Op glad ijs

en andere verhalen

E. M. R. Koopman

OP GLAD IJS EN ANDERE VERHALEN

Verhalenbundel

Verschijningsdatum: 29 april 2022

© 2022 E. M. R. KOOPMAN

© 2022 Books and Butterflies

Coverontwerp: Designs by Lotte

ISBN 9789464510621

NUR-code: 303

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Books and Butterflies.

www.booksandbutterflies.be

Een imprint van uitgeverij Hamley Books

Dezelfde golflengte

De drums bonken door mijn lijf. Het ritme wordt versterkt door de knipperende lampjes die meedeinen op de maat. Ik hou van nummers waarbij ik de beat in mijn buik kan voelen.

Vroeger was ik bang voor drums, omdat ik niet begreep wat het waren. Het verwarde me om mensen op iets te zien slaan aan de ene kant van het dorpsplein, terwijl ik de trillingen aan de andere kant van het plein voelde. Er zat geen logica in. Het voelde alsof er een reus op me af kwam stormen, klaar om me te pletten onder zijn voeten.

Tegenwoordig geniet ik er juist van. Het is fantastisch om iets te ervaren zonder het te hoeven zien.

Ik leun met mijn schouder tegen de houten schutting naast een café en sluit mijn ogen. De schutting beukt tegen mijn schouder, terwijl de binnenkanten van mijn oogleden oplichten op de maat.

Ik wilde graag naar het feest. Met één pruillip had ik Emma overtuigd. Ik trok mijn favoriete jurk aan en we gingen.

Ik wrijf over de gladde stof met daarop grote, blauwe bloemen verbonden door bruinrode stelen. De bloemblaadjes zijn dezelfde kleur als mijn ogen, terwijl de stelen bijna dezelfde kleur hebben als mijn haar. Mijn haar heeft een onduidelijke kleur. Het is niet rood en niet bruin, maar iets er tussenin.

Ik stond de jurk in de weerspiegeling van mijn donkere raam te bekijken toen Emma groots mijn kamer binnenkwam in haar glittershirt. Ze lachte en stak haar beide duimen naar me op, terwijl ze naar me toeliep. Ze omhelsde me van achteren, terwijl ze aan een van mijn lange, koperen krullen trok.

Op het eerste gezicht lijkt ze op me, maar ik zie de verschillen. Men spreekt haar aan op haar kinderlijkheid en lawaai. Met mij spreken ze niet. Ze doen wel pogingen, maar daar komt al snel ongemak voor in de plaats. Het eindigt dan met alleen een zwaai. Meelevend zwaai ik altijd terug.

Het is niet anders op dit feestje. Emma staat in het midden van het plein wild te dansen met een vriendin van school. Af en toe werpt ze een blik mijn kant op. Na een paar blikken, draait ze zich naar me toe. Ze strekt haar handen en draait ze met de handpalmen omhoog. Vervolgens tikt ze met haar gestrekte vingers op elkaar.

Hoe gaat het?

Ik steek mijn duim naar haar op. Alles gaat goed. Ik vermaak me uitstekend met mijn schutting.

Ik kijk het plein rond en bestudeer alle mensen die in groepjes staan te dansen en te kletsen. Kinderen zitten elkaar over het hele plein achterna.

Op een gegeven moment zie ik een jongen aan de overkant van het plein staan. Hij staat met zijn rug en achterhoofd tegen een muur van een schots en scheef restaurantje geleund. Zijn handen houden de muur vast en hij heeft zijn ogen dicht.

Zodra het nummer stopt, opent hij zijn ogen. Hij ziet me staren en trekt zijn wenkbrauwen op.

Ik kijk snel weg. Bloed trekt in mijn gezicht omhoog en ik word knalrood. Ik dwing mezelf om weer naar de jongen te kijken. Hij werpt me een glimlach toe en tikt tegen de pet op zijn hoofd.

Dan zwaait hij met zijn wijsvinger. Vervolgens wijst hij naar mij en doet met zijn duim en wijsvinger alsof hij horizontaal langs een balkje in de lucht beweegt.

Wat is je naam?

Mijn mond valt open. De meeste mensen komen niet verder dan een duim omhoog of een klopje op mijn arm.

De jongen grijpt naar zijn buik en schudt van het lachen. Gegeneerd sluit ik met een klap mijn mond. Ik breng mijn handen omhoog om te reageren op zijn vraag, maar opeens wordt al mijn aandacht weggetrokken bij de jongen.

De schutting tegen mijn zij begint te bewegen. Met grote ogen stap ik er bij vandaan, maar dan merk ik dat de hele grond beweegt. Ik kijk het plein rond en zie de restaurants en huizen zij aan zij heen en weer schudden.

De band is gestopt met spelen en nadat iedereen op het plein een paar seconden als bevroren leek, zie ik dat mensen door elkaar heen beginnen te lopen en hun mond wijd openen om naar elkaar te roepen.

