Lieve papa, lieve mama,

Dankjewel voor jouw oprechte lach
Zo leer ik dat ik mag genieten van het leven

Dankjewel voor jouw intense verdriet
Zo leer ik dat tegenslagen en verlies bestaan

Dankjewel voor jouw verankerde zelfvertrouwen
Zo leer ik de kracht in mezelf ontdekken

Dankjewel voor jouw onvoorwaardelijke liefde
Zo leer ik dat ik oké ben zoals ik ben

Dankjewel voor jouw innerlijke rust
Zo leer ik de stilte in mezelf vinden

Wat jij me aanreikt in stilte,
zegt meer dan duizend woorden

Het kind wordt in dit boek aangeduid met ‘zij’. Dit heeft niks te maken met het geslacht van het kind. Het is een creatieve aanspreekvorm en bedoeld voor alle kinderen als volmaakt wezen, ongeacht geslacht.

Dit boek is mede tot stand gekomen door de liefdevolle bijdrage van Cindy Doff.

- colofon -

De volmaakte ouder
Vijf inzichten voor bewust ouderschap

door Saskia Markestein
www.hetnieuwekind.nl

Cover design: Studio Obelisk

1e druk, November 2021

ISBN/EAN: 978-94-6461-004-8
NUR: 854 - Opvoeding van kinderen en jongeren

Steekwoorden: opvoeding, bewust opvoeden, bewust ouderschap, gezin, kinderen, persoonlijke ontwikkeling, bewustwording

Copyright © 2021

www.obeliskboeken.nlwww.instagram.com/obeliskboeken

Uit deze uitgave mag uitsluitend iets verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, opnamen, of op welke andere wijze ook, hetzij chemisch, elektronisch of mechanisch, na voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced, stored in an automated database and/or made public by means of printing, photocopying, microfilm, recordings, or in any other way, whether chemical, electronic or mechanical, with the prior written permission of the publisher.

Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

1 - Het pure kind

Kinderen zijn puur en brengen alleen onvoorwaardelijke liefde mee

2 - Het gewonde kind

Over de stenen die ouders niet opruimen, struikelen hun kinderen

3 - De eigen waarheid

Leer kinderen hoe ze moeten denken, niet wat ze moeten denken

4 - De volmaakte ouder

Kinderen hoeven niet opgevoed te worden tot prachtige mensen, omdat ze dat al zijn

5 - Holding space

De liefdevolle ruimte waarin kinderen kunnen groeien

6 - We groeien samen

Terwijl wij kinderen alles over het leven willen leren, leren kinderen ons waar het leven over gaat

7 - Levenslessen

Kinderen leren het meest van het leven dat wij leven

8 - Het eerste inzicht

Spreek zuiver en vanuit innerlijke kracht

9 - Het tweede inzicht

Heb jezelf lief

10 - Het derde inzicht

Vat gedrag en emoties van kinderen niet persoonlijk op

11 - Het vierde inzicht

Tem de ware aard van kinderen niet

12 - Het vijfde inzicht

Wees een natuurlijk leider

13 - Het pad van de volmaakte ouder met de vijf inzichten

Nawoord

Over de auteur

Voorwoord

Toen ik moeder werd, had ik daar de mooiste voorstellingen bij. Ik leefde op de bekende roze wolk. En mijn oudste zoon Samuel groeide ook op als een zogenaamd voorbeeldig kind. Alles ging van een leien dakje en ik genoot van het moederschap. Samuel lachte altijd en ging nooit ergens tegenin. Nu hij vijftien is, is dat wel anders, maar daar ben ik alleen maar blij om! Echter, toen mijn jongste zoon Thomas twee en een half was, zat ik met mijn handen in het haar. Hij was druk, temperamentvol en zeer gevoelig. Hij luisterde niet en werd snel boos.

Op aanraden van mijn schoonzus las ik in die tijd Het Fluisterkind van Janita Venema. Dit boek leerde mij over de spiegel van kinderen: kinderen spiegelen terug naar hun ouders wat ze voorgeleefd krijgen. En dat gebeurt zowel op bewust niveau (schreeuw je continu tegen je kind, dan leert het schreeuwen in plaats van rustig met elkaar in gesprek gaan) als op onbewust niveau (kinderen kunnen last hebben van het onverwerkte verleden van de ouder). Ik werd direct geraakt door de inhoud en voelde dat hier de kern lag van de omgang tussen mij en mijn jongste zoon.

