Kerst is de mooiste dag

Kerst is de mooiste dag

Feelgood 

Verschijningsdatum: 11 december 2021

© 2021 Annette Akkerman, Jolien De Pauw, Ellen Ooms, Kimberly Schünemann, Marlène van der Meer, Stef Van Overstraeten

© 2021 Books and Butterflies

Coverontwerp: Stunning Book Covers

ISBN 9789464208870

NUR-code: 340/343

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Books and Butterflies.

www.booksandbutterflies.be

Een imprint van uitgeverij Hamley Books

Een warme, koude kerst – Annette Akkerman

Met een afgemeten knikje beantwoordt Joop de groet van de verkoper van de daklozenkrant. De man reikt hem een kerstkaart aan. Joop maakt een afwerend gebaar. Hij kent die geste, als hij nu de kaart aanneemt komt hij er niet meer onderuit om een krant van de man te kopen. Joop snapt niet dat iemand die zo jong en gezond is, geen dak boven zijn hoofd of fatsoenlijk werk kan krijgen. De man op versleten oude gymschoenen, die veel te koud zijn voor het laagje sneeuw, lacht vriendelijk naar Joop.

‘Kaart is voor u. U hoeft niet te betalen. Is voor Kerstmis.’

Achterdochtig laat Joop de kaart in zijn tas glijden.

Alle winkelwagentjes zijn op. Een mandje is voor Joop voldoende. Hij doet niet mee aan de schranspartijen met kerst. Er is niets mis met het eten dat hij iedere dag eet.

Een vrouw met een kerstmuts blokkeert de ingang. Zij zwaait ook al met een kaartje. Joop probeert haar te ontwijken. Het is druk genoeg, laat ze maar iemand anders lastigvallen. De lijvige vrouw in een wijnrode soepjurk, heeft haar zinnen duidelijk op Joop gezet en attaqueert hem bijna.

‘Meneer, mag ik een momentje aandacht voor de voedselbank? We vragen u om een paar levensmiddelen te doneren.’

Joop neemt het kaartje aan, zodat hij van haar af is. Kan hij nu eindelijk met inkopen beginnen?

Hij laveert tussen de volgestouwde winkelkarretjes door. Dat de mensen al dat voedsel naar binnen kunnen werken in twee dagen. Zijn maag krijgt nu al het zuur. Een half brood, een pak melk, een karbonaadje, een potje bietjes meer heeft hij niet nodig. Zijn oog valt op een doosje rumbonen. Hij pakt de doos en bekijkt het nostalgische plaatje.

Ada, zijn vrouw was er gek op. Ze moest altijd giechelen als ze ervan at; alleen de gedachte aan de rum maakte haar al dronken.

In het tumult van het drukke winkelend publiek, de eeuwige deun van Bing Crosby droomt Joop even weg. Bijna drie jaar is het nu geleden. Hij slikt iets in zijn keel weg. Het wordt tijd dat hij hier wegkomt, voordat hij het echt benauwd krijgt. Als hij het doosje met rumbonen terug wil zetten, wordt hij op zijn schouder getikt. Het is zijn buurvrouw Jannie. Die vrouw heeft altijd wat te kletsen.

Ze wijst op het koffieapparaat. ‘Joop, drink je een kopje koffie mee? Er is ook van die heerlijke kerststol.’

Joop schudt haar van zich af en mompelt iets over druk. Want druk is het zeker. Hij vindt het altijd al belachelijk dat mensen in de supermarkt koffiedrinken, maar in de kerstdrukte helemaal.

Voor de kassa staat een lange rij. Het meisje in de winkelwagen voor hem wijst en roept: ‘Opa!’

‘Ik ben je opa niet. Ik ben de opa van niemand.’

Het gezicht van het meisje trekt zich samen, waarschijnlijk gaat ze huilen. Blijft hem dan vandaag niets bespaard? Hij kan huilende kinderen niet uitstaan.

