Zonsopgang
boven Transsylvanië

Radu Cinamar

Derde druk, mei 2022

© 2022 www.obeliskboeken.nl

Zonsopgang boven Transsylvanië

Radu Cinamar

Oorspronkelijke uitgave in het Roemeens in 2003: Viitor cu cap de mort: în culisele puterii [Onthoofde toekomst: achter de schermen van de macht].

Eerste Nederlandse druk: januari 2022

Tweede Nederlandse druk: februari 2022

Derde Nederlandse druk: mei 2022

ISBN: 978-94-6461-041-3

NUR: 720

Uit deze uitgave mag uitsluitend iets verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, opnamen, of op welke andere wijze ook, hetzij chemisch, elektronisch of mechanisch, na voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Er is getracht alle rechthebbenden van de in dit boek opgenomen figuren en foto’s te achterhalen en hen toestemming te vragen. Mocht iemand desondanks menen dat zijn rechten niet zijn gehonoreerd, dan verzoeken we hem of haar met de uitgever contact op te nemen.

Any part of this book may only be reproduced, stored in a retrieval system and/or transmitted in any form, by print, photo print, microfilm, recording, or other means, chemical, electronic or mechanical, with the written permission of the publisher.

INHOUD

1. Onder het oog van de havik

Een ongewone geboorte

Een eigen wil

Op naar het volgende

2. Afdeling Nul

3. De 1e confrontatie: door en door slecht

‘De sprong’ na de revolutie

Ergens halverwege

De test

De occulte waarheid over de vrijmetselarij

4. De 2e confrontatie: de essentiële informatie

Eerste uitleg

Paniek in het Pentagon

5. De grote ontdekking

De geheime basis in de bergen

De Grote Galerij

Grote diplomatieke spanningen

De Projectiezaal

De auteur en de serie

Aanbevolen literatuur

Hoofdstuk 1

Onder het oog van de havik

Ik zal het verhaal in dit boek niet langer of dramatischer maken dan het in werkelijkheid is. Ik zal het niet verfraaien met stijlvolle literaire opsmuk en om die reden verwacht ik ook geen enkele erkenning van enige mogelijke artistieke waarde van de tekst. In plaats daarvan zal ik zo eenvoudig en beknopt mogelijk de gebeurtenissen weergeven die van enorme betekenis zijn voor Roemenië en de Roemenen, tegen de achtergrond van de vele tekenen en bewijzen die al wijzen op een verborgen tumor die nu met toenemende diepte en snelheid knaagt aan het hart en de ziel van het Roemeense volk. Een groot aantal hoge ambtenaren in de bestuurlijke, economische, religieuze en culturele instellingen van het land zijn deze mening toegedaan.

Ik kon zelf een deel zien van wat op dit moment wordt beschouwd als het grootste staatsgeheim in Roemenië en, gezien de aard van de betrekkingen en ontmoetingen met hoge vertegenwoordigers van de belangrijkste mogendheid ter wereld, misschien wel het meest verschrikkelijke geheim op deze planeet. De implicaties ervan zijn enorm, maar mijn intuïtie zegt me dat kennis van de feiten die in dit boek zullen worden onthuld op den duur zal leiden tot een opmerkelijke sprong voorwaarts in de kwaliteit van het menselijk bestaan, die uiteindelijk de dikke muur van desinformatie, geheimhouding en leugenachtigheid zal afbreken. Een muur die is opgetrokken door de machthebbers en door de occulte belangen van sommige organisaties en personen in en buiten het land. Daarom kan mijn manier van vertellen van dit verhaal soms bijna bot en ongepolijst zijn als een ruw geslepen diamant of zelfs zo geordend als het leven in een kazerne. Maar ik vind dit de meest geschikte stijl om de lezer bepaalde unieke en zelfs geheime aspecten van de wereld van de politiek, van de vroegere Securitate en van de huidige Roemeense Inlichtingendienst (RIS) te laten zien. Mijn doel is dus om in chronologische volgorde een complexe reeks gebeurtenissen, feiten, realiteiten en correlaties te ontvouwen die, naar mijn mening en die van andere bekwame deskundigen, van groot belang zijn voor de toekomst van het land.

Het verhaal is in feite een biografie (bijgewerkt tot 2003) van een bestaand persoon, die velen ten onrechte zullen verwarren met de held van een legende of een sciencefictionroman. Ik ben zo vrij de lezer vanaf het begin al te waarschuwen voor het gevaar om in de gemakkelijke valkuil van twijfel en wantrouwen te trappen. De feiten en waarheden die ik zal vertellen zullen eerst door de lezer bestudeerd moeten worden, want pas daarna kan hij de juiste conclusies trekken.

Ik had de buitengewone gelegenheid de held van het verhaal daadwerkelijk te ontmoeten, en ik moet eerlijk bekennen dat ik niet tot het schrijven van dit boek zou hebben besloten als hij me daar niet zelf herhaaldelijk toe had aangezet. De lange gesprekken die hij en ik op enkele geheime plaatsen voerden, overtuigden mij van het bestaan van onvermoede werkelijkheden die ik vervolgens zelf op diverse manieren kon verifiëren. Maar wat mij het meest overtuigde bij het nemen van de beslissing om dit verhaal te delen, was de schokkende ontdekking in augustus 2003 in het Bucegigebergte waar ik zelf gedeeltelijk toegang toe had dankzij een buitengewone samenloop van omstandigheden waarvoor de held van dit boek had gezorgd. Daarmee heeft hij misschien het kleinste spoortje terughoudendheid dat ik nog had, willen wegnemen. Maar nu weet ik het. Ik was er getuige van. Ik heb het aangeraakt. Ik kan nu zeggen dat ik een scherp beeld heb van de ware geschiedenis, van Roemenië en zelfs van deze hele planeet, sinds het begin der tijden.