Ik wilde meer leren over de spiegel van kinderen en ik volgde de opleiding tot kindertolk, welke gedoceerd werd door de schrijfster van het boek. In die opleiding leerde ik dat we allemaal een product zijn van onze jeugd en opgedane ervaringen en dat het merendeel van onze (belemmerende) gedachten, overtuigingen en patronen in onze kindertijd ontstaan. Ik leerde over de puurheid van kinderen en waarom kinderen onze leermeesters zijn. Een sterke innerlijke drang maakte zich van mij meester: maar dit moet elke ouder weten!

Maar eerst ging ik uiteraard door een eigen proces heen. Een proces dat versterkt werd door het gedrag van Thomas. Immers ging het erom dat ik hem en zijn gedrag beter leerde begrijpen. Zelf was ik als kind een gevoelig en onzeker meisje en en ik absorbeerde energieën van andere personen als een spons, zonder me daar bewust van te zijn. Ook ben ik opgegroeid met het idee dat je bescheiden moet zijn, en je moet aanpassen aan de samenleving om een goed mens te zijn. Ik weet inmiddels dat ik een hoogsensitief kind was. In die tijd was daar nog maar weinig over bekend.

Toen Thomas dus gedrag vertoonde waar ik vraagtekens bij stelde, werd ik uitgenodigd om naar mezelf te kijken. Thomas nam duidelijk zijn plek in, terwijl ik mezelf juist altijd klein had gehouden. Ik onderzocht mijn binnenwereld en werd mij bewust van de kracht maar ook van de uitdagingen van hoogsensitiviteit. Daarnaast kwam ik tot het inzicht dat we een grotere bijdrage aan de samenleving kunnen zijn wanneer we onze unieke talenten en gaven manifesteren in de wereld, in plaats van proberen te zijn zoals iedereen. Doordat ik mijn eigen binnenwereld onderzocht, leerde ik ook Thomas beter begrijpen.

De boosheid van Thomas had te maken met zijn levendigheid, hoogsensitiviteit en innerlijke wijsheid die door ons als ouders en zijn omgeving niet gezien en begrepen werden. Een tijdje terug zei mijn moeder: 'Thomas wil serieus genomen worden.’ En ze sloeg de spijker op zijn kop. Door de spiegel die Thomas mij voorhield, werd ik uitgenodigd om me te ontwikkelen tot de bewuste ouder die hij nodig had. Een prachtige reis naar binnen waar hij me een duwtje voor gaf. Door de positieve veranderingen die ik binnen mijn gezin waarnam, groeide het verlangen om nog meer ouders te helpen.

Het idee voor dit boek ontstond toen ik al een aantal jaar als kindertolk en holistisch coach werkte, en ik keer op keer te maken kreeg met hetzelfde patroon bij mijn cliënten: volwassenen die in hun kindertijd niet gehoord of gezien zijn. Volwassen waarvan talenten vroeger niet erkend werden. En die door een gemis aan liefde en bevestiging in hun kindertijd op volwassen leeftijd op zoek gaan naar zichzelf. Maar ook ouders die bij me kwamen met een ogenschijnlijk probleem van hun kind, wie ik kon laten inzien dat het probleem in stand werd gehouden of groter gemaakt door belemmeringen of patronen van de ouder (s).

Ook werd ik gedreven door de schrijnende mails van ouders die ik dagelijks in mijn inbox ontving, en nog steeds trouwens. In heel veel gezinnen is de balans zoek en voor veel ouders is het ouderschap een strijd geworden. Toch duurde het nog even voordat ik een samenhangend geheel op papier kreeg. De opvoeding van kinderen is een complex en gevoelig onderwerp, en ik wilde heel dicht bij de kern blijven.

