9/11 Complex

Coen Vermeeren

3e druk

2020

De auteur is te vinden op www.coenvermeeren.nl

Eerste druk: februari 2020; Tweede druk april 2020;
Derde druk september 2020

(Dit boek is een grondige update met aanvullingen van het boek ‘9/11 is gewoon een complot’ uit september 2016)

ISBN: 978-94-93071-43-8 NUR: 697
Coverdesign: Hans Scheffers

Trefwoorden: 9/11, aanslagen 11 september 2001, terrorisme, internationale politiek, Golfoorlog, Afghanistan, Irak, Saoedi Arabië, Verenigde Staten, CIA, Architects and Engineers, controlled demolition, explosives, nuclear weapons.

Copyright © 2019 www.obeliskboeken.nl

Uit deze uitgave mag uitsluitend iets verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, opnamen, of op welke andere wijze ook, hetzij chemisch, elektronisch of mechanisch, na voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Er is getracht alle rechthebbenden van de in dit boek opgenomen figuren en foto’s te achterhalen en hen toestemming te vragen. Mocht iemand desondanks menen dat zijn rechten niet zijn gehonoreerd, dan verzoeken we hem of haar met de uitgever contact op te nemen.

Any part of this book may only be reproduced, stored in a retrieval system and/or transmitted in any form, by print, photo print, microfilm, recording, or other means, chemical, electronic or mechanical, with the written permission of the publisher.

Inhoudsopgave

Voorwoord

1.Inleiding

2.Moet je geloven in complotten?

3.De officiële complottheorie van 11 september 2001

4.Vraagtekens bij de officiële complottheorie van 11 september 2001

5.Gebrek aan militaire interventie

6.Kapers en vliegtuigen

7.Instortende gebouwen

8.9/11 in de academische wereld

9.Het Pentagon

10.Het vierde vliegtuig

11.De totale vernietiging van de torens Andere alternatieve complottheorieën

12.cui bono? Wie heeft er belang bij?

13.Laatste ontwikkelingen en conclusies

Index

Lijst van afkortingen

De Twin Towers waren in de jar en ’70 met 415 en 417 meter de hoogste gebouwen ter wereld.

Voorwoord

We komen op het punt dat de aanslagen van 11 september 2001 een generatie geleden plaatsvonden. De jongeren en jong volwassenen van nu die rond het jaar 2001 en daarna geboren zijn weten niet dat door de aanslagen in New York en Washington de wereld totaal veranderde. Steeds meer mensen beginnen zich echter af te vragen of de officiële geschiedschrijving van de aanslagen wel klopt. In een tijd waarin veel geheimen niet langer geheim kunnen blijven komt ook steeds meer informatie boven water over de aanslagen van 9/11. Klokkenluiders en onderzoekers durven in toenemende mate hun nogal explosieve verhaal te doen. Nu de wereld ruimschoots de tijd heeft gehad om bij te komen van de aanslagen en oorlogen daarna, blijken steeds meer zaken niet te kloppen. De vraag is aan de orde of de aanslagen die de aanzet zijn geweest van majeure veranderingen op het wereldtoneel en bij iedere wereldburger thuis, opzettelijk in gang werden gezet. Welke rol heeft de Amerikaanse regering zelf in de aanslagen gehad? Welke belanghebbenden zijn er, anders dan degenen die voor de aanslagen verantwoordelijk zijn gehouden?

Scholieren maar ook de meeste studenten van nu hebben de aanslagen dus niet meegemaakt. De eerste generatie die alleen de gevolgen van de aanslagen ervaart en dat als het nieuwe normaal beschouwt. De meesten herinneren zich zelfs niet het gezicht van pappa en mamma: de paniek, de tv die de hele dag aanstond, herhaling na herhaling na herhaling... het hield niet op. Een enorm gevoel van angst en onbehagen, zij kennen het niet, want iedereen moest door. Een recent interview op straat met jongens en meisjes van 15, 16 in Nederland, met de vraag wat 11 september voor hen betekent, resulteert in verbaasde blikken en schouderophalen. “Een gewone schooldag?”

Ook de docenten van deze jongeren worstelen met de moeder aller aanslagen en op dit moment wordt dan ook nagedacht hoe 9/11 als examenstof moet worden aangeboden op de middelbare school. Het is voldoende lang geleden zodat het onderdeel mag worden van de geschiedenislessen maar wat gaan zij deze kinderen vertellen? Alleen het officiële verhaal? Hoeveel docenten weten dat er serieuze kritiek is op dat verhaal?

Dat officiële verhaal komt van de Amerikaanse overheid. Dat is dezelfde overheid die in oktober 2001, een maand na de aanslagen, Afghanistan binnenviel om ‘een man in een grot’ te bombarderen. Dat is dezelfde overheid die in maart 2003 Irak binnenviel omdat Saddam te maken zou hebben met de aanslagen en bovendien over massavernietigingswapens zou beschikken die hij zou willen gaan gebruiken. Dat waren allebei leugens en dat is een bewezen feit. Zal men dat ook aan onze jeugd vertellen? En als men dat eerlijk doet, wat zal men dan vervolgens vertellen over de mensen die dergelijke leugens gebruikten om oorlogen te beginnen als gevolg waarvan miljoenen onschuldige mensen zijn vermoord? Zal men concluderen dat alles wat diezelfde leugenachtige overheid ons over de aanslagen 9/11 verteld heeft wel waar is?

Die kans is helaas in onze wereld niet denkbeeldig. De winnaars schrijven immers de geschiedenisboeken. Daar hoeven verder geen vragen over te worden gesteld. En als je daar wel vragen over stelt dan ben je immers een complotdenker en dat is dan ook weer de reden dat er al jarenlang over wordt nagedacht over hoe docenten om moeten gaan met scholieren die in complotten ‘geloven’. Als student of scholier heb je verder geen keus, je moet immers examen afleggen. Knappe jongen of knap meisje die in zo’n situatie bij waarheden kan blijven.

Ik kan zulke jongeren echter geruststellen: complotten bestaan. Daarom heb ik mijn 9/11-boek in 2016 dan ook 9/11 is gewoon een complot genoemd. Maar zullen de docenten dat ook aan hen vertellen? Zullen zij uitleggen dat er niet alleen complottheorieën bestaan maar ook complotfeiten? En dat 9/11 een complot was, volgens iedere definitie van het woord ‘complot’. Dat de belangrijkste randvoorwaarde van een complot geheimhouding is en dat dus altijd onderzocht moet worden wat een complot inhoudt, welk doel het heeft en wie er belang bij hebben en dat je veel kunt herleiden uit de manier waarop een complot wordt uitgevoerd. Met dat in gedachten kun je er wellicht zelfs achter komen wie het complot hebben beraamd. Zou dat de manier zijn waarop het complot van 9/11 behandeld gaat worden in de les?

Taboe

Maar 9/11 is niet alleen een complot, het is ook een taboe. Aangezien het vijf minuten na de instorting van het WTC al duidelijk was wie het complot zou hebben beraamd: Osama bin Laden. En omdat hij en zijn handlangers met foto en al een dag later konden worden getoond, hoeven we het daar verder niet meer over te hebben. Althans, is dat wat de docent zal vertellen? Zal hij iedere leerling die over andere versies van het verhaal van de aanslagen begint moeten uitleggen dat dat onzin is en afkomstig van ‘complotdenkers’? Zal hij beginnen te stamelen als de leerling vraagt wat een complot precies is? Gaat hij zich ongemakkelijk voelen als de leerling hem vraagt waarom een stalen gebouw van 415 meter hoogte in niet meer dan 9 seconden kan instorten? En wat als de leerling wijst op gebouw WTC 7 en zegt dat daar geen vliegtuig in is gevlogen en dat het gebouw toch met vrije-valsnelheid is ingestort op dezelfde dag? Zal de leraar dan boos worden en hem de klas uit sturen naar de rector? Die kans is helemaal niet denkbeeldig en dat zal dan niet gebeuren in landen als Noord-Korea, of China of Rusland, nee dat zal gebeuren hier in Nederland.

Zullen Nederlandse docenten de zaken niet een beetje nuanceren? Nou, een docent zal alleen afwijken van het officiële verhaal als hij niet bang is om zijn baan te verliezen, want zover is het al gekomen.¹ Als hij uitlegt dat er heel veel mensen wereldwijd kritiek hebben op het officiële verhaal en die kritiek met feiten kunnen onderbouwen, dan wijkt hij af van de verplichte examenstof. Hij zal op het matje moeten komen als leerlingen zijn opmerkingen hebben gefilmd en op Insta hebben gezet. Hij zal worden aangegeven door ouders en in de krant komen en er zal over hem worden gesproken bij Nieuwsuur… Nee, iedereen zal hem wel eens even duidelijk maken ‘dat wij dat hier zo niet doen’.

Bovenstaande gebeurt inmiddels ook al op universiteiten, ik was daar zelf getuige van. Ook daar worden studenten al in lijn gebracht met het officiële verhaal van 9/11. Studenten techniek worden niet geacht zelfstandig na te denken over instortende gebouwen en onmogelijk manoeuvres van vliegtuigen, in ieder geval voor zover het één specifieke dag in onze moderne geschiedenis betreft. Voor de rest kan ik u geruststellen dat er nog altijd prima gebouwen en vliegtuigen worden ontworpen in Delft, maar die ene dag… die is taboe. Ik kan u tegelijkertijd ook geruststellen dat er meer dan ooit jonge mensen wakker beginnen te worden. Zij zien dat het officiële verhaal niet klopt en dat verklaart dan ook dat men er dus over nadenkt om ’hoe om te gaan met leerlingen die in complotten geloven’. Als het allemaal zo duidelijk onzin is, dan sterft een complottheorie vanzelf een natuurlijke dood. Maar wat gebeurt er in werkelijkheid? In de VS zijn advocaten die een rechtszaak aanspannen over de aanslagen bij de Supreme Court; er is een grote groep architecten en ingenieurs die een nieuw onafhankelijk onderzoek eisen en hun aantal neemt iedere week toe; de New Yorkse brandweer sluit zich aan bij de architecten, ingenieurs en advocaten en laten we eerlijk zijn, zij hebben recht van spreken want zij verloren die dag meer dan 340 collega’s. Er wordt door een paar academici en universiteiten onderzoek gedaan naar de instorting van WTC 1, 2 en 7, en wat blijkt, zij concluderen dat dat helemaal niet kon op de manier waarop dat is beweerd…

Een generatie verder is het dus kennelijk tijd voor een tweesprong: de repressie en het taboe aan de ene kant, de kritiek en het onderzoek aan de andere. Het is nog slechts een kwestie van wanneer en niet langer een kwestie van of dat onafhankelijke onderzoek naar 9/11 gaat plaatsvinden en dat zal hoogstwaarschijnlijk leiden tot de grootste aanslag ooit. Een aanslag op het gezag van de autoriteit. Autoriteit in de zin van leiderschap en bestuur, maar ook van de media en academia. De vraag moet dan worden gesteld wie zo’n grote leugen niet gezien heeft, niet heeft doorgeprikt maar verdedigd en in stand gehouden. En dat niet alleen in de VS, ben ik bang, maar mondiaal.

Ik vraag me wel eens af wat er dan gebeurt in Nederland. Hoe gaan de mainstream media reageren, die al die jaren hun werk grotendeels hebben verzaakt en zich voor het karretje hebben laten spannen van de belanghebbenden. Wat zullen academici zeggen die eerlijke onderzoekers als complotdenkers hebben weggezet om zelf maar geen lastige vragen te hoeven beantwoorden. Over instortende gebouwen bijvoorbeeld of gesmolten staal. En wie van hen draagt dermate verantwoordelijkheid dat het zich beroepen op onwetendheid of academische luiheid geen uitweg meer biedt tegenover publieke verontwaardiging. Wanneer wordt bewust zwijgen en wegkijken juridisch strafbaar? We praten niet over iets kleins immers. De illegale oorlogen die het gevolg zijn van 9/11 hebben niet alleen biljarden dollars en euro’s gekost maar ook miljoenen onschuldige slachtoffers, doden en gewonden. Onze vrijheden, niet in de laatste plaats onze academische vrijheid maar ook de vrijheid van meningsuiting werden en worden drastisch ingeperkt. En dat alles op basis van aantoonbare leugens.

Dit boek

De totaliteit van de aanslagen van 9/11 is uiterst complex. Alles heeft met elkaar te maken, overal zijn dwarsverbanden. Geheimhouding en cover-up maken het nog ingewikkelder. Dat maakt het onderzoek lastig, maar desondanks niet onmogelijk en zoals we zullen zien absoluut noodzakelijk. We hebben te maken met alle mogelijke disciplines en maatschappelijk gezien zijn er ongelooflijk veel systemen en instanties bij betrokken. Ik maak uiteraard veelvuldig gebruik van de informatie uit officiële documenten. Dat is immers het leidende verhaal, je mag ook zeggen het officiële complot. Ik focus daarbij als ingenieur op de technische aspecten van de aanslagen en dan met name de vliegtuigen en de gebouwen. Hoe zijn de aanslagen uitgevoerd en wat is er precies gebeurd? De reden daarvoor zal duidelijk zijn: daar liggen de tastbare fysieke bewijzen. Forensisch experts kunnen alleen daarmee aan de slag. Soms leidt dat tot de spreekwoordelijke ‘smoking gun’. Het zou fijn zijn als we ook zouden kunnen zien wie dat rokende pistool vasthoudt maar dat is voorlopig nog niet aan de orde. Als echter de kritiek op het officiële verhaal stand houdt dan heeft dat zeer verstrekkende gevolgen. Dat verklaart uiteraard meteen de enorme weerstand, hoewel de motieven daarvoor voor iedereen anders zijn. Voorlopig is de belangrijkste taak van het 9/11 onderzoek om aan te tonen dat het officiële verhaal niet klopt. Van daaruit kan een nieuw onafhankelijk onderzoek worden afgedwongen en daar is mondiaal alle aandacht op gericht.

De meesten zullen zich niet realiseren dat er een enorme bibliotheek aan andere informatie beschikbaar is gekomen na bijna 20 jaar onderzoek. Daarin spelen getuigen een belangrijke rol: direct betrokken piloten, militairen, slachtoffers, brandweerlieden, politieagenten, nabestaanden, maar ook verantwoordelijke professionals zoals de architecten en ingenieurs met expertise op het gebied van materialen en constructies. Veel van die informatie is gebaseerd op wetenschappelijke analyses van objectief waarneembare, hoewel soms uiterst complexe gebeurtenissen. Er wordt wanneer dat kan gerefereerd aan forensisch bewijs, hoewel veel daarvan is vernietigd of nooit toegankelijk is gemaakt. In dit boek zet ik zoveel mogelijk alles op een rijtje zonder volledig te zijn, volledig te kunnen zijn. Het verhaal is inmiddels te groot. Wie googelt op 9/11 komt vele miljoenen hits tegen en rolt van het een in het ander. Moeilijk is van tijd tot tijd om te beoordelen welke informatie wel en welke niet klopt, gedeeltelijk of helemaal niet klopt. Het hoort er allemaal bij. Het helpt uiteraard wel dat ik een zware technische achtergrond heb en inmiddels in contact sta met diverse mondiale experts. Hoe kijkt een eerlijke Delftse ingenieur naar zaken die niet alleen met de techniek van als wapen geworden vliegtuigen en van instortende gebouwen te maken hebben, maar ook naar de context waarin dat gebeurt en naar de consequenties die het heeft? Ik wil met dit boek de discussie heropenen en in stand houden. We moeten het hierover met elkaar hebben zonder geridiculiseerd of gedemoniseerd te worden.

Coen Vermeeren 2020

Inmiddels ben ik na een verblijf van bijna 35 jaar studeren en werken op de universiteit in Delft, in 2017 ‘gevaststellingsovereenkomst’. We zijn daarbij ‘in goed overleg uit elkaar gegaan’. Ik ben nu zelfstandig wetenschapper, auteur en spreker en een van de voordelen van het niet langer voor een academische instelling werken is dat er nu ook geen censuur meer plaatsvindt op hetgeen ik schrijf. Persoonlijk vind ik het fijn dat ik studenten geen leugens meer hoef te vertellen of onwaarheden hoef te onderschrijven. In dit boek heb ik een hoofdstuk toegevoegd met een inkijkje in de academische wereld met betrekking tot 9/11. Ook de autoriteit van de wereldwijde academia staat ter discussie als het 9/11-dossier open gaat. Het is wel belangrijk dat u zich realiseert dat er veel mensen rondlopen op universiteiten die bij de koffieautomaat wel zeggen dat zij ook hier en daar wel hun grote bedenkingen bij hebben, maar in de beroepspraktijk daar verder niets mee willen of kunnen doen. De belangrijkste reden is heel menselijk: angst. Ik neem hen dat overigens niet (in alle gevallen) kwalijk, maar ze moeten zich wel realiseren dat ze een systeem in stand houden waarin op die manier leugens tot waarheden worden. Dat creëert vervolgens mede de wereld die we met zijn allen niet zouden moeten willen nastreven. Ik hoorde van sommigen van hen wel dat zij van hun eigen kinderen wel eens de vraag kregen waarom pappie of mammie nooit iets over 9/11 zei. Die kinderen zitten ook wel eens op internet. Dat zal niet minder worden de komende tijd, tenzij er majeure repressie gaat komen van ‘autoriteiten’ om ‘nepnieuws’ (waarheden) van internet en social media te bannen. Die tendensen zijn zeer zichtbaar, maar iedereen voelt wel aan inmiddels dat het een zwaktebod is. De keizer heeft weinig kleren deze dagen. Zo heeft de schepping een wonderbaarlijke manier van het werken met de wet van oorzaak en gevolg.

