Blanco

Darline Degheldere

BLANCO

Eerste druk: 6 april 2022

© 2022 Darline Degheldere

© 2022 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: Sly Fox Cover Designs

Grafisch design: Sly Fox Cover Designs

ISBN 9789464510027

NUR 330

––––––––

Uitgeverij Hamley Books drukt haar boeken op papier met het FSC© keurmerk. Zo helpen we waardevolle oerbossen te behouden. Lees onze duurzaamheidscharter op www.hamleybooks.be.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Hamley Books.

www.hamleybooks.be

“Wanneer je je iets herinnert,

herinner je je de laatste herinnering,

niet de gebeurtenis zelf”

-  Herman Boel: 999 feiten waar je niets aan hebt -

Voor Jules

DEEL 1

1

Proloog

Theo:  Wat is jouw naam?

Amanda:  Amanda Scheurs.

Theo:  Wanneer ben je geboren?

Amanda:  15 april 1950.

Theo:  Waar woon je?

Amanda:  In Beekdaal.

Theo:  Hoe oud ben je?

Amanda:  Veertig.

Theo:  Welke dag is het vandaag?

Amanda:  Maandag.

Theo:  Welke datum?

Amanda: ... (aarzelt en kijkt op de kalender die aan de muur, achter Theo hangt) 5 februari 1990.

Theo:  Wat heb je deze ochtend gedaan?

Amanda:  Boeken geklasseerd in de bibliotheek.

Theo:  Wat deed je vorige week in de ochtend?

Amanda:  Euh, geen idee... waarschijnlijk hetzelfde?

2

‘Mevrouw? Mevrouw!’

Een dwingende hand op mijn schouder doet me opschrikken.

‘Eh... waar ben ik?’ stamel ik.

‘Dit is de laatste halte mevrouw, u moet hier uitstappen.’

De stem van de man die me aankijkt klinkt vriendelijk, toch voelt dit ontzettend gênant.

‘Sorry, ik moet ingedommeld zijn,’ verontschuldig ik me.

Ik sta snel op, neem mijn handtas en haast me door het gangpad van de stilstaande, lege tram naar de openstaande deuren. Hoe is dit mogelijk? Zoiets is me nog nooit overkomen. Terwijl ik uitstap realiseer ik me dat ik niet weet waar ik ben. Ik kijk om me heen. Een eindhalte van het typische soort, even buiten het centrum: een grote parkeerplaats voor de helft gevuld met auto’s, enkele wachthokjes met overvolle vuilnisbakken, een groot bord met afbladderende verkiezingsaffiches en verderop een overdekte fietsenstalling. Ik kijk naar boven, tramdraden steken af tegen de blauwe lucht. Dan loop ik snel verder, de tram achter me latend. Pas een tiental meters verder kijk ik – nog steeds een beetje beschaamd – even achterom en merk dat de trambestuurder ondertussen de eindbestemming op GEEN DIENST heeft gezet. Ik loop door tot aan de eerste fietsenstalling terwijl ik ondertussen doe alsof ik in mijn handtas zoek naar de sleutel van mijn fietsslot. Achter me hoor ik de tram vertrekken. De dienst van de chauffeur zit erop.

Nadat de tram me voorbijgereden is, kom ik op mijn passen terug en loop naar het bord met de vertrektijden. Tramlijn 3 vertrekt hier elke dertig minuten. Het traject Vuchtegem-Beekdaal duurt vijfenvijftig minuten en telt vierendertig haltes. Even rekenen. Ik ben meteen na mijn werk bij de derde halte ingestapt en had tien haltes verder, na ongeveer twaalf minuten, moeten uitstappen. Halte Eikenlaan ligt op vijf minuten lopen van waar ik woon. Ik ben er dus in geslaagd om binnen die twaalf minuten in slaap te vallen voor ruim een half uur en waarschijnlijk nog langer, mocht de chauffeur me niet gewekt hebben. Niet echt iets om trots op te zijn.

Ik besluit hier niet langer te wachten op de volgende tram, maar enkele haltes verderop. Dat ik daarvoor een deel van het traject te voet moet afleggen deert me niet. Bewegen is goed voor lichaam en geest.

Met gezwinde tred loop ik in de richting van het centrum, me ondertussen afvragend hoe het komt dat ik in slaap gesukkeld ben. Kwam het door de schommelende beweging van de tram of eiste de rusteloze nachten van de afgelopen week hun tol? Tot voor kort behoorde ik tot het selecte groepje mensen dat onder de wol kruipt, zijn ogen sluit en moeiteloos in een diepe droomloze slaap glijdt tot hij door het gerinkel van de wekker wordt gewekt. Meestal nog in dezelfde houding als waarin hij ’s avonds in slaap viel, hoewel dit theoretisch niet kan, net zoals slapen zonder te dromen ook niet waar blijkt te zijn. De waarheid is dat iedereen droomt, zelfs tot meerdere dromen per nacht, maar niet iedereen herinnert zich wat hij heeft gedroomd.

Tot vorige week was ik zo iemand.

Waarom de laatste nachten afwijken van de voorgaande komt omdat ik meerdere keren per nacht wakker word, waarbij ik me nog vaag bewust ben van het einde van een droom die me ontglipt. Even lijkt het alsof ik er nog een stukje van kan vastgrijpen, maar niets is minder waar. De onsamenhangende flarden van de droom vervagen zo vlug dat ik me er al snel niets meer van herinner. De beelden, de emoties: ik kan het niet vasthouden. Ik voel nog net de sensatie die de droom teweegbracht, maar het lukt me niet te achterhalen waarover het precies ging. Het enige dat overblijft is een vaag, onbestemd gevoel van... Van wat? Verdriet? Boosheid? Ik kan het niet thuisbrengen, maar ik kan me ook niet ontdoen van het gevoel dat het van belang is. Het lijkt alsof er iets is wat ik zou moeten weten, alsof mijn hersenen een poging ondernemen om informatie via een droom in mijn bewustzijn te pompen. Een vreemd gevoel. En dat is wat me ’s nachts wakker houdt, nu al enkele dagen.

Na tien minuten parallel met de tramsporen te hebben gelopen, nader ik het centrum van Vuchtegem, een gemeente die ik wel ken van naam – als eindhalte van de tramlijn die ik bijna dagelijks neem – maar waar ik nog nooit ben geweest, of in ieder geval niet dat ik me herinner. Links op een groot plein voor de kerk, duikt de derde tramhalte voor me op. Naast het spoor zijn enkele kroegen waarvan de brede voetpaden getransformeerd werden in prachtige terrassen, afgescheiden door grote bloembakken, met daarachter houten tafels en stoelen. De luifels werden niet opengedraaid, de mensen genieten van het milde voorjaarszonnetje op hun gezicht.