Langzaam gaan ze over op rennen en worden hun gezichtsuitdrukkingen steeds paniekeriger. Ouders grijpen hun kinderen van de grond en vrienden grijpen elkaars armen vast.

Zonder dat ik het doorhad ben ook ik in beweging gekomen. Ik sprint naar het midden van het plein. Onderweg struikel ik verschillende keren over mijn eigen voeten, maar ik weet overeind te blijven. Ik grijp Emma bij haar arm en ze kijkt me met grote ogen aan. Ze steekt haar twee handen voor haar uit en schudt ze heftig heen en weer. Met haar mond mompelt ze het woord mee.

Aardbeving?

Ik knik. Mijn hart bonst in mijn keel. Ik gebaar dat we bij de gebouwen uit de buurt moeten blijven. Daarna zak ik door mijn knieën heen en trek haar naar de grond. Zo is het makkelijker om de trillende grond de baas te blijven.

Het plein is groot, waardoor we niet bang hoeven te zijn dat de gebouwen rondom het plein op ons hoofd terechtkomen. Dat is ten minste wat mijn rationele hoofd denkt. Mijn benen willen ervandoor gaan, op zoek naar een plek die niet beweegt.

Het restaurant waar de jongen met de pet nét nog tegenaan stond, begint te schudden. Binnen een paar seconden zakt het gebouw in elkaar. Mijn ogen flitsen heen en weer op zoek naar de jongen, maar hij is verdwenen. Hopelijk heeft hij een veilige plek gevonden.

Boven de gebouwen rondom het plein zie ik stof opwaaien van nog meer instortingen, maar gelukkig blijft verder alles rechtop staan. Overal zitten groepjes mensen ingedoken bij elkaar. Na een paar minuten stopt de aarde met beven. De meeste mensen blijven als pinguïns bij elkaar staan waar ze zaten en kijken schichtig om zich heen.

Ik niet. Ik wil nú naar huis en kijken hoe het met pap en mam is. Emma en ik blijven nog even zitten en staan dan op. We schuifelen naar de rand van het plein. Ik hou de gebouwen met argusogen in de gaten, maar alles lijkt stabiel. Voor nu.

Ik gebaar naar Emma dat de kust veilig is en trek haar één van de smalle straatjes in die bij het plein wegleiden. Hand in hand rennen we naar huis.

––––––––

Met een ruk zit ik omhoog in mijn bed. De hele nacht heb ik liggen woelen en het zweet loopt over mijn rug.

Ik smijt de dekens van me af en loop naar het raam. Ik zwaai de gordijnen open en natuurlijk vliegt de fotolijst van het kastje rechts. Kluns die ik ben. Ik heb de lijst een tijdje naar een veiligere plek verplaatst, maar daar ging hij verscholen achter andere spullen. Mijn kamer is klein en dit kastje is de enige plek waar de foto duidelijk zichtbaar is. Daarnaast vind ik dat mijn opa in het zonlicht hoort te staan.

Voorzichtig plaats ik de fotolijst terug. Hij was zo trots op me toen ik dat boek in mijn handen voor het eerst had uitgelezen. Mam vond dat het een triomf was om te herinneren, dus opa, dat boek en ik staan al zo’n twaalf jaar op dat kastje.

Ik weet dat het lichamelijk lastig is voor hem om vaak langs te komen, maar daardoor moet ik hem te veel missen. En misschien is het nu wel te laat.

Een koude bries strijkt langs mijn arm door het open raam. Buiten zie ik een paar van mijn buren geagiteerd met elkaar praten.

Gisteravond toen Emma en ik thuiskwamen, hebben we nog uren nagepraat met onze ouders en het nieuws uit de buurt proberen te volgen. Langzaam werd steeds duidelijker wat de gevolgen van gisteravond waren.

Ik duw het raam verder open en steek mijn hoofd naar buiten. Daar zijn ze. De bergen. Het epicentrum van de aardbeving dat volgens mijn moeder binnen één avondje het onderwerp is geworden van elk gesprek. Precies die bergen is waar mijn opa zijn zelfgebouwde, houten huisje heeft. Alle elektriciteits- en telefoonverbindingen zijn uitgeschakeld. We hebben niets meer van hem gehoord.

In ons dorp zie je nu overal gebroken ruiten en ingestorte schuurtjes. Sommige oudere gebouwen hebben opeens grote scheuren in de gevel of zijn helemaal ingestort. Bij ons thuis zijn de boekenplanken van de muur gekomen en is er bijna een kast bovenop mam gevallen.

Ons dorp ligt niet ver bij de bergen vandaan, maar toch doet men alsof de schade daar veel erger is. De verbeelding gaat met mensen aan de haal. Het is verboden om het gebied in te trekken. De politie en reddingsdiensten moeten ongestoord hun werk kunnen doen. Maar omdat niemand de schade met eigen ogen gezien heeft, doen er al allerlei verhalen de ronde. Over grote scheuren in de aarde en hele dorpen die ingestort zijn. Met name mensen die niemand kennen die in de bergen woont, houden ervan om erover te praten. Het is een spektakel voor hen.