De moeder gaat beschermend voor het meisje staan, alsof Joop van plan is haar iets aan te doen. ‘Liefje, dat is opa niet, onze opa is veel liever.’

Het deert Joop niet dat ze net doet alsof hij doof is. Als de kassa ernaast opengaat, schiet hij ondanks zijn slechte benen naar voren. Hij is net iets te laat en staat er tegelijk met een man in werkkleding, die een blikje cola, een saucijzenbroodje en een knuffel met een kerstmuts wil afrekenen. Joop is niet van plan zijn plaats op te geven. De jongeman laat hem voorgaan.

‘Gaat u maar meneer. Ik heb alle tijd, het is nog geen kerst. Ik moet nog een cv-ketel repareren en dan ga ik heerlijk kerstavond vieren met mijn gezinnetje.’

Joop negeert de man en zet zijn boodschappen op de band. Dan pas ziet hij de doos met rumbonen, die hij door het geklets van de buurvrouw vergeten is terug te zetten. Hij zet het mandje met de rumbonen op de stapel.

De vervelende klusjesman zet de rumbonen op de band. ‘Meneer, u zou bijna het lekkerste vergeten.’

Joop rekent af.

Bij de uitgang staat de vrouw van de voedselbank hem op te wachten. ‘En meneer, wat hebt u voor de voedselbank gekocht? U kunt het daar doneren.’ Ze kijkt opdringerig in zijn tas en grijpt het potje bietjes. ‘Is dit voor de voedselbank?

‘Blijf af, waarom moeten die mensen eten van mijn pensioentje. Laat me met rust. Ik wil naar huis.’

Joop is opgelucht als hij de deur achter zich dicht slaat. Hij zet het koffieapparaat aan en ruimt de boodschappen op. Tussen de levensmiddelen vindt hij de kaart van de voedselbank. Op het lijstje staan allemaal gewone producten: koffie, rijst, suiker, thee. Joop kan niet begrijpen dat in dit land mensen verlegen zitten om die producten. Helemaal onderop ligt de kaart van de verkoper van de daklozenkrant. In een kinderlijk handschrift en vol taalfouten wordt hem een fijne kerst en veel goeds voor het nieuwe jaar gewenst.

Iets weerhoudt hem om de kaart bij het oud papier te gooien. Het is de enige kaart die hij dit jaar heeft gekregen. Toen Ada nog leefde, stroomden de kaarten binnen. Ze zette ze altijd op het kleine kastje tussen de engelenbeeldjes die ze iedere kerst tentoonstelde. Nu staat er alleen een foto van Ada en hun trouwfoto op het kastje. In een opwelling zet Joop de kaart naast de foto. Dat zal Ada fijn vinden. Ada hield van gezelligheid en versierde het huis uitbundig. Joop kocht de kerstboom, maar de rest deed zij. De ballen in de boom, de ster voor het raam, overal kaarsen. Elk hoekje van het huis ademde kerst. Na de kerkdienst stak Joop de kaarsjes in de boom aan en dan zaten ze samen in de vlammetjes te staren, honderden keren door de zilveren ballen weerspiegeld. Dat kon echter niet tippen aan de glans in haar ogen, de voldane glimlach om haar lippen.

Joop schudt de gedachte van zich af. Nu zet Joop geen boom meer en gaat hij ook niet meer naar de kerk. De laatste keer was bij haar begrafenis. Hij voelt zijn benen trillen en gaat in de leunstoel zitten. Misschien moet hij even een dutje doen.

Het is al bijna donker als Joop wakker wordt. Hij rilt. Het is koud in huis. Hij draait de thermostaat hoger, maar er gebeurt niets. De radiatoren blijven koud. Ook heeft hij geen warm water meer. Morgen is het kerst, dus er moet nu iets gebeuren. Joop belt de storingsdienst.

‘Goedenavond, met Verheul. We gaan bijna sluiten, kunt u me vertellen of het dringend is.’