Het zal moeilijk voor mij zijn om het juiste beeld te geven van het ontzag, de verbijstering en zelfs de paniek op het gezicht van de weinige mensen die toegang hadden tot die plek. Wat ik nu kan zeggen is dat dit slechts het begin van de ontdekking was, aangezien ik geen toegang had tot alle delen ervan en ik ook niet echt alles daarboven mocht zien. Niettemin vertelde de persoon, die alle onderzoeken leidde en mij de onverwachte kans bood om de plek van die belangrijke ontdekking werkelijk te zien, mij ook over dat mysterieuze deel van die plaats, waartoe mij om redenen van maximale veiligheid de toegang werd geweigerd. Maar men moet niet overhaast te werk gaan of op de zaken vooruitlopen. Ik zal alles te zijner tijd beschrijven, precies zoals het gebeurd is. Ik aarzel echter niet om te zeggen dat het ongetwijfeld een mijlpaal was in mijn kijk op de wereld en de carrière die ik nastreefde. Ik verzoek de lezer geduld te hebben en mij eerst de weg te laten beschrijven die leidde tot de buitengewone gebeurtenissen in de bergen van Bucegi. In wezen is dit pad het zeer diep mysterieuze en verontrustende bestaan van de held van het boek, aan wiens zijde de ingewikkelde textuur van het lot mij op een vreemde manier bracht en hield. Om redenen die gemakkelijk te begrijpen zijn, zal een alias, Cezar Brad, worden gebruikt voor zover het hem betreft.

Ik ken Cezar Brad nu bijna vijf jaar. Tijdens onze ontmoetingen en gesprekken ben ik mij ten volle bewust geworden van zijn kracht en buitengewone karakter. Zijn geheel eigen positie in de ingewikkelde machinerie van de staatsmacht maakt hem des te geloofwaardiger in de gefragmenteerde en toch zeer bondige en samenhangende verhalen waarvan hij mij deelgenoot maakte tijdens de paar ontmoetingen die wij hadden, ondanks het feit dat onze ontmoetingen om uiteenlopende redenen soms nogal haastig verliepen.

Het blijft een mysterie waarom hij uitgerekend mij uitkoos om het verhaal te vertellen. Voor een groot deel is dat misschien te danken aan de oprechte en grote belangstelling waarmee ik altijd heb geluisterd naar zijn uiteenzetting van de gebeurtenissen. Er zijn dingen die voor het verstand van normale mensen moeilijk te bevatten zijn. Maar de tijden waarin wij leven zijn zeer bijzonder, zodat wat eens een droom of een daad van teugelloze verbeelding leek, nu volstrekt mogelijk blijkt te zijn.

Aan het einde van onze laatste ontmoeting maakte Cezar op een kalme en afstandelijke manier duidelijk dat de beslissing, om de informatie die hij mij had gegeven op te schrijven en te publiceren, geheel de mijne was. Mijn hele wezen had te lijden onder het gewicht van die verantwoordelijkheid en ik moet bekennen dat het me vanaf dat moment bijna een jaar gekost heeft voordat ik er uiteindelijk in slaagde de gebeurtenissen helder te krijgen en te plaatsen in de volgorde waarin ze mij waren gepresenteerd en vooral om ze zo duidelijk mogelijk weer te geven. Ik wilde de volgorde van de gebeurtenissen en de uitleg van Cezar Brad zo getrouw mogelijk weergeven, met gebruikmaking van nagenoeg dezelfde woorden als hijzelf had gebruikt bij het vertellen van het verhaal.

Ik werd aangemoedigd om dit boek op een gemakkelijke en ongedwongen manier te publiceren. Ik had toen de stellige indruk dat, zelfs als ik uit angst of om andere redenen niet had gedaan wat mij was gevraagd en het boek niet had geschreven, Cezar deze beslissing met volmaakte distantie zou hebben overdacht en ongetwijfeld een andere manier zou hebben gevonden om aan zijn intentie gevolg te geven.

Een ongewone geboorte

Na een lange nacht die plaats maakte voor de dageraad, werd een jonge vrouw van eenvoudige maar gemoedelijke komaf naar de operatiekamer gebracht toen haar weeën waren begonnen. Ze schreeuwde niet maar was wel bang.

Tamelijk vermoeid en enigszins verveeld door de sleur van hun werk, hadden de twee verantwoordelijke verpleegsters niet echt aandacht voor de vrouw. In de jaren zeventig waren we volop bezig met de communistische ‘multilaterale ontwikkeling’, toen alles ‘met het volk’ en ‘voor het volk’ was en zo demagogisch ‘gelijk’ en ‘eerlijk’ dat je het verschil tussen een stoel en een mens niet echt meer kon zien.

Nadat dokter Nenu eindelijk was opgeroepen, na uren van barensweeën die voor de aanstaande moeder een eeuwigheid leken, keek hij vermoeid naar het medisch dossier van zijn patiënte: reden voor opname, het breken van de vruchtvliezen; algemene toestand, goed; bloeddruk, normaal; weeën van de baarmoeder, zeldzaam; ontsluiting, klein. Alles leek het natuurlijke verloop van een normale bevalling te volgen.

Toen hij zich realiseerde dat hij meer tijd besteedde aan het kijken naar het dossier dan naar zijn patiënt, liep de dokter hoofdschuddend naar de tafel met de gedachte dat de vermoeidheid hem parten speelde en hem daardoor onoplettend maakte. Hij had niet kunnen vermoeden dat ieder spoor van slaperigheid en apathie spoedig zou verdwijnen. Hij wierp een vluchtige blik en stelde onmiddellijk vast in welke fase de bevalling zich bevond: die was op handen. De ontsluiting nam toe in omvang, zoals normaal was, en diep vanbinnen was dokter Nenu blij dat hij geen scalpel zou hoeven te gebruiken. De laatste en meest pijnlijke weeën brachten eerst het hoofdje van het kind ter wereld en daarna zijn tere en volgzame lichaam. De dokter pakte voorzichtig de handjes van het kind vast en hielp hem eruit.

Het eerste probleem was de lengte van de navelstreng. Nenu had er in zijn leven al veel gezien, maar toch stond hij enkele seconden vol ontzag te kijken naar deze navelstreng, die met zijn lengte van bijna 1,5 meter ver boven de gebruikelijke normen uitsteeg. Tijd was kostbaar en het geboorteproces moest tot een goed einde worden gebracht. Toen het ontzag hem losliet, nam hij de schaar uit de handen van de verpleegster en knipte de navelstreng door, althans hij probeerde het zoals hij al honderden keren eerder in zijn carrière had gedaan, maar het leek wel alsof de snijvlakken van de schaar langs metaal schuurden! De dokter staarde vol ongeloof voor zich uit, terwijl de verpleegsters roerloos bleven staan. In de paar seconden die volgden probeerde hij nog twee andere scharen, maar het mocht niet baten, de navelstreng wist niet van wijken. Hij was tegelijkertijd zeer elastisch alsof het een stuk van het duurzaamste rubber was.