Pap probeert het onderwerp te vermijden en gaat dus alle gesprekken uit de weg die langer dan twee zinnen duren. Dat is wat hij doet als hij niet weet wat hij ergens mee aan moet. Deze ochtend is hij vroeg naar het politiebureau vertrokken om een signalement van mijn opa op te geven.

Ik zucht. Mijn buik trekt zich krampachtig samen. Ik kijk uit het raam naar rechts, me afvragend of opa ook zo naar mij kijkt. Ik hoop dat de reddingsteams snel iets van hem vernemen.

Ik sluip mijn kamer uit, de trap af. Beneden pak ik mijn boek van de koffietafel en begin te lezen totdat de anderen klaar zijn voor het ontbijt.

Ongeveer zeven pagina’s voordat ik mijn boek uit heb, voel ik een hand op mijn schouder landen. Het is een kleine hand, die zacht op mijn schouder neerkomt, waardoor ik weet dat het mam is.

Emma zou me beet hebben gegrepen en mijn schouder uit de kom getrokken hebben in een poging mijn aandacht te trekken. Ze is drie jaar jonger dan ik ben, maar denkt dat ik overal hulp bij nodig heb. Ik hou van haar en zij van mij, maar in haar wereldbeeld ben ik een fragiel persoon. Mijn moeder snapt beter hoe ik functioneer.

Ik voel een kleine vragende duw. Ik kijk op en knik dat ik haar begrepen heb. Die laatste paar bladzijden moet ik na het ontbijt maar uitlezen.

Ik wil net opstaan, als pap de voordeur openduwt. Mam en Emma snellen naar hem toe. Eerst vertelt hij hún het verhaal, maar ik kan van hun gezichten lezen dat ze opa niet gevonden hebben. Als ik me zou concentreren, zou ik waarschijnlijk hun gesprek kunnen reconstrueren, maar daar ben ik te moe voor.

Moe van het me zorgen maken. Van het wachten.

Tijdens het ontbijt vertelt Emma dat de vader van haar beste vriendin gered is. Hij was op bezoek bij zijn broer. De broer is omgekomen door een ingestort plafond en haar vader is blijven leven. Dat is hoe onze wereld nu is.

Pap was mentaal afwezig aan het begin van het ontbijt, maar tijdens dit onderwerp neemt hij de controle over het gesprek over. Hij doet nonchalant, maar als je op zijn gezichtsuitdrukking en lichaamshouding focust, zie je dat hij er toch graag meer over wil weten. Waar hebben ze hem gevonden? Hoe lang heeft het geduurd?

Hij wil het onderwerp vermijden, maar verlangt tegelijkertijd hevig naar het moment dat ze zijn vader vinden – als hij nog steeds leeft. Onze onverwoestbare opa.

Zou zijn huisje nog staan? Opa zegt altijd dat alles wat hij bouwt niet stuk te krijgen is, maar op de een of andere manier vertrouw ik niet op zijn objectiviteit. Hij is helemaal alleen en op de een of andere manier vertrouw ik niet op zijn objectiviteit. Straks ligt hij onder een stuk puin en komen de hulptroepen te laat.

De moed zinkt me in de schoenen. Ik begin al te rillen bij het beeld van opa moederziel alleen onder een stapel kapotte, houten balken. Niet aan denken.

Te laat. Het heeft zich al genesteld in mijn hoofd.

––––––––

Ze zijn helemaal gek geworden in dit dorp! Burgemeester en burgers, allebei. Ik kan mijn ogen niet van een kleine groep vechtende mensen houden. De politie probeert wanhopig een glanzende, zwarte auto af te schermen, terwijl de mensen door de deur proberen te breken. Ze willen de burgemeester spreken over waarom het zolang duurt voordat de reddingsactie op gang komt. De reactie is altijd dat het gebied moeilijk te bereiken is.

Ik schrik als een grote hand mijn schouder raakt. Ik draai me om en zie het ondoorgrondelijke gezicht van mijn vader. Hij trekt me de hoek om en samen lopen we richting huis. Onderweg begint hij te raaskallen. Zijn handen vliegen door de lucht.

Ik weet niet zeker of hij wil dat ik antwoord of dat hij dit alles gewoon kwijt moet. Ik reageer dus af en toe kort. Hij praat over de passiviteit van de gemeente, maar ook over de wantrouwende reactie van dit dorp. Er is geen oplossing. Terwijl wij hier met ons allen op de vuist gaan, wordt opa aan zijn lot overgelaten.

Ik zie opa zijn hoofd al schudden, als hij de chaos hier zou zien. Hij zou ze zwaaiend met zijn wandelstok allemaal op hun donder geven.