De volmaakte ouder is een ode aan het kind geworden en een praktische gids voor ouders die openstaan voor een vernieuwende kijk op opvoeden. Je kan het dan ook op twee manieren lezen: vanuit het perspectief van de ouder of opvoeder die een kind grootbrengt, of vanuit jezelf als het kleine jongetje of meisje dat als puur kind ter wereld kwam.

De stem van kinderen mag nu gehoord worden; zij hebben ons waardevolle lessen te leren. Lessen van puurheid, authenticiteit, onvoorwaardelijke liefde, onbevangenheid en overgave. Mijn missie is om kinderen een stem te geven en steeds meer ouders de vreugde van het ouderschap te laten ervaren. Een missie die ik niet had kunnen uitdragen zonder de steun van veel lieve mensen om mij heen.

Allereerst bedank ik mijn kinderen, die mij hebben uitgedaagd en geïnspireerd om mezelf te ontwikkelen tot de ouder die zij verdienen. Zij zijn nog elke dag mijn bron van inspiratie. Ik ben ook heel dankbaar voor Cindy, wie vanaf dag één in mijn boek heeft geloofd en mij liefdevolle zetjes gaf wanneer ik begon te twijfelen. Haar professionele kijk op de teksten en inhoud heeft het boek naar een hoger niveau getild. Uiteraard Obelisk Boeken, de uitgever die vrijwel direct positief reageerde op mijn manuscript en mij de ruimte heeft gegeven het boek vorm te geven naar mijn wensen.

Ik had het niet gekund zonder de liefde en steun van mijn man, wie achter al mijn keuzes staat en stimuleert dat ik mijn hart volg. Melanie, mijn lieve vriendin en collega, wie mij altijd een zuivere spiegel voorhoudt en bij wie ik kan leunen wanneer het leven uitdagingen op mijn pad brengt.

En natuurlijk niet te vergeten mijn eigen ouders, die altijd een warm en liefdevol nest hebben geboden en mij onvoorwaardelijk liefhebben. Ik heb diep respect voor het feit dat zij op oudere leeftijd nog openstonden voor een andere kijk op opvoeden, en mij hebben aangemoedigd mijn waarheid uit te spreken. Het heeft ons nog dichter bij elkaar gebracht en daar ben ik hen enorm dankbaar voor.

We staan aan de vooravond van grote veranderingen in de samenleving en in het collectieve bewustzijn. We kunnen niet meer omgaan met kinderen zoals altijd is gedaan. De tijd is hier om de eigenwijsheid van kinderen te erkennen. Ik hoop dat De volmaakte ouder een bron van inspiratie is voor ouders, opvoeders, opa’s en oma’s, leerkrachten en andere professionals die met kinderen werken.

Opdat wij ons ontwikkelen tot de ouder of opvoeder die elk kind verdient.

In liefde,

Inleiding

Julie, moeder van twee kinderen, zorgt van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat met veel bezieling en toewijding voor haar gezin. Ze is lief en zacht en heeft het beste met haar kinderen voor. Julie is bang om haar kinderen tekort te doen en ze houdt zoveel van haar kinderen dat ze over haar eigen grenzen heen laat gaan. Vanuit de wens haar kinderen een geweldige jeugd te geven, zet ze haar eigen behoeften opzij. Ondanks dat ze er altijd van heeft gedroomd om mama te worden, is Julie niet gelukkig. Er is dagelijks strijd in huis en haar kinderen luisteren slecht.

Op een dag is het weer zover. Julie vraagt haar zoon van zes om de televisie uit te doen voor het eten. Ze krijgt een brutale mond terug. Ze verheft haar stem en herhaalt het verzoek. Haar zoon reageert boos en smijt de afstandsbediening door de kamer. Julie barst in woede uit en stuurt haar zoon zonder eten naar zijn kamer.

‘s Avonds in bed denkt Julie aan het voorval. Ze voelt zich schuldig en vraagt zich af hoe ze het anders had kunnen doen. Gevoelens van onmacht en onzekerheid borrelen naar boven. De ochtend erna gaat ze op internet op zoek naar hulp en komt uit bij een kindertolk. Een kindertolk vertaalt het gedrag van kinderen naar een liefdevolle boodschap voor ouders, vanuit de gedachte dat kinderen hun ouders spiegelen. Kinderen reageren op de energie van hun ouders. Soms is het nodig dat ouders zelf iets loslaten of juist terughalen, zodat het kind het spiegelende gedrag niet meer hoeft te vertonen.