Dokter Nenu beschikte over jarenlange medische ervaring en hij was inmiddels uitgegroeid tot een zelfbewuste arts. Met trefzekere bewegingen pakte hij een scalpel en drukte die herhaaldelijk en met kracht tegen de navelstreng. Uiteindelijk begaf de navelstreng het en de eerste levenskreet was te horen. Het kind was een mollige jongen met ongewoon heldere en ontspannen gelaatstrekken en bovendien een zeer vreemde navelstreng. Dit alles vond plaats bij het aanbreken van een dag in de lente van 1970. De gebeurtenissen volgden elkaar daarna razendsnel op.

“Amalia, bel onmiddellijk de kolonel en zeg hem dat hij zo snel mogelijk naar het ziekenhuis moet komen,” beval de dokter. Toen wendde hij zich tot de andere verpleegster en zei: “Pak jij deze navelstreng en bewaar hem. Ik zorg voor de vrouw. Geef me haar dossier.”

Kolonel Datcu kwam na ongeveer twintig minuten aan bij het ziekenhuis. Hij sprak een korte tijd met dokter Nenu en had toen een lang telefoongesprek met een van zijn superieuren in Boekarest. Tegen de middag stopte een zwarte limo met een nummerplaat van de regering voor het kraamziekenhuis in de stad F.... en er kwamen twee strakke en rustige mannen uit. Een van hen droeg een aktetas.

Dokter Nenu, kolonel Datcu en de twee mannen praatten bijna een half uur in een van de kantoren van het ziekenhuis. Nenu vulde een formulier in dat de mannen van de Securitate hem gaven en werd toen verzocht buiten een poosje te wachten. Na enkele minuten vertrokken de mannen en benaderde de kolonel de arts, die nogal verontrust was.

“Dit gaat ons boven het hoofd, Nenu! Dit was een van de eerste geheime instructies die ik kreeg bij mijn promotie. In situaties als deze moet ik een zeer strikte en geheime procedure volgen. Voor jou in het bijzonder: er is vandaag niets bijzonders gebeurd en je hebt niets vreemds gemerkt. Je snapt het toch wel, of niet?”

Nadenkend stak kolonel Datcu een sigaret op. Na enkele ogenblikken en zonder in de richting van de dokter te kijken, zei hij: “Er is nog iets. De jongen heeft geen persoonlijk medisch dossier. Hij heeft er nooit een gehad. U zult het onmiddellijk vernietigen. Niets over deze geboorte mag in de archieven blijven! De rest, geloof me, is te ingewikkeld om ons te interesseren.”

Met een vriendelijk tikje op de schouder van de dokter verliet kolonel Datcu het ziekenhuis. Achter hem stond dokter Nenu stomverbaasd in de leegte te staren, terwijl op de afdeling een onschuldige moeder haar pasgeboren kind liefdevol dicht tegen de borst hield.

Een eigen wil

De kleine Cezar was zich niet bewust van de speciale aandacht waarmee hij omringd werd, en hij wist natuurlijk niet hoe hij door de Securitate in de gaten werd gehouden. Zo jong als hij was, kon hij onmogelijk begrijpen waarom ze hem zo belangrijk vonden. Hetzelfde gold voor zijn ouders, die geen enkel vermoeden hadden. De geboorte was normaal verlopen (de moeder was niets verteld over wat er in de kraamkliniek was gebeurd) en in de maanden die volgden gebeurde er niets ongewoons in de eenvoudige en bescheiden woning van de Brads.

Naarmate de tijd verstreek, begonnen zich echter kleine eigenaardigheden voor te doen in het gedrag van de baby. Zo huilde hij in het geheel niet en hield zijn vingers in vreemde posities, waarbij hij ze aanraakte of boog op manieren die gelijke patronen opleverden met regelmatige intervallen. Zijn ouders keken naar hem vol verbazing, maar zonder zich zorgen te maken. Hun gezond verstand deed hen inzien dat er niets mis kon zijn met de ietwat vreemde bezigheden van hun kind. Integendeel, op een gegeven moment was het voor hen een waar genoegen om naar het spel van zijn vingertjes te kijken, een spel dat verder heel elegant was en een tweede natuur voor hem. Soms stond het kind minutenlang stil terwijl hij dezelfde houding van zijn vingers vasthield, waarbij ze ofwel de vorm van een cirkel hadden ofwel gekruist waren en dan achtereenvolgens met de duim werden aangeraakt in nauwkeurig bepaalde posities.

Cezars ouders waren erg blij dat hun kleine jongen niet huilde en ‘s nachts geen probleem veroorzaakte. Maar bovenal waren ze blij dat hij tot dan toe nooit ziek was geweest. De tijd zaaide in hun zielen echter heimelijk het zaad van een verborgen lijden waardoor de rust van hun dagelijks leven enigszins werd verstoord. De kleine Cezar zou spoedig één jaar oud worden en hij had nog geen woord gezegd. Toch was dit niet zo’n ernstig probleem. Hoewel zij dat al eens eerder hadden gezien, overwogen zij toch een bezoek aan de dokter.

Toen Cezar één jaar werd, klopten twee lange mannen op de deur, beiden waren in pak en hadden grijze ogen en een ijskoude blik. Achter hun elegante voorkomen en de opzettelijk welwillende toon tijdens het gesprek met Cezars ouders, was zonder moeite onverdraagzaamheid te bespeuren tegen elk mogelijk verzet, gekoppeld aan een stilzwijgende maar duidelijke dreiging met represailles als de ouders de ‘bevelen van boven’ niet zouden opvolgen. Ze stelden zichzelf voor als leden van een speciale afdeling van de Securitate.

Hun gebaren waren ongedwongen en toch boezemden zij op een vreemde manier angst in bij hen die naar hen luisterden. In die tijd was de communistische Securitate al berucht om haar manier van optreden en intimidatie, maar in het geval van de Brads sloeg hun methode een wat menselijker weg in. Het bezoek was kort en bestond feitelijk uit een monoloog door de twee mannen, terwijl Cezars ouders met een beschaamde blik op hun gezichten bleven staan. Het belangrijkste punt van de monoloog was dat de Brads precies de instructies moesten opvolgen die zij hadden gekregen.