Als.

Als hij terugkomt. Als hij niet geplet is.

Dan dringt de enige snelle manier om mijn opa te helpen tot me door. Ik ken de weg naar zijn huis op mijn duimpje. De reddingsteams moet door al die bergen heen om allerlei mensen te helpen, maar ik zoek maar één persoon. Ik moet het heft in eigen handen nemen.

Het zweet breekt me uit als ik besef wat ik hier zojuist heb bedacht. Kan ik dit wel?

Ja. Ik bal mijn handen tot vuisten. Mijn opa heeft me over al míjn obstakels heen geholpen. Nu moet ik hem helpen. Ik weet dat ik mijn zinnen hebben gezet op iets moeilijks, maar ik kan dit. Andere mensen onderschatten me altijd dankzij mijn beperking. Ze focussen op wat ik niet kan en vergroten dat. Mijn vader zou me zondermeer stoppen. Hij zou me niet eens naar opa laten gaan, als hij aan de andere kant van het dorp woonde. Ik ben al bijna volwassen, maar nog steeds mag ik niet alleen de bergen in.

Ik bijt op mijn tanden. De route is simpel. Ik ga hem zoeken.

De rest van de dag verzamel ik stiekem alles voor mijn reis. Ik haal een rugzak uit de berging, wanneer ik naar de wc ga. Wanneer ik doe alsof ik een koekje uit de kast pak, pak ik meteen het hele pak mee. Plus een paar bananen.

Bij elke beweging flitsen mijn ogen heen en weer om te kijken of iemand me ziet. Iedere keer dat ik weer iets nieuws veroverd heb, schiet ik mijn kamer binnen en verstop het in de rugzak onder mijn bed. Opa’s huis is een kleine dag lopen, maar je weet maar nooit hoe de wegen er na de aardbeving aan toe zijn. Ik ben op alles voorbereid.

Die avond ga ik vroeg naar bed, in de hoop dat ik nog een paar uur kan slapen voordat ik het huis uit sluip. Het lukt voor geen meter. Ik lig roerloos en met dichtgeknepen ogen onder mijn dekens, maar hoe hard ik ook doe alsof ik slaap, er gebeurt niets. Ik geef het op en kijk gespannen naar de kier onder de deur.

Eindelijk zie ik het licht in de hal aan- en weer uitgaan. Na nog een tijdje wachten, spring ik uit bed. Ik grijp mijn rugzak en sluip de trap af. De vierde tree sla ik over, om te voorkomen dat die begint te krijsen alsof hij gemarteld wordt.

Ik open de voordeur en loop naar buiten. De frisse buitenlucht maakt dat ik blij ben met mijn jas. Ik begin aan mijn reis. De weg naar opa kan ik dromen, zó goed ken ik hem. Het is alleen wat anders om hem alleen te lopen en al helemaal in het donker.

Iemand die mij ziet lopen, zou het als iets verdachts zien. Ik voel kriebels in mijn buik. Ik wil niet gezien worden met de kans dat iemand mij herkent en me direct naar huis begeleidt. Dat is het nadeel van een dorp. Je kunt niets stiekems doen.

Ik steek de brug over en wandel langs de laatste paar huizen aan de rand van het dorp.

In de verte komt een schim mijn kant op lopen. Na een paar seconden zie ik dat het twee schimmen zijn. De één laat de ander uit.

Ik adem diep in door mijn neus. Doe alsof er niets aan de hand is.

De schimmen komen dichterbij. Uit mijn ooghoeken zie ik de kleine schim aan de lijn trekken. Hij wil mijn kant op komen. Ik blijf strak voor me uit staren en loop doelbewust door, zodat niemand in twijfel durft te trekken wat ik hier doe. Bijna ben ik ze voorbij.

Dan wordt er aan mijn mouw getrokken. Ik werp eerst een blik op de hand en volg dan de arm richting het gezicht van de grote schim.

Het is de jongen met de pet. Dit keer zonder pet.

Met dezelfde grijns als die van een paar dagen geleden kijkt hij me aan. Zijn hond duwt met zijn hoofd tegen mijn been. Ik kan hem alleen maar verbouwereerd aanstaren, waardoor hij begint te lachen. Dan herhaalt hij het gebaar wat hij ook op het plein gebruikte.

‘Wat is je naam?’ vraagt hij.

Ik werp hem een glimlach toe. Ik plaats mijn wijsvinger en duim van beide handen tegen elkaar, zodat ze een cirkeltje vormen. Vervolgens doe ik alsof ik met mijn linkerhand een bloemsteel vasthoudt, terwijl ik met mijn rechterhand langs de steel strijk.

‘Roos,’ gebaar ik daarmee terug.

‘Mijn naam is Tom.’ Tom wijst naar de hond. ‘En dit is Ananas.’