Dat gezegd hebbende, de ontwikkelingen gaan nu zo hard, dat er heel snel iets zal gaan gebeuren. Wat, is lastig te zeggen. De chaos is zichtbaar en voelbaar in ons eigen land en in de wereld. President Trump heeft in 2016 aangekondigd het moeras te gaan droogleggen en het lijkt er op dat er, hoewel nauwelijks bevestigd door de mainstream media, maar ‘all over the internet’, behoorlijk wat in de VS aan het rommelen is. Juridische stappen in de VS over 9/11 richting het voormalig leiderschap gaan de goede kant op. Verderop daarover meer.

Ook zijn er inmiddels meer wetenschappers bezig met de natuurkunde achter de volledige verwoesting van de 3 WTC-torens. Er wordt nagedacht over de bizarre vluchten van de vier betrokken verkeersvliegtuigen. De nucleaire optie voor de totale vernietiging van de drie WTC-torens heeft nieuwe invalshoeken gekregen. In relatie daarmee gaan er vandaag helaas massaal First Responders dood aan de meest afgrijselijke ziekten. Mogelijk verband houdend met radioactieve straling? We lezen er verderop meer over.

In Nederland trok acteur George van Houts in 2018 naar zo’n 45 verschillende theaters in het hele land met zijn theatercollege Kom Plot, dat over met name het complot van 9/11 gaat. Wegens succes geprolongeerd in 2019, onder de naam Kom Plot 2 en er is alweer een vervolg in de maak voor 2020. Het publiek begint wakker te worden. De kritiek hierop van ‘het establishment’ is groot, wat feitelijk een bevestiging is van het succes. Je kunt er aan afmeten hoe dicht je bij bepaalde waarheden komt. Er is daarnaast heel veel onkunde en onwetendheid, vooral in de media en de politiek, maar ook op universiteiten ben ik helaas achter gekomen. Niet iedereen kan zich echter beroepen op onwetendheid en als je onkundig bent moet je niet op een bepaalde positie gaan zitten. Kortom, 9/11 was complex, is complex maar wordt steeds minder complex en is daarom zeker nog niet voorbij. Tijd voor een grondige update.

¹ https://www.ad.nl/binnenland/natuurkundedocent-op-zutphense-school-9-11-was-geen-aanslag~a86cf717/

Hoofdstuk 1

Inleiding

‘11 september 2001 lijkt de waterscheiding te worden van ons leven en de grootste test voor onze democratie in onze tijd. Het bewijs van medeplichtigheid van onze regering in de aanloop van de gebeurtenissen, het falen te handelen die dag en het verbijsterende uitblijven van enig onderzoek van betekenis nadien, zowel als het negeren van bewijs van anderen dan zij die de officiële uitleg onderschreven, zou wel eens het einde kunnen zijn van het Amerikaanse experiment. 9/11 is gebruikt om alle maatregelen van repressie in eigen land te rechtvaardigen en als aanleiding voor het gedrag als agressor naar de wereld toe. Totdat we een onafhankelijk, eerlijk en zorgvuldig onderzoek afdwingen, naast dat we hen aansprakelijk stellen wier actie of gebrek aan actie leidde tot deze gebeurtenissen en de cover-up daarna, zijn onze republiek en onze grondwet in groot gevaar.’

Lt. Col. Shelton F. Lankford,
voormalig gevechtspiloot bij de Amerikaanse Marine.

Wat dit onderwerp zo lastig maakt is dat de gebeurtenissen van 9/11 niet op zichzelf staan. Ze zijn niet waardenvrij. Niet vrij van emoties. Als dat zo was, konden we het allemaal misschien inderdaad wat relativeren. Maar om goed te snappen waarom 9/11 kon gebeuren, wie er bij betrokken zouden kunnen zijn geweest, welke motieven er kunnen hebben gespeeld, wie welke belangen had etc. etc. zou je veel en veel breder moeten kijken. Omdat dat arbitrair is en je er de hele wereld en wereldgeschiedenis bij zou kunnen halen, moet je je beperken omdat het veel te ver gaat voor één enkel boek. Een boek bovendien waarin ik eerst en vooral aannemelijk probeer te maken dat het gerechtvaardigd en noodzakelijk is om te twijfelen aan datgene wat ons verteld is over 9/11. Ik doe dat als ingenieur door te kijken naar wat er technisch gezien niet kan kloppen. Niet kan kloppen aan de uitleg van instortende gebouwen en al dan niet gecontroleerd crashende vliegtuigen. Van daaruit wordt het vervolgens noodzakelijk om te kijken naar het grotere plaatje, daar ontkom je niet aan. Bovendien is dan ook meteen het belang van dit soort analyses aangetoond. Je moet niet alleen het hoe snappen maar ook en misschien vooral het waarom. Dat dat niet altijd prettig is behoeft geen betoog. Ik schreef het boek niet voor mijn lol. Ik vond het nodig om dit verhaal te vertellen en ik vond het mezelf verplicht om dat te doen, omdat ik meen dat ik dat als ingenieur ook moet doen als ik vragen of bedenkingen heb over zoiets belangrijks. Ik vond bovendien dat ik onze studenten in Delft, die peuters waren toen dit allemaal gebeurde, geen sprookjes moest vertellen omdat ik mijn huiswerk niet wilde doen. Of omdat dat politiek gezien misschien niet goed uitkomt. Niet goed uitkomt voor wie? Precies.

Voor mijzelf begon de zoektocht naar 9/11 in het voorjaar van 2006. In het voorjaar van dat jaar had ik een gecompliceerde beenbreuk. Ik was een maand gekluisterd aan mijn bed en wat doe je dan... inderdaad, laptop op schoot en surfen... Ik dacht na over het najaarsprogramma van Studium Generale – het bureau van de universiteit dat lezingen en workshops organiseert voor de hele academische gemeenschap en andere belangstellenden – waar ik directeur was, en ik zocht een thema. Het was september 2006 vijf jaar na dato, bedacht ik me. Dat was een eerste lustrum en misschien aanleiding om nog eens met elkaar te kijken wat er gebeurd was en hoe dat doorwerkte in de wereld. Een goed onderwerp voor onze universiteit en iedereen vond het fantastisch. Een prima verbredend onderwerp juist voor Studium Generale omdat het techniek plaatst in een maatschappelijke context. Ik ging aan de slag en al snel kwam ik op een site met de naam Hunt the Boeing.² Schijnbaar al vanaf 2002 vroeg ene meneer Thierry Meyssan zich af waar die Boeing 757 gebleven was die daar in het Pentagon zou zijn gevlogen. De vragen waren niet alleen prikkelend, maar als luchtvaart- en ruimtevaartingenieur kon ik er ook niet onmiddellijk antwoord op geven. Dat verbaasde me.

Het zal toch niet waar zijn, dacht ik? Die vragen waren relevant en ik zocht dus verder. Kort daarna kwam ik bij de documentaire Loose Change,³ ook met een nogal afwijkende uitleg van de gebeurtenissen van 9/11. En ook hier, veel verbazing bij mij maar ook ontkenning. Dit kon toch echt niet waar zijn? Mijn totale wereldbeeld werd door elkaar geschud. Ik ging verder op onderzoek uit en besloot ondertussen dat het onderwerp interessant en relevant genoeg was voor een programma in Delft. Immers, wij doen techniek, alle ingrediënten waren bij ons aanwezig voor een zinvol en inhoudelijk debat. Althans dat dacht ik toen nog. Ingenieurs zijn soms een beetje naïef in die dingen.

Er was voldoende informatie voorhanden op internet aan officiële en alternatieve complottheorieën over 9/11. Niet alleen over de wel-of-geen-Boeing-discussie bij het Pentagon maar ook over het instorten van de Twin Towers. De theorieën werden hier en daar kracht bijgezet door berekeningen. Met name energieberekeningen wat neerkomt op het volgende: de energie die vrijkomt bij het instorten moet voldoende zijn om alle daarop volgende schade te verklaren. Meer energie is niet beschikbaar namelijk. Tenzij... Inderdaad, dat zou kunnen duiden op explosieven. Ok, nou dat moesten wij in Delft kunnen begrijpen. Misschien zelfs kunnen berekenen hoewel dergelijke berekeningen vreselijk complex zijn. Je komt hooguit tot schattingen - in 2001 zeker, maar ook nog in 2020.

De schade waar het hier over ging was uiteraard het volledig desintegreren van de torens inclusief het verpulveren van de betonnen gietvloeren tot fijn stof. Daar was niet weinig energie voor nodig. Iedereen die wel eens een betonnen muurtje heeft gesloopt weet dat. Tegenstanders van de officiële complottheorie claimden dat de zwaartekracht van de constructie als enige drijvende kracht nooit voldoende kon zijn geweest om dat allemaal te verklaren en ik vond die vraag in elk geval voldoende gerechtvaardigd voor een verkennend onderzoek door een groep aankomende ingenieurs. Ik bedacht dat een groep van studenten in staat zou moeten zijn om in twee weken tijd dit vraagstuk tot een bevredigend einde te brengen. Immers dat waren wij als techneuten aan dit debat verplicht. Bovendien, in Delft hebben we vliegtuigbouwkunde, civiele techniek met hoogbouw, staal en beton, we hadden bouwkunde enfin, voldoende manpower en vrouwpower met analytisch vermogen. En zo begon in het voorjaar van 2006 de werving voor een zomeropdracht Studium Generale, met de uitnodigende tekst:

Studium Generale biedt studenten techniek de ultieme ‘summerjob’. Welke waarheid schuilt er achter 9/11? Waren het eigenlijk wel terroristen die de hoofdrol speelden bij de aanslagen op het WTC en het Pentagon? Rond deze vraag vindt op internet momenteel een immense discussie plaats. Hoogtepunt is een prijs van 1.000.000 dollar die wordt uitgeloofd aan diegene die de houdbaarheid van de officiële uitleg van de 9/11-events door de Amerikaanse overheid aantoont! ⁴ Studium Generale zoekt acht studenten die gedurende twee weken onder begeleiding van enkele docenten deze uitdaging willen aangaan. Zij krijgen hiervoor een onkostenvergoeding van 300 Euro per week. In september 2006 organiseert Studium Generale een uitgebreid programma rond 9/11. Het is de bedoeling dat de bevindingen van dit onderzoek dan worden gepresenteerd.

Een sollicitatieprocedure was onderdeel van de werving: een brief met motivatie en een gesprek. De beloning was bedoeld om te kunnen concurreren met zomerbaantjes die studenten ook anno 2006 al nodig hadden om het hoofd boven water te houden. Er zou immers hard gewerkt moeten worden voor deze opdracht. Uiteindelijk solliciteerden niet minder dan 14 studenten en we besloten om twee groepen van zeven studenten (m/v) samen te stellen die onafhankelijk van elkaar hun onderzoek zouden doen. Aan het einde van de opdracht zouden zij elkaar hun beider bevindingen presenteren wat zou leiden tot een discussie en een eindconclusie. De uiteindelijke resultaten van de twee groepen zouden worden gebundeld in een verslag en gepresenteerd worden als onderdeel van het SG-najaarsprogramma. En zo geschiedde. De universiteit vond het meer dan prima.

Rector magnificus prof.dr.ir. Jacob Fokkema vond het zelfs een hele mooie opdracht. De Telegraaf maakte er een mooi zomer-item van, inclusief fotootje van yours truly met twee studenten tegen de in aanbouw zijnde nieuwe vleugel van de faculteit voor Civiele Techniek. In de zomer van 2005 hadden we de poema op de Veluwe en in 2006 studenten in Delft die nadachten over instortende gebouwen. We waren eerlijke Delftse techneuten in een ideale wereld. Een wereld echter, die al snel en heel bruut verstoord zou worden, waarover zo meer.

Intussen gingen de studenten aan het werk. In twee intensieve weken mochten zij hun tot dat moment aangeleerde ingenieursvaardigheden toetsen op een uitdagend stukje wereldgeschiedenis. Een op het oog puur technische uitdaging - hoe kan een hoog gebouw instorten - maar één met mondiale implicaties. Zij hadden de beschikking over een eigen kamer met computers en telefoon. Ze mochten iedereen die ze aan hun jasje konden trekken in Delft aanspreken maar ook experts in het buitenland benaderen. Zij moesten hun eigen organisatiestructuur opzetten, hun doelen formuleren, de taken verdelen, discussiëren over de gevonden informatie, berekeningen doen, onderling presenteren en verslagleggen etc. Dat was uiteraard niet alleen van 9 tot 17 maar ging door gedurende de avonden en het weekeinde. Ik ben er zeer regelmatig langs geweest om even te sparren en om te kijken hoe de vorderingen waren. Ook ’s avonds werd ik menigmaal uitgenodigd en iedere groep is door mij uitgenodigd om te komen barbecueën in Rotterdam, waar ik toen woonde. Een unieke twee weken voor alle betrokkenen. Tot zo ver nog niets aan de hand. De brute verstoring kwam voor ons uit onverwachte hoek. NRC-columniste Elsbeth Etty schreef een giftig stukje over de zomeropdracht:

‘... Intussen laat de TU Delft een groep studenten onderzoeken (in twee weken!) of de aanslagen van 11 september 2001 een samenzwering zijn geweest van de CIA of, dat kan natuurlijk ook, van de geheime dienst van Israël, iets waarvan de Arabische wereld allang overtuigd schijnt te zijn.’ ‘Het zijn immers altijd de joden die schuldig zijn aan het kwaad in de wereld en aan wie het kwaad vergolden zal worden, desnoods met de jammerlijke pseudowetenschappelijke stunt van de TU Delft als bijkomend argument.’

Het altijd zo brave Delft wordt geassocieerd met een van de grootste kwaden in de wereld en verweten een soort ‘antisemitisch onderzoek’ te doen. Zij kreeg een reactie van historicus Thomas von der Dunk een dag later in dezelfde NRC:

‘Over de idiotie van de TU Delft zijn we het eens. Dat is ook geen intellectuele instelling, maar een ontspoorde ingenieursfabriek.’

Met andere woorden, waar bemoeien ingenieurs zich mee... De TU schrok zich rot. En dat door een paar zinnetjes van niet-techneuten in een wat toen nog doorging voor ‘kwaliteitskrant’. Ik zal u besparen wat er daarna precies gebeurde achter de schermen van de TU Delft, maar het resultaat was dat ondergetekende een dienstbevel kreeg (op straffe van directe excommunicatie) om bij alle uitingen naar buiten toe eerst met de afdeling Communicatie & Marketing van de TU Delft contact op te nemen. Onderdeel van dat bevel was ook dat alle 14 studenten en ikzelf een media-training kregen om op ieder moment gewapend te zijn tegen mogelijke persparasieten die overduidelijk blij waren dat er in deze zomer toch weer iets spannends gebeurde. Ondertussen echter waren we al enige weken in gesprek met twee onderzoeksjournalisten van het VARA-programma Zembla. Zij waren bezig om een uitzending voor te bereiden voor hun eigen 5-jaar-na-dato-9/11-item, later uitgezonden op 10 september 2006, en vonden het heel interessant om van ons techneuten te horen hoe het precies zat met die instortende torens en wel-of-geen-Boeing in het Pentagon. Zij waren overigens uiterst open en discreet en we mochten van de TU gelukkig allemaal met hen blijven praten ondanks de reuring die was ontstaan.