Ik kijk even op mijn horloge. Twintig voor twee. Ach, waarom ook niet, wat houdt me tegen?

Het eerste terras zit behoorlijk vol en dat voor een doordeweekse woensdag op een – voor de tijd van het jaar – warme aprildag. Ik loop verder. Het tweede terras trekt minder bezoekers; de bruine stoelen en dito tafeltjes zijn van plastic en blijkbaar niet alleen voor mij daardoor minder aantrekkelijk. Het derde terras, dat veel mooier oogt met zijn donkergrijze rieten stoeltjes en rode kussens, geniet mijn voorkeur, maar ik zie niet meteen een vrije plaats. Mijn ogen scannen de twee andere terrassen. Bij de laatste kroeg zie ik een koppel opstaan; snel loop ik naar de hoek van het terras, naar het tafeltje met twee vrijgekomen stoelen. Op een ervan plof ik neer.

Een jonge serveerster neemt meteen de twee lege glazen tussen de vingers van haar linkerhand en buigt zich voorover om met een vochtige doek het tafeltje schoon te vegen.

‘Alsjeblieft,’ zegt ze terwijl ze me een brede glimlach schenkt.

‘Dank u.’ Nog voor ik mijn handtas onder de stoel kan schuiven komt een jonge snaak, zijn lange blonde lokken netjes samengebonden in een paardenstaart, me vragen wat ik wil drinken.

‘Een roséwijntje graag,’ zeg ik en gelijktijdig met het uitspreken van die woorden besluit ik niet de volgende, maar pas de daaropvolgende tram terug naar huis te nemen.

‘Een roseetje,’ herhaalt hij terwijl hij twee vrouwen verderop toeknikt als bevestiging dat hij begrepen heeft dat ze nog iets willen bestellen.

In de hoek van het terras, met de rugleuning van de kuipstoel tegen de voorgevel van het gebouw, zit ik op een strategische plaats. Het biedt me een ruime kijk op het komen en gaan van andere bezoekers en het behendig tussen tafels en stoelen manoeuvrerend dienstpersoneel. Ze lijken hun uiterste best te doen om de bestellingen zo snel mogelijk uit te voeren, kwestie van iedereen tevreden willen houden. Ik laat het gezellig klinkend geroezemoes en gelach over me heen komen.

Al snel zet de kelner een glas Mateus roséwijn en een schaal met zoute nootjes voor me neer, gevolgd door een ‘op uw gezondheid, mevrouw’. Ik knik en zie op hetzelfde ogenblik de volgende tram aankomen. Hij stopt, zoals verwacht, net voor de eerste kroeg. Handig, ik kan hier nog een half uurtje blijven zitten tot de volgende tram komt aangereden en dan heb ik nog tijd genoeg om naar de halte te lopen. Ik boek meteen wat tijdwinst door het gepast geld op tafel te leggen.

De tweede slok wijn glijdt door mijn keel omlaag mijn maag in, en verspreidt een koud gevoel door mijn lijf. Ik laat me onderuitzakken en sluit mijn ogen.

Ik geniet van dit moment.

3

Vanachter de kerk, door de plexiglazen wand, zie ik de een na de andere marktwagen wegrijden. Ik kijk even om me heen en nu pas vallen de volle zakken en tassen met groenten, fruit en bloemen me op. Meteen heb ik een verklaring voor de overvolle terrassen op een weekdag: woensdag is marktdag in dit dorp, en de marktgangers hebben de gewoonte na hun inkopen nog een koffie of iets sterkers te drinken op een van de vele terrassen.

Een diepe sonore mannenstem doet me naar rechts kijken. Daar zitten twee gepensioneerde koppels. De mannen drinken een Leffe, de vrouwen hebben elk een glas witte wijn voor zich staan. Een van de twee mannen, de meest gezette, vertelt iets met veel gebaren. Ik versta hem niet, maar zijn guitige blik in combinatie met het zwaaien van zijn armen laten me geloven dat hij een mop vertelt. Als lijkt het afgesproken schiet het gezelschap in een luide lach. De moppentapper buldert nog het hardst, een moeiteloze schuddebuikende lach die maar blijft doorrollen. Het is een aanstekelijk geluid dat bij mij een onbewuste reactie teweegbrengt; ze ontstaat bij mijn ooghoeken en eindigt bij mij lippen; ik glimlach en ik smul van de gezellige sfeer die hier hangt.

Vanuit het niets hoor ik plots de kerkklokken luiden. Eerst een kleine klok, onmiddellijk gevolgd door twee grote klokken. Ik verstijf onmiddellijk. De huid van mijn schedel trekt samen. Ik herken het geluid! Meteen hef ik mijn hoofd en staar naar de wijzerplaat van de kerktoren, waarachter de klokken zich bevinden. Ik weet dat ik het geluid van die kerkklokken ken. Ik heb ze al eerder gehoord. Het geluid van meerdere klokken die heen en weer zwaaien waarbij de klepel afwisselend tegen beide zijden van de klok slaat. Maar van waar? Ik kan het niet thuisbrengen. De kerkklokken van Beekdaal – die ik al honderd keer heb gehoord – klinken niet zoals deze klokken. Daar ben ik zeker van. Deze klinken veel zwaarder en meer dreigend. Een niet onbekend geluid, maar ik slaag er niet in het te verbinden aan een herinnering. Is dit een déjà vu, of een déjà entendu? Daar lijkt het in ieder geval op.

Ik schud het gepieker snel van me af, neem nog een slokje en kijk naar een oud vrouwtje, dat met beide handen een boodschappentrolley achter zich aanzeult. Ze houdt even halt en maakt in een beweging – bijna instinctief – een kruisteken. Er is vast een dorpsgenoot gestorven, denk ik. Een rilling loopt over mijn rug.

De klokken blijven mijn aandacht vragen, ondertussen nog steeds luid hun boodschap verkondigend. Ik neem nog een slok en pijnig mijn hersenen. Ik ben hier nog nooit geweest en ik kan me ook niet herinneren waar ik het klokkengelui eerder heb gehoord. Er duiken beelden, noch herinneringen op die me associëren met deze kerk en het geluid van haar klokken. En toch, in een fractie van een seconde ervaarde ik zonet een onverklaarbare vertrouwdheid.