Tom kijkt me een paar seconden met een grijns aan, totdat ik begin te proesten. Ik schud mijn hoofd. Wat een naam.

Dan vervolgt hij: ‘Ik weet het. Mijn moeder heeft vreemde humor.’

Ananas draait met kwispelende staart rondjes om ons heen. Ik geef hem een aai over zijn bol. Twee mensen die gebarentaal kunnen, dat zijn de roddels waar dit dorp zich eigenlijk mee bezig zou moeten houden.

‘Hoe kan het dat ik jou nooit eerder heb gezien?’ vraag ik.

‘Ik ben een paar weken geleden met mijn ouders hierheen verhuisd om dichter in de buurt van de stad te wonen. De universiteit schijnt goed te zijn. Mijn introductieweek begint over een paar dagen.’

Daar mag ik over één jaar ook heen. Ik slik moeizaam als ik denk aan de introductieweek. Nieuwe mensen leren kennen geeft me altijd de kriebels.

‘Ik hoop dat hij beter gaat dan die van mijn middelbare school,’ gebaar ik.

Tom kijkt me vragend aan.

‘We gingen in groepjes een puzzeltocht doen,’ leg ik uit. ‘Afgezien van de muziekronde, kon ik alle puzzels prima meedoen. Toch liet mijn groepje me niets doen. Toen ze doorhadden dat ik alleen gebarentaal kon, was het ongemak van hun lichaamshouding af te lezen. Opeens trokken ze ook mijn vaardigheden met een sudokupuzzel in twijfel. Het was vriendelijk bedoeld. Ze wilden me helpen met iets waarvan zij dachten dat ik het niet kon.’

Tom trekt zijn wenkbrauwen op. ‘Wat deed je toen?’ vraagt hij.

‘Wat ik altijd doe: ik maakte het ze makkelijk en liet hen de puzzels doen, terwijl ik van de zon genoot.’ Ik grijns naar hem, maar stop snel wanneer ik zijn gezichtsuitdrukking zie.

‘Waarom heb je er niet iets van gezegd?’ vraagt hij.

Ik staar hem met mijn mond vol tanden aan. Dat is niet de reactie die ik verwacht had.

Hij kijkt me afwachtend aan, totdat hij doorheeft dat ik niet ga antwoorden. ‘Zo blijven ze je niet begrijpen,’ vervolgt hij. Hij grijpt mijn beide schouders vast en kijkt me doordringend aan. Dan laat hij me los en gebaart: ‘De volgende keer laat je ze zien hoe goed jij die puzzels kan. Geloof me, dat werkt veel beter.’

Ik werp hem een glimlach toe. Ik heb er nooit zo serieus over nagedacht, maar misschien heeft hij een punt. Als het voor hem werkt, moet ik dat misschien toch eens proberen.

Hij haalt een hand door zijn haar. ‘Hoe gaat het eigenlijk met je?’ vraagt hij. ‘Ben je een beetje bijgekomen van de schuddende grond?’

Ik knik, maar denk dan aan opa en er vormt zich een brok in mijn keel. Ik friemel aan mijn jas.

Tom probeert fronsend mijn blik te vangen. ‘Woon je hier vlakbij?’ probeert hij.

Een hele normale vraag. Tenzij je net stiekem uit je huis bent weggeslopen, zoals ik. Ik duw mijn schouder iets naar achteren om mijn rugzak aan zijn zicht te onttrekken.

Te laat. Hij heeft hem al gezien. ‘Waarom heb je een rugzak op?’ vraagt hij. Zijn ogen twinkelen. ‘Ga je ergens heen?’ vraagt hij met een grijns.

Ik haal mijn schouders op en gebaar: ‘Ik moest even het huis uit.’

Mijn ontwijkende antwoord landt niet. Hij trekt zijn wenkbrauwen op. Ik kijk naar mijn schoenen.

Tom is net als ik getraind in het lezen van gezichten. Zijn ogen volgen de kant die ik op ging. Dan hapt hij opeens naar adem. ‘Je bent toch niet op weg naar de bergen?’

Ik schop tegen een kiezel aan. Dan kijk ik hem uitdagend aan. ‘Je gaat me niet van gedachten doen veranderen,’ gebaar ik. ‘Ik kan mezelf heus wel redden.’

Tom bijt op zijn wang. Hij knijpt zijn ogen samen. Dan haalt hij zijn schouders op. ‘Nee, dat is waar,’ reageert hij. Hij knikt bij zichzelf en geeft dan een zacht rukje aan de riem. Ananas stopt met het besnuffelen van mijn schoenen en draaft achter hem aan.

Ik staar hem verbouwereerd na. Geen weerwoord. Geen sceptische blik. Ik weet niet helemaal wat ik moet doen.

Dan draait Tom zich weer naar mij om. ‘Tenzij je behoefte hebt aan wat gezelschap?’ gebaart hij.

