkig kijkt mevrouw White niet om en heeft ze hem niet in de gaten, want dan brengt hij allicht van deze opdracht niet veel terecht. Hij houdt zichzelf voor dat hij een gemiddeld mens is, onopvallend in de straten en pleinen van deze stad. Eén tussen de velen, de perfecte schaduw. Precies zoals een goede flik hoort te zijn. En een goede privédetective. Hij heeft méér ambities dan dat, maar dit is nu zijn voornaamste.

Mevrouw White passeert een gebouw bij de Missouri Savings Bank, een reisagentschap en een apotheek. Bij twee gelegenheden wordt ze achterna gekeken door een man, de ene jong, de andere minder jong. Ze is dan ook een opvallende verschijning. Wolff had haar portret gezien in het dossier van Pauline, maar in het echt is de dame nog merkwaardiger. Haar haren zijn donker, bijna zwart, maar haar huid is bleek, en zelfs van deze afstand merkte hij zonet haar bleke blauwe ogen op. De combinatie is onweerstaanbaar, dat is hoe hij erover denkt. Het verbaast hem niet dat ze zeven minnaars heeft. 

Uiteindelijk wandelt ze de foyer van een duur uitziend flatgebouw binnen, met particuliere appartementen en een conciërge die heerst van achter een teakhouten balie in een ronde marmeren ingang. Dat alles merkt Wolff op wanneer hij langzaam het pand passeert en even bij de ingang blijft rondhangen. Mevrouw White staat bij de balie, in gesprek met de conciërge. Wolff heeft de indruk dat ze elkaar goed kennen – voor zover het verschil in sociale status dat toelaat. Hij noteert in zijn mobiel het adres van het gebouw, voor later onderzoek. Dan gaat hij zitten op het terras van een nabijgelegen Grand Café, waar hij zich warmt in de vroege lentezon en een koffie drinkt.

Hij wacht. Alice zit ergens in de auto op zijn telefoontje te wachten. Hij wacht tot mevrouw White weer opduikt zodat hij haar opnieuw kan schaduwen. Het is, meent hij, een nutteloze oefening. Ze zal hierna gewoon weer naar huis gaan, dat kan hij zo al voorspellen. Hij komt dus niets te weten over haar uitspattingen.

Na een uur heeft hij er genoeg van. Hij drinkt zijn derde koffie op, komt overeind en wandelt de straat weer door, een berichtje naar Alice sturend. Meteen staat ze met de auto naast hem. Hij opent de achterdeur en glijdt in het voertuig.

“We gaan weer naar kantoor, Alice,” zegt hij.

“U weet genoeg?” vraagt ze, terwijl ze de auto moeiteloos door het nu drukker wordende verkeer laveert.

“De ware detective begint altijd zijn onderzoek in het centrum van het raadsel,” zegt hij. “Op die manier komen motieven en verdachten hem tegemoet. Het is een oude en beproefde methode.”

“Ach ja,” zegt ze. “Die diepe waarheden van u. Nog nooit is daar wat zinnigs uit voortgekomen.” Ze grijnst onbeschaamd. “Maar wat weet ik ervan? Ik ben alleen maar de chauffeur.”

“Precies waarvoor ik je betaal,” zegt Wolff.

5.

Die avond leest Wolff verder in het dossier van mevrouw White. Niet alles wat er in dat dossier staat gelooft hij. Politiedossiers, en die van openbare aanklagers, zijn erom berucht samengesteld te zijn door lieden met meer vooroordelen dan gezond verstand. En wat ze niet kunnen bewijzen, durven ze wel eens te verzinnen. Ze weten dat ze de slaven van de hoogste klassen zijn, en daarom plegen ze wel eens weerstand door aan officiële stukken minder dan de waarheid en meer van het verzinsel toe te voegen. Zo verspreiden ze het equivalent van roddels en vals nieuws, ten nadele van serieus onderzoek. En van serieuze onderzoekers.