Niet veel later zie ik in de verte de volgende tram aankomen en snel drink ik mijn glas leeg. Ik neem mijn handtas en baan me een weg langs de nog steeds drukbezette tafels naar de tramhalte.

Het volgende half uur doorkruisen we een aantal dorpen. Mocht ik opnieuw in slaap vallen en pas gewekt worden aan de eindhalte, dan zou ik wel weten waar ik ben. Beekdaal is namelijk de gemeente waar ik woon.

Drie haltes voor de eindhalte stap ik vijf keer per week in en uit. Recht tegenover die halte bevindt zich de grote glazen voordeur, de ingang van de Openbare Bibliotheek. Daar moet ik morgen zijn. Morgen werk ik een volledige dag in die bibliotheek, als baliemedewerkster. En morgen is het donderdag, 19 april 1990.

Dat is iets wat ik regelmatig doe. Dan zeg ik tegen mezelf welke dag het is, van welke maand en in welk jaar. Het werd me door Theo, mijn gesprekstherapeut, aangeraden, het zou me een gevoel van controle geven. Kwestie van met de tijd mee zijn. Dus morgen, donderdag, werk ik van negen tot twaalf en van een tot vijf. Alle andere dagen, behalve dinsdag, werk ik enkel in de ochtend, telkens van negen tot twaalf. Ook op zaterdag. Dat zijn negentien uren per week. En dat doe ik sinds half januari, nu al ruim drie maanden. En in de periode daarvoor? Geen flauw idee.

4

Theo:  Welke dag is het vandaag?

Amanda: (dreunt) Maandag 7 mei 1990, ik heb deze ochtend boeken geklasseerd in de bibliotheek, en ja, ik ben een gewoontedier, dus ik bracht daarna een bezoek aan de supermarkt.

Theo:   Beschrijf even de plaats waar je woont.

Amanda: Ik woon in Beekdaal, een middelgrote gemeente, waar ik een klein appartement huur op de bovenste, euh, derde verdieping.

Theo:   Heb je nauw contact met de buren?

Amanda: Nee. Enkel met mijn onderbuurvrouw, Hélène.

Theo:   Hoelang woon je daar al?

Amanda: Er wordt me gezegd dat ik daar woon sinds 1 oktober van vorig jaar, 1989, nu zo’n kleine zeven maanden geleden.

Theo: En daarvoor?

Amanda:  Daarvoor verbleef ik in De Perenboom, een revalidatiecentrum.

Onder me, op de tweede verdieping, woont een jong koppel: Hélène, een bijzonder sympathieke vrouw van drieëntwintig en haar vriend, Hans, van vierentwintig.

Hélène werkt als ergotherapeut in De Perenboom, het revalidatiecentrum waar ze stage liep, waarna ze meteen een voltijd baan aangeboden kreeg. Haar taak als ergotherapeut bestaat uit het begeleiden, behandelen en adviseren van mijn prestaties, die kaderen in een totaal revalidatieplan.

Hélène is daarvoor in de wieg gelegd. Ik kan het weten, want het is Hélène die mij, met een uitzonderlijke inzet en een niet aflatend doorzettingsvermogen, bijstond tijdens mijn opname in De Perenboom. Het is ongetwijfeld door haar aanhoudende inspanning, dat de duurtijd van de revalidatie beperkt bleef tot enkele maanden. Niemand had verwacht dat de opbouw van mijn lichamelijke conditie zo snel zou evolueren. Na vier intense maanden fysio, die voor mijn gevoel slecht vier weken duurden – omdat ik me er niet veel van herinner – was een residentiële opname niet langer noodzakelijk en werd een verdere opvolging op ambulante basis mogelijk. Maar, omdat mijn naaste familie enkel uit mijn moeder bestaat, die me niet kan opvangen, was ik toch gedoemd om langer in het revalidatiecentrum te blijven.

Het was Hélène die met een oplossing kwam.

Haar buurvrouw was gestorven en de flat op de bovenste verdieping stond te huur. Ze overtuigde het team dat me toen begeleidde – de revalidatiearts, de psychologe en de therapeut. Mijn ontslagbrief werd ondertekend en ik trok het kleine appartementje op de derde verdieping in. Ik zou op regelmatige tijdstippen op controle blijven komen en de afspraken met Theo zouden gewoon blijven doorgaan. Hélène volgt me verder op en houdt het team op de hoogte over het verloop van mijn resocialisatie. Hoeft het nog gezegd dat Hélène voor mij van onschatbare waarde is? Ik vraag me nog steeds af wat een jonge vrouw bezielt om zich – zelfs na haar diensturen – te ontfermen over een revaliderende oudere vrouw. Zelf lacht ze mijn vraag weg met de woorden: Dat is toch normaal, het maakt deel uit van mijn taak als ergotherapeut en een patiënt opvolgen die boven me woont maakt alles wel heel eenvoudig.

Ondertussen is onze band uitgegroeid tot iets unieks.

Behalve Hélène, Hans en een paar collega’s uit de bibliotheek is mijn moeder de enige andere persoon waar ik nauwer contact mee heb. Hoewel de woorden nauw en contact de lading niet dekken, want mijn moeder is dementerend. Ze verblijft in een woonzorgcentrum op een kleine dertig kilometer hiervandaan. Ik zie haar wekelijks, elke dinsdagmiddag, op mijn vrije dag. Dan ga ik bij haar langs, al vraag ik me dikwijls af of ze beseft dat ik er ben geweest. Maar, ook al kost het me telkens twee uur aan reizen met tram en bus, het zijn haar heldere momenten die zorgen dat het toch de moeite waard blijft om de tocht te maken. Spijtig genoeg zijn die de laatste tijd eerder zeldzaam.

Oeps, bijna vergeten, Xavier is er ook nog. Bij het huurappartement hoorde het gezelschap van Xavier, een stokoude kater, eigendom van de vorige huurster. Na het overlijden van de vrouw toonden haar verre familieleden wel interesse in een aantal van haar schaarse antieke spulletjes, maar niet in het beestje dat was achtergebleven, waarop ik besloot me over Xavier te ontfermen. Oude bomen verplant men niet, oude katers al evenmin.