Door de gesprekken met de kindertolk gaat Julie inzien dat de liefde voor haar kinderen alleen niet voldoende is. Haar zoon respecteert haar grenzen niet, omdat ze zichzelf en haar eigen grenzen niet respecteert. Haar zoon voelt haar onzekerheid, omdat ze niet handelt vanuit innerlijke kracht. Ze ontdekt dat ze door haar jeugd is gevormd en belemmerende overtuigingen en patronen heeft die invloed hebben op de omgang met haar kinderen.

De belangrijkste les uit dit verhaal is dat veel opvoed- en gedragsproblemen bij kinderen kunnen worden opgelost wanneer ouders en opvoeders de moed en bereidheid hebben om naar binnen te kijken. De verandering die ouders in hun kind willen zien, begint bij de ouder.

Ik was de kindertolk die Julie begeleidde. Ze leerde in het traject haar onzekerheden loslaten en van zichzelf houden. Zelfliefde en eigenwaarde zijn voorwaarden om gemakkelijker grenzen aan te kunnen geven. Kinderen voelen aan of je in je kracht staat of niet. Dit schreef Julie na afronding van haar traject:

‘Ik haalde elke dag alles uit de kast om mijn zoon van zes een beetje te laten meewerken. Niks werkte en geen van alle standaard opvoedtips hielp. Gelukkig hielp het traject bij Saskia meteen: ik kreeg weer rust, ik kon weer ontspannen. Het contact met mijn zoon kwam terug. Ik voel me nu weer sterk en geloof in mezelf. En wat ik ook weet, is dat als ik mezelf niet sterk voel en in mezelf geloof, ik ook niet zo goed voor mijn kind kan zorgen!’

Wat kan je van dit boek verwachten?

De volmaakte ouder is een boek over opvoeden in deze tijd. Het geeft inzichten en handvatten voor bewust ouderschap, en toch is het geen opvoedboek. Vanuit de visie van bewust ouderschap heeft opvoeden niks te maken met het aanleren van een methode of het toepassen van regels. Opvoeden - kinderen grootbrengen - gaat over het erkennen van de essentie en ware natuur van het kind en als ouder de beste versie van jezelf omarmen.

Het boek legt je eerst een aantal essentiële principes uit, zoals wie we in essentie zijn, hoe we gevormd worden door onze omgeving en welke gevolgen dat kan hebben op ons leven als volwassene. Hoe je gevormd bent bepaalt onder andere jouw denken, handelen, emotionele reacties, maar ook jouw manier van opvoeden.

De vijf inzichten en de bijhorende oefeningen helpen je om de weg van bewuste ouder in te slaan en te ontdekken hoe je de relatie met je kind kan veranderen door iets bij jezelf te veranderen.

De meeste opvoedboeken en methodes richten zich op het toevoegen van kennis of het toepassen van methodes; dit boek wil juist het tegenovergestelde bereiken. Met het schrijven van De volmaakte ouder wil ik je herinneren aan wat je diep van binnen al wist over jezelf en het grootbrengen van kinderen. Bewust ouderschap is dan ook een levenswijze, geen methodiek.

Wanneer je iets wil veranderen in je gezin,
mag je zelf die verandering zijn.

1 - Het pure kind

Kinderen zijn puur en brengen
alleen onvoorwaardelijke liefde mee

Toen je geboren werd, was je onschuldig en bracht je niets anders dan onvoorwaardelijke liefde mee. Je ervoer de wereld vanuit eenheid en verbondenheid. Je kwam met een open hart en grootse dromen. Als kind geloofde je nog in oneindige mogelijkheden. Je wist dat alles mogelijk is. Er was geen enkele reden om te twijfelen aan de toekomst: je leefde volledig in het hier en nu.

Kinderen staan van nature in verbinding met zichzelf, de natuur en hun omgeving. Kinderen staan in verbinding met de bron, met alles wat is. De hele dag door voelen ze zich één met alles. Ze voelen onvoorwaardelijke liefde voor mensen, dieren en zichzelf. Spelen is de manier waarop kleine kinderen uiting geven aan hun creativiteit en nieuwsgierigheid. Kinderen zijn volmaakte wezens.