Tegen de uitzendingsdatum werd men in huis wat zenuwachtiger over die aanstaande Zembla-uitzending. De afdeling Communicatie & Marketing had van het College van Bestuur (CvB) mandaat gekregen om het publicitaire proces te sturen, dus eisten zij dat ze van tevoren de band van Zembla zouden mogen bekijken. Een uiterst ongebruikelijke procedure, volgens Zembla, maar voor mij wilden zij daar toch gehoor aan geven. En dus reisden de beide journalisten met de VHS-tape - ja we zaten nog in 2006 - af naar Delft. En ja hoor, aan het einde van wat een prima uitzending was, besloten de marketeers om nooit opgehelderde redenen dat de uitzending niet door mocht gaan…

Toen de journalisten elkaar aan hadden gekeken en ook de verbijstering van mijn gezicht hadden afgelezen, werd door hen subtiel uitgelegd aan de betrokken dame en heer dat de TU Delft dan een probleem had: want dan zouden ze in de uitzending (die sowieso door zou gaan) ook nog vertellen dat de TU Delft had geëist dat de uitzending niet door zou gaan. Ik ben dan weliswaar niet getraind in de marketing, maar zelfs een eenvoudig ingenieur kon de enorme publicitaire ramp in een fractie van een seconde overzien. Na een time-out te hebben aangevraagd ben ik de nodige telefoontjes gaan plegen. Een kwartier later kon ik - met het dienstbevel op zak - de heren journalisten, tot grote verbazing van de marketeers, melden dat de uitzending inderdaad door kon gaan.

Het eindresultaat was voor de TU op alle mogelijk manieren bevredigend. Zembla prees de objectiviteit van het instituut en kwam zelf uiteindelijk met een hele andere smoking gun dan de technische van de instortende WTC-torens. De uitzending is overigens nog steeds te bekijken op internet.⁵

De hele discussie was in Delft natuurlijk niet onopgemerkt gebleven. In de polemiek die ontstond kwam een Delfts docent destijds voor ons op:

‘Hermann von der Dunk mag dan een gerespecteerd historicus zijn, maar kan hij het volgende probleem oplossen? Het smeltpunt van staal is 1535 graden Celsius. De temperatuur van brandende kerosine is 825 graden Celsius. De stalen constructie is dus niet gesmolten, en toch zijn de WTC-torens ingestort. Hoe kan dat, Hermann? Wij van de ontspoorde ingenieursfabriek weten het antwoord, en het is belangrijk dat wij die informatie delen met de rest van de mensheid die niet ontspoord is. Anders bestaat het risico dat mensen echt ontsporen, en gaan geloven dat die WTC-torens met door de CIA strategisch geplaatste explosieven zijn opgeblazen.’ ⁶

Overigens moest dat niet Hermann zijn maar Thomas, zoon von der in plaats vader - mijn voormalige collega en latere opponent astronoom Hartmann, die we in hoofdstuk 8 nog zullen tegenkomen, zat er wel vaker naast - maar los daarvan. Op dat wel of niet gesmolten staal komen we uiteraard nog uitvoerig terug. Het is een cruciaal aspect van de bewijsvoering.

Uiteindelijk is er van de studenten een verslag gekomen en aansluitend een goedbezochte presentatie. Bij die laatste was overigens ook de Amerikaan aanwezig die 1.000.000 dollar aanbood voor het doorslaggevende bewijs voor het instorten van de Twin Towers. Kennelijk trok ons kleine maar stoutmoedige onderzoek niet alleen in Nederland maar zelfs wereldwijd de aandacht. Overigens is de Zemblauitzending wereldberoemd geworden, vooral omdat in de documentaire het legendarische fragment van explosievenexpert Danny Jowenko zat. We komen hem in hoofdstuk 7 tegen.

De conclusies van onze zomeropdracht waren uiteraard niet doorslaggevend. Niet in de laatste plaats omdat de studenten eerlijk en open hun onderzoek hebben verricht in de slechts twee weken die er voor deze vingeroefening in logisch redeneren stonden. Ik had hen bovendien op het hart gedrukt dat iedere bewering die volgde uit hun onderzoek met de meetlat van de ingenieurswetenschap gemeten diende te worden. Geen speculatief onderzoek dus, geen gebakken lucht, maar alles gebaseerd op feiten. Geen conclusies die niet konden worden hardgemaakt. Ons is wel eens verweten dat we onvoldoende werk hebben afgeleverd. Of misschien zelfs om een boodschap zijn gestuurd, aangezien wij niet het definitieve bewijs leverden dat er explosieven zijn gebruikt bij de verwoesting van de Twin Towers. Echter dat is pertinent onjuist. Ik, noch de andere betrokken docenten en experts hebben de studenten gestuurd in hun onderzoek. Ik zeg dat met de hand op het hart, want ik heb het op diverse plekken wel anders meegemaakt. Het was eerlijk onderzoek, en zo hoort dat ook, hoewel dat ook wel eens naïef wordt genoemd. In dat kader is het illustratief om nog eens een tekst te lezen die ik in 2006 schreef voor de website onderzoek911.nl (inmiddels verdwenen) naar aanleiding van vragen hieromtrent van de kant van critici van ons werk:⁷

‘Dank voor de gelegenheid om zonder interruptie te kunnen reageren op de beschrijving op uw website van de studentenpresentatie tijdens de Studium Generale avond van de TU Delft aangaande de technische aspecten van de 9/11-events op dinsdag 12 september jl.

Om te beginnen de Studium Generale Zomeropdracht 2006. Zomeropdrachten zijn bedoeld om onze techniekstudenten kennis te laten maken met de context van techniek in een groot maatschappelijk debat. 9/11 is daar slechts een voorbeeld van.

Een studie aan een Technische Universiteit als die in Delft is een zware studie. Onze maatschappij wordt immers steeds meer afhankelijk van techniek. De techniek zelf wordt ook steeds complexer en van ingenieurs wordt daarom steeds meer verwacht. Wij verwachten naast een goede beheersing van het vak van onze studenten ook steeds meer dat zij zich verdiepen in de maatschappelijke implicaties van techniek. Vandaar dat wij bij Studium Generale in lezingen en workshops zoals - de Zomeropdracht - onze studenten een verdieping in die context aanbieden.

In een zomeropdracht van twee weken kunnen uiteraard niet alle zaken worden onderzocht van een zo gecompliceerde materie als het instorten van 417 meter hoge gebouwen en het binnenvliegen van vliegtuigen in zwaar versterkte kantoren. Ook de wetenschap is nog niet zo ver dat zij een exacte beschrijving kan geven van dergelijke ingewikkelde fenomenen. Gelukkig zijn deze gebeurtenissen uniek en hopen we allemaal dat ze dat ook blijven. Dat geeft meteen aan dat wij op afstand ons alleen kunnen buigen over de basisprincipes. Als TU beperken we ons dan tot de technische principes. Getuige de discussie op internet geeft het bespreken van die basisprincipes echter al voldoende nuance aan de discussie. Onze observatie is dat bij de 9/11 gebeurtenissen vooral wordt verwezen naar technische aspecten, iets waaraan juist studenten techniek een grote bijdrage kunnen leveren. Verder zien we dat aan die technische discussie de broodnodige inhoud ontbreekt. Veel van de aangehaalde principes kunnen eenvoudigweg worden weerlegd en in het onderstaande zullen we dat dan ook doen. Dat laat onverlet dat er zaken zijn die wij niet op afstand kunnen verklaren en als dat zo is zeggen we dat ook gewoon. Dat is geen gemakzucht, dat is onderdeel van de mores van ons vak.

We spreken bij onze bevindingen verder niet in waarheden maar in waarschijnlijkheden. Niet omdat we koudwatervrees hebben maar omdat we bij het gebruikmaken van de wetenschappelijke methode alleen uitspraken kunnen doen in de trant dat het één waarschijnlijker is dan het andere. Met andere woorden: 100% zekerheid bestaat niet. Waar we wel stellig in kunnen zijn is dat referenties naar technische ‘waarheden’ die in veel discussies worden gebruikt en almaar worden herhaald vaak ondeugdelijk zijn.

Om daar mee te beginnen:

Iedere 1e jaars TU-student krijgt hier elasticiteitsleer. Daarin leert hij of zij dat alle materialen vervormen onder de daarop uitgeoefende krachten. Die vervorming is bij normaal gebruik omkeerbaar. We noemen dat elasticiteit. Bij een elastiekje is dat bijzonder goed zichtbaar maar bij staal kun je dat met het blote oog niet zien. Het is er wel maar met onze handen kunnen we de krachten meestal niet opwekken om zichtbare vervormingen van het staal waar te kunnen nemen. Om die reden gebruiken we dus als model elastiekjes of plastic lepeltjes om het principe duidelijk te maken. De formules die de relatie tussen de kracht en de vervorming leggen zijn simpel en voor iedereen begrijpelijk. Iedereen weet bijvoorbeeld dat je een veer in kunt drukken met je handen. Als je de kracht van je handen ineens wegneemt springt de veer alle kanten uit. Met andere woorden de elastische kracht komt ineens vrij. Dat gebeurt ook bij het instorten van stalen gebouwen. Neem de kracht van een stalen kolom weg en de elastische energie komt vrij. Stalen onderdelen kunnen zo worden gelanceerd. Vaak wordt gezegd dat er nog nooit een stalen gebouw is ingestort door brand. Dat is een bewering die wij in elk geval niet kunnen doen omdat we simpelweg niet alle branden in gebouwen hebben bestudeerd. Wat we wel kunnen zeggen op voorhand is dat het ene stalen gebouw niet het andere is. Het WTC bijvoorbeeld was een unieke, lichtgewicht constructie. Deze bouwmethode is een andere dan die in de vaak aangehaalde uitgebrande stalen gebouwen. Dit is een cruciaal aspect wat hieronder zal worden uitgelegd. Verwijzingen naar schades in andere gebouwen onder andere omstandigheden, atoombomexplosies bijvoorbeeld, werken bijzonder goed op het sentiment maar zijn wetenschappelijk gezien ondeugdelijk. Hieronder volgen de belangrijkste conclusies van de 14 studenten die twee weken lang alle beschikbare informatie van officiële en alternatieve bronnen hebben vergeleken. Zij stonden niet onder toezicht, waren vrij om te onderzoeken wat zij wilden, hebben contact gezocht met experts binnen en buiten de TU, binnen en buiten Nederland, o.a. met prof. Jones. Zij hebben met die experts en onder elkaar gediscussieerd en zijn unaniem over de conclusies.

WTC 1 en 2

Hoofdvraag: konden het WTC 1 en 2 instorten ten gevolge van een vliegtuiginslag en de daarop volgende brand?

De WTC-torens waren een lichtgewicht constructie bestaande uit een dragende gevelbuis en een dragende kern. De lichtgewicht vloeren die de kern en de gevel met elkaar verbonden zijn een essentieel onderdeel van deze constructie. De sterkte van het gebouw hing direct samen met het functioneren van alle dragende delen. Met andere woorden; het wegvallen van de dragende functie van de vloeren heeft direct gevolgen voor de stabiliteit van het gebouw.

In technische termen betekent dit dat de vloeren de kniklengte van zowel de buitengevel als de kernkolommen verkleinen. De kracht die nodig is om een kolom uit te laten knikken is evenredig met het kwadraat van de lengte van de kolom. Ofwel als er een vloer wegvalt dan wordt de kniklengte dus 2x zo groot en is de kracht die dan nodig is om de kolom uit te laten knikken - dat is dus echt bezwijken! - nog maar 1/4 van de kracht. Als lokaal al twee vloeren zijn weggevallen - bijvoorbeeld ter plaatse van de inslag - dan is lokaal de kolomlengte dus 3x zo groot en de kracht die nodig is om die kolom te laten uitknikken nog maar 1/9 van de oorspronkelijke kracht.

Video- en beeldmateriaal geven aan dat lokaal de gevelkolommen en vloeren zijn beschadigd door de impact van de vliegtuigen. De belastingen die door de beschadigde kolommen liep moet door nog intacte kolommen worden gedragen. In technische termen heet het dat de krachten dan rond het gat worden geleid. De intacte kolommen krijgen dus een hogere kracht te dragen. Dat zij hiertoe in staat waren blijkt uit het feit dat de torens nog een tijd lang konden blijven staan. Het betekent echter ook dat de marge die die kolommen hadden met betrekking tot het dragen van extra belasting is verkleind. Als brand daarna de sterkte van het staal ondermijnt is het zeer waarschijnlijk dat deze kolommen konden bezwijken. Zie verderop. Aangenomen mag ook worden dat de kernkolommen evenals het brandwerend materiaal rond stalen constructiedelen hoogstwaarschijnlijk zijn beschadigd door de impact van de vliegtuigen. Hoe ernstig de beschadiging van de kernkolommen was, is onduidelijk. Hierbij moet iedereen met aannames werken.

De impact zorgde verder voor het inbrengen van kerosine in het gebouw en een groot gapend gat zorgde voor voldoende zuurstoftoevoer voor de ontwikkeling van een brand. Hoeveel kerosine in en buiten het gebouw tot verbranding komt is ook niet geheel duidelijk. Men mag aannemen en kan zien dat brand in het gebouw is ontstaan. Het is zeer waarschijnlijk dat kantoormateriaal in het WTC is ontvlamd na impact. Het is ook waarschijnlijk dat de temperatuur in het WTC op diverse plaatsen vergelijkbare waarden heeft bereikt als die tijdens een reguliere kantoorbrand namelijk rond de 900 en 1100 graden Celsius. Wij zijn nergens tegengekomen dat het kantoormateriaal in het WTC onbrandbaar zou zijn. Daarnaast is de zichtbare zwarte rook geen indicatie voor de intensiteit van de brand. Duidelijk is dat niet alle etages van het WTC een uitslaande brand vertonen. Hier en daar komen vlammen uit de ramen. Zwarte rook kan brand in het binnenste deel van het gebouw verhullen. Gezien kan worden dat uit het WTC uit diverse gaten rook komt, hetgeen in elk geval aangeeft dat het waarschijnlijk is dat er op diverse plaatsen brand was. Het is niet noodzakelijk dat over de gehele verdieping een zware brand moet woeden om lokaal bezwijken te initiëren. Lokaal bezwijken is gezien de constructie van het WTC waarschijnlijk voldoende om het bezwijken van de hele constructie te initiëren. Dat mensen in het gapende gat zijn gefotografeerd is niet vreemd gezien het lokale karakter van de branden in het WTC. Vaak wordt gesproken van het smelten van staal. Het is niet waarschijnlijk dat de brand heeft geleid tot het smelten van het staal. Echter het constructiestaal zal door brand wel worden opgewarmd. Die opwarming zorgt ervoor dat het staal een deel van zijn sterkte verliest. Als men de relatie tussen de sterkte van het staal en de temperatuur beschouwt dan ziet men dat de sterkte van staal al vanaf 400 graden Celsius begint af te nemen en bij 800 graden nog slechts 10% van zijn initiële sterkte heeft. Dit hoeft niet over de hele verdieping te gebeuren. Lokale opwarming kan het bezwijken in gang zetten.

Dan explosieven. Op de plaats van impact, die tevens de plaats is waar de totale instorting begint, is het volgens experts in praktische zin onwaarschijnlijk dat er explosieven aanwezig zijn geweest. Deze zouden in het beste geval zijn verbrand na impact van het vliegtuig en de daarop volgende brand. In het meest waarschijnlijke geval zouden de explosieven snel zijn afgegaan omdat de ontstekingen reeds bij relatief lage temperaturen - tussen de 300 en 400 graden Celsius - afgaan. Dat laatste is niet gebeurd.

Verticale instorting. Het is niet onaannemelijk dat de torens relatief verticaal instorten. Er zijn in principe geen horizontale componenten in het krachtenspel aanwezig die de torens zouden kunnen doen omvallen. De rotatie van de bovenkant van de eerste toren is verklaarbaar uit de impactschade en het bezwijkmechanisme. Dat deze na enige tijd alsnog recht naar beneden valt komt voort uit het feit dat het kantelpunt bezwijkt waardoor het moment wegvalt. Overigens is op videomateriaal te zien dat delen van de torens wel deels van het gebouw wegvallen. Desintegratie van die delen vindt plaats tijdens de val en bij impact op de grond.

Het is zeer onwaarschijnlijk dat de puffs die uit het gebouw worden gestoten onder het bezwijkfront het gevolg zijn van explosies. Er ontbreken bijvoorbeeld een drukgolf en vuur. Ook zijn de puffs beperkt tot een enkel raam, wat in het geval van explosieven erg onwaarschijnlijk is. Je zou dan eerder verwachten dat meerdere ramen op die verdieping het zouden begeven.