Xavier is zo’n typische binnenhuiskat. Ik wist zelfs niet dat ze officieel bestonden, de ‘binnenhuiskatten’, maar ontdekte het tijdens de eerste aankoop van katteneten. Het zorgde voor stress, ik had zeker tien minuten nodig om de juiste keuze te maken. Het ruime aanbod splitste zich in nat en droog kattenvoer, dat had ik nog verwacht. Het was toen ik voor het rek droogvoer stond dat het zweet me uitbrak. Brokken voor Kitten, Adult 1+, Sterilised, Adult 1-6, ja zelfs Hypoallergenic, Sensitive, Dental Care en Veterinary Diets, ik wist niet wat ik zag. Toen ik de omschrijving Senior Indoor las, wist ik meteen waar Xavier onder gecatagoriseerd kon worden.

Toegegeven, voor flatbewoners die toch een huisdier willen zijn Indoor katten absoluut te overwegen. Xavier is bijvoorbeeld nog nooit buiten geweest en mist het niet. Ik hoef enkel te zorgen dat zijn voerbakje regelmatig gevuld wordt en zijn kattenbak schoon blijft. Ook dat is geen probleem: in de kelder van het gebouw ligt een stapel oude kranten, goed voor nog minstens vijf jaar bodembedekking, schat ik.

En dat is het zo’n beetje. Ik heb geen vader (meer), geen zussen, geen broers, geen kinderen en geen echtgenoot.

En voor de rest? Geen flauw idee.

5

Theo:  Welke dag is het vandaag?

Amanda:  Maandag, 14 mei 1990. Word je het niet beu om me elke keer dezelfde vraag te stellen?

Theo:  Wat kan je me vertellen over vrijdag 4 mei?

Amanda:  Vrijdagochtend heb ik gewerkt in de bibliotheek. Daarna ben ik naar de supermarkt gegaan en toen naar huis.

Theo:   Wat deed je vorige week rond deze tijd?

Amanda:   Hetzelfde als deze week. Gewerkt en daarna naar huis gegaan. En ik had een sessie met jou, natuurlijk. Zoals elke maandag.

Theo:  Hoe ver gaan jouw herinneringen terug?

Amanda: Ik herinner me de laatste maand in het revalidatiecentrum, De Perenboom.

Theo:   Hoelang verbleef je in De Perenboom?

Amanda: 4 maanden?

Theo: Je twijfelt?

Amanda: Er wordt me gezegd dat ik er 4 maanden verbleef, maar dat herinner ik me niet.

Theo:  Herinner je jouw ongeval?

Amanda:  Nee.

Theo:   Herinner je je iets van voor het ongeval?

Amanda:  Nee.

Theo:  Welk deel van je geheugen ben je kwijt?

Amanda:  Volgens jou en Hélène ben ik alles kwijt van toen ik vijftien, of ietsje ouder was, tot een maand voor mijn ontslag uit het centrum.

Theo:  Hoeveel jaren ontbreken er in jouw geheugen?

Amanda:  Euh... 25 jaar.

‘Zou je niet vertrekken?’ vraagt Roxanne. Haar amberkleurige ogen staan bezorgd. ‘Straks mis je je tram.’

Roxanne is mijn naaste collega op het werk. We hebben min of meer dezelfde uren. Ze is ouder dan ik, tegen de zestig, denk ik, en alleenstaand, zonder kinderen. Dat verklaart haar gedrag, denk ik, maar ik weet dat ze het goed bedoelt.

‘Ja, doe ik, ik klasseer nog snel even deze fiches.’

Terwijl ik enkele minuten later mijn jas aantrek, zie ik de tram voorbijrijden. Te laat.

‘Geen probleem,’ roep ik naar Roxanne, die achter de balie de sleutels overhandigt aan Suzanne, die de middagshift doet. ‘Ik ga even windowshoppen.’

Roxanne steekt haar linkerduim op terwijl ze tegelijkertijd haar rechterwijsvinger voor de lippen houdt. Roepen in een bibliotheek is not done.

Ik heb een half uurtje tijd en loop eerst een bakkerij binnen. Vers brood smaakt toch beter dan het brood in een plastic zak uit een warenhuis.

Terwijl ik mijn beurt afwacht kijk ik naar de manden vol stokbrood, koffiekoeken op grote, glimmende plateaus, taartjes in de koeling, tot ik me plots realiseer wat ik mis. De geur!

De geur van versgebakken brood en patisserie laat niemand onberoerd en mij nog het allerminst. Als kind mocht ik elke zondag met vader mee naar de bakker, waar ik dan een sandwich kreeg, die ik opat terwijl ik achter op de fiets zat. De geur bleef, zelfs jaren nadat vader overleden was, nog steeds sterke herinneringen aan hem oproepen.

Sinds het ongeval ben ik ook mijn geurvermogen kwijt. Ik ben niet – of niet meer – in staat om iets te ruiken, maar ik kan me bepaalde geuren wel herinneren. Dat komt door het geurgeheugen, vertelde Theo me. Dat zit ergens in mijn achterhoofd en is blijkbaar intact gebleven; ik weet bijvoorbeeld nog hoe chocolade en koffie ruikt en ik word nog altijd een beetje misselijk door de zwavelige geur van spruitjes.

‘Wat mag het voor u zijn, mevrouw?

Wanneer ik even later op de tram zit vraag ik me af wat ik nog wel weet. Ik moet hierbij een onderscheid maken tussen wat ik weet omdat het me werd verteld, en wat ik weet omdat ik het me herinner.

Zo werd me verteld dat ik meer dan een jaar geleden, op 19 maart 1989, een zwaar auto-ongeval overleefde. Ik lag welgeteld 73 dagen in coma, tot begin juni. Tijdens en eenmaal uit de coma werd ik aan de opgelopen verwondingen geopereerd.

In het revalidatiecentrum De Perenboom herstelde ik gedurende vier maanden. Van begin juni tot eind september. Het is pas sinds toen, dat ik begon te beseffen in welke situatie ik me bevond.

Eind goed, al goed, zou je denken. Ja, behalve... het probleem met mijn geheugen. Ik ben het kwijt, niet alles, maar toch veel, heel veel. Uit mijn kindertijd herinner ik me nog het een en ander. Zo heb ik nog sterke herinneringen aan mijn vader, van wie moeder en ik afscheid moesten nemen toen ik tien was. Hij stierf aan een ziekte waarvan ik tot op vandaag de naam niet weet, niet omdat ik me het niet herinner, maar omdat mijn moeder het me nooit heeft verteld.

De zowat laatste herinnering waarvan ik weet dat ze uit mijn geheugen komt – en mij dus niet werd verteld – is van toen ik ongeveer vijftien was. Ik zat in het derde jaar van de middelbare school, in de klas met mevrouw Lenaerts als klasverantwoordelijke. Daarvan herinner ik me nog haarfijn de middag dat we haar afscheid vierden, ze zou immers met pensioen gaan. Ze had alcoholvrije schuimwijn bij zich en een zelfgebakken zwartewoudtaart. Chocolade en kersen; een hemelse combinatie van smaken en geuren.