Kinderen staan zonder erbij na te denken
in contact met de bron, met hun essentie

Kinderen zyn volmaakte wezens
van pure liefde en licht

Hoe leert een kind lopen? Door haar gevoel te volgen. Wanneer het moment daar is, begint het kind zich op te trekken. Van kruipen naar staan, en dan zet ze voorzichtig de eerste stapjes. De eerste keren zal het vallen. Wel twintig, dertig keer per dag.

Het kind geeft niet op. Ze wil leren lopen, dat is haar enige doel. Ze doet dit met passie, overtuiging en wilskracht. De natuur heeft geen haast en alles gebeurt op de juiste tijd. Of een kind leert lopen met tien of vijftien maanden, het maakt geen verschil.

Ouders weten diep van binnen dat hun kind de wijsheid bezit om op de volmaakte tijd en op een eigen manier te leren lopen. Maar de druk van de omgeving is groot. Reclamespots, doktoren, specialisten en instanties houden ons in de illusie van onvolmaaktheid. ‘Is je kind nog niet zindelijk met vier jaar? Dan is er wat mis hoor!’ ‘Kan je kind nog niet lopen met achttien maanden? Die van mij liep al met twaalf maanden!’ Je begint je onwillekeurig af te vragen of jij het als ouder wel goed doet.

Kinderen bezitten eigen-wijsheid en komen op aarde met een unieke blauwdruk. Ook bezitten ze een heleboel zaadjes zoals zelfliefde, zelfvertrouwen, uitbundigheid, wilskracht, passie. Of een zaadje tot bloei kan komen hangt af van de liefde en aandacht die het krijgt. Traditionele opvoeding gaat ervan uit dat kinderen onwetende wezens zijn die regels en beperkingen opgelegd moeten krijgen om uit te groeien tot goed functionerende volwassenen. Maar wat gebeurt er wanneer het kind niet vrij is om zich te ontplooien volgens haar unieke blauwdruk? Dan vergeet ze wie ze van nature is. Ze past zich aan aan de regels, eisen en verwachting van de samenleving. Dit wordt ook conditionering of programmering genoemd.

In de psychologie is conditionering de verzamelterm voor de manieren waarop een organisme zich aanpast aan de omgeving. Zie het als een externe blauwdruk waarvan anderen besloten hebben dat dit dé manier van leven is. Dit behelst de normen en waarden, regels, overtuigingen en beperkingen van de samenleving. Iemand of een groep mensen heeft bedacht dat dit ‘waarheid’ zou moeten zijn. Deze stempel of blauwdruk wordt aan iedereen doorgegeven, zonder dat er rekening gehouden wordt met onze ware natuur en de uniekheid van elk individu.

De reden dat we ons aanpassen aan de blauwdruk van de samenleving en de blauwdruk van onze eigen ouders, is omdat we in de basis allemaal op zoek zijn naar de ontvangst van liefde en bevestiging. Wanneer het ontvangen van liefde niet vanzelfsprekend is, zullen we er alles aan doen om die liefde toch te ontvangen. Daar komt bij dat een kind instinctief weet dat het afhankelijk is van ouders of opvoeders om te overleven. Verstoting van de groep zou vroeger de dood hebben betekend. Wij worden in ons gedrag en onze behoefte aan erkenning nog steeds door deze oerangst gestuurd.

Door het proces van getemd worden - je aanpassen aan de regels uit angst geen liefde te krijgen - zijn we deels vergeten wie we in essentie zijn. We zijn door conditionering gaan geloven in een versie van onszelf die dikwijls onjuist is. We denken bijvoorbeeld dat we stil moeten zijn, grappig, of juist hard moeten schreeuwen om ons geliefd te voelen en gezien te weten. Zo zijn we stukje bij beetje onze puurheid en onschuld verloren. We zijn niet meer het kind dat wil spelen, ontdekken, ervaren. Het kind dat zichzelf onvoorwaardelijk lief heeft en uiting wil geven aan het natuurlijke creatieproces van het leven.