Ik trek de bandjes van mijn rugzak aan. Mijn buik begint te kriebelen. Eindelijk iemand die in hetzelfde schuitje zit als ik en dan wil hij ook nog mee.

Ik bal mijn hand tot een vuist en laat alleen mijn duim en pink uitsteken. Dan draai ik mijn hand in de lucht. ‘Ja!’ gebaar ik daarmee.

Tom steekt zijn beide handen de lucht in en schudt zijn handen heen en weer. Het gebaar voor applaus. Vervolgens trekt hij een sprintje naar het dichtstbijzijnde huis en verdwijnt achter de heg.

Ik blijf een paar minuten staren naar de heg, maar hij komt niet meer tevoorschijn. Met kleine pasjes sluip ik achter hem aan. Ik wil niet dat zijn buren ons zien en zich afvragen wat we aan het doen zijn.

Zodra ik om het hoekje kijk, knalt een sprintende Tom vól tegen me op. Ik weet op twee benen te blijven staan, maar hij valt op de grond.

Ananas begint te blaffen en geeft hem een lik op zijn hand. Hij wrijft over zijn rug. ‘Wat doe je nou?’ gebaart hij.

‘Wat doe jij?’ antwoord ik met grootse handzwaaien. ‘Je verdween opeens.’

‘Ik heb even een fles water en wat eten gepakt. En een briefje voor mijn ouders geschreven dat ik vannacht bij een vriend slaap. Ze komen later vanavond pas weer thuis.’

Daar had ik helemaal niet aan gedacht. Ik voel mezelf rood worden. Niet iedereen heeft de behoefte om het huis uit te sluipen en zijn ouders vol zorgen achter te laten. Ik voel een steek van schuldgevoel.

Ik help Tom omhoog. ‘Dankjewel dat je meegaat,’ gebaar ik. ‘In je eentje door het donker lopen is eigenlijk niet zo leuk.’

Hij geef me een klopje op mijn arm. Dan beginnen we te lopen, met Ananas voorop.

‘Dus. Wat is onze missie?’ vraagt Tom.

Ik vertel hem uitgebreid over mijn opa. ‘Zijn hele leven heeft hij al lopen roepen dat hij een huisje in de bergen wil. Toen oma er nog was, kon dat niet. Ze moest vaak naar allerlei mensen toe voor onderzoeken en medicijnen. Opa zette toen met alle liefde zijn droom aan de kant. Nadat mijn oma overleed, heeft opa heeft opa zijn droom afgestoft en meteen zijn biezen gepakt. Hij heeft een wandelstok, maar weigert te doen alsof dat een belemmering zou kunnen zijn in de bergen.’

Ik grijns bij de herinnering van opa die zwaaiend met zijn wandelstok tegenover mijn vader duidelijk maakt dat hij de enige is die kan bepalen wat hij wel en niet kan. Emma en ik hebben staan dansen toen opa zijn overwinning op onze vader claimde. Pap heeft daarna al snel toegegeven dat het opa prima vergaat in zijn huisje.

Ik zucht. ‘Ik wil nú weten wat er met mijn opa gebeurd is. De hulpdiensten zijn te langzaam,’ eindig ik.

Tom geeft me een zachte stomp tegen mijn arm. ‘Ik had het niet anders gedaan,’ reageert hij.

We passeren het bordje met daarop de naam van het dorp. Tom bukt zich en maakt de hondenlijn los. Ananas begint meteen enthousiast te rennen.

Tom en ik gaan langzaamaan steeds dichter bij elkaar lopen om elkaars handbewegingen te kunnen zien in het donker. Het is een verademing wanneer de volle maan eindelijk achter de wolken vandaan komt. We lopen eerst tussen een paar weilanden door en komen daarna in een groot bos terecht. Toms handen zijn non-stop in beweging. Zijn verhalen zitten vol details. Een heerlijke afleiding van de lange wandeltocht.

Al snel beginnen mijn hielen te branden op de plek waar de schoen over mijn huid schuurt. Ik probeer mijn voeten iets anders neer te zetten om mijn hielen te ontlasten, maar vervolgens beginnen drie andere plekken op mijn voeten pijn te doen. Ik zucht. Ik probeer rechtop te blijven lopen, maar de vermoeidheid slaat toe waardoor mijn rug de klos is. We lopen uren en mijn rugtas lijkt steeds zwaarder te worden. Af en toe nemen we pauze om ons lichaam wat rust te geven en soms wat te eten, maar al snel nemen mijn zorgen over opa de overhand en spoor ik Tom weer aan tot lopen.

Eindelijk zie ik in de verte de zwarte bergpieken tegen de lucht afsteken. Tom en ik kijken elkaar aan en voeren het tempo weer wat op. Onze bestemming begint in zicht te komen.

Vlakbij de bergen wijs ik dat we linksaf moeten op de kruising, een klein weggetje in dat de bergen ingaat. We lopen de bocht om, maar ik blijf na een paar stappen stilstaan. Ik trek Tom aan zijn mouw, maar ze hebben ons al gezien. Verderop in de straat staat een politiebusje.