Sindsdien is mijn geheugen weg. Gewist. Van alles wat daarna is gebeurd, herinner ik me niets meer. Ik herinner me niets van mijn verdere studies, vriendinnen, een eerste zoen of baan. Het zijn ontbrekende bladzijden in het dunne boekje van wat ik me over mijn leven nog herinner. Volledige hoofdstukken zijn weg, blanco vellen, een periode uit mijn leven werd compleet uitgewist.

Het besef dat ik het grootste deel van mijn geheugen kwijt ben, drong pas enkele maanden geleden echt tot me door. Het lijkt alsof mijn lichaam zich, eenmaal uit de coma, uitsluitend richtte op de opbouw van mijn fysieke kracht, hoewel de revalidatie uit meer bestond dan fysio, bewegingsleer en spraaklessen. Ook geheugentraining hoort erbij, alleen had dat in mijn situatie geen zin. Ik was me er zelfs niet van bewust dat er zoiets bestond als een verleden of een toekomst, laat staan een geheugen of een herinnering.

Elke dag hielp het team me de oefeningen van het revalidatieprogramma uit te voeren. Ze zorgden ervoor dat ik de basisvaardigheden opnieuw aanleerde: zitten, lopen, motorische vaardigheden... maar verder dacht ik aan niets. Mijn herstel was in die periode dan misschien wel indrukwekkend op lichamelijk vlak; het was erbarmelijk op het geestelijke.

Zodra ik besefte dat mijn geheugen niet vanzelf zou terugkomen – al bestaat die kans volgens wetenschappelijke inzichten nog steeds – wist ik dat ik hulp van anderen nodig had. Daarbij dacht ik meteen aan mijn moeder. Mijn moeder zou een cruciale rol kunnen spelen in de zoektocht naar de gewiste herinneringen uit mijn verleden.

In haar heldere momenten – die er af en toe nog wel zijn – bestook ik haar met allerlei vragen, die zij naar haar beste vermogen beantwoordt, maar geen enkel antwoord leidt tot een herinnering. Hetgeen ze vertelt brengt niets in me naar boven, integendeel, het lijken flarden uit het leven van iemand anders, wat me danig begint te frustreren. Dat was wat ik haar onlangs zei, iets wat haar toen leek te irriteren. Ze zeurde dat het geen zin had om me daarover op te winden. Ik moest leren leven in het heden en het verleden laten voor wat het was geweest.

Ze heeft waarschijnlijk gelijk, maar ik word er stilaan heel nerveus en onrustig door.

6

Er wordt me aangeraden om niet wanhopig verder te zoeken en alles te laten zoals het is, of was. ‘Leef in het heden en geloof in de toekomst.’ Het lijkt wel een spreuk van Bond zonder Naam. Maar dat is het niet, het is de spreuk die op zo’n blauwe-witte tegel hangt, in de kamer van moeder. Alleen begint die spreuk met Leer uit het verleden, iets wat mij voorlopig niet lukt.

Soms word ik wakker en voel ik me vijftien tot het moment dat ik voor de spiegel sta en schrik, omdat een vrouw van middelbare leeftijd me aankijkt. Dan besef ik dat ik veertig ben en al een half leven achter me heb terwijl ik me enkel mijn jeugdjaren herinner.

In het centrum maakten ze me wijs dat het theoretisch mogelijk is dat de zintuigen – smaak, geur en geluiden – de hersencellen kunnen activeren waardoor herinneringen zouden kunnen worden opgeroepen. Zouden kunnen, benadrukten ze, met een klemtoon op zouden, het waren voorzichtige woorden.

Er rest me niets anders dan geduldig te wachten op wat zou kunnen komen. En laat geduld nu net een van de eigenschappen zijn waarvan ik weet dat ik ze niet bezit (wat me al meermaals door mijn moeder werd bevestigd).

Toch sta ik voor een doorbraak, geloof ik. Ik heb namelijk ontdekt dat ik droom. Jammer genoeg wordt het gedroomde meteen overspoeld, zoals een boodschap op het strand, door de zee. Precies om die reden ligt er sinds kort pen en papier op het nachtkastje naast mijn bed. Daar hoop ik een soort nachtboek, als variant van het dagboek, mee te starten. Misschien slaag ik erin om met steekwoorden mijn dromen te kunnen uitschrijven voordat ze in rook opgaan. Je weet maar nooit.

De eerste dagen was dat ijdele hoop, ik mocht dan ’s nachts iets hebben opgeschreven; de krabbels die ik in mijn halfslaap geproduceerd had, bleken de volgende morgen onleesbaar. Intensievere pogingen om ze te ontcijferen bleven zonder succes. Toch blijf ik ermee doorgaan, al was het maar om de illusie te voeden dat ik op die manier misschien grip kan krijgen op wat er zich ’s nachts in mijn hoofd afspeelt.

7

Theo: Dát je droomt is geen uitzondering, iedereen droomt, ook de mensen die het zich niet kunnen herinneren, maar dat je je bewust wordt van een droom, dat kan ik alleen maar toejuichen.

Amanda: Het zou des te leuker zijn mocht ik weten waarover ik gedroomd heb.

Theo: Je gelooft dat de inhoud van belang is?

Amanda: Natuurlijk! Het is mijn onderbewustzijn dat vrij spel krijgt.

Theo: Ja, dat is in zekere zin waar, maar goed, weet dat dit een belangrijke stap betekent voor jouw moreel herstelproces.

Amanda: Kan best zijn, maar heb je enig idee hoelang dat proces nog gaat duren? Ik zou ondertussen wel mijn geheugen terug willen.

Theo:   Het proces is in volle gang, Amanda.

Amanda:  Is dat zo? Ik heb de indruk dat het volledig stilstaat, ik herinner me nog steeds niets van de afgelopen 25 jaar.

Theo:  Zal ik je iets toevertrouwen?

Amanda:  Graag.

Theo: Tijdens de afgelopen sessies hebben we veel gepraat, waarbij ik degene was die jou vragen stelde, vandaag is de eerste keer dat jij mij een vraag stelt.

Amanda:  ...