Het was de ongelukkigen zojuist ter ore gekomen dat hun zoon in de gaten werd gehouden door bepaalde bevoegde instanties om redenen die te maken hadden met zwaarwegende overheids belangen waarvan zij niets mochten afweten. Hun opdracht was om onmiddellijk, rechtstreeks en zonder tussenkomst van derden (de twee mannen drongen sterk aan op deze eis) elke vreemde, ongebruikelijke of afwijkende ontwikkeling in het gedrag van hun kind te melden. Zij kregen een formulier dat zij moesten invullen en beiden moesten ondertekenen waarin zij zich akkoord verklaarden met de bepalingen en voorwaarden. Daarin werd ook vermeld dat er maandelijks een verslag moest worden ingediend bij kolonel Datcu. Het werd hun niet toegestaan vragen te stellen noch te weten wat de reden voor deze maatregel was. Aan het eind van het bezoek werd hun echter een voor die tijd normale ‘speciale toelage’ in contanten aangeboden, maandelijks te ontvangen als een soort ‘compensatie’ voor de vreemde situatie die hen feitelijk was opgedrongen. Onmiddellijk daarna vertrokken de twee mannen.

Ik moet hier een paar dingen noemen die licht kunnen werpen op het gedrag van Cezars ouders. Nicolae Brad was boven de dertig en stond vooral bekend als een rustige, ietwat gereserveerde, ijverige man. Hij werkte als ambtenaar bij het kabinet van de burgemeester. Hoewel hij in de meeste gevallen volgzaam was, was hij toch in staat tot compromissen, welke enkele spleten en onderdrukkingen van zijn psyche verraadden. Waarschijnlijk had de inlichtingendienst zijn psychologisch dossier al en had men zijn innerlijke neigingen goed ingeschat, want zoals later bleek, was de toelage in geld vooral bedoeld om eventuele onvrede te sussen en oprechte medewerking van de heer Brad te verkrijgen. Inderdaad, de psychologen hadden zijn emotionele profiel correct ingeschat, want hij bleek gevoelig te zijn voor financiële zekerheid, die hij zelfs boven bepaalde morele kwesties stelde. Dat was het ‘compromis’ van Nicolae Brad en het was niet moeilijk geweest hem voor de ‘zaak’ van de Securitate te winnen.

Meneer Brad en zijn vrouw, Smaranda, stonden lijnrecht tegenover elkaar. Cezars jonge moeder had een romantische en gevoelige aard en de materiële kant van het leven vond zij niet zo belangrijk. Al sinds haar kindertijd was tekenen haar passie en zij vond het heerlijk om urenlang te tekenen of in gedachten verzonken te zijn met haar schetsen over de meest uiteenlopende onderwerpen die haar spontaan inspireerden. Helaas kon zij de energie die zij nodig had om het leven aan te kunnen niet opbrengen en de conflicterende situaties bezorgden haar veel leed. De thuissituatie was nogal gespannen geworden omdat zij in zekere zin gedwongen werd haar eigen kind te ‘bespioneren’. Bij haar stille maar hulpeloze verzet had zij graag haar echtgenoot aan haar zijde gehad, maar hij had snel gekozen voor de praktische oplossing zonder al te veel moeilijkheden.

“In feite wordt ons niet gevraagd iets slechts te doen,” zei hij dan om haar te sussen. “We weten niet eens wat we kunnen verwachten. De tijd zal het wel leren.” Dat was zijn typische filosofische dooddoener. Dit was het begin van een scheiding tussen hen, met gevolgen die niet noodzakelijk lichamelijk waren, maar vooral emotioneel.

Tegen de tijd dat hij drie jaar en twee maanden oud was, had Cezar Brad nog geen woord gezegd. Lange tijd dachten zijn ouders dat hij dom was, maar toen realiseerden zij zich plotseling dat dit niet het geval kon zijn, want het kind kon lachen, schreeuwen en zelfs brabbelen. Dit kwam weliswaar zelden voor, maar het was voldoende om aan te tonen dat zijn stoornis, als die er al was, niet pathologisch kon zijn.

Kolonel Datcu ontmoetten zij in de eerste maand na het bezoek dat zij van de Securitate hadden gehad, toen zij hem op grond van de door hen ondertekende overeenkomst dienden te bezoeken om verslag uit te brengen. Hij leek hen een vriendelijke, ernstige en ook begripvolle man, die de indruk wekte dat hij louter uit plichtsbesef handelde. Hij was niettemin strikt in zijn taak en sprak uitvoerig met de ouders over het gedrag van hun kind waarbij hij plichtsgetrouw alles opschreef wat hij over het kind te horen kreeg. Elke maand gaf hij Nicolae Brad persoonlijk de speciale toelage. Aan het eind van elk bezoek, zei hij altijd:

“Je mag met niemand over deze dingen praten en je mag vooral geen arts raadplegen over het kind. Mochten er problemen zijn, dan ben ik de eerste die je belt en dan zal ik de nodige maatregelen treffen.”

Toen het kind drie jaar oud werd, was het nog nooit ziek geweest, wat zeer zeldzaam is. Dit vergemakkelijkte de verplichting om eerst de Securitate in te lichten en niet naar het ziekenhuis te gaan. Ongeveer op deze leeftijd deed zich de eerste grote verandering voor in de relatie tussen Cezars ouders. Zoals Cezar me al vertelde, had zijn moeder een grote passie voor tekenen en haar talent was onmiskenbaar. Diep van binnen had zij graag willen schilderen, maar dat zou financieel lastig zijn geweest, met een eigen atelier, beschikbare tijd en nog veel meer. Daarom had zij haar passie beperkt tot eenvoudige schetsen die haar momenten van eenzaamheid konden opvrolijken. Zij bewaarde haar tekeningen in het huis of hing de mooiste van tijd tot tijd met spelden op aan de muur. Ze zouden daar blijven hangen tot ze zouden vallen of tot zij ze zelf zou vervangen.

Smaranda had een voorkeur voor abstracte tekeningen die lijnen, cirkels of krommen combineerden in patronen zonder dat er een duidelijk idee achter zat. Ze vertelde haar man altijd dat die tekeningen haar een heel spontaan en vrij gevoel gaven, wat een versterkend effect op haar had.

Op een dag tekende Smaranda Brad een reeks eenvoudige concentrische cirkels in het midden van een lege pagina in een tekenboekje. Ze vond het grappig om haar tekening te vergelijken met het patroon van een schietschijf. Omdat de cirkels bijna perfect waren, plakte ze de bladzijde op een muur in een van de kamers. Het begon allemaal enkele uren later toen ze Cezar voor de tekening zag zitten terwijl hij er zonder te bewegen of te knipperen naar zat te staren.