Het was indertijd een van de redenen waarom hij het NOPD heeft verlaten, waarom hij op zeker moment de deur van de Prefecture hard achter zich dichtsloeg, en waarom hij voor zichzelf is begonnen. Nu zoekt hij de waarheid, al weet hij dat die zeer kneedbaar en vluchtig is. Hij is er zich van bewust dat die waarheid ook maar zelden gevonden wordt, soms slechts in goten en riolen, soms in bijna-vergeten brieven en dagboeken, soms in de verhalen die mensen uit de buitenwijken niet eens aan hun kinderen durven te vertellen.

Maar zelfs dan is een dossier, zo lijvig als dit exemplaar, een bron van verrassende weetjes, dubbelzinnige pointes en ongewild geestige trouvailles. Hij wil zich bij de feiten houden, maar zelfs met zijn bijna natuurlijke aanleg slaagt hij daar niet in.

Zo’n dossier is vaak een historisch tijdsdocument. Zeker in dit geval, wanneer de zaak twee decennia teruggaat. Op de tientallen foto’s die bij de documenten en verslagen zijn gevoegd, dragen mensen kleren die duidelijk het verschil in mode en stijl illustreren. Twee decennia, en je kijkt zelf met enige schaamte terug naar wat je toen droeg, of de stijl van je kapsel.

De meeste foto’s zijn officiële prenten van sociale gelegenheden, waar het gezin White was verenigd: de vader (een ietwat slungelige figuur met een wat gedwongen glimlach), de nieuwe echtgenote met een nogal triomfantelijke blik (Wolff beseft dat hij interpreteert wat er misschien niet is), en de kleine Sandrine, die met haar twaalf jaar weliswaar niet bepaald klein was, en er al uitzag als een jongedame. Op de ene foto staat ze in een halflange zomerjurk terwijl de rest van het publiek in een wit pak of cocktailjurk is gehesen. Op andere foto’s is de sfeer meer ontspannen: shorts, losse blouses zonder mouwen, zelfs badpakken en bikini’s.

Wolff bekijkt met belangstelling de andere gasten. Enkele herkent hij: prominenten, bedrijfsleiders, politieke figuren. Geen ervan kent hij persoonlijk, maar wel van reputatie en gezicht. Op enkele van de foto’s poseert Sandrine met vriendinnetjes. Meisjes zoals zij, tien, elf of twaalf, al naargelang wanneer de foto’s precies gemaakt zijn. Bakvissen, allemaal. Op die leeftijd al bereid de fotograaf en de andere mannen in de buurt te verleiden.

Hij kijkt wat nauwkeuriger naar dat jonge publiek. Een van de meisjes komt hem bekend voor. Hij kan haar niet plaatsen, maar hij meent haar al ergens gezien te hebben. Net als Sandrine zal ze nu begin dertig zijn. Maar wie is ze? En is ze belangrijk?

Waarschijnlijk niet. Wie weet waar ze ondertussen, na al die jaren, terechtgekomen is. Misschien is ze een van zijn klanten, die enige tijd geleden zijn professionele hulp inriep om haar waarschijnlijk ontrouwe echtgenoot te laten betrappen. Wie ze ook is, hij is haar al vergeten.

Alice zit aan het andere eind van de tafel in zijn keuken, samen met Isabelle, en alle drie eten ze een stoofpot die hij zelf heeft klaargemaakt, want als er iets is wat hij goed kan (en – zeggen zowel zijn vijanden als zijn weinige vrienden – misschien béter kan) dan misdaden oplossen, dan is het wel koken. Isabelle is bijzonder gehecht geraakt aan Alice, ondanks een – schijnbaar – leeftijdsverschil van twintig jaar en het feit dat Alice geen kinderen heeft en nooit zal hebben. Misschien juist daarom.

Hoe dan ook, ze zitten samen te eten, als samenzweerders, en werpen occasioneel een geamuseerde blik op hem, terwijl hij tegelijk eet en het dossier leest. De radio staat aan en wanneer een nieuwslezer het heeft over een moord, van diezelfde dag, spitst Wolff even de oren, maar een naam van het slachtoffer wordt niet genoemd.

Er scheelt duidelijk het een en ander aan de familie White. De huidige, jonge mevrouw White, Sandrine, stond niet bepaald op goede voet met haar stiefmoeder. Dat maakt dit verhaal nog zoveel meer aantrekkelijk voor Wolff, die niet bepaald veel op heeft met de liefde die familieleden voor elkaar koesteren. Hij en Isabelle, dat is wat anders, temeer omdat ze geen familie van elkaar zijn.