Theo: Je wordt je ervan bewust dat er iets met je aan de hand is. Je hebt maandenlang gewerkt aan het herstel van jouw lichaam. Je voerde uit wat je gevraagd werd. Je had geen idee van tijd. Je leefde in het heden en stond niet stil bij iets als verleden en toekomst. Je hebt geestelijk een flinke knauw gehad en, neem het van me aan Amanda, je bent sinds kort gestart met het herstel van jouw geestelijke gezondheid.

Amanda:  Dus, dromen vind jij ook belangrijk?

Theo:  Absoluut. Ik zou ook willen dat je me ervan op de hoogte houdt.

Amanda:  Oké.

Theo:   Heb je nog vragen? (glimlacht).

Amanda:  Vandaag niet, maar ze zullen vast nog wel komen, denk je niet?

Vanmorgen boekte ik dan toch succes. Bij het ontwaken greep ik naar het schriftje en nog voor ik echt wakker was, had ik in hanenpoten iets neergepend. Deze keer was de slordige krabbel wel leesbaar. Op het papier stond ‘meisje met zwarte krullen’. Ik moet gedroomd hebben over een meisje met krullen, zwarte krullen. Meer kan ik er niet over zeggen, toch brachten die vier woorden een dubbel gevoel teweeg. Niet alleen leken ze in mijn hoofd iets te doen ontwaken, ik voelde bij het zien ervan de tranen branden achter mijn ogen.

8

Zoals gewoonlijk heb ik afgesproken te gaan lunchen met Hélène. Dat doen we elke vrijdag. De traditie is gestart enkele weken na mijn intrek in het appartement. Hélène wilde een vaste dag in de week om wat te keuvelen over koetjes en kalfjes zoals dat heet, los van de werkgerelateerde afspraken. Ze wilde daarmee structuur brengen in mijn weekplanning. Dat is iets waar ik haar graag mee plaag, met haar drang naar structuur en planning, want het is niet zo dat we enkel op vrijdag niet-werkgerelateerd afspreken, Hélène maakt regelmatig tijd voor een praatje, waardoor ze dan van haar planning afwijkt.

Omgekeerd komt dat minder vaak voor.

Hélène heeft sinds enkele jaren een vriend, Hans, een vierentwintigjarige, sociale kerel, gespierd en met gemillimeterd haar, een kop groter dan zij. Hij werkt bij de politie. Ze vormen een mooi, jong, tof koppeltje.

Toen ik in het appartement boven haar trok, woonde Hans nog in een studio, maar plots bleek Hélène zwanger te zijn en zegde hij de huurovereenkomst op. Hij pakte zijn spullen en verhuisde. Ook daarom houd ik wat meer afstand, ik gun het jonge koppel de nodige privacy. Ik wil niet de irritante buurvrouw zijn, die om de haverklap aan hun voordeur staat.

Het samenwonen met haar vriend is voor Hélène geen reden om minder met mij op te trekken, integendeel, het lijkt wel alsof Hélène zich heeft voorgenomen elke dag iets van zich te laten horen. Ik zie haar dus algauw zo’n vijf tot zes dagen per week.

Onze vrijdagen verlopen volgens een vast stramien. Ik werk tot twaalf uur in de bieb en neem dan de tram. Een paar halten verder is er een leuke bistro, Snackelijk, waar gezonde snacks worden geserveerd. Ik ontmoet er Hélène tegen twintig over twaalf. Zij heeft een middagpauze van een uur, wat voldoende is om wat bij te kletsen.

Ondertussen is ze drie maanden zwanger, wat in haar sector betekent dat haar zwangerschapsverlof is begonnen. Hoewel Hélène, strikt genomen, niet meer gebonden is aan tijd en we op eender welke dag zouden kunnen lunchen, houdt ze zich aan het vaste, afgesproken tijdstip. Structuur en planning, weet je wel.

Hélène zit tegenover me. Ze moet er al een poosje zijn want het glas water, dat voor haar staat, is al halfleeg. Haar ogen glanzen. Ze lijkt opgewonden.

‘Ik moet je iets vertellen,’ zegt ze nog voor ik goed neerzit.

‘Toch geen slecht nieuws, mag ik hopen?’

‘Of het goed of slecht nieuws is, hangt ervan af hoe je ertegen aankijkt.’

‘Nou, je maakt me nieuwsgierig.’

Ze neemt een envelop uit haar handtas en haalt er iets uit wat op een zwart-witfoto lijkt. Ze schuift de foto over tafel naar me toe.

‘Een echografie van jullie kindje?’ vraag ik terwijl ik de foto pak.

‘Ja,’ zegt ze met een brede glimlach om de lippen.

‘Hoe...’ Niet wetend wat boven of onder is, laat ik de foto in mijn hand roteren. Tot het me plots duidelijk wordt waar ze me mee wil verrassen.

‘Hélène,’ stamel ik, ‘is het... zijn het er twee?’

‘Ja,’ glundert ze. ‘Hans en ik krijgen een tweeling!’

‘Goh, dat kun je geen slecht nieuws noemen.’

‘En jij bent de eerste aan wie we het willen vertellen.’

Ik voel de tranen in me opkomen en krijg een brok in mijn keel. Ik huil. Waarom? Omdat ik Hélène alle geluk van de wereld gun. Omdat het me raakt dat ze me daarvan als eerste op de hoogte brengt. Maar, het huilen gaat snel over in lachen en door mijn tranen heen zeg ik: ‘Het is van blijdschap hoor.’

‘Dat dacht ik wel. Ik heb ook gehuild.’

‘Nee, echt, je weet niet half hoe blij ik ben voor jullie tweetjes. Weten jullie al of het meisjes of jongens zijn? Of beide?’

‘Nog niet, dat is iets voor de volgende consultatie. Maar nu genoeg over mij. Hoe was jouw dag vandaag?’

Terwijl de ober terugkomt met de bestelde drankjes en schotels, vertel ik Hélène dat ik me er sinds enkele dagen van bewust ben dat ik ’s nachts droom.

‘En dat is belangrijk, want?’

‘Wacht, ik leg het je uit. Iedereen droomt, dat is een feit, maar niet iedereen is zich daarvan bewust. De laatste dagen overkomt het me dat ik in de loop van de nacht, of tegen de ochtend, plots wakker word en een vage glimp van het gedroomde in de verte voel verdwijnen. Meer dan het besef dat ik heb gedroomd, is er niet. Dus, om erachter te komen waarover mijn dromen gaan, noteer ik onmiddellijk enkele kernwoorden voor ze me ontsnappen, begrijp je?’ Ik moet even diep ademhalen. Mijn – met veel enthousiasme gebrachte – voornemen moet zo ongeveer geklonken hebben als het ‘eureka’ van de opgetogen Archimedes die, na zijn geniale inval uit zijn bad sprong en naakt door de straten liep. Is het daarom dat ik ook bij haar een soortgelijke animo verwacht?