Hoewel dit niet helemaal natuurlijk was, hechtte Cezars moeder er niet al te veel belang aan en ging door met haar werk in het huis. Maar toen Nicolae Brad van zijn werk terugkwam, zat het kind nog steeds voor de tekening, volkomen onbeweeglijk en stil. Het was een nogal vreemde situatie: een driejarige baby die op het bed zat en uren aan een stuk naar een tergend eenvoudige tekening zat te staren, terwijl zijn moeder handenwringend aan zijn zijde zat, stilletjes huilend en niet wetend wat te doen. Zij had geprobeerd hem bij de tekening weg te krijgen en had hem zelfs losgemaakt van de muur, maar tevergeefs. Als ze het kind probeerde weg te halen, begon het luidkeels te gillen. De twee ouders keken elkaar een hele tijd stilzwijgend aan.

Uiteindelijk zei Cezars vader: “Het wordt tijd dat we ze bellen. Wie weet wat er nog meer gaat komen?!”

“Wacht!” Smaranda begon te foeteren. “We moeten het wat meer tijd gunnen. Misschien is het maar een bui.”

Met veel moeite haalde ze hem over om er nog niets over te zeggen. Zeer ongerust brachten zij de rest van de dag door met het uitproberen van verschillende manieren om Cezars aandacht van de tekening af te leiden. Op die manier hoopten zij de situatie te normaliseren, maar al hun pogingen faalden. Zodra ze zich met hem bemoeiden, begon Cezar te huilen en te schreeuwen, ze konden hem dan op geen enkele manier meer aan. Toen ze het uiteindelijk opgaven keken ze hem een hele tijd vol ongeloof aan, dat zoiets überhaupt mogelijk was… Hun kind zat naar de tekening te staren, zonder te bewegen of met zijn ogen te knipperen. Hij had niets gegeten en liet ook niet merken dat hij dat zou willen. Niets in de omgeving kon hem uit zijn concentratie halen.

Om ongeveer tien uur ‘s avonds belde Nicolae Brad naar kolonel Datcu en vertelde hem over de situatie. Kolonel Datcu instrueerde hen om niet in paniek te raken of iets te doen totdat hij zelf naar hun huis kon komen samen met een aantal bevoegde personen. Om ongeveer zes uur ‘s ochtends arriveerde kolonel Datcu inderdaad met drie mannen. Twee van hen waren van de Securitate, met hetzelfde onmiskenbare uiterlijk: stijve gezichten, nette pakken, kille blikken. De derde persoon zag er eigenaardig uit. Het was een oudere man met Aziatische trekken, een korte witte baard en een ietwat voorovergebogen manier van lopen. Hij sprak Engels met een van de mannen van de Securitate. Kolonel Datcu stelde hem voor als een wetenschapper uit China die expert was in dergelijke gevallen en raadde de ouders aan zich geen zorgen te maken.

De Chinese arts observeerde Cezar aandachtig, voelde zijn polsslag, raakte op een vreemde manier zijn handpalmen aan en legde een hand op de bovenkant van zijn hoofd en twee vingers in het midden van zijn voorhoofd, waarbij hij erop lette niet in het gezichtsveld van het kind te stappen. Gedurende dit alles hield Cezar zich volkomen stil en bleef diep geconcentreerd in de tekening die voor hem lag. De doctor zei iets in het Engels en ging toen naar buiten.

“Alles is perfect in orde, maar je mag hem niet storen,” vertaalde een van de Securitate mannen. “We houden contact via kolonel Datcu.”

Dat was het en ze vertrokken onmiddellijk. De ouders voelden zich als twee figuranten in een complex toneelstuk, maar de omstandigheden waren dusdanig dat zij geen andere keus hadden. Bezorgd en diep verontrust over het vreemde gedrag van hun kind, bleven zij bij hem en dommelden in van vermoeidheid. Het was pas de dag erna om twaalf uur, na bijna vierentwintig uur, dat Cezar het eerste teken gaf dat hij wilde opstaan. Het kind bleef diep in zichzelf verzonken, maar hij at tenminste weer gretig. Zijn ouders slaakten een zucht van verlichting en stelden kolonel Dactu op de hoogte van de verandering.

Dat was het begin van een reeks bijzondere gebeurtenissen die een onmiskenbaar stempel op het leven van Cezar zouden drukken. Zijn ouders, Nicolae en Smaranda Brad, raakten op de achtergrond, terwijl zijn innerlijke leven en de buitengewone ervaringen die hij had doorgemaakt – waarvan hij er mij persoonlijk enkele vertelde zodat ik ze hier kon beschrijven – een ingrijpende invloed zouden hebben op zijn bestemming.

Na die ongewone gebeurtenis zou Cezar vaker in zichzelf wegzinken en minutenlang volkomen stil zijn, met zijn ogen gesloten. Dat gebeurde meestal op de meest onverwachte momenten van de dag, zelfs als hij aan het spelen was. Een keer, toen zijn moeder hem te eten gaf, sloot hij plotseling zijn ogen en hield ze meer dan tien minuten dicht, waarna hij verder at alsof er niets gebeurd was. Zijn ouders waren er inmiddels aan gewend geraakt, maar zij begrepen de oorzaken niet en kregen geen uitleg of opheldering. Cezar had immers tot dan toe nog geen woord gesproken.

De verandering kwam twee maanden na de gebeurtenis met de tekening, toen Cezar voor het eerst van zijn leven sprak. Zijn woorden lieten iedereen in het huis verbijsterd achter, zowel over het gemak en de duidelijkheid waarmee hij die woorden sprak als over de mate van volwassenheid van zijn ideeën.

Die dag waren er familieleden die veel van het kind hielden op bezoek bij de Brads. Het kind, dat meer een kluizenaar was, zocht een plekje op waar hij een tijdje alleen kon zijn. Hij sloot zijn ogen, echter overal om hem heen was te veel gepraat, te veel lawaai en waren te veel vragen. Iedereen was druk in de weer en hoewel hij niet in het middelpunt van de belangstelling stond, ging het bereiden van de maaltijd gepaard met veel beweging, gepraat, gelach en gedoe. Toen zij hem kwamen halen om hem naar de eetkamer te brengen waar de tafel gedekt stond, terwijl ze hem streelden en liefkoosden, zei Cezar duidelijk: “Ik wil nadenken!” Ik laat de enorme verrassing en vreugde die deze woorden bij iedereen teweegbrachten even voor wat het is.