De locatie van de puffs zelf is niet relevant voor het bezwijken van het gebouw. Je ziet op die plaatsen ook niet dat daar plaatselijk het gebouw al begint in te storten. Hoe de puffs precies zijn veroorzaakt is niet duidelijk. De stofwolk bestond waarschijnlijk voornamelijk uit verpulverd beton en vermiculiet (brandwerend materiaal rond de staalconstructie waarvan het bekend is dat het tot een fijn stof vervalt). Vanuit het bezwijkmechanisme kan dit goed verklaard worden. Het betrof ongewapend beton van een lichte soort, geschikt voor het dragen van de belastingen van kantoorvloeren en niet van het gebouw zelf, dat immers een dragende staalconstructie was. Hoewel het mogelijk verbazingwekkend is, is het niet onwaarschijnlijk dat het grootste deel van het beton is verpulverd. Exacte gegevens ontbreken daaromtrent als ook omtrent de stofdeeltjesgrootte. Dat laatste is vaak een bron van discussie in energiebeschouwingen. Een kleine variatie in de grootte van de stofdeeltjes leidt tot grote variaties in de benodigde energie om die verpulvering te veroorzaken. Tussen het puin was gloeiend materiaal (ca. 1000 graden Celsius) aanwezig. Deze temperatuur kan tijdens de brand bereikt zijn. Voor de aanwezigheid of indicatie van gesmolten staal is door de studenten geen verklaring gevonden.

Conclusie: De inslag van de vliegtuigen en de directe schade daaruit voortkomend bij de Twin Towers is onvoldoende voor het instorten van deze torens, zoals blijkt uit het feit dat de gebouwen na impact zijn blijven staan. Het instorten van de torens ten gevolge van de combinatie van de impact en de brand is dan ook waarschijnlijk.

Pentagon

Hoofdvraag: Is het aannemelijk dat een groot verkeersvliegtuig, zoals een Boeing 757, op de ochtend van 9/11/01 het Pentagon invloog? Een stelling die vaak op het internet wordt geciteerd is: een vliegtuig van de afmetingen van een Boeing 757 kan nooit die manoeuvre hebben gemaakt zoals die juist voor inslag van het Pentagon.

De Aanvliegmanoeuvre (die uit de flight data recorder volgt, bron NTSB rapport) is uitvoerbaar met een Boeing 757 ook door een licht geoefende piloot. De krachten op het toestel vallen ruim binnen de operationele grenzen van het vliegtuig.

Dan de stelling dat lantaarnpalen grote invloed moeten hebben gehad op het vliegtuig. Op de eerste plaats, de kapotte lantaarnpalen die zijn geraakt, wijzen op een groot laagvliegend vliegtuig. Het raken van lantaarnpalen door een groot vliegtuig met een snelheid van boven de 800 km/h zal geen directe gevolgen hebben voor het verdere verloop van de resterende korte vlucht (slechts 1 à 2 seconden voor impact) tot het Pentagon. Zelfs als belangrijke onderdelen van de vleugel zouden zijn geslagen dan nog zal het vliegtuig in die korte tijd zijn vlucht hebben afgemaakt.

Dan het feit dat er geen grote brokstukken zouden zijn gevonden. Dat feit valt te verklaren door de hoge snelheid van een - lichtgewicht - vliegtuig en de sterke constructie van een gebouw als het Pentagon. Wat er echter met de motoren is gebeurd is onduidelijk, hiervan is voor zover bekend slechts een enkel onderdeel gevonden. Vliegtuigonderdelen kunnen niet zomaar verdampen. De temperaturen voor verdampen liggen nog een orde hoger dan die voor het smelten en ook dat laatste zal niet gauw gebeuren voor de totale vliegtuigconstructie. Mogelijk hooguit voor enkele onderdelen. De lichtgewicht constructies kunnen echter wel degelijk totaal versplinteren onder extreme omstandigheden.

Het vliegtuig zou niet passen in het gat in het Pentagon. De Pentagon-constructie is zeer verschillend van die van de WTC-torens 1 en 2. Zag men daar nog een gat in de vorm van een vliegtuig, de relatief lichte delen van het vliegtuig bij het Pentagon waren niet in staat een vergelijkbaar gat te maken. De gaten van de inslag in het Pentagon komen ruwweg overeen met de zware onderdelen van het vliegtuig; de romp en de motoren. De relatief lichte staartconstructie en de vleugeltippen konden de gewapende muren van het Pentagon niet penetreren. Overigens zie je dit ook bij het WTC: de afmetingen van het gat zijn daar ook kleiner dan de afmetingen van de vliegtuigen. Daar ontbreken ook de staartvlakken en vleugeltippen.

Wat het ‘exit hole’ heeft veroorzaakt is onduidelijk. Het is echter zeer onwaarchijnlijk dat explosieven hiervan de oorzaak waren. Wat vaak niet duidelijk is is dat de drie ringen van het Pentagon daar op de begane grond doorlopen: het is een ruimte. Vliegtuigonderdelen hoefden dus niet door verschillende muren te slaan. In feite was het gat in de muur dus de eerste muur die vliegtuigonderdelen tegenkwamen. Explosieven zouden een dergelijk gat, qua vorm en randbeschadigingen, niet kunnen vormen. Eerder zou men denken aan een zwaar vliegtuigonderdeel zoals een motor of landingsgestel. Op afstand is niet te verifiëren of dit zo was.

Conclusie: het is niet onmogelijk dat een groot verkeersvliegtuig zoals een Boeing 757 het Pentagon is binnengevlogen. De schade lijkt daarmee consistent.

Tot slot. Onze studenten zijn op een objectieve en nuchtere wijze omgegaan met de beschikbare informatie en hebben hierover verslag gedaan op dinsdagavond 12 september in Speakers. In de discussie die daarop volgde met het aanwezige publiek hebben zij duidelijk aangegeven wat ze hebben onderzocht en hoe zij tot hun conclusies zijn gekomen. De studenten waren blij met het vooraf aangekondigde bezoek van Jimmy Walter. Voorafgaande aan de lezing heb ik de heer Walter dan ook aangekondigd als spreker aan het einde van het debat. Helaas is de heer Walter niet inhoudelijk ingegaan op hetgeen de studenten hadden gepresenteerd. Het bleef bij een discussie op de hierboven besproken problematiek en mijn indruk was dat de studenten op een open en inhoudelijke wijze met hem het debat zijn aangegaan.

Onze intentie was niet om met een all-conclusive te komen noch om alle vragen te beantwoorden die gesteld kunnen worden naar aanleiding van deze wereldomvattende gebeurtenissen. Onze studenten hebben een kleine bijdrage geleverd aan de technisch inhoudelijke discussie en voor zichzelf gemerkt dat je eerst alle informatie moet wegen voordat je een bewering op technische gronden kritiekloos omarmt.

dr.ir. Coen Vermeeren, Docent Vliegtuigbouwkunde en Hoofd Studium Generale van de Technische Universiteit Delft’

Dat was het Delft van 2006 dus. Hoewel ik vandaag vanwege voortschrijdend inzicht en vele uren studie en talrijke gesprekken met experts een ander verhaal vertel, is bovenstaande wel een goede weergave van de algemeen door de studenten en mij gedragen conclusie na heel veel deliberatie. Want hoewel de meningen vanaf het begin uiteen liepen bij de studenten - de één geloofde in een mogelijke betrokkenheid van de Amerikaanse regering, de ander pertinent niet - hebben zij getracht om hun conclusies zo volledig mogelijk te onderbouwen met feiten en analyses. Ik sta daar nog steeds vierkant achter. De voor ons beschikbare gegevens anno 2006 en de tijd waarin het onderzoek kon plaatsvinden waren eenvoudigweg onvoldoende om hardere conclusies te trekken.

En universiteiten zijn er niet om zomaar conclusies te trekken. Ze zijn er om onderzoek te doen en om aan waarheidsvinding te doen. Echter dat moeten ze dan ook wel doen, de mogelijkheid daarvoor krijgen en bieden. Het is belangrijk genoeg, maar het gebeurt onvoldoende. In de rest van dit boek zal blijken dat waarheidsvinding geen vanzelfsprekendheid is in onze huidige wereld en zeker niet als het gaat om zoiets groots als 9/11. Er is rond 9/11 intussen natuurlijk ongelooflijk veel meer naar boven gekomen. Zowel qua getuigen als qua gegevens en analyses. Vandaar ook dit boek, want ik heb zelf ook intussen de nodige studie verricht. Niet in de laatste plaats alvorens Richard Gage in Delft uit te nodigen in april 2015. Daarbij gingen we ook niet over één nacht ijs.

Terug naar 2006. Ik ben nooit te weten gekomen wat precies mevrouw Etty’s motivatie is geweest om de TU Delft te verwijten antisemitisch onderzoek te doen. Noch waarom daar in huis ook zo heftig op is gereageerd. Wel werd mij duidelijk dat de belangen die hier spelen vele malen groter zijn dan wat zich direct voor het oog afspeelt. Mijn interesse was gewekt en ook mijn wereld was niet meer dezelfde. Ik kwam er keihard achter dat ook techneuten speelballen kunnen zijn in het grotere spel om de knikkers. Ik kwam er ook al snel achter dat dit op allerlei terreinen gebeurt en anno 2020 is duidelijk dat er geen menselijk systeem is dat niet onderhevig is of kan zijn aan kwaadaardige sturing, manipulatie en corruptie. Diverse systemen kunnen hierbij zijn betrokken en zijn vaak, als je doorzoekt, onderling verweven.

Je komt makkelijk van het één in het ander. En altijd zijn er weer belanghebbenden. Enkelen vaak. En slachtoffers. Veel slachtoffers meestal. Op 11 september 2001 om en nabij 3000! En als gevolg daarvan daarna nog veel en veel meer. En het houdt niet op. Dat verplicht ons dus tot een zoektocht naar de verbanden en waarheden. Immers een universiteit - en de facto iedere academicus - is verplicht om aan waarheidsvinding te doen. Ook als die waarheden strijdig zijn met ons wereldbeeld. En onze wensen. Veranderingen ten goede zijn alleen mogelijk na een goede analyse van de realiteit. Daarna zijn er wenselijkheden voor de toekomst. Ingenieurs zijn bij uitstek mensen die vormgeven aan die toekomst. Alleen zijn zij dan ook wel verplicht om te kijken naar ongemakkelijke waarheden, ook buiten hun vakgebied. Zij zijn er ook toe in staat. Zeker als het techniek betreft maar in bredere zin ook dankzij hun abstract logisch denkvermogen. Om die reden introduceerde ik aan het einde van mijn blogs voor Studium Generale Delft lange tijd de volgende ceterum censeo:

‘Overigens ben ik van mening dat het logisch en abstract denkvermogen van ingenieurs vaker zou moeten doorklinken in het publieke debat. Ongeacht welk debat. Ingenieurs zijn in hoge mate verantwoordelijk voor alle gebruikte en misbruikte techniek in de wereld. Zij zouden zich veel nadrukkelijker moeten bemoeien met hoe en waar en door wie hun technologieën gebruikt worden. Een stevige basis in moreel en ethisch besef is hiervoor noodzakelijk, naast een goede kennis van de historie en de actualiteit van alle menselijke geloofssystemen: zoals daar zijn o.a. wetenschap, techniek, economie, filosofie, religie en politiek. Voorwaar geen sinecure, maar voor een werkelijk vreedzame ontwikkeling van onze soort van het allergrootste belang. Met respect voor elkaars standpunten in een taboe - en waardevrij debat, waar men openstaat voor de inzichten van de ander. Om zo in gezamenlijkheid, in het besef dat de menselijke soort een werkelijk oneindige creatieve potentie heeft, alle ontstane problemen op te lossen.’

Het aantal mensen dat zich inmiddels uitspreekt of heeft uitgesproken over 9/11 in relatie tot onbeantwoorde en ongemakkelijke vragen is niet meer te tellen. Daar zitten heel veel gewone wakkere burgers tussen. Steeds meer. Maar ook steeds meer mensen met een solide wetenschappelijke, vakmatige of integere politieke of journalistieke achtergrond. Bekende mensen ook. En ja, inderdaad, dat wordt niet of maar zeer mondjesmaat besproken in de mainstream media. Maar dat is, helaas, geen criterium voor waarheid en wezenlijkheid. De media worden niet betaald om in hun ogen ‘oud nieuws’ op te rakelen. Ze worden ook niet betaald om ongemakkelijke waarheden aan het licht te brengen. Hooguit een paar. En er is iedere dag voldoende waan van de dag om ons in onder te dompelen. En zo niet, dan wordt daar wel voor gezorgd door de honderdduizenden journalisten die over het algemeen alles herkauwen wat de Reuters en ANP’s (NB sinds enige jaren eigendom van entertainmentgoeroe John de Mol) van deze wereld als ‘nieuws’ bestempelen. En sommigen zullen als argument aandragen dat de mondiale media - persbureaus - in het Westen in bezit zijn van slechts een paar schatrijke individuen. Is dat feitelijk te onderbouwen? Ja. En heeft dat daar dan mee te maken? Steeds meer wordt duidelijk dat de belangen aan die kant van de vermogensstreep met elkaar samenhangen. Weinig mensen delen diezelfde belangen. En dat is inderdaad niet leuk nee, maar deze ongemakkelijke feiten moeten wei in de analyse van de gebeurtenissen van 9/11worden betrokken.

Dus... noblesse oblige. Op naar de feiten.

² Thierry Meyssan, Hunt the Boeing, http://www.serendipity.li/wot/erreurs_en.htm.

³ Loose Change, www.loosechange911.com.

⁴ Jimmy Walter, en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Walter.

⁵ Zembla, het complot van 11 september, www.youtube.com/watch?v=Li89cUQNHZ4, en www.zembla.vara.nl.

⁶ Column, D. Hartmann https://www.delta.tudelft.nl/article/nainilevun.

⁷ Eigen archief, aangezien het niet meer online te vinden is.

Hoofdstuk 2

Moet je geloven in complotten?

‘De leugen kan in stand gehouden worden zolang de Staat de mensen kan afschermen van de politieke, economische en/of militaire consequenties van die leugen. Het is daarom voor de Staat van het grootste belang om al zijn macht te gebruiken tegen iedere vorm van protest, want de waarheid is de aartsvijand van de leugen en dus is bijgevolg de waarheid de grootste vijand van de Staat.’

Joseph Goebbels, minister van Propaganda (1933-1945)

Heel vaak wordt aan onderzoekers gevraagd waarom ze toch altijd in complotten ‘geloven’. Als de vragensteller naar de definitie van een ‘complot’ wordt gevraagd, blijkt dat vaak nog niet zo eenvoudig te zijn. Maar áls er dan samen een redelijke definitie voor is geformuleerd blijkt duidelijk dat je niet hoeft te ‘geloven’ in complotten: die bestaan gewoon. Waarom komt men dan altijd met de woorden ‘complot’ en ‘complottheorie’ om een discussie over feiten om zeep te helpen? Dit blijken vooral woorden te zijn die de afgelopen decennia door overheden en de mainstream media zijn gehanteerd en vervolgens door ‘nieuwsconsumenten met een mening die zij ten onrechte voor feiten aanzien’ klakkeloos zijn overgenomen. Ze zijn vooral ook overgenomen door academici, die datzelfde nieuws consumeren. Gelukkig wordt er ‘onderzoek’ naar gedaan! Er blijken ook in Nederland leerstoelen te zijn die zich met het onderzoek naar complotdenkers bezighouden. Niet naar de complotten zelf, nee, naar hen die ze onderzoeken. Ik noem dat de eerste afgeleide. Meestal vinden we dit soort onderzoek in de psychologische (en psychiatrische) hoek. Mogelijk om daar ‘therapieën’ en medicijnen voor te ontwikkelen. Het lijkt anno 2020 bon ton om met een beetje meewarige houding naar deze groeiende groep medeburgers te kijken. Met enige regelmaat mogen ze in de mainstream media worden ‘behandeld’. Dat is academisch acceptabel geworden zolang je maar in de eerste afgeleide blijft spreken en niet ingaat op de theorieën zelf. Het fenomeen moet gepsychologiseerd worden. Daarnaast kwam het begin 2016 en ook daarna regelmatig in het nieuws, omdat het zelfs een toenemend probleem begint te worden in de klas. Bij mijn lezingen kom ik ook zeer regelmatig docenten tegen die hier tegenaan lopen. Het wordt, volgens de onderzoekers naar ‘complotgelovigen’ voor onderwijzers en docenten steeds lastiger om om te gaan met leerlingen die in complotten ‘geloven’. Je zou ook kunnen zeggen dat jongeren de vaak onlogische officiële uitleg van wereldgebeurtenissen niet langer voor zoete koek aannemen en door de leugens heen beginnen te prikken. Het blijft echter voor het systeem een ongewenst verschijnsel: kinderen (en volwassenen) moeten in de pas lopen.

Inmiddels heb ik een paar honderd lezingen gegeven de afgelopen jaren, voor een wisselend publiek. Ook lezingen voor het KIVI - het Koninklijk Instituut Voor Ingenieurs. Ik ben ook door diverse middelbare en zelfs door een lagere school uitgenodigd om er voor de klas over te komen praten. Dat is niet overal mogelijk in Nederland en veel hangt af van de stoutmoedigheid van de betrokken docent. Veel scholen zijn bang om zich voor mijn aanwezigheid te moeten verantwoorden, gelukkig niet overal. En de leerlingen? Die staan er voor open, die hebben wel gekkere dingen gezien. Die zitten immers ook af en toe op youTube… Opvallend vind ik dat zij vaak in de vragenronde binnen twintig seconden tot de kern van de problematiek kunnen doordringen. Daar doen ze tegenwoordig op universiteiten langer over.