Twee agenten zijn bezig de weg af te zetten met linten.

Zodra ze ons zien zeggen ze iets tegen elkaar en komen onze kant op. Op een gegeven moment roepen ze iets. Als reactie begint Ananas te blaffen. Ik gebaar dat we ze niet kunnen horen, maar in het donker missen ze dat. Wanneer ze vlak voor ons staan, zegt de vrouwelijk agent weer iets. Ik knijp mijn ogen samen en concentreer me op haar mond en gezicht. Ze wil weten wat we hier doen.

Ik wijs naar het half afgezette bergpad achter haar. De vrouw begint een heel verhaal, maar Tom wijst naar zijn oor en schudt zijn hoofd. De vrouw stopt weifelend met praten en staart ons aan.

Juist. Wat nu.

Dan neemt haar mannelijke collega het over. Hij buigt zich naar ons toe en begint overdreven langzaam te spreken. Hij schudt heel veel met zijn hoofd en zwaait met zijn armen.

Dan komt de vrouwelijke politieagent met een nieuw idee. Ze heeft een verfrommeld bonnetje uit haar zak getoverd en krabbelt iets in de hoek.

Hebben jullie hulp nodig om thuis te komen?

Dat is niet een reactie die ik verwacht had. Ik schud mijn hoofd.

Tom kijkt fronsend naar het briefje. Dan kijkt hij op, zwaait naar de agenten en trekt me mee terug naar de kruising. De agenten kijken ons fronsend na, maar lopen dan toch terug naar hun linten.

Wanneer we eenmaal uit het zicht verdwenen zijn, draait Tom zich naar me om. ‘Aardig bedoeld, maar ik trek liever mijn eigen plan,’ gebaart hij.

Ik kijk naar mijn voeten. ‘Zou er geen reden zijn waarom ze de weg hebben afgesloten?’ opper ik.

‘Goede reden of niet, ze hadden ons er sowieso niet doorgelaten.’ Tom grijnst en zijn ogen beginnen te twinkelen. Hij balt zijn rechterhand tot een vuist en steekt deze in de lucht. ‘Ik neem liever het heft in eigen hand,’ gebaart hij.

Ik grinnik. Dan komt het beeld van opa gevangen onder een stapel kapotte, houten balken weer in mij omhoog. Ik geef toch niet zo makkelijk op? Alleen omdat één iemand zegt dat ik beter naar huis kan gaan. Ik moet eens ophouden met het andere mensen makkelijk maken en zelf kiezen wat ik wil doen.

Ik wijs naar het wilde struikgewas aan beide zijden van de weg. ‘We kunnen daar gebruik van maken,’ gebaar ik.

Tom geeft me een stomp tegen mijn schouder en rent de bosjes in. Ik volg hem.

We struinen door de bosjes. Langzaam, zodat we elkaar niet kwijtraken. Ananas volgt ons braaf. Hij lijkt in de gaten te hebben dat hij zich rustig moet gedragen en blijft vlakbij ons. We maken een grote bocht in de hoop dat de politieagenten ons zo niet horen. Op een gegeven moment schijnt er een zaklamp door de bosjes. Tom en ik zakken razendsnel door onze knieën. Ik voel aan Ananas’ trillende lijfje dat hij zachtjes begint te grommen, maar ik geef hem een aai over zijn bol en hij stopt.

Zo zitten we totdat mijn benen beginnen te slapen. Ik pak Toms hand. We kunnen elkaar bijna niet zien en dus teken ik op zijn vingers de vraag: ‘Zullen we de gok wagen?’

Tom reageert met een ja.

Ik dwing mijn benen om op te staan. Klunzig kom ik overeind. Dan vervolgen we onze weg door de bosjes.

Na wat een eeuwigheid lijkt, bereiken we de weg weer. De agenten zijn in geen velden of wegen te bekennen. Ik steek mijn hand omhoog en Tom geeft me een harde high-five. Dan draai ik me om naar het bergweggetje voor ons. Ik hijs mijn rugzak nog iets verder op mijn rug en begin te lopen.

Nog twee uurtjes klimmen. We zijn er bijna.

––––––––

Het is zover. Dit is de laatste bocht.

Over een minuut zie ik eindelijk hoe erg de schade is. De nare beelden over wat er met opa gebeurd kan zijn, hebben zich opgestapeld de afgelopen uren. Ik heb het niet met Tom gedeeld. Angsten over opa voelden te privé.

De laatste boom –

Het huisje staat er nog. Ik hap naar adem en ga over in een sprint. Ananas is meteen enthousiast en rent naast me mee, totdat hij afgeleid wordt door een paardenbloem. Mijn rugzak schudt heen en weer op mijn rug. Ik ben bijna bij de voordeur, wanneer een kromlopend figuur met een wandelstok achter het huisje vandaan komt. Opa knijpt zijn ogen samen tegen de opkomende zon. Dan herkent hij mij. Hij laat gereedschap uit zijn hand vallen en plet me in een omhelsing.