‘Natuurlijk is het dringend,’ antwoordt Joop kribbig. Dat vrouwmens denkt zeker dat hij belt, omdat hij om een praatje verlegen zit. De vrouw legt uit dat de storingsdienst met kerst slechts bemand is door een persoon en dat het wel even kan duren voordat er iemand komt.

Drie kwartier later is de verwarmingsmonteur er. Joop herkent de man van de supermarkt. De monteur geeft geen blijk van herkenning.

‘Zo meneer, dat is pech, zo net met de feestdagen. Ik ga gelijk aan de slag.’

De man stort zich op de ketel. Joop staat er een beetje verloren bij. De monteur vraagt of Joop plannen heeft voor de feestdagen. Joop weet niet goed wat te zeggen. Hij was niet van plan om iets anders te doen dan hij op andere dagen doet. Ada hield van kerst en bedacht de plannetjes. Sinds haar overlijden drie jaar geleden, heeft hij geen plannen meer. De monteur vertelt over zijn gezin. Hij is net twee maanden vader en het enige plan voor de kerst is om te genieten van de baby. Het steekt Joop hoe de man straalt als hij praat over de baby en voordat Joop er erg in heeft, vertelt hij de monteur over hun baby, zoveel jaar geleden. Hoe blij ze waren met hun kleine meisje Anja. Hij vertelt over haar roze huidje, haar kleine knuistjes, haar blonde haartjes. Joop praat tegen de rug van de monteur, die zich verdiept in de verwarmingsketel. Nog nooit heeft hij er met iemand over gesproken. Het lijkt alsof de gebogen rug van deze man hem uitnodigt om zijn verhaal te doen over de ochtend dat de vier weken oude baby levenloos in haar wiegje lag. Hun lieve meisje, waarvan je kon denken dat ze sliep en het van verdriet vertrokken gezicht van Ada. Het beeld staat in zijn geheugen gegrift en zal waarschijnlijk nooit verdwijnen. Het had hun leven getekend. Ada durfde geen kind meer te nemen. Joop was er voor Ada en stopte zijn eigen verdriet weg.

Even denkt hij dat de monteur niet geluisterd heeft, maar wanneer hij overeind komt, legt hij een hand op de afhangende schouder. ‘Dat is pas echt erg. Ik moet er niet aan denken dat me zoiets zou overkomen,’ zegt hij met een vertrokken gezicht. ‘En nu moet ik u ook nog slecht nieuws geven. Ik heb hem iets aan de praat gekregen, maar de ketel kan niet volop verwarmen. Er moet een nieuw onderdeel in. Dat krijg ik pas na de kerst binnen. De radiatoren zijn lauw, maar echt behaaglijk zal het niet worden.’

De monteur zit er echt mee zit. Hij stelt voor om toch nog iets anders te proberen, dat kost wel wat tijd en er is maar een kleine kans dat het iets uithaalt. Op zijn beurt legt Joop zijn hand op de schouder van de monteur.

‘Ga nu maar naar huis. Geniet van je eerste kerst met je vrouw en baby. Echt, ik red me wel.’

Met een ‘meteen na de kerst ben ik terug’ vertrekt de monteur.

Aangeslagen loopt Joop door het huis. Niet vanwege de kapotte ketel, het vertellen van zijn verhaal heeft veel bij Joop losgemaakt. Veel tijd om erbij stil te staan heeft hij niet, er wordt gebeld. Het is buurvrouw Jannie. Ook dat nog! Joop kijkt haar met opgetrokken wenkbrauwen aan.

‘Joop, ik zag net de auto van Verheul. Heb je problemen met je verwarming? Kan ik iets voor je doen?’

Het liefst had Joop de deur dichtgegooid. Jannie doet hem aan Ada denken, met haar keukenschort, met daaronder de fraaie kerstkleding. Joop legt snel uit wat zijn probleem is en dat de radiatoren op zijn best lauw zullen blijven.