Enfin, duidelijk schijnt te zijn uit al dergelijk ‘onderzoek’ dat complotdenkers vooral laaggeschoold zijn, niet openstaan voor redelijke argumenten, de feiten niet kennen en slecht onderzoek doen, onwetenschappelijk zijn, alles geloven wat voorbij komt en een neiging hebben tot verslaving en depressiviteit, niet gewend zijn om rationeel na te denken en meestal veel te veel tijd doorbrengen op internet. Met dank aan kranten waaronder Trouw, het NRC en AD en televisieprogramma’s zoals Jinek en Pauw (beide programma’s zijn inmiddels gestopt). Zo wordt de stemming in ons land gezet. Mensen wegzetten als complotdenkers is natuurlijk op zich wel makkelijk. Je hoeft dan immers geen ongemakkelijke feiten meer te bespreken en te analyseren. Dat scheelt heel veel werk. Je zegt gewoon dat iemand in complotten ‘gelooft’: daarmee is de sticker geplakt en de kous af. Daarna ga je zitten hopen dat het ‘complot’ vanzelf weg gaat. Anno 2020 blijkt dat geen realiteit, integendeel. Vandaar dat er stemmen beginnen op te komen die oproepen tot het verbieden van bepaalde onderwerpen. Net als de holocaustontkenning - die bij wet verboden is - zijn er mensen die 9/11, ufo’s en klimaatscepsis in het strafrecht zouden willen stoppen. In december 2017 laat minister van Binnenlandse Zaken, Ollongren, weten dat zij in gesprek met social media-platforms gaat kijken of ‘fake news’ bestreden kan worden. De Universiteit Leiden is al in gesprek met Facebook en Nu.nl. De openingsquote bij dit hoofdstuk sluit daar naadloos bij aan. Het is een zwaktebod, om het voorzichtig uit te drukken en dat niet alleen, steeds meer wakkere burgers betrappen de D66-minister zelf op het verspreiden van nepnieuws. In dat opzicht zijn de handschoenen in Nederland al een tijdje uit.

Maar, wat zijn complotten nou eigenlijk? Laten we eerst maar eens even kijken naar de definities. Wat zegt de Van Dale over een complot? Een complot is een ‘samenzwering’, meer dan dat wordt er niet aangereikt. Dan maar naar het Engelse ‘conspiracy’, door het online woordenboek van Merriam-Webster ⁸ vertaald als:

een samenzwering is:

-een geheim plan door twee of meer mensen gemaakt om iets illegaals te doen of iets te doen dat schadelijk is;

-het in het geheim plannen van iets dat illegaal of schadelijk is.

Een samenzweringstheorie zou dan simpelweg de theorie zijn dat twee of meer mensen iets in het geheim zouden doen. Maar daar heeft het online woordenboek een andere mening over:

•een samenzweringstheorie is een theorie die een gebeurtenis of situatie uitlegt als gevolg van een geheim plan van meestal machtige mensen of groepen.

Deze laatste uitleg is over het algemeen ook niet zoals we die gebruikt zien worden in het dagelijks taalgebruik, in de media en aan universiteiten. Daar is het woord eerder verworden tot een totaalbegrip, en dan als een soort scheldwoord. De beschrijving van een idiote tot zelfs volstrekt krankzinnige theorie in de geesten van paranoïde figuren die een gevaar vormen voor de samenleving. Het is bovendien niet zo dat de persoon die een ander wegzet als complotdenker daar een gefundeerde onderbouwing voor hoeft te geven. Het woord zelf volstaat namelijk om dat niet te hoeven doen. We weten immers allemaal dat complotdenkers volslagen onzinnige theorieën aanhangen. Toch? Wat zegt de Nederlandse wiki in 2016: ⁹

‘Samenzwering of complot is een geheime afspraak tussen een aantal personen om iets te ondernemen tegen een andere persoon of groep.’

‘Er dient’, volgens de wiki,
‘...een duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen daadwerkelijke, historisch bewezen, samenzweringen en samenzweringstheorieën.’

Die definitie lijkt bruikbaar, hoewel aan dat ‘historisch bewezen’, nog wel wat haken en ogen zitten. Winnaars gaan namelijk nog wel eens uit van hele andere historische ‘feiten’ dan verliezers. Dat riekt op zijn minst naar subjectiviteit. Daarbij komt dat voor historisch onderzoek arbeid moet worden geleverd. Wat te doen als theorieën niet onderzocht kunnen of mogen worden? Door gebrek aan draagkracht, gebrek aan middelen of omdat onderwerpen ronduit taboe worden verklaard of zelfs zijn verboden? Of omdat bewijsmateriaal wordt achtergehouden op basis van ‘National Security’? En hebben wij in het Westen wel een waardenvrij en taboeloos onderzoeksklimaat voor journalisten en academici? Velen menen van wel, maar als je er eerlijk naar kijkt dan is dat niet echt altijd en zelfs steeds minder het geval. Voor onderzoeksjournalistiek - is er ook iets anders dan? - is sinds kort zelfs een speciaal fonds opgericht. Dat zoiets überhaupt nodig is zegt genoeg…

Wat zegt onze Nederlandse wiki vervolgens over ‘complottheorie’? ¹⁰

‘Een complottheorie (of samenzweringstheorie) is een opvatting of aanname waarin gesteld wordt dat een bepaalde gebeurtenis, ontwikkeling of toestand op sociaal, politiek of economisch gebied het resultaat is van een samenzwering tussen twee of meer personen of groeperingen. Volgens zulke theorieën spannen Immorele en voor niets terugdeinzende individuen of groeperingen heimelijk samen om hun kwalijke doelen te realiseren.
In de volksmond is een complottheorie elke onconventionele theorie over ver-schijnselen of gebeurtenissen die naast onconventioneel ook ongefundeerd of irrationeel is. In deze vorm speelt geen echt complot een rol. Zo’n “complottheorie” is dan slechts een verdenking van ondergrondse activiteiten, zonder voldoende bewijs. Als iemand iets een “complottheorie” noemt, betekent dat in de praktijk meestal ook dat hij de theorie als onbewezen, als zeer onwaarschijnlijk, of met zekerheid als onjuist ziet.
Complottheorie is daarom per definitie een subjectief begrip. Complottheorieën zeggen in het algemeen dat een bepaald verschijnsel of een bepaalde gebeurtenis - bijvoorbeeld een moord, een revolutie, of zelfs het falen van een product - niet alleen werd veroorzaakt door zichtbare activiteiten van politieke krachten of marktwerking, maar vooral door ondergrondse manipulatie. Complottheorieën zijn veelal te herkennen aan het feit dat de zogenaamde bewijsvoering voor het bestaan van de betreffende theorie grotendeels en vaak geheel uit vragen bestaat. De gangbare verklaring voor de waarneming wordt in twijfel getrokken zonder dat verifieerbare feiten om de complottheorie te onderbouwen worden aangedragen. De term “complottheorie” (conspiracy theory) zou voor het eerst in de media gebruikt zijn in 1967 door de CIA, die daarmee alle kritiek op het Warren Report over de moord op president Kennedy in de kiem wilde smoren. Volgens anderen gaat de term echter nog veel verder terug, tot 1870.’

Kennelijk bestaan er geen complottheorieën die na studie complotfeiten worden. Dat is vreemd. Dat kan betekenen dat er nooit officiële complottheorieën zijn maar altijd alleen onmiddellijke officiële complotfeiten. Uiteraard feiten zoals die worden verkondigd door officiële instanties, die kennelijk - net als zogenaamde skeptici (met een ‘k’) - alwetend zijn en het monopolie op feiten hebben. Een theorie is echter volgens de wiki:

‘Een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie een toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.’

Er zijn dus waarnemingen. Die moet je zien te verklaren en daarom begin je met een theorie of hypothese. Vervolgens doe je onderzoek en dan kom je er achter of je je theorie moet aanpassen of dat die toch het beste verklaart wat je hebt waargenomen. De factor tijd, met name voor het doen van onderzoek, is evident. In de wetenschap is het echter gebruikelijk dat theorieën worden voorgelegd aan andere wetenschappers. Die mogen daar, met gebruikmaking van alle beschikbare informatie, naar kijken en toetsen op die manier de theorie. Een valide theorie moet bij onderzoek door derden altijd en overal dezelfde uitkomst hebben. Hoe meer een theorie bevestigd wordt, hoe sterker hij wordt, maar het zal, naar de regels van de wetenschap, nooit een volledige waarheid kunnen worden. Simpelweg omdat goede theorieën alsnog in de toekomst kunnen worden ingeruild voor betere, op basis van nieuwe inzichten, nieuwe feiten, waarnemingen en metingen. In het geval van het complot van 9/11 laat de realiteit zien dat het onderzoek is gedaan door ‘afhankelijke’ instanties en dat men geen alternatief onderzoek naar de gebeurtenissen van 9/11 mag doen, om alternatieve theorieën voor te stellen die op basis van nader onderzoek moeten convergeren tot een meest waarschijnlijk complottheorie, waarna op basis van wetenschappelijke collegiale toetsing een definitieve complottheorie wordt vastgesteld. Integendeel, we moeten de officiële complottheorie onmiddellijk als complotfeit aannemen. Maar dan is het feitelijk complotdogmatiek geworden.

De wiki noemt dan nog een gamma aan bekende complottheorieën:

Holocaustontkenning, ufo’s, de Protocollen van Zion, Illuminatie, Bilderberg, Codex Alimentarius, Apollo-maanlandingen, 9/11, ongeluk van prinses Diana, moord op John Lennon, bestaan van vrije energie, moord op John F. Kennedy, etc. etc.

Met andere woorden: als je daar iets over zegt ben je een complotdenker en kun je er dus eigenlijk geen gedegen wetenschappelijk onderzoek meer naar doen. Een betere benaming zou zijn complottaboes.

De wiki gaat verder met de psychologie - psychopathie? - van de complotdenker en komt met Karl Poppers falsifieerbaarheid. Het is zeer interessant om te lezen en geeft ons een goed idee van de algemeen aanvaarde beeldvorming over complotten:

‘De psychologie van complottheorieën

De mens is van nature geneigd om te trachten mysterieuze gebeurtenissen te verklaren. Zeker als ze een emotionele impact hebben. Wanneer een directe oorzaak ontbreekt of er onvoldoende achtergrondgegevens voorhanden zijn slaat men automatisch zelf aan het speculeren. Men probeert dan allerlei informatie over de geheimzinnige of onopgeloste kwestie te verzamelen en aan elkaar te linken. Op basis hiervan zoekt men dan een bevredigende theorie, meestal beïnvloed door eigen persoonlijke overtuigingen.
Er wordt ook steevast een groepering of persoon gezocht die baat zou hebben bij het mysterie. Meestal hebben de aanhangers reeds vooroordelen of wantrouwen tegenover deze figuur of instantie en gebruiken ze hen simpelweg als zondebok. Er wordt dan automatisch van uitgegaan dat deze mensen tot alles in staat zijn. Aanhangers gaan dan ook enkel akkoord met deze wilde geruchten omdat hun eigen vooroordelen erdoor bevestigd worden. De meeste complottheorieën missen voldoende betrouwbare informatie en/of overtuigende bewijzen. Dit kan te wijten zijn aan een gebrek aan persvrijheid in ondemocratische landen. Of omdat de verdachte groepering of persoon weigert in te gaan op vragen en geruchten omtrent de kwestie.
Het internet speelt tegenwoordig een belangrijke rol om deze complottheorieën internationaal te verspreiden. Geruchten zijn snel online gezet en meestal is het niet zo eenvoudig na te gaan waar het bericht vandaan komt. Mensen die de theorie lanceren beweren vaak experts in de materie te zijn of een voormalige medewerker die echter wroeging kreeg. Vaak is de persoonlijke achtergrond van deze mensen al even twijfelachtig en onbetrouwbaar als hun theorieën zelf. Complottheorieën zijn zelden wetenschappelijk gefundeerd. Bepaalde beweringen zijn soms fysiek onmogelijk en/of negeren belangrijke nuances, details en andere feiten. Het hoge sensatiegehalte en de vaak extreme speculaties contrasteren meestal sterk met wat er in werkelijkheid gebeurd is. Slechts weinig aanhangers proberen de theorieën zelf verder te onderzoeken. Ook al wordt de complottheorie tegengesproken door duidelijke bewijzen, dan nog blijven velen er hardnekkig in geloven. Hun typische verdediging is dat deze bewijzen ook allemaal mediamanipulatie zijn en degene die hen tracht in te lichten óók in het complot zit.

Karl Popper en de falsifieerbaarheid van theorieën

Karl Popper poneerde dat wetenschap is gedefinieerd als een set van hypothesen die kunnen worden gefalsifieerd. Een hypothese is falsifieerbaar als er een experiment te verzinnen is waarvan men van tevoren kan aangeven bij welke uitkomst het bewezen is dat de hypothese onjuist is. Metafysische en onwetenschappelijke theorieën en hypothesen kennen zulke experimenten niet. Mensen die kritisch staan tegenover complottheorieën merken vaak op dat deze niet falsifieerbaar zijn, en dus niet wetenschappelijk. Dit is juist; het is een logisch gevolg van de manier waarop een complottheorie tot stand komt.
Vaak liggen er aan een complottheorie waarnemingen ten grondslag die niet uitgebreid gepreciseerd zijn. Wanneer men bij een experiment de waarneming niet kan reproduceren wordt dat verklaard doordat men niet onder de juiste omstandigheden zou hebben gehandeld.
Hierbij wordt niet noodzakelijkerwijs aangegeven waar het verschil door wordt veroorzaakt. Dit maakt het onmogelijk om de complottheorie omver te werpen. Om dit aan te tonen verzint men wel eens een loze complottheorie, die men vervolgens met alle mogelijke soorten “bewijs” ondersteunt.
Zo dook in de jaren negentig het Bielefeldcomplot op, een theorie dat de Duitse stad Bielefeld in werkelijkheid niet zou bestaan. Bij sommige populaire complottheorieën is falsificatie theoretisch wel mogelijk, maar onuitvoerbaar. De bewering dat een bepaalde aanslag in opdracht van de CIA is uitgevoerd kan bijvoorbeeld alleen worden ontkracht door de werkwijze van de CIA volledig bloot te leggen, wat de regering van de USA natuurlijk nooit zal toestaan.’

Als je er goed naar kijkt is het schone wetenschappelijke schijn maar het geeft in elk geval goed weer hoe er in media en op onze universiteiten gedacht wordt over complottheorieën en complotdenkers. Er schijnen namelijk toch een paar iets te gemakkelijke vooroordelen door de tekst heen. Het riekt om te beginnen zeer ernstig naar subjectiviteit. De onderzoekers van alternatieve werkelijkheden zijn kennelijk allemaal op sensatie beluste rancuneuze fantasten. Dat is te makkelijk en bovendien niet gebaseerd op voldoende peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek. Natuurlijk zullen er ook tussen onderzoekers naar alternatieve versies van de werkelijkheid pathologische dwaallichten zitten, maar je kunt serieuze en eerlijke onderzoekers met alle benodigde papieren niet allemaal op één hoop gooien. Dan lijkt het vervolg in strijd te zijn met wat men in de hele wiki probeert te beweren, namelijk dat praktisch alle complottheorieën onwaar zijn. Want dan zegt de wiki ineens:

Het merendeel van de complottheorieën is, net als met de meeste overige theorieën door de eeuwen het geval was en is, niet juist. Historisch gezien zijn de meeste theorieën inmiddels door de feiten achterhaald. Waarschijnlijk vanuit een basisbehoefte aan zekerheid en vastigheid gaat men er desondanks het liefst van uit dat al onze huidige theorieën kloppen, en hooguit nog verder verfijnd moeten worden. Toch is het tempo waarin wetenschappelijke ‘zekerheden’ worden vervangen door nieuwe inzichten nog nooit zo hoog geweest als in de afgelopen decennia. Een treffend voorbeeld is voorhanden in de kosmologie van de laatste decennia.
Tot in de jaren ‘90 werd gedacht, naar aanleiding van de roodverschuiving van Melkwegen, dat de uitdijing van het heelal steeds langzamer zou gaan. Toen bleek bij meer geavanceerde waarnemingstechnieken dat de roodverschuiving daarentegen toenemend aan het versnellen is. Dus in volledige tegenstelling tot wat voor kort als ‘waar’ werd aangenomen.
Men is zo overtuigd van het eigen wereldbeeld, dat men feiten die daar niet in schijnen te passen (anomalieën) gedurende zeer lange tijd negeert of anders probeert te interpreteren. De op den duur onvermijdelijke aanpassing van het wereldbeeld, wanneer dit gefalsificeerd is geraakt door de anomalieën, is vaak een groepsproces waarvan de timing niet goed voorspelbaar is. Onderzoekers die met alternatieve theorieën komen worden vaak weggehoond, tot hun zaak dermate duidelijk is dat men zich niet meer kan voorstellen of herinneren dat men er ooit anders over dacht.