‘Ah, op die manier.’ Ze klinkt echter niet blij, eerder gelaten.

Terwijl ik met een zekere onhandigheid een brokje kip en een blaadje sla op mijn vork wil prikken, probeer ik haar net zo geestdriftig te krijgen: ‘Het gaat niet alleen om het wéten waarover ik gedroomd heb, ik ben er namelijk ook van overtuigd dat die dromen betekenisvol zijn.’ Ik onderbreek het gepruts in mijn bord en kijk haar recht aan. ‘Dat zou toch kunnen?’

‘In welke zin zouden ze dan van belang kunnen zijn?’

‘In welke zin ze van belang zouden kunnen zijn,’ herhaal ik haar woorden. ‘Misschien om iets van mijn geheugen terug te vinden?’ Ik weet dat ik onthutst klink, maar ik vind het zo’n vreemde vraag. Hélène weet toch dat ik mijn geheugen terug wil?

‘Bedoel je dat je gelooft dat jouw verleden zich nog wel in jouw dromen afspeelt?’

‘Zoiets ja. Oké, het zijn nu nog maar flarden, maar er moet meer zijn. Mensen dromen geen flarden, maar complete verhalen. Het is mijn bedoeling te achterhalen waar die dromen over gaan. De flitsen stellen me misschien in staat om het volledige gedroomde plaatje te reconstrueren, dat zou toch kunnen? Wat denk je?’

‘Jaja,’ knikt ze traag.

Ik zie dat ze over iets nadenkt, al weet ik niet waarover. Misschien moet ik me nog wat meer verduidelijken.

‘Kijk Hélène, er blijft bij het ontwaken iets in mijn hoofd hangen, fragmenten. Ik zou die willen analyseren en uitdiepen, maar daarvoor moet ik ze wel kunnen onthouden en daarom schrijf ik ze snel op.’ Hoewel er nog steeds een vorm van trots achter mijn initiatief schuilt, blijft het enthousiasme bij Hélène uit. ‘Ik geloof echt dat het me kan helpen, ik geloof echt dat ik op die manier meer over mezelf te weten kan komen,’ vertel ik haar nu iets minder uitbundig.

‘Oké.’ Het klinkt langgerekt alsof ze mijn gedachte met tegenzin volgt. Haar mes en vork blijven even boven het bord hangen terwijl ze me vervolgens onderzoekend aankijkt.

‘Wat vind je daar vreemd aan?’ vraag ik haar.

‘Eh, niets, het lijkt me wel een goed plan. En heb je al iets kunnen neerpennen?’ Ze lijkt het langs haar neus weg te vragen, ondertussen behendig met haar mes een portie vegetarische lasagne op haar vork schuivend, maar toch meen ik iets van ongerustheid in haar stem te horen.

‘Hoh, veel!’ roep ik uit, ‘Alleen lukt het me niet om mijn aantekeningen achteraf te ontcijferen.’

‘Tja...’ glimlacht Hélène.

‘Tot vanmorgen. Ik blijk vannacht dan toch iets leesbaars te hebben neergepend.’ Ik knipoog samenzweerderig, waarmee ik haar nieuwsgierigheid aanwakker.

‘En wat...’

‘Meisje met zwarte krullen,’ zeg ik op een toon die het midden houdt tussen trots en humor, tegelijk besef ik dat het eigenlijk helemaal niets hoeft te betekenen. Maar op het moment dat ik het zeg, zie ik het deskundig op haar vork gestapeld hoopje lasagne terug in haar bord duikelen en lijkt haar gezicht gedurende een fractie van een seconde te verstarren.

‘Meisje met zwarte krullen,’ herhaalt ze terwijl ze gelijktijdig haar beide schouders optrekt. ‘Dat kan van alles, maar evengoed niets betekenen.’

‘Daar zeg je zo wat. Ach, we zien wel. Hopelijk lukt het me de volgende nachten opnieuw iets op te schrijven, iets leesbaars dan.’

‘Wie weet. Het lijkt me zeker geen slecht idee.’

Ik snij een stukje van de tomaat en prop het samen met de ontrafelde kip in mijn mond. Terwijl ik kauw denk ik plots nog aan iets wat ik haar al langer wilde vertellen.

‘Ik heb nog iets vreemds meegemaakt, maar dat is ondertussen al vijf weken geleden. Ik vond het eerst niet belangrijk, maar misschien is het dat wel.’

‘Vertel.’

‘Ik was ingedommeld in de tram...’

‘Dat verbaast me niet, niet nu je zo geplaagd wordt door moeilijk te achterhalen dromen,’ lacht ze terwijl de portie lasagne nu wel netjes in haar mond belandt.

‘Toen droomde ik nog niet, of in ieder geval niet dat ik weet,’ lach ik. ‘Maar goed, ik had geen zin om bij de eindhalte te wachten op de volgende tram en besloot het eerste stuk van de rit te voet af te leggen. En toen kwam ik in het centrum van de gemeente Vuchtegem. Ben je daar wel eens geweest?’

‘Uiteraard, Vuchtegem is een grote gemeente maar met een fijne dorpskern. Op het kerkplein zijn heel wat gezellige eetgelegenheden en cafés, de meeste met leuke terrassen.’

‘Dat klopt. Ik ben daar iets gaan drinken. En dat voelde goed, rustig en ontspannen.’

‘Tof, waarom ook niet. Was het er druk?’

‘Behoorlijk, de markt was net afgelopen en blijkbaar hebben ze daar de gewoonte om na het marktgebeuren iets te drinken in een van die kroegen.’

‘Gelijk hebben ze, dat is wat ik ook aan mijn patiënten vertel: je moet genieten van het leven. Wanneer was je daar? Woensdag?’

‘Ja, maar dat was niet wat ik je wilde vertellen.’

‘Ik luister.’

‘Terwijl ik daar zat begonnen de kerkklokken te luiden. Ik denk dat er iemand overleden was of zo.’ Hélène neemt een slokje van haar groene thee waarna ze me met een blik vol interesse aankijkt.

‘En weet je wat? Ik beleefde een gevoel van herkenning toen ik die klokken hoorde.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Nou ja, misschien klinkt het vreemd, maar ik had het gevoel dat ik het kende, dat geluid bedoel ik. Ik had het al eerder gehoord, een déjà vu, weet je wel.’