Vanaf dat moment begon Cezar vloeiend en zonder enige moeite te spreken en toonde hij zich volwassen in alles wat hij zei. Toen hij vier jaar oud was, sprak hij al over zaken die zelfs volwassenen verwarrend zouden vinden. Een van de onderwerpen waar hij graag over nadacht was de geest. “Waar komen gedachten vandaan? Waar gaan ze heen? Waar zijn ze van gemaakt? Waarom denken niet alle mensen hetzelfde?” Dit waren slechts enkele van de vragen die Cezar regelmatig stelde, tot verbijstering van de mensen om hem heen. Zijn beklagenswaardige ouders hadden de antwoorden niet. Ze stuurden hem naar buiten om te spelen of ze veranderden het onderwerp, maar meestal hield Cezar voet bij stuk.

In tegenstelling tot de normale bezigheden van een kind van zijn leeftijd, verzonk hij liever in gedachten. Vreemd genoeg weigerde hij uitleg of antwoord te geven wanneer hem vaak werd gevraagd wat hij op die momenten voelde of dacht. Bij hoge uitzondering vertelde hij echter dat hij, nadat hij zijn ogen had gesloten, het gevoel had dat hij plotseling de kamer uitging. Hij wist echter niet hoe hij over de plaats van zijn bestemming moest spreken of hoe die in woorden te omschrijven.

Toen hij zes jaar oud was, werd Cezar eenmaal per jaar bezocht door de geheimzinnige Chinese arts, in gezelschap van de twee mannen van de Securitate. De arts gaf hem dan een summier onderzoek en knikte daarbij tevreden of staarde met zijn vurige blik in de ogen van de jongen. Cezar vertelde me dat hij zich die bijna onpersoonlijke, harde en diep raadselachtige blik van de kleine man die voor hem stond, met slechts een vleugje van een glimlach op het gezicht, heel goed kon herinneren. Hij zou hem enkele jaren daarna ontmoeten en van hem, onverwacht, talrijke mysteries over het leven leren kennen, want het lot had hen beiden op een zeer complexe manier samengebracht.

Misschien zullen we nooit weten wat dr. Xien dacht toen hij naar Cezar keek of wat hij dacht van de ongewone vermogens van het kind. Wat we wel zeker weten is dat hij later een uiterst belangrijke rol heeft gespeeld in het leven van de jongen en dat hij de juiste intuïtie had van diens uitzonderlijke talenten en gaven. Het is zeer waarschijnlijk dat hij zelf over bovennatuurlijke vermogens en krachten beschikte en dat de prestaties van Cezar als een van zijn leerlingen deze waarschijnlijkheid bijna zonder een spoor van twijfel bevestigden.

Enkele jaren later had dr. Xien een doorslaggevende rol in de speciale opleiding van de jongen. Ik heb niet meer informatie over deze raadselachtige persoon, maar uit de weinige informatie die Cezar me gaf, kon ik opmaken dat Ceausescu (destijds de dictator van Roemenië) in die tijd geïnteresseerd was in een bepaald parapsychologisch trainingsprogramma met gebruikmaking van proefpersonen bij zeer geheime aangelegenheden die van nationaal belang waren. Hij zou zijn beïnvloed door bepaalde informatie waarbij zijn aandacht gevestigd werd op uitgebreid onderzoek en parapsychologische experimenten die in die tijd in zowel de VS als in de USSR werden uitgevoerd. Als opperbevelhebber van de staat vaardigde Ceausescu een bevel uit om binnen de Securitate een speciale afdeling op te richten voor de rekrutering, opleiding en ontwikkeling van menselijke proefpersonen die over ongewone gaven beschikten.

Het bevel ging gepaard met absolute geheimhouding, zelfs vele malen strikter dan normaal. Door een methode die bekend staat als compartimentering binnen de hiërarchie van de inlichtingendiensten, ondervond men geen noemenswaardige problemen bij het geheimhouden van de nieuwe afdeling, maar er moest nog veel worden gedaan op het gebied van personeel en logistiek. Zoals bij vrijwel elk communistisch initiatief verliep de voortgang moeizaam voor wat betreft de investeringen, vooral op een gebied waarover nog maar weinig bekend was. Het is niet duidelijk welk doel Ceausescu met dit nieuwe parapsychologische initiatief wilde bereiken, maar je zou je kunnen voorstellen dat hij zich vooral richtte op procedures voor psychische manipulatie en beïnvloeding van de bevolking om zijn positie als dictator te verstevigen, of, waarschijnlijk in mindere mate, voor zaken als nationale veiligheid en het oplossen van externe conflicten.

Ceausescu gaf opdracht tot de oprichting van die afdeling in 1968, kort nadat hij aan de macht was gekomen en hij kon op die manier maximaal voordeel halen uit zijn populariteit in het Westen, dat toen duidelijk in de lift zat. Zijn grote diplomatieke succes was het resultaat van twee belangrijke aspecten: zijn bijna uitgesproken vijandigheid tegenover samenwerking met Moskou en zijn verzet tegen een gewapende interventie in de beroemde ‘Praagse Lente’ van 1968. In die tijd was Ceausescu’s bevel om een speciale afdeling op te richten voor onderzoek van en experimenten met personen met uitzonderlijke gaven echter merkwaardig en op sommige punten zelfs tegenstrijdig. Men zou kunnen concluderen dat hij eerder met een veelbelovend idee, dat hij ergens in zijn achterhoofd had, speelde dan dat hij het hoog op zijn prioriteitenlijst zette. In elk geval mogen we aannemen dat Ceausescu, zoals elke sluwe persoonlijkheid met een paranoïde inslag, zich ten koste van alles wilde omringen met zekerheden en middelen die zouden zorgen voor een onbetwistbaar en probleemloos leiderschap. Het is duidelijk dat hij niet al zijn verschillende ideeën in dezelfde mate kon ontwikkelen, maar hij kwam er altijd op terug en bracht wat lang daarvoor nog maar een bloemknopje was tot een stralende bloei.