Dat is interessant. Men noemt op de eerste plaats de ooit algemeen aanvaarde wetenschappelijke theorie van de roodverschuiving in een adem met complottheorieën. Dat is een prikkelend inzicht. Maar goed, terugkomend op de complottheorieën die de wiki noemt, moet je constateren dat inmiddels inderdaad een groeiend aantal onderzoekers, zowel journalisten als gekwalificeerde academici, voldoende heeft aangetoond dat veel complottheorieën op zijn minst het voordeel van de twijfel zouden moeten krijgen, of zelfs als volledig bewezen moeten worden beschouwd. Meer onderzoek zou uiteraard helpen. Dat is echter meestal niet in het belang van de belanghebbenden. Zij die de complotten beraamden bijvoorbeeld. Daar zit dan ook de weerstand en de vraag cui bono? - tot wiens voordeel? - is dus uiterst relevant. Hoewel de Wikipedia misschien niet de best denkbare bron is voor complotonderzoek, is hij wel uiterst illustratief voor de gemakzucht waarmee men zowel binnen als buiten de wetenschap het begrip complot hanteert. Belangrijkste conclusie is dat theorieën tijdelijk zijn en dat lijkt een terechte constatering. Dat geldt zelfs voor de op dit moment redelijk in steen gebeitelde natuurwetenschappen. Als dat niet zo zou zijn zouden we niet zo veel onderzoek doen en jaarlijks mondiaal miljoenen wetenschappers opleiden. Maar wat hier ook uit blijkt is dat de officiële versie van de Amerikaanse regering over 9/11 ook een complottheorie was. En misschien zelfs nog steeds voornamelijk is. Waarom communiceert men dat dan niet, maar doet men alsof het allemaal bewezen complotfeiten zijn? Over het officiële onderzoek is nooit een wetenschappelijk debat gevoerd. Het is eenvoudigweg op tafel gedumpt als waarheid. Het is schrijnend hoe ‘kritische’ wetenschappers dit gedrocht van een ‘onderzoek’ kritiekloos accepteren en zelfs te vuur en zwaard verdedigen.

Wikipedia

Overigens beschouw ik Wikipedia al geruime tijd niet meer als objectief, integendeel. Het lijkt er op dat ook de wiki inmiddels wordt aangestuurd door machten en krachten achter de schermen. Het misschien ooit egalitaire medium dient op dit moment waarschijnlijk - ja dat is een complot - een wereldwijde agenda. Dat mag in een tijd waarin alle invloedrijke sociale media en Big Tech bedrijven van het ene schandaal in het andere rollen - Facebook, Twitter, YouTube, Google - niet verbazen. Zodra grote groepen hun informatie van een bepaald medium halen, wordt controle over dat medium van steeds groter belang, tot het moment dat het daadwerkelijk wordt overgenomen. Mijn eigen wikipediapagina, die ik ooit heel lang geleden vanwege mijn muzikale activiteiten was gestart, is in 2015 vijandig overgenomen door types die zich lijken thuis te voelen bij een stichting in Nederland die zegt ‘skeptisch’ te zijn. Volgens welingelichte bronnen lieten zij daar by proxy een aantal quasi objectieve ‘feiten’ over mij plaatsen, die echter nogal eenzijdig waren in het voordeel van mijn critici. Aangezien ik nog de objectiviteit van het medium Wikipedia veronderstelde, heb ik die ‘feiten’ aangevuld, nog niet eens verwijderd, met voor mij iets positiever tegenargumenten, zonder mijn critici op mijn pagina structureel geweld aan te doen. Ingenieurs zijn nogal eens naïef zei ik al eerder. Voorts werden die veranderingen meteen ‘gemodereerd’ - lees verwijderd - en dat spel werd, nadat ik ze weer had teruggezet, een paar keer herhaald. Tot de ‘moderator’ mij dreigde met excommunicatie. Pogingen om te weten wie de moderator was faalden. Het is een anonymus, resistence is futile. Ik wist genoeg.

De wikipagina’s van mijn critici zijn uiteraard louter lovend over hen (zichzelf). Daar valt niets aan toe te voegen laat staan te nuanceren, hetgeen duidelijk maakt hoe de wikivlag erbij hangt. Ik hoor meer van dit soort verhalen. We gaan er voorlopig maar vanuit dat Wikipedia een van de vele bronnen is die we te allen tijde moeten blijven controleren. We leven immers in het post-waarheidstijdperk en is uiteraard ook bruikbare informatie te vinden. Door naar de andere complotten dan maar weer.

Een andere bruikbare definitie van ‘complottheorie’ vind ik op de Engelstalige website Globalresearch:¹¹

Een verklarende uitleg waarbij twee of meer mensen of een groep of organisatie beschuldigd wordt van het hebben veroorzaakt of toegedekt, door middel van een bewuste afspraak, van een gebeurtenis of verschijnsel van grote sociale, politieke of economische betekenis. Dergelijke samenzweringstheorieën worden regelmatig bewezen waar te zijn wanneer de schreeuwerige desinformatiecampagnes waarmee men tracht deze tot zwijgen te brengen worden ontmaskerd als vals, misleidend, onmogelijk en/of onwetenschappelijk.

En dan in het verlengde van het complot, - false flag operation de ‘valse-vlagoperatie’:

Een geheime operatie die bedoeld is om op een zodanige wijze te misleiden dat het lijkt alsof de operatie wordt uitgevoerd door andere entiteiten dan die welke de operatie hebben gepland en uitgevoerd. Er speelt meestal een hoger doel, zoals bijvoorbeeld het uitlokken van een oorlog of een invasie onder valse voorwendselen om vervolgens de oorlog op de andere entiteit af te schuiven, zoals bijvoorbeeld op het slachtoffer van de valse-vlagoperatie.

Omdat framing in de discussie meestal de boventoon voert en daarmee alle verdere en meer zinvolle discussie de das omdoet, zullen we in dit hoofdstuk uitgebreid over de complotthematiek spreken. Het wegzetten van mensen als complotdenkers is namelijk zeer onterecht, onwetenschappelijk en helpt ons geen steek verder. Mensen die, na uitgebreid feitenonderzoek, graag met hun omgeving de discussie aangaan over complotten en complottheorieën doen er misschien goed aan dit fenomeen vanuit de semantiek en vanuit de menselijke psyche eerst goed te begrijpen. Daarmee heb je gegarandeerd een uitstekende voorsprong op menig intelligent ogende opiniedrager, die zijn oppervlakkige eigen of aangestuurde mening graag voor feitelijke kennis laat doorgaan.

Bestaan samenzweringen en complotten?

Ja, die bestaan. Desgevraagd kan iedereen er wel een paar noemen. De moord op Julius Caesar, de brand in de Reichstag, de moord op Kennedy, etc. Echter, als je zowel in het Nederlands als in het Engels probeert te zoeken naar de bekendste complotten - complotfeiten, dus niet complottheorieën - dan zijn die veel moeilijker te vinden. Je krijgt vooral hele lijsten met complottheorieën. Site na site met de ‘populairste’, ‘idiootste’ en ‘meest volslagen mesjogge’ complottheorieën. Echte complotten lijken dus niet of nauwelijks te bestaan, al kunnen we er allemaal zo een paar noemen. Zelfs in Delft ben ik nogal wat mensen tegengekomen die niet in complotten zeggen te ‘geloven’, behalve in het complot van de moord op Kennedy! Kennelijk heeft niemand moeite om in die zaak de officiële uitleg van de Amerikaanse regering wel volledig naast zich neer te leggen, om vervolgens alle andere krakkemikkige verhalen van diezelfde overheid klakkeloos voor waar aan te nemen. Op zich is het niet vreemd dat men voor de moord op Kennedy een uitzondering maakt. Daar werd eerst de Amerikaanse president vermoord door een lonely hitman, een eenzame schutter Lee Harvey Oswald. Deze werd op zijn beurt de volgende dag door een andere lonely hitman, Jack Ruby, live op televisie uit de weg geruimd. Vervolgens ontstond in de analyse van de moord het verhaal van een magic bullet die eerst kriskras door Kennedy ging om vervolgens ook de gouverneur in de passagiersstoel voorin te verwonden. Dat was kennelijk zelfs voor de meest doorgewinterde skepticus teveel van het goede. En die ‘gelooft’ vervolgens dus toch stiekem in complotten! De moord op Kennedy en kort daarna die op Martin Luther King waren overigens cruciale momenten voor het ontstaan - of eigenlijk de introductie en bewuste verspreiding - van het begrip ‘complottheorie’. Daarbij is het de bedoeling dat iemand die een discussie tracht te voeren over inconsistenties in de officiële uitleg van een gebeurtenis een complotdenker wordt genoemd. Op die manier weggezet, geframed, wordt het voor die mensen lastig discussiëren, want complotdenkers vindt men vervelend en ze zijn bovendien gestoord, dat weet toch iedereen...

Deze tactiek was kennelijk nodig als laatste redmiddel, want ook voor de CIA was het verantwoorden van de magic bullet-theorie eigenlijk vanaf het begin al onbegonnen werk. Het woord ‘complottheorie’ is, volgens James F. Tracy¹² bewust gecreëerd om waarheidszoekers - en wie is dat niet in de één of andere vorm? - de mond te snoeren. Hoe gaat dat in zijn werk? Volgens politicoloog Lance deHaven-Smith¹³ is het label ‘Conspiracy Theory’ een:

‘...woordelijk beschermingsmechanisme dat door de politieke elite wordt gebruikt om massale verdenkingen, die automatisch opkomen wanneer choquerende politieke misdaden hoge leiders tot voordeel strekken of in hun agenda’s passen, in het bijzonder wanneer zij verantwoordelijk zijn voor organisaties die tot taak hebben dergelijke misdaden te voorkomen of ze achteraf te onderzoeken, de kop in te drukken.’

Niet alleen complottheorieën, maar ook benamingen als idioten, paranoïden, gestoorden e.d. werden eind jaren ‘60 in nieuwsberichten bewust geïntroduceerd. Dit gebeurde door de CIA, toen het concept van ‘de eenzame schutter’ door de Warren Commission was geïntroduceerd om de moord op Kennedy te verklaren.

Zowel journalisten als wetenschappers vrezen het woord ‘complotdenker’. Jezelf hiermee (laten) associëren is suïcidaal. Het woord is daarnaast ook een sterk wapen om informatie te kanaliseren en mensen negatief te labelen. Mensen zullen wel uitkijken om in die richting verder te zoeken en zich neerleggen bij de officiële uitleg van gebeurtenissen. Ook journalisten, en ik ken er inmiddels een groot aantal, zullen drie keer nadenken om een bepaald onderwerp verder uit te diepen. Een artikel van professor James F. Tracy, ‘Mainstream Media: The Most Prolific Purveyor of the ‘Conspiracy Theory’ Label’, ¹⁴ bespreekt het onderzoek naar het gebruik van het begrip samenzweringstheorie in de Amerikaanse media.

Tracy laat zien hoe Amerikanen in toenemende mate worden ‘geprogrammeerd’ om complotdenkers te associëren met idioten, malloten en gekken, maar ook en vooral met gevaarlijke denkers. Mensen met ideeën die de samenleving ondermijnen en die niet patriottisch zijn. Dit lijkt anno 2020 in Nederland ook een trend te gaan worden. Hij reageert daarmee op het artikel van Cass Sunstein. ¹⁵ Sunstein is prominent hoogleraar van Harvard University en werkte als adviseur voor de NSA (National Security Agency) en president Obama, waarmee hij natuurlijk niet neutraal te noemen is als het gaat over het beoordelen van ideeën van mensen die het niet eens zijn met officiële versies van overheden. Ook David Ray Griffin, de eminente 9/11-onderzoeker van het eerste uur, dient Sunstein in zijn boek Cognitive Infiltration, uitstekend van repliek.¹⁶ Tracy verwijst naar een Amerikaans onderzoek in LexisNexis, dat laat zien dat het woord ‘conspiracy theory’ 30 keer wordt gebruikt in de Historical New York Times tussen 1870 en 1960. Vanaf 1960 tot 1969 duikt het 46 keer op en sinds 1970 maar liefst 1700 keer, met een piek tussen 2000 en 2009 van 728 keer.

Dit is dan nog maar een gedrukt medium. Wie gaat zoeken in tv- en radio-uitzendingen komt het begrip ook veelvuldig tegen. Tussen maart 2011 en maart 2014 komt de term maar liefst 2469 keer voor. Bij CCN 586 keer; MSNBC 382 keer en Fox News gebruikt het 182 keer. De federale overheid, US Federal News, staat op de vierde plaats met 144 keer. De National Public Radio 116 keer en zo verder. Uiteraard is dit klassement afhankelijk van de frequentie van uitzendingen die bij CNN, dat 24/7 uitzendt, ruim hoger ligt dan bij de meeste andere stations. (Ik denk dat als dit onderzoek nu herhaald zou worden voor de periode 2014-2019, het aantal keren nog dramatisch hoger zal zijn.)

De studie laat dus duidelijk zien dat de woorden ‘conspiracy’ en ‘conspiracy theory’ vanaf de moorden op Kennedy en King in de Amerikaanse media actief geïntroduceerd werden en sindsdien zeer vaak werden herhaald. Uit het onderzoek wordt ook duidelijk welke nieuwslezers de term het meest frequent gebruiken. De top drie bestaat uit Anderson Cooper (CNN, 81 keer), Rachel Maddow en Al Sharpton (MSNBC, beiden 77 keer) en Piers Morgan (CNN, 38 keer). Het is interessant om te zien dat het Amerikaanse volk, dat toch bekend staat om zijn nogal introverte kijk op de wereld en de geschiedenis, hiermee zo bestookt wordt. Dalende kijkcijfers voor de top drie news outlets zouden kunnen duiden op een toenemende bewustwording.

‘Mensen beginnen moe te worden van het feit dat er voor hen wordt gedacht,’ aldus professor James F. Tracy.

Katherine Smith, PhD, schrijft een prachtig essay over samenzweringstheorieën: Conspiracy Theories: The Public Trust Skepticism Factor. ¹⁷ De belangrijkste punten die zij aandraagt zijn de volgende: om te beginnen is het woord ‘samenzwering’ een echt woord voor een echte gebeurtenis in menselijke samenlevingen in alle culturen door heel de menselijke geschiedenis. Samenzweringstheorieën geven een alternatieve uitleg aan belangrijke sociale, politieke of economische gebeurtenissen op het moment dat de officiële verhaallijn verwarrend of onbevredigend is. Of duidelijk gebaseerd blijkt op leugens, zodra er gaten vallen in de argumentatie, dan wel wanneer klokkenluiders opstaan met geheime documenten of verslagen van gebeurtenissen die eerder aan het oog van het grote publiek waren onttrokken. Het woord samenzwering dat eerst nog een neutrale betekenis had, is midden jaren ‘60 dusdanig geframed dat het een enigszins paranoïde bijklank kreeg. Met name de moord op Kennedy, die niet alleen in de VS maar wereldwijd tot een enorme verontwaardiging leidde en opriep tot een diepgaand onderzoek om de vele onder het publiek levende vragen te beantwoorden, noodzaakte de autoriteiten kennelijk tot het nemen van het besluit de vragenstellers weg te zetten als niet-patriottische complotdenkers en zelfs als ‘een gevaar voor de democratie en de vrije wereld’. Het was de tijd waarin het grote publiek, waarschijnlijk door zowel Eisenhower als Kennedy daartoe aangezet, een sinistere en kwaadaardige geheime regering begon te ontwaren die achter de officiële macht zijn duistere werk was begonnen. Met als aanleiding de dramatische moord op Kennedy, begonnen met name in Amerika de mainstream media ook openlijk te speculeren over deze machten achter de schermen.