‘Het lijkt meer op een zintuigelijke flashback. Maar, klinken niet alle kerkklokken hetzelfde?’

‘Nee! Helemaal niet! De kerkklokken in Beekdaal, die luiden toch anders?’

‘Oei, geen idee. Ik heb daar eigenlijk nog nooit bij stilgestaan.’

‘In ieder geval, ze bezorgden me een vreemd gevoel. Denk jij dat het iets te maken kan hebben met mijn verleden?’

‘Dat een geluid kan verwijzen naar een bepaalde plek uit je verleden? Is dat wat je bedoelt?’

‘Ja, zoiets. Het zou toch kunnen. Dokter Ver...’

‘Verbruggen, ja, hij vertelde je dat zintuigen, maar dan vooral smaak- en reukzintuigen kunnen helpen bij het opwekken van herinneringen.’ Ze snuift en laat me even haar beide handpalmen zien. ‘Ik weet het niet, maar om op jouw vraag terug te komen, het zou kunnen, ja.’

Hélène gedraagt zich vreemd. Ik weet dat ze haar uiterste best doet me op lichamelijk vlak volledig weer de oude te doen worden, maar wat het geestelijke aspect betreft krijg ik het gevoel dat ze dat minder belangrijk vindt. Waarom? Ze luistert, maar het lijkt haar minder te beroeren dan je zou verwachten. Of verbeeld ik me dat alleen maar? ‘Laat maar, lig er niet wakker van,’ minimaliseer ik het onderwerp. ‘We zien wel, het betekent waarschijnlijk niets.’

‘Is het al twee uur?’ vraagt Hélène plots.

Ik kijk op mijn horloge. ‘Nog tien minuten.’

‘Dan moet ik ervandoor. De gynaecoloog verwacht me over vijfentwintig minuten.’

‘Vertrek maar, ik reken wel af.’

‘Nee, dat is niet volgens de afspraak.’ Ze haalt tweehonderd frank uit haar portemonnee en legt de biljetten op tafel.

Oké, ik ga dan maar,’ zegt ze wanneer ze opstaat. ‘Houd je me op de hoogte van de neergepende dromen of wanneer je je door iets, wat dan ook, getriggerd voelt?’

‘Natuurlijk.’

Hélène buigt zich naar me toe, geeft me nog een kus op mijn wang en knijpt even in mijn schouders. ‘Het komt allemaal goed, Amanda. Daar ben ik zeker van.’

‘Vast wel.’

‘Ik spring in de late middag nog wel even bij je binnen,’ roept ze terwijl ze naar buiten spurt, ‘misschien heb je tijd om met me mee te rijden naar de supermarkt?’

‘Goed idee!’ zeg ik terwijl ik mijn duim naar haar opsteek.

Ik bestel nog een koffie en vraag daarbij meteen de rekening.

Hélène, de schat, ze blijft op een heel zorgzame manier met me begaan. Niet normaal hoeveel tijd ze aan me besteedt en hoe weinig moeite haar dat lijkt te kosten. Ze is me echt dierbaar. Wat zou ik zonder haar moeten?

En toch had ik wat meer enthousiasme verwacht.

9

Vannacht heb ik onrustig geslapen en veel gewoeld. Angstig en met versnelde hartslag ben ik wakker geworden. Zonder herinnering, al voelt het alsof ik iets heel engs heb gedroomd. Ik sta op, vul in de badkamer een glas water en vraag me af waarom ik me dromen zou willen herinneren die me verwarren of angst aanjagen. Ik schud de gedachte meteen van me af. Geen gepieker vandaag, het is zondag, mijn vrije dag en die laat ik niet verknallen, door niets of niemand.

Vrijdagmiddag ben ik met Hélène nog naar de supermarkt geweest; mijn koelkast zit nu lekker vol en ook de voorraadkast werd aangevuld. Tomaten, zalm, bakjes yoghurt, melk, granen, kattenvoer... Ik heb me voorgenomen beter voor mezelf te zorgen en gezonder te eten. Dus geen diepvriesmaaltijden meer of eenvoudig op te warmen kost.

Gisteren was ook een fijne dag. We brachten een bezoek aan een overdekte markt met tweedehandskleding. Daar kocht ik een vaalrode sjaal. Ook al is dat meer iets voor de winter, ik kon hem niet laten liggen. Vijftien frank! Stel je voor.

Hélène vond er zelfs een houten box, waarvan alle spijlen in een andere kleur waren geschilderd. Heel kleurrijk en vrolijk. Honderdtwintig frank. We hebben het opzij laten zetten en Hans is het daarna komen ophalen, want met die box konden wij natuurlijk de tram niet in.

Hoe zou ik mijn dag vullen? Hoewel beweging in de buitenlucht me wordt aangeraden heb ik daar geen zin in, ik kan net zo goed straks even een frisse neus halen op het balkonnetje.

Ik doe de voordeur open en haal de plastic draagtas van de klink. Hans is reeds naar de bakker om de hoek geweest, iets wat ondertussen een fijne gewoonte geworden is. Elke zondagmorgen hangt er een zakje, gevuld met twee broodjes, een croissant en een klein gesneden roggebrood aan mijn voordeur. De bakker aan huis. Ik word verwend.

Ik zet een vers kopje koffie en snijd een croissantje open dat ik rijkelijk met jam besmeer. Het is inmiddels half tien en ik heb nog bijna een hele dag vrij.

Ik zie best wel het oude-dames-meubilair als ik om me heen kijk. Dat komt omdat er weinig veranderd is sinds ik in het appartement trok. Er waren nog behoorlijk wat spulletjes van de vorige huurster, die Hélène besloot te laten staan, niet om die dame te eren, maar omdat ze het geen optie vond alles weg te gooien om dan op zoek te gaan naar nieuwe spulletjes. Al bleken er nog andere redenen waarom ze een belangrijk deel van de inboedel heeft gehouden.

Ten eerste: ik bezit zelf geen meubelen, dat lijkt vreemd maar dat is het niet. Mijn hele leven woonde ik bij mijn moeder, tussen haar spullen. Maar, nog vóór mijn ongeval, vertoonde ze reeds symptomen van dementie. Na het ongeval verliep dat proces in snel tempo. Bovendien bleek ze niet enkel mentaal maar ook fysiek hard achteruit te gaan waardoor een opname in het woonzorgcentrum onvermijdelijk werd. Uiteindelijk besloot men haar woning te verkopen.