In 1968 kreeg de Roemeense Securitate een ongebruikelijke geheime opdracht, gedateerd op 28 augustus en ondertekend door Ceausescu zelf en vergezeld, wat uiterst zeldzaam was, van enkele persoonlijke aantekeningen. In het decreet werd verzocht om de oprichting van een speciale afdeling, genaamd Afdeling Nul, die onafhankelijk van de andere afdelingen en eenheden van de toenmalige Securitate zou opereren en rechtstreeks en alleen verslag uit zou brengen aan het hoofd van de Dienst en aan de president van het land (dit werd vermeld in de nota die Ceausescu zelf had geschreven en waarin de aandacht werd gevestigd op zowel het zeer geheime karakter van het decreet als de wijze waarop het moest worden opgevolgd). Het decreet was echter zuinig met informatie anders dan een zeer beknopte uiteenzetting over de bemensing en minimale instructies ten aanzien van de belangrijkste taken, die in het begin alleen betrekking hadden op de werving van personeel en bewakingsmethoden van onderdanen.

Het decreet bracht de toenmalige managementstructuur van de Securitate in een moeilijke positie, aangezien het enerzijds een betrekkelijk nieuw en onbeproefd terrein betrof en anderzijds omdat men niet de standaard financieringsprocedure kon volgen vanwege de absolute geheimhouding.

Toen Afdeling Nul net was begonnen, werd Ceausescu’s instemming gezocht voor samenwerking met een andere mogendheid met de nodige ervaring op dit gebied: China. De diplomatieke betrekkingen tussen de twee landen waren tamelijk goed en in 1972 kwamen de autoriteiten een ietwat merkwaardige ‘uitwisseling’ overeen. Dr. Xien zou gedurende vijftien jaar de leiding krijgen over de technische organisatie van de afdeling in Roemenië, terwijl Ceausescu voor diezelfde periode studiebeurzen voor honderd Chinese studenten in Roemenië zou financieren. China bood ook aan het personeel van het Afdeling Nul (bekend als AN) een aantal bevindingen van zijn parapsychologische experimenten en andere nuttige werkmethoden ter beschikking te stellen. De overeenkomst legde daarmee de basis voor een van de meest geheime en verschrikkelijke menselijke handelingen in Roemenië: de parapsychologische methode.

Cezar Brad was een van de eerste proefpersonen die werden gerekruteerd en geregistreerd bij AN, maar zelfs dr. Xien of anderen op hoge posities in de afdeling (die ook de schriftelijke rapportages ontvingen van zijn ouders) waren niet op de hoogte van de details of van de subtiele ervaringen van het kind, met name die bijzonderheden van innerlijke aard. Cezar wilde daar met niemand over praten.

De methode die AN als eerste gebruikte hield een ‘proeftijd’ in met toezicht op de proefpersoon. Pas nadat was bewezen dat de proefpersoon over uitzonderlijke paranormale gaven beschikte, werd hij opgenomen in de afdelingsstructuur. Soms kon deze ‘proeftijd’ jarenlang aaneengesloten duren, wat ook het geval was met Cezar. Op andere momenten echter werd de proefpersoon onmiddellijk geïntegreerd nadat de ontvangen informatie was geverifieerd.

Cezar had een eigen mentale experimentele wereld ontdekt waarin hij graag dieper en dieper wegzonk en van waaruit hij verrijkt met buitengewone indrukken en belevenissen terugkeerde. Het was niet een wereld waarvan je zou kunnen zeggen dat Cezar er zijn toevlucht zocht vanwege mogelijke aanpassingsproblemen op psychisch gebied of misschien zelfs een soort geestelijke vervreemding. Integendeel, de werkelijkheid was totaal anders. Het feit dat wij zelf niet in staat zijn om datgene te bevatten wat ver boven onze werkelijke vermogens ligt, betekent niet dat iets dergelijks een ding, wezen, bepaald gedrag of bepaalde ervaringen iets negatiefs of verwerpelijks is of, erger nog, dat het niet bestaat.

Cezar Brad was een geval apart. In die tijd werd er weinig van hem begrepen of aangenomen, zelfs niet door het personeel van Afdeling Nul. Zijn casus kwam echter wel overeen met het patroon dat vereist was voor de werving van proefpersonen voor Afdeling Nul.

Ik moet bekennen dat ik zelf slechts op de hoogte ben van enkele van de verbazingwekkende prestaties en ervaringen die Cezar had in zijn eerste kinderjaren. Over het algemeen beschouw ik mijzelf als een autonoom en veelzijdig persoon, maar Cezars verhalen gingen mijn voorstellingsvermogen ver te boven. Natuurlijk, als ik naar hem luisterde terwijl hij vertelde over zijn ervaringen, was wat er voor mijn ogen stond noch een emotioneel instabiel mens, noch een sciencefiction schrijver, noch een paranoïde persoon. Voor degenen met enige kennis van esoterische zaken en die nog steeds sleutelposities bekleden in overheidsorganisaties of toegang hebben tot uiterst geheime informatie en archieven, zal een onmiddellijke herkenning van de belangrijkste elementen van het verhaal in dit boek wellicht niet moeilijk zijn. Maar voor de rest, dus voor de meeste mensen die praktisch verstoken zijn van juiste informatie en op een bijna permanente basis worden blootgesteld aan een stortvloed van tegenstrijdige informatie en berichtgeving, is het vrij lastig geworden om een samenhangende persoonlijke en verstandige visie te ontwikkelen. Dankzij mijn functie als regeringsadviseur die ik enkele jaren geleden bekleedde, kon ik op basis van mijn eigen waarneming en intuïtie discreet onderzoek doen en zelf vaststellen dat Cezar Brad een uitzonderlijk persoon was. De bescheidenheid waarmee hij mij vertelde over zijn voornaamste ervaringen en activiteiten en over enkele veelzeggende kleine ‘incidenten’ waarmee ik zelf in zijn aanwezigheid werd geconfronteerd, overtuigden mij geleidelijk van een grotere realiteit die niet kon worden ontkend: sommige mensen stijgen ver uit boven onze conceptuele, mentale of organisatorische normen. Als zij dat willen, kunnen deze mensen het lot van andere mensen veranderen door de kracht van hun superieure vermogens.