Russian Collusion

Dat dit vanaf 2016 nog erger is geworden, komt duidelijk naar voren in het hele onderzoek naar vermeende Russische inmenging bij de Amerikaanse presidents-verkiezingen. Volgens deze duidelijk aangestuurde meest actuele complottheorie zou Donald Trump met hulp van de Russen aan de macht zijn gekomen, aldus zo’n beetje alle Amerikaanse mainstream media. Die worden overigens klakkeloos nagepraat door alle mainstream media in Nederland via zogenaamde ‘Amerika-correspondenten’ zoals Charles Groenhuijsen en Erik Mouthaan. In februari 2019 blijkt echter uit een 2 jaar durend onderzoek van een Senaatscommissie, na het interviewen van meer dan 200 getuigen, dat dit hele verhaal gebaseerd is op een volslagen leugen, hetgeen Trump ook altijd heeft beweerd, bedoeld om de outsider af te zetten ten faveure van insider Hillary Rodham Clinton. De schaduwmachten hadden nooit gedacht dat Trump zou kunnen winnen. Dit laatste werd duidelijk uit een interview door de republikein Newt Gingrich, voormalig voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. In het interview van 3 maart 2016, toen de strijd om de nominatie voor de Republikeinse partij nog in volle gang was zei Gingrich, toen hem werd gevraagd waarom hij dacht dat Trump niet zou kunnen winnen;

Gingrich: “Nou omdat hij een outsider is, hij is niet een van hen, hij is geen lid van de club, hij valt niet aan te sturen, hij is niet ontgroend, hij was geen lid van een geheim genootschap. Ze hebben geen idee hoe ze met hem om moeten gaan.”

Veel duidelijker krijgen we zelden te horen. Maar zelfs als dit wordt uitgezonden op televisie zullen veel mensen de schouders ophalen en beweren dat het heel onschuldig is om lid te zijn van een studentenvereniging… We spreken hier over de president van de Verenigde Staten. Bijna, zo niet alle Amerikaanse presidenten zijn lid geweest van een (hetzelfde) geheim genootschap. Presidenten van de VS beslissen over mondiale oorlog en vrede, over het lot van miljoenen, miljarden mensen...

De Irakoorlog

Als Bush jr. besluit om in 2003 Irak binnen te vallen onder de welluidende naam ‘Desert Storm’ gebeurt dat naar aanleiding van de complottheorie dat Saddam massavernietigingswapens (Weapons of Mass Destruction - WMD) heeft. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, vertelt in een legendarische toespraak in de Verenigde Naties welke WMD dat zijn, en waar ze zich bevinden. Het bleek een leugen, de WMD zijn nooit gevonden. De Amerikanen wisten dat. Ook de Engelsen wisten dat. De Engelse minister-president Blair wist het. Hij zou later in het zogenaamde Chilcot report zware kritiek krijgen voor zijn rol in de aanloop van de Irakoorlog. ¹⁸

In maart vallen de VS en de Engelsen Irak binnen, met in het kielzog ook andere landen waaronder Nederland. Wist premier Balkenende dat de inval op leugens was gebaseerd? In Nederland volgt een onderzoek door de Commissie-Davids met vernietigende conclusies. Er volgen geen maatregelen en het kabinet Balkenende overleefde een motie van wantrouwen. En ging over tot de orde van de dag.

Westerse militairen sterven. Tienduizenden Iraakse militairen worden afgeslacht in de eerste weken. Anno 2020 lopen de schattingen van het aantal burgerslachtoffers uiteen van vele honderdduizenden tot boven de 2 miljoen. Alles gebaseerd op een bewuste leugen. Als je dat had gezegd in maart 2003 was je een complotdenker geweest. Nu het complot van de VS en de UK is bewezen is de stilte oorverdovend. Erger nog is dat zogenaamd kritische mensen nog steeds blindelings alle beweringen van de Amerikaanse regering accepteren over met name (maar niet alleen) 9/11. Alsof de Irakoorlog uit een klein leugentje voortkwam, maar dat voor de rest alles in orde is?

De tweede Amerikaanse burgeroorlog

Ondanks het rapport van de Senaatscommissie dat Trump vrijpleitte, waren de meeste mainstream media nog steeds niet van Trumps onschuld overtuigd. Het wachten was toen op het eindrapport van speciaal aanklager Robert Mueller dat eind maart 2019 af was en werd opgestuurd aan de Attorney General William Barr. ¹⁹ Een korte blik op de wikipediapagina maakt duidelijk dat men in de Verenigde Staten op het allerhoogste niveau tijd genoeg heeft om interne strijd te voeren. De handschoenen zijn uit.

Hoewel het rapport geen bewijs aandroeg voor geheime afspraken - een complot - tussen Trump en de Russen, en dat na jaren van onderzoek, waren de Democraten en de mainstream media nog altijd niet overtuigd. De Russion Collusion was fake news, maar dat maakt niet uit. Een ding blijkt hier duidelijk uit: er wordt vanuit de Deep State al jaren een gecoördineerde aanval uitgevoerd op Trumps presidentschap. Begonnen tijdens zijn campagne en voortgezet tijdens de eerste jaren van zijn presidentschap, met als doel hem af te zetten. Dat is eind 2019 dus het toverwoord in de VS: Impeachment. Bij het ter perse gaan van dit boek heeft de Amerikaanse Senaat net gestemd tegen impeachment, nadat het Huis van Afgevaardigden – met een Democratische meerderheid – had gestemd voor impeachment. Maar dit hele verhaal kan mogelijk nog een heel bijzonder staartje krijgen, nu Trump heeft aangegeven ook ‘de andere kant’ te gaan onderzoeken en zo nodig vervolgen. Hierbij bedoelt hij met name de Democraten, aangevoerd door Obama en Hillary Clinton. Over complotten gesproken…

Hoe het ook zij, complotdenken werd na de moord op Kennedy een waar cultureel fenomeen, vervolgt Smith. Wetenschappelijk gezien, aldus Smith, is het ongefundeerd om alle complottheorieën af te serveren als waardeloze onzin. Volgens haar is van teveel complottheorieën de juistheid inmiddels meer dan bewezen en bovendien kunnen zij naar hun aard niet gefalsifieerd worden, dat wil zeggen als foutief worden bewezen.

Eisenhower en Kennedy en de schaduwregering

Steeds vaker zien we vandaag de dag citaten in boeken en artikelen waarin de profetische en waarschuwende woorden van Eisenhower en Kennedy over de macht achter de schermen van de politiek en de industrie, de schaduwregering - tegenwoordig ook wel Deep State genoemd - worden geciteerd. Eisenhower gebruikt de term militair-industrieel complex. Inmiddels denken veel onderzoekers dat militair-industrieel-media complex de lading beter dekt, nu we weten dat de Westerse media in handen zijn van slechts een paar enkelingen, die op hun beurt hele directe banden hebben met veel andere grote bedrijfstakken. President Eisenhower in zijn afscheidsrede op 17 januari 1961:

‘Onze militaire organisatie lijkt op niets wat mijn voorgangers ooit gekend hebben, of zelfs de militairen van WWII of Korea. Tot aan het laatste wereldconflict hadden de VS geen wapenindustrie. Amerikaanse ploegenmakers konden ook zwaarden maken. Maar nu kunnen we niet riskeren dat we in noodsituaties afhankelijk zijn van een geïmproviseerde nationale defensie; we zijn gedwongen om een permanente wapenindustrie van enorme omvang op te tuigen. Hierbij komt dat op dit moment drie-en-een-half miljoen mannen en vrouwen direct betrokken zijn bij defensie-instellingen. We spenderen jaarlijks meer dan het netto-inkomen van alle Amerikaanse bedrijven aan militaire veiligheid. Deze samenvoeging van een enorme militaire gemeenschap en grote wapenindustrie is voor Amerika een nieuwe ervaring.
De totale invloed - economisch, politiek en zelfs spiritueel - wordt gevoeld in iedere stad, in iedere staat, op ieder bureau van de federale overheid. We erkennen de noodzaak van deze ontwikkeling. Echter, we mogen niet nalaten ook de enorme implicaties te begrijpen. Onze inspanningen, middelen en levensonderhoud worden hier allemaal door geraakt; net als de hele structuur van onze samenleving. In de overheidsbesturen moeten we waken voor de verweving met ongeoorloofde invloeden, of die nou bedoeld of onbedoeld is, van het militair-industrieel complex.

De mogelijkheid van een rampzalige toename van onterechte macht bestaat en zal voortduren. We mogen nooit het belang van de combinatie van onze vrijheden en onze democratische processen in gevaar laten brengen. We zouden niets als vanzelfsprekend mogen aannemen. Alleen een alerte en goed geïnformeerde burgerij kan de juiste verwevenheid afdwingen van een enorm industrieel en militair apparaat in overeenstemming met onze methoden en doelen, zodanig dat veiligheid en vrijheid beide tot bloei kunnen komen.’

President Kennedy tijdens een toespraak in het Waldorf-Astoria hotel in New York voor een groep kranten- en bladenuitgevers op 27 april 1961:

‘Het woord geheimhouding is weerzinwekkend in een vrije en open samenleving; en wij zijn als volk inherent en historisch tegen geheime genootschappen, tegen de geheime eed en tegen geheime activiteiten.’ ... ... ‘Want wij worden wereldwijd bestreden door een kolossale en meedogenloze samenzwering die voornamelijk op geheime middelen vertrouwt om zijn invloedssfeer te vergroten; op infiltratie in plaats van invasie, op onderdrukking in plaats van verkiezingen, op intimidatie in plaats van vrije keuze, op nachtelijke guerrilla in plaats van legers overdag. Het is een systeem dat enorme menselijke en materiële middelen in het bouwwerk van een hechte en efficiënte machine heeft opgeroepen, dat geheime diensten en militaire, diplomatieke, economische, wetenschappelijke en politieke middelen combineert.’

Kennedy en Eisenhower zullen elkaar hierover bij de overdracht van het presidentschap hebben geïnformeerd en hun zorgen over de schaduwkrachten met elkaar hebben gedeeld. Beide toespraken zijn op YouTube te vinden en de moeite waard om in hun geheel te beluisteren. Zoek op ‘Eisenhower Farewell Address’ ²⁰ en op ‘Kennedy Waldorf-Astoria’ of op ‘Conspiracy Speech’. ²¹ Amerikaanse presidenten zijn niet de machtigste mannen in de VS. Als zij al waarschuwen voor complotten, wie zijn wij dan om te denken dat die niet bestaan?

Volgens onderzoeker Noam Chomsky, bekend Amerikaans filosoof, mediacriticus en politiek activist, zijn samenzweringstheorieën gewoonweg het tegenovergestelde van officiële verhaallijnen.²² In veel gevallen is het gewoon de ‘normale werkwijze’, zowel binnen de politiek als het bedrijfsleven; alleen noemt in veel gevallen niemand dat een complottheorie. Hier horen kartelvorming en prijsafspraken ook bij. En het is erg genoeg dat dit gezien wordt als ‘normaal’. Eigenlijk ontstaat door dit besef een soort automatisme waarbij wat door de overheid als waarheid wordt gebracht, bijvoorbeeld als legitieme aanleiding voor het starten van oorlogen, hoogstwaarschijnlijk met 180 graden moet worden omgedraaid om uiteindelijk dichter bij de echte waarheid uit te komen. Net als wat mensen die belangrijke waarheden zoeken moeten doen bij websites van zogenaamde skeptici (met een ‘k’): kijk waar zij allemaal tegen tekeer gaan en draai dit vervolgens ook 180 graden om. Zo wordt het leven uiteindelijk dus toch weer een stuk overzichtelijker.

De wetenschap

De meeste wetenschappers en wetenschapsinstituten zullen samenzweringstheorieën onmiddellijk en resoluut afdoen als belachelijk, onwetenschappelijk, zonder enige inhoud, ongefundeerd, schizofreen, paranoïde en wat dies meer zij. Er is ook onder wetenschappers en bestuurders een tendens om complotdenkers af te doen als mensen die de sociale orde ondermijnen. Dat laatste is, volgens hen, zelfs buitengewoon gevaarlijk en men neigt op steeds meer plekken, gevoed door het feit dat het aantal kritische denkers in onze samenlevingen exponentieel groeit, naar wetgeving die dit verbiedt. Ook wordt hard nagedacht om de vrije stroom aan informatie via het internet aan banden te leggen. Men verwijt dit landen als China en Noord-Korea, maar deze tendens is in het Westen inmiddels diep doorgedrongen. Meestal wordt internetcensuur hier aan ‘terrorisme’ gekoppeld. In dat kader worden blijkbaar ook Facebook, YouTube, Twitter en Google ingezet.

Facebookpagina’s gaan offline als de overheid bepaalde informatie niet teveel wil laten rondzingen. We hoorden en zagen dat bij een onderonsje tussen Facebook Mark Zuckerberg en de Duitse Angela Merkel naar aanleiding van de verkrachtingen door immigranten in Keulen tijdens de jaarwisseling 2015/16. Google heeft plannen een keurmerk te gaan hangen aan websites die ‘de waarheid in pacht hebben’. Dus niet meer de hoogste ranking voor de meest populaire websites, maar voor die welke de meest accurate informatie bezitten. Maar ja, wie bepaalt dat dan vervolgens? De eerste vraag is dan, wat is (de) waarheid? Wat zijn feiten? Google straks als nieuwe norm van welgevalligheid: het nieuwe nihil obstat, ooit de pauselijke goedkeuring die noodzakelijk was om of erbij te horen, dan wel op de brandstapel te belanden. Google als de moderne vorm van de Congregatie van de Geloofsleer, vroeger ook wel bekend onder de naam Inquisitie. Orwell, 1984? En wat betekent dat voor alternatieve media? Voor websites die alternatieve complottheorieën bespreken? Diverse malen zijn al hele websites of facebookpagina’s van het een op het andere moment offline gehaald. Vaak oudere kritische websites met soms honderdduizenden tot miljoenen volgers. En dan wetenschappers die eerlijk hun werk doen? Het grote probleem van integere wetenschappers, ondanks het complotten afwijzende academische klimaat, is dat er inmiddels buitengewoon veel voormalige samenzweringstheorieën verworden zijn tot samenzweringsfeiten. Daarnaast is er ook het wetenschappelijke probleem dat veel samenzweringstheorieën dus niet zomaar gefalsificeerd kunnen worden: het is niet zomaar aan te tonen dat ze onjuist zijn!

Je komt dus op het terrein dat zowel de officiële als de alternatieve uitleg van een gebeurtenis evenveel gewicht heeft. Alleen op basis van autoriteit kan een bepaalde uitleg als concluderend worden gezien en de autoriteiten trekken wat dat betreft meestal aan het langste eind. Zij hebben immers als ‘gekozen’ autoriteit niet alleen de middelen maar ook het geaccepteerde (afdwingbare) gezag om hun versie van de waarheid te laten prevaleren. Met andere woorden: zij schrijven de geschiedenis en de geschiedenisboekjes en laten iedereen daar examen in afleggen. Wetenschappelijk onderzoek kan ook voldoende autoriteit verstrekken aan een theorie, maar veel complotten worden niet wetenschappelijk onderzocht. Vooral ook omdat wetenschappers, net als alternatieve onderzoekers, geen toestemming hebben en krijgen om relevante documentatie of ander bewijsmateriaal te onderzoeken of getuigen te horen. En zij hebben daar vaak ook niet de financiële middelen voor. De toverwoorden ‘Top Secret’ en ‘National Security’ plus de belofte om over 50 of 100 jaar geheime documenten vrij te geven zijn uiterst effectief om theorieën vooral theorieën te laten blijven. Na 9/11 is er nog eens het effectieve argument dat ‘terrorisme’ heet bijgekomen om het publiek niet verder te hoeven informeren. Maar dit is op zich natuurlijk ook een complottheorie.

Ad hominem

Eerder nog dan over de feiten in discussie te gaan, zullen autoriteiten in het geval van complotten de complotdenkers persoonlijk aanpakken. Dat is wel zo makkelijk en leidt behoorlijk af van datgene wat niet aan het licht dient te komen. Complotdenkers worden daarom weggezet als lieden die niet kritisch kunnen denken; mensen die bepaalde vaardigheden missen of lijden aan bepaalde mentale of psychische stoornissen, waardoor zij tot hun vervormde gedachten komen; mensen die om allerlei verkeerde redenen weigeren om de waarheid onder ogen te zien; antiautoritaire mensen die overal en altijd dwarsliggen.