Ter zake. De oude mevrouw White, de stiefmoeder dus, moet een feeks geweest zijn, een kenau, een heks, wat dan ook, want reeds als kind schijnt de jonge mevrouw White door haar te zijn mishandeld.

Kijk, kijk, de charmes van de bourgeoisie. Wolff wordt in zijn vooroordelen niet ontgoocheld.

Stiefmoeder kan het niet vinden met stiefdochter, en de vader – de biologische vader van Sandrine – zal wel een zwakkeling geweest zijn, helemaal in de ban van zijn tweede vrouw, er helemaal van overtuigd dat zijn dochter schuld had aan de slechte relatie. Wolff herkent het patroon.

En toen was er de fameuze verdwijning. Op een dag verdwijnt Sandrine White spoorloos. De familie, de politie, het gerecht en het publiek zoeken, maar vinden geen enkel spoor. Er volgt geen eis tot losgeld, niets. Er is geen afscheidsbrief, niets. Maar er gaan geruchten, en het meest hardnekkige gerucht is dat mevrouw White probeerde haar stiefdochter te laten vermoorden.

En precies dat is wat nadien, nadat Sandrine weer opdook, zes maanden later, aan het licht kwam. Dat mevrouw White had geprobeerd het meisje voorgoed te laten verdwijnen. Ja, herinnert hij zich, daar ging het twintig jaar geleden om. Mevrouw White huurde een jager in om haar stiefdochter naar een bos mee te nemen en haar daar om het leven te brengen. Maar dat doet die man uiteindelijk niet. Hij laat het meisje gaan. Het meisje verdwijnt, om pas na een half jaar weer op te duiken.

Een ophefmakende zaak. Het stond overal in de kranten. Maar er stond toen zoveel in de kranten, de omstandigheden waren duister en uiteindelijk verdween de oude mevrouw White in een private instelling voor geesteszieken. En daarmee werd ook het hele juridische dossier afgesloten. 

De belangstelling van Wolff is gewekt. Deze hele zaak krijgt nu een dimensie die hij eerder miste, en die hem intrigeert. Wat is er aan de hand binnen het perverse en mogelijk moorddadige hart van de familie White? Waarom wilde de stiefmoeder het meisje – ze was toen twaalf – laten vermoorden, en hoe dacht ze daarmee weg te komen?

Wat tot heden een nogal suffe zaak van echtelijke ontrouw was, is nu iets meer. Pauline zal het wel niet interesseren, dit verleden en wat het verder nog impliceert, maar Wolff is hier niet om alleen maar de belangen van Pauline te behartigen. Of die van haar opdrachtgever, die hij nog niet heeft ontmoet en die hem in de letterlijke zin van het woord ook nog geen opdracht heeft gegeven.

Een familiehistorie die eindigt in een poging tot moord is zóveel meer opwindend dan een buitenechtelijke affaire.

“Nog een portie, papa?” vraagt Isabelle, die plots naast hem is opgedoken, klaar met kom en lepel. Hij zag dit niet aankomen en sluit snel het dossier, want het meisje hoort geen gerechtelijke dossiers te zien. In dit geval zijn er alleen teksten, geen ophefmakende afbeeldingen, geen gruwelijke, bloederige foto’s van misdaden, van in stukken gehakte lijken, van... het soort dingen die hij zijn dochter wil besparen – de voornaamste reden waarom hij zelden dossiers mee naar huis brengt.

Hij laat zich nog wat opscheppen. En hij schenkt zich ook nog wat wijn in.

“Ik denk dat ik maar eens ga, baas,” zegt Alice, overeind komend. “U hebt mij niet meer nodig?”

Hij vraag zich telkens af wat precies voor behoeftes en vereisten en verlangens ze voor hem wil realiseren, maar tot op heden is de verhouding tussen hem en Alice puur professioneel gebleven, al een jaar lang. Met haar achtergrond en vaardigheden is ze zoveel meer dan een chauffeur, maar er zijn andere kwaliteiten van haar waar hij niet om vraagt.