Een onweerlegbaar bewijs van Cezars bekwaamheden werd geleverd enkele jaren geleden tijdens onze allereerste ontmoeting op zijn verzoek. De ontmoeting was het resultaat van een aantal ingewikkelde regelingen tussen betrouwbare personen, maar het voornaamste doel ervan was voor mij nog altijd een raadsel. Ik was me vaag bewust van het bestaan van Afdeling Nul binnen de huidige Roemeense Inlichtingendienst, maar dat was alles. Ik kwam rechtstreeks van mijn werk naar de plaats van de ontmoeting in een van de auto’s van de instelling. Het was nacht en het stortregende, dus bleef ik in de auto en maakte een praatje met de chauffeur. Na enkele minuten ging het portier van de auto open en zonder enige vorm van beleefdheid nam Cezar plaats naast mij op de achterbank en begon vriendelijk en heel kalm te praten, zonder om de zaak heen te draaien.

Ik werd al snel meegesleept in het onderwerp van het gesprek, zodat ik me pas na een paar minuten realiseerde dat de chauffeur de motor had gestart en ongemerkt naar een onbekende bestemming reed, zonder dat ik of Cezar hem daarom hadden gevraagd. Eenmaal voor het Sofitel Hotel waar Cezar een kamer had geboekt, uitte ik mijn verbijstering over de handelswijze van de chauffeur die geen opdracht had gekregen. Terwijl we op weg waren naar zijn kamer, vertelde Cezar me dat woorden in sommige gevallen nutteloos bleken te zijn en dat de mentale functie, mits goed onder controle en gezuiverd van externe bemoeienissen, net zo doeltreffend kon werken als woorden. Kortom, hij vatte voor mij de beginselen van telepathie samen. Ik dacht eerst dat hij me voor de gek hield, maar meteen daarna vertelde hij me hoe hij het had gedaan. Op het moment dat hij me begroette en naast me in de auto ging zitten, stuurde hij de chauffeur de mentale instructies om de motor te starten en naar een bepaalde bestemming te rijden. In de overtuiging dat hij de verbale instructie had gehoord, handelde de chauffeur dienovereenkomstig.

“Als men intensief en met volharding in deze richting traint, is het telepathisch overbrengen van gedachten geen enkel probleem meer,” zei Cezar glimlachend.

Nadat we zijn kamer waren binnengegaan, maakte hij een tekening op een stuk papier. Tegelijkertijd gaf hij mij de volgende uitleg:

“Stel dat individu A deel uitmaakt van een groep individuen. Zijn gedachten, die niet sterk zijn, vermengen zich met de gedachten van anderen, waardoor een soort mentale ‘mist’ ontstaat, omdat zulke gedachten meestal zwak, onduidelijk en slecht gedefinieerd zijn. Het zijn allemaal slechts fragmenten van oppervlakkige en onvolledige ideeën. Je zou kunnen zeggen dat elk van die individuen in relatieve afzondering leeft, in een eigen mentale wereld. Op de een of andere manier worden zij allemaal in meer of mindere mate beïnvloed, afhankelijk van de ontvankelijkheid van het betreffende individu, door de gedachten van de mensen eromheen.”

“Meestal nemen zij deze invloeden van buitenaf onbewust waar, als slechts kleine veranderingen in overtuigingen of innerlijke gemoedstoestanden. Daarom heb ik de term mentale ‘mist’ gebruikt, omdat mensen elkaar op dit niveau niet kunnen zien, net als een roerloos schip op zee in mistig weer.”

Mentale ‘mist’ die ontstaat door de gedachten van de individuen

Cezar stond een tijdje stil en maakte nog een tekening.

“Maar als een individu een zeer geconcentreerde gedachte uitzendt, zal die gedachte precies lijken op een gefocusseerde lichtstraal, zoals bij een laser,” voegde hij eraan toe. “Bovendien, als die individu zijn mentale straal met veel precisie op een ander individu B richt, dan zal de laatste die straal waarnemen en mental ‘zien’ als een sterk licht dwars door de ‘mist’ eromheen, zoals de stralen van een vuurtoren dat schepen naar de kust leidt. Het proces is dus eenvoudig, maar het vergt zorgvuldige training.”

Mentale focus van een individu in de mentale ‘mist’

“Maar wat bedoel je met mentale zuivering?” vroeg ik met een onschuld die zeer gerechtvaardigd was door het nieuwe aspect van de uitleg die hij gaf.

“In werkelijkheid,” legde Cezar bereidwillig uit, “is wat wij mentaal of de geest noemen een zeer complex en subtiel weefsel met vele functies en dat is opgebouwd uit verschillende energetische trillingsfrequenties. Sommigen noemen deze frequentiebanden bekwaamheden of gaven. Daarom zijn prestaties niet overal hetzelfde, want niet alle mensen hebben dezelfde vermogens.”

“Individu A kan zich bijvoorbeeld gemakkelijk concentreren bij het leren, individu B kan emoties goed beheersen en individu C heeft een beter geheugen dan andere mensen, maar dit alles is slechts een miniem deel van het potentieel dat ons ter beschikking staat. Toch manifesteren zij zich in de omringende mentale middelmatigheid, maar zijn nog niet voldoende verfijnd of getraind.”

“Door bepaalde trainingsmethoden toe te passen, kunnen de mentale vermogens van de mens zeer sterk ontwikkeld worden, waardoor hij later zeer efficiënt zal opereren. Dat is wat ik ‘zuiveren’ noem omdat, in overdrachtelijke zin, de geest zich ontdoet van de laag van secundaire gedachten die vaak gecorrumpeerd zijn door loze intenties die ofwel leeg zijn wat betreft hun werkelijke inhoud ofwel zwak en krachteloos. Wie aldus zijn geest kan ‘zuiveren’, kan uitzonderlijke mentale vermogens verwerven. Zijn geest kan dan gemakkelijk door de mentale ‘mist’ van de massa heen prikken, als een pijl die dwars door rook heen snijdt. Pas vanaf dat niveau leert en ervaart men dat de geest, als subtiele vorm van energie, superieur is aan de materie, die hij dus kan bedwingen en sturen.”

“Zo ontstaan paranormale krachten. Die vereisen echter ook een grote mate van individueel bewustzijn omdat de bijbehorende verantwoordelijkheden dan enorm toenemen. Bovennatuurlijke krachten kunnen bij individuen ook egoïstische en hoogmoedige handelingen uitlokken, die hun levensloop ernstig kunnen belemmeren. Het is net als wanneer men een bal naar een muur gooit: de bal komt met dezelfde kracht terug. Daarom moet je volwassen en bedachtzaam handelen in het belang van de mensen om je heen en niet alleen in je eigen belang.”