Brian Keeley, schrijver van het artikel ‘Of Conspiracy Theories,’ ²³ onderscheidt twee categorieën samenzweringstheorieën: Warranted Conspiracy Theories (WCT’s) - geautoriseerde samenzweringstheorieën - en Unwarranted Conspiracy Theories (UCT’s) ongeautoriseerde samenzweringstheorieën. Uiteindelijk, zegt Keeley, is een ongeautoriseerde samenzweringstheorie simpelweg een alternatieve uitleg van een bepaalde gebeurtenis die nog niet geverifieerd is door onafhankelijk onderzoek. Hij zegt dat de academische wereld geen enkele systematische en eenduidige rechtvaardiging heeft voor het terzijde leggen van ongeautoriseerde samenzweringstheorieën. Er zijn geen wetenschappelijke criteria die vooraf WCT’s van UCT’s kunnen onderscheiden. Het enige dat men kan doen is laten zien welke bewijzen er zijn om in een bepaalde theorie te ‘geloven’. Dat is mooi en objectief geformuleerd. Maar Keeley zelf denkt ook dat de alternatieve theorieën uiteindelijk allemaal vanzelf zullen sneuvelen, omdat naarmate de tijd verstrijkt en er meer informatie naar boven komt, dit automatisch zal leiden naar het officiële verhaal. Zijn belangrijkste argument is dat complotdenkers zo sceptisch zijn dat zij op een bepaald moment ieder geloof in de maatschappij verliezen. Indien grote complotten, zoals dat van Kennedy of het wereldwijde ufo-complot (of dat van 9/11), waar zouden zijn, dan zouden hierbij zoveel instanties en individuen betrokken zijn dat er vroeg of laat iemand met belastend materiaal naar voren moet komen, aldus Keeley. We horen dit ook in 2016 bij het televisieprogramma EenVandaag, Complot or not? We komen er later op terug.

Dat klinkt dus aannemelijk van Keeley, maar dat laatste is een grote valkuil. In veel gevallen zíjn er al voldoende mensen naar voren gekomen. Zij krijgen echter onvoldoende of geen aandacht, of worden als complotdenkers weggezet en op die manier geridiculiseerd en gemarginaliseerd. Dit op zichzelf is natuurlijk een complot en zo komen we, als we niet uitkijken, terecht in een spiraal van complotten binnen complotten binnen complotten, waar we niet meer uit komen. Volledige apathie is het gevolg. Misschien is dat de bedoeling? Maar het is ook een valkuil omdat Keeley kennelijk niet doorheeft of toegeeft hoezeer compartimentering in overheidsinstanties - met name in militaire en geheime diensten - uitstekend in staat is om kennis onder de pet te houden. Vaak wordt hierbij gerefereerd naar het Manhattan Project (1942-1946): de codenaam van de ontwikkeling van de atoombom. ²⁴ Daar werkten meer dan 130.000 (!) mensen en desondanks kon het wapen geheim worden gehouden tot het gebruik op twee Japanse steden in 1945. Zware straffen op overtreding van geheimhoudingsregels, zoals ontslag of demotie, ridiculisering tot en met het liquideren van gevaarlijke klokkenluiders zijn uiterst effectief. Daarbij constateert Keeley niet het grote aantal, vanuit de initiële theorieën inmiddels bewezen complotten. Niet geloven in complotten is eigenlijk geen optie meer. Beter is het te beseffen dat ze bestaan.

Sociale en psychologische druk

Het grote probleem met complotten is dat, indien naar aanleiding van de vragen over het officiële verhaal van een gebeurtenis bepaalde onduidelijkheden ontstaan, men moet doorvragen naar het hoe, waarom, wat en wie. Dat levert vroeg of laat een hele grote onzekerheid op ten aanzien van alle ‘waarheden’ en ‘bestaanszekerheden’ waarop ons geloof in de maatschappij en de sociale orde is gebaseerd. Veel mensen, ook wetenschappers, houden zich daar graag verre van. We hebben immers wel wat beters te doen de hele dag! De consequenties van dit mechanisme zijn niet alleen individuele onzekerheid, maar ook sociale uitsluiting. Op dit sentiment wordt zwaar aangestuurd door hen die belang hebben bij het vasthouden aan het officiële verhaal.

Keeley zegt dat de complotdenkers inderdaad zelf het probleem zijn bij samenzweringstheorieën, waarbij hun voornaamste zonde zou zijn dat zij hyper-sceptisch zijn. Zij wantrouwen op een dermate manier onze officiële instanties dat zij eindigen in een ‘absurdistische en irrationele en in wezen betekenisloze wereld’, aldus Keeley. Dat zou natuurlijk kunnen, maar dat op zich is geen bewijs dat officiële instanties zich niet af en toe - of in het extreme geval zeer regelmatig - zouden kunnen uitdrukken in onwaarheden. Het grote probleem met aantoonbare inconsistenties in een officiële verhaallijn is dat zij niet of nauwelijks serieuze follow up krijgen. In grote lijnen noch bij onderzoeksinstituten en universiteiten, noch in de media. En dus ook niet juridisch.

Onze onderzoeksinstituten zijn kennelijk ongelooflijk efficiënt om niets te doen met alle beschikbare informatie. Groot voorbeeld is bijvoorbeeld het bankwezen. Aantoonbaar zijn de talloze complotten - geheime afspraken, rentemanipulaties, kartelvorming, woekerpolissen, geheime samenwerkingen met gekozen leiders - die bijvoorbeeld speelden bij het maken van beleggingsproducten en het beïnvloeden van beurzen en rentes die miljarden opleverden voor de banken (CEO’s en aandeelhouders) ten koste van institutionele (onze pensioenen) en individuele beleggers. Echter, geen enkele bankier (behalve in ijsland en recentelijk in Ierland) werd gestraft. Zij gaan ondanks vaak slechte resultaten met topbonussen of gouden handdrukken naar huis. Mensen in die organisaties komen (een enkele uitzondering daargelaten, waarbij de persoon kennelijk zijn eigen houdbaarheidsdatum zag verlopen) overal mee weg. Sterker nog, keer op keer blijkt dat deze too-big-to-fail-bedrijven en individuen hun gedrag overal kunnen herhalen, met steeds hetzelfde gebrek aan verantwoording als leidraad. Mensen die eerst bij de bank werkten en daarna bij de ‘toezichthouder’ bijvoorbeeld of omgekeerd.

Of politici die eerst opkomen voor de ‘publieke belangen’ maar intussen bepaalde voor de industrie gunstige wetten weten te regelen en vervolgens dik betaalde posities in diezelfde sector aanvaarden. We staan erbij en kijken ernaar. Het lijkt er niet op dat er iets veranderd is en we halen de schouders maar weer eens op. Men doet het openlijk en heeft overal lak aan, want niemand die er iets aan kan en wil doen. Kritiek dat overheden en instanties, zoals geheime diensten, niet verantwoordelijk kunnen zijn voor veel gebeurtenissen, omdat ze nooit zoveel fouten zouden maken die aanleiding zouden geven voor al die gekke complottheorieën, gaat voorbij aan het feit dat het de machthebbers uiteindelijk niet interesseert. Laat men zijn energie maar stuk slaan op de inconsistenties. Laat men maar complottheorieën verzinnen. Dat geeft voldoende verdeel-en-heersmogelijkheden. En mocht ooit één en ander alsnog naar boven komen dan zijn er toch geen consequenties. Wetgeving is bovendien voorradig of op te stellen waarin misdaden verjaren, immuniteit wordt verleend of iets wordt simpel geheel uit het strafrecht gehaald. Wie betaalt bepaalt; wie regeert maakt wetgeving. Geen goed nieuws voor slachtoffers, de waarheid en voor hen die rechtvaardigheid zoeken. Overigens lijken ook de moord op Pim Fortuyn²⁵ en Theo van Gogh in de categorie ‘alleen opererende mannen’ te vallen, iets wat net als bij de brand in de Reichstag en de moorden op JFK en MLK op een bepaalde manier prettig overzichtelijk is. Ook hier zouden we ons niet moeten verbazen als we te maken hebben met grotere complotten waarvan de belangen die van de aangewezen moordenaar of brandstichter verre overstijgen. Prettig voor de overgrote meerderheid van de nieuwsconsumenten, die liever geen al te ingewikkeld verhaal voorgeschoteld krijgt. Doe maar gewoon, dat is al ingewikkeld genoeg.

De term ‘samenzweringstheorie’ als wapen

In mei 2016 publiceert dr. Gary G. Kohls het artikel ‘Weaponizing the Term ‘Conspiracy Theory’: Disinformation Agents and the CIA’. ²⁶ Volgens hem is de term een perfect wapen om angst en onrust bij journalisten en academici te zaaien. Op die manier zullen onwelgevallige onderzoeken worden ontmoedigd. Hij noemt hierbij het CIA-document 1035-960 ‘Countering Criticism of the Warren Commission Report’, ²⁷ waarin de term complottheorie geïntroduceerd wordt met betrekking tot het zetten van vraagtekens bij clandestiene regeringsactiviteiten. In dat CIA-document wordt eerst de problematiek besproken van het voor het publiek onvoldoende overtuigende relaas van de Warren Commission. Men concludeert dat deze situatie schadelijk is voor de Amerikaanse overheid. En vervolgens komt men met een voorgestelde wijze hoe de kritiek te pareren. Dit kan men, aldus het rapport, doen door:

•het beïnvloeden van en suggestie geven aan media en politici hoe te antwoorden, teneinde de aandacht af te leiden van de slechte kwaliteit van het Warren Report;

•te zeggen dat er sprake is van een samenzwering en dat de schuld hiervoor bij de communisten moet worden gelegd;

•boeken en artikelen te (laten) schrijven die de critici moeten tegenspreken. Men kan hierbij, stelt het rapport, gebruik maken van de volgende argumenten tegen de critici:

•zij maken gebruik van argumenten nog voordat het bewijs bekend is;

•zij hebben politieke motieven;

•zij hebben financiële bedoelingen;

•ze zijn te gehaast geweest en daardoor onnauwkeurig in hun onderzoek;

•te ijdel en zelfvoldaan over hun eigen onderzoek;

•zij hebben geen feiten aangedragen die nog niet door de commissie zijn overwogen;

•zij zijn onderling verdeeld;

•zij geven teveel gewicht aan individuele (onbetrouwbare) getuigenverslagen, in plaats van forensisch bewijs te leveren;

•zij zien over het hoofd dat een samenzwering op deze schaal in de VS onmogelijk geheim zou kunnen worden gehouden;

•zij zien niet in dat een groep rijke samenzweerders een andere plaats zou hebben gekozen voor een dergelijke moordaanslag.

Daarna worden nog een paar handige suggesties meegegeven aan hen die de kritiek op het rapport en de discussie over de moord moeten onderdrukken. Onder andere dat de Warren Commission zó zou zijn samengesteld, dat zij bepaalde vragen niet eenduidig zou beantwoorden. Sterker nog, dat de samenstelling van de commissie zodanig was dat zij niet over-committed zou zijn om de ene theorie boven de andere te stellen, of ‘mogelijkheden zou transformeren naar zekerheden’. Ook stelt het document dat Oswald geen goede keuze zou zijn geweest als mede-samenzweerder. Hij was een eenling, verward, onbetrouwbaar en onbekend bij inlichtingendiensten. Vragen omtrent de snelheid waarmee het rapport tot stand is gekomen kunnen beantwoord worden met de constatering dat de commissie er ‘drie maanden langer over gedaan heeft’. En dus dat het wel goed zal zitten met de zorgvuldigheid.

Ook gaat het document in op hoe te antwoorden op vragen naar onverklaarbare sterfgevallen van getuigen. Kennelijk overleden er nogal wat direct betrokkenen bij en getuigen van de moord. Het antwoord moest luiden dat ‘gezien het grote aantal door de FBI geïnterviewde getuigen het logisch is dat er een paar doodgaan.’ Men moest ook antwoorden dat ‘de betreffende personen voor het grootste deel door natuurlijke oorzaken om het leven gekomen zijn.’

Volgens een artikel in de Sunday Times was ‘de kans dat deze getuigen dood zouden zijn in februari 1967, een op de honderd duizend triljoen.’ De betreffende journalist moest dat later onder druk intrekken. Onderzoeksjournalist Jim Marrs komt met een lijst van tientallen verdachte sterfgevallen in de drie jaar na de moord op John F. Kennedy, die plaatsvond op 22 november 1963. ²⁸ Het zou gaan om veel mensen die beschikten over cruciale informatie en bewijzen uit de eerste hand, of die de vermeende daders kenden, hadden gezien of hadden gesproken in de aanloop naar de moord op de president. Hierbij gaat het ook om de moord op Harvey Lee Oswald, de aangewezen moordenaar van Kennedy, door Jack Ruby. Voorbeelden van deze verdachte sterfgevallen zijn:

•de dochter van een tv-host die per ongeluk al vóór de moordaanslag hoorde vertellen over de aanstaande dood van JFK - vermoord in november 1963;

•een man die wilde vertellen dat hij voorkennis had over het plan van Jack Ruby om Oswald neer te schieten - slachtoffer van een schietpartij, december 1963;

•een vrouw die voor Ruby werkte - zelfmoord door ophanging, februari 1964;

•een man die over kennis beschikte die Ruby linkte aan Oswald - hartaanval, maart 1964;

•een man die getrouwd was met iemand die voor Ruby werkte en Oswald kende - doorgesneden keel, maart 1964;

•een reporter die in Ruby’s appartement was geweest 2 dagen na de moord - perongeluk doodgeschoten door een politieagent, april 1964;

•een CIA-agent die beweerde dat het agentschap betrokken was bij de moord - schot in het hoofd, uitgelegd als zelfmoord, mei 1964;

•een ex-FBI-agent met banden met CIA en Oswald - hartaanval, juni 1964;

•de vicepresident van Life Magazine die de Zapruderfilm kocht en verborg - september 1964, doodsoorzaak onbekend.

Abraham Zapruder is de man die het legendarische filmpje maakte waarop we exact kunnen zien hoe, waar en wanneer Kennedy werd geraakt. Die film werd pas in 1975 integraal en illegaal, want zonder toestemming in verband met copyrights, in het tv-programma Good Night America aan het Amerikaanse publiek vertoond. Het gaf onmiddellijk voeding aan de ‘complottheorieën’ en onderbouwde de reeds bestaande, zware kritiek op de conclusies van de Warren Commissie. Hierbij ging het met name om de enigszins desperate uitvinding door de Warren Commission van de theorie van de ‘single’ of ‘magic bullet’. Een kogel waarvan het publiek moest aannemen dat die in staat was om de wonden van zowel de gouverneur in de voorstoel van de auto als de zeven niet-dodelijke ingangs- en uitgangswonden in de president te veroorzaken. Als je het verhaal voor het eerst hoort, kijk je even naar de datum of het misschien niet toevallig 1 april is. Maar nee, het is een serieus bedoelde ‘conclusie’ na uitgebreid en officieel onderzoek naar één van de meest schokkende en invloedrijke moorden in de Amerikaanse en zelfs mondiale geschiedenis. De magische kogel zou door 15 lagen kleding, 7 lagen huid en 15 inch (bijna 40 cm) menselijk lichaamsweefsel zijn gegaan alvorens tot stilstand te komen. En passant een stropdasknoop doorborend, 10 cm rib van zijn plaats brengend en een spaakbeen verbrijzelend. De lijst gaat echter door:

•een bekende van JFK, wier dagboek werd meegenomen door de CIA - vermoord, oktober 1964;

•de eerste advocaat van Ruby, aanwezig in Ruby’s appartement 2 dagen na de aanslag - hartaanval, maart 1965;

•een medewerkster van het arbeidsbureau die Oswald interviewde - overreden door een bus in Dallas, augustus 1965;

•een columniste die een privé-interview had met Ruby en had aangegeven met groot nieuws te komen over de moord - overdosis drugs, november 1965;

•de vriendin van deze columniste - dood twee dagen later, oorzaak onbekend maar vermoedelijk in het bezit van een kopie van dat grote nieuws;

•een werkneemster van Ruby, de laatste die hem sprak voordat hij Oswald neerschoot - slachtoffer van een schietpartij, 1966. De lijst is nog veel en veel langer.

Ondanks de rectificatie door de Sunday Times van de bewering dat deze sterfgevallen statistisch gezien onmogelijk op toeval kunnen berusten, moet je tot de conclusie komen dat hier nogal wat incidenten bij elkaar komen. Kunnen geheimen worden bewaard? Nou, op deze manier wel. Een hele tijd later, in het jaar 1977, wordt het nog veel gekker. Onder andere 6 topmensen van de FBI, die zouden moeten komen getuigen voor de House Select Committee on Assassinations, sterven in korte tijd en allemaal onder verdachte omstandigheden:

•William C. Sullivan, de voormalig derde man van de FBI - neergeschoten omdat een jager hem aanzag voor een hert. De schutter gaat vrijuit;

•Louis Nichols, assistent van FBI-directeur J. Edgar Hoover en direct betrokken bij het onderzoek van de Warren Commission - hartaanval;

•Alan H. Belmont, speciaal assistent van Hoover, en betrokken bij het eenzameschutter-scenario en de capriolen van de magische kogel - langdurige ziekte, sterft net voordat hij moet getuigen;

•James Cadigan, had toegang tot geheime moordaanslagdocumenten ongelukkige val thuis;

•J.M. English, hoofd van het laboratorium waar het geweer van Oswald werd onderzocht - hartaanval;

•Donald Kaylor, vingerafdrukexpert die op de plaats delict van de aanslag was geweest - hartaanval.