Hij grijpt mijn beide schouders vast en houdt me iets van hem af, zodat hij me goed kan bekijken. Hij trekt één hand los en vraagt: ‘Wat doe je hier?’

‘Ik kom kijken of alles goed met je is,’ gebaar ik.

Opa knijpt zijn ogen samen. ‘Je dacht zeker dat ik omgevallen was en hulpeloos op mijn rug lag? Als een soort kever?’

Ik schud mijn hoofd, maar ontwijk zijn blik.

Opa trekt zijn wenkbrauwen op. ‘Weet je,’ begint hij. ‘Niet iedereen die moeilijk loopt, heeft meteen hulp nodig.’

Ik bijt op mijn lip en kijk naar de grond. ‘Eerlijk gezegd: misschien dacht ik dat een beetje,’ reageer ik.

Opa slaat zijn armen om me heen. ‘Lieverd. Dankjewel, maar ik red me wel.’ Hij knipoogt. ‘Net zoals jij je altijd redt,’ gebaart hij.

Ik lach naar hem. Hij draait zich om en loopt naar de voordeur van zijn huisje.

Dan dringt tot me door wat hij zei. Ik heb me inderdaad gered. Weliswaar met hulp van Tom, maar wat was het een verademing om die goedbedoelde hulp van de politie af te slaan. Tom en ik deden het samen, en helemaal alleen.

Ik snel achter mijn opa aan en tik hem op de schouder.

‘Zou je kunnen helpen om dat mijn ouders ook uit te leggen?’ vraag ik.

Opa draait zich om en grijnst. ‘Als jij dat nu eens zelf doet. Een goeie oefening voor je. Kun je meteen daarna aan de slag met de rest van het dorp.’ Hij werpt vervolgens een blik over mijn schouder naar Tom en Ananas.

Tom staat in de lucht te turen. Te wachten totdat ons momentje voorbij is. Ananas probeert een vlieg te grijpen.

‘Kom mee. Tijd voor thee,’ gebaart opa.

Hij zwaait ook naar Tom, die heeft begrepen dat hij mag stoppen met nep-nonchalant doen.

Ik loop achter opa aan. Hij maakt een paar kleine gebaren achter zijn rug, zodat Tom het niet ziet. ‘Kun je me meteen vertellen waar je die knul opgepikt hebt.’ Hij knipoogt over zijn schouder en grijnst samenzweerderig.

––––––––

Na de thee is opa met Tom en mij mee de berg afgelopen. Ik hield hem met haviksogen in de gaten, maar hij kon het zonder hulp. Zijn wandelstok maakte ons wel langzamer, maar met alle pijn in mijn lijf was ik daar wel blij mee. Ik was doodop toen mijn huis in zicht kwam. Mijn voeten zaten vol blaren en ik liep krom van de zeurende rugpijn.

Mijn ouders waren woest. Na een half uur lang boze grimassen en grootse gebaren met hun handen, hadden ze me plat geknuffeld. Eigenlijk hadden ze ook wel gelijk gehad. Emma was stil uit haar hoekje gekropen en had zich bij onze groepsknuffel aangesloten.

Daarna was het opa’s beurt geweest om iets te zeggen.

‘En nu wil één van mijn twee kleindochters volgens mij nog iets kwijt.’ Hij had me veelbetekenend aangekeken.

Ik had diep ademgehaald en was begonnen met: ‘Eigenlijk niet iets spannends, maar ik heb me voorgenomen vanaf nu vaker in discussie met mensen te gaan. Eens tegen ze in te gaan. Dan leren ze me kennen, in plaats van dat ze om me heen kunnen draaien.’

Pap had geknikt, maar ik zag aan zijn gezicht dat hij er niet veel van begreep. Mam daarentegen had me een stralende glimlach toegeworpen. Zij zal pap vast wel helpen, wanneer ik mijn nieuwe voornemen eens op hem zou gaan uitproberen.

Opa had geknipoogd. ‘Je komt er wel,’ had hij gebaard.

Hij is daarna nog een paar dagen bij ons blijven logeren, voordat hij weer aan de reis naar huis begon.

Twee handen komen hard op mijn schouders neer. Ik kijk achter me en zie Tom. Dit keer met zijn pet weer op. Ik gebaar naar de stoel naast me op het terras en neem een slok van mijn ijsthee.

Het beeld van opa’s aanmoedigende knipoog hangt nog steeds in mijn hoofd. Wat een geluk dat ik zo’n opa heb. Ik kijk naar de jongen in de stoel tegenover me.

En dan heb ik ook nog eens een gebarende vriend gevonden die op dezelfde golflengte zit als ik.