Samen alleen

Nico Torrenga

Godijn Publishing

Copyright

©2022 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Inhoudsopgave

1. Proloog

2. 1

3. 2

4. 3

5. 4

6. 5

7. 6

8. 7

9. 8

10. 9

11. 10

12. 11

13. 12

14. 13

15. 14

16. 15

17. 16

18. 17

19. 18

20. 19

21. 20

22. 21

23. 22

24. 23

25. 24

26. 25

27. 26

28. 27

29. 28

30. 29

31. 30

32. 31

33. 32

34. 33

35. 34

36. 35

37. 36

38. 37

39. 38

40. 39

41. 40

42. 41

43. 42

44. 43

45. 44

46. 45

47. 46

48. 47

49. 48

50. 49

51. 50

52. 51

53. 52

54. 53

55. 54

56. 55

57. 56

58. 57

59. 58

60. 59

61. 60

62. 61

63. 62

64. 63

65. 64

66. 65

67. 66

68. 67

69. 68

70. 69

71. 70

72. 71

73. 72

74. 73

75. 74

76. 75

77. 76

78. 77

79. 78

80. 79

81. 80

82. 81

83. 82

84. 83

85. 84

86. 85

87. 86

88. 87

89. 88

90. 89

91. 90

92. 91

93. 92

94. 93

95. Met dank aan

Nico Torrenga

1e druk juli 2022

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Imber Studio, Ralph Bunschoten

Auteursfoto: Video de Vries

ISBN 978-94-6464-020-5

ISBN e-book 978-94-6464-021-2

NUR 332

Je moet willen leven en kunnen sterven.

– Napoleon Bonaparte –

Proloog

Het is koud in huis. Wanneer ik vraag of ik bij hem mag slapen, strijkt hij met zijn grote hand door mijn krullen en zegt dat het goed is. Ik ga, net als dat ik altijd bij papa en mama doe, tegen zijn warme lichaam aan liggen.

‘Mama heeft het altijd gelijk door wanneer ik stiekem tussen hen insluip. Ze kriebelt dan altijd op mijn buik,’ zeg ik giebelend.

Hij wil ook wel even op mijn buikje kriebelen, maar alleen als ik beloof dat ik het aan niemand vertel. Het zal ons geheim zijn.

Toen papa me vanmiddag bracht, zei hij dat ik goed naar oom Jacques moest luisteren en extra lief voor hem moest zijn. Hij is de laatste tijd een beetje verdrietig nu oma niet meer thuis kan wonen. Papa vertelde ook dat oma een beetje in de war is en daarom steeds met papa’s zusje praat. Ik begrijp er niets van. Die is toch allang dood?

Terwijl oom Jacques zachtjes met zijn grote vinger rondjes om mijn navel tekent, kijk ik naar het schilderij dat boven de open haard hangt. Ik weet dat papa’s zusje vijf jaar was toen ze verdween. Net zo oud als ik nu ben.

Het kriebelen stopt en smekend vraag ik hem om heel eventjes door te gaan. Hij glimlacht en zegt dat het goed is, maar alleen als ik hem eerst kriebel. Dat wil ik wel.

Mijn oom heeft zachte, donkere haartjes op zijn buik en ik moet lachen als hij steeds begint te trillen. Hij zegt dat het komt, omdat het fijn voelt.

Als ik hem vraag waarom Louise is weggegaan, kijkt hij me met een vreemde blik aan en zegt dat ze geen geheimen kan bewaren. Wat voor geheim durf ik niet vragen.

‘Kun jij wel geheimpjes bewaren, Étienne?’

Ik knik heftig.

‘Louise heeft een geheimpje, waar ze van mij niet over mocht praten, aan opa verklapt. God is toen erg boos op haar geworden.’

Ik slik. Als God boos op haar was, moet ze wel heel stout zijn geweest. Voorzichtig vraag ik wat er met haar is gebeurd.

‘Dat weet alleen God,’ zegt oom Jacques met een rare stem. ‘Zomaar ineens verdween ze. Je opa werd gek van verdriet. Zo gek dat je opa dacht dat hij kon vliegen als een meeuw. Maar dat kon hij natuurlijk niet. Ik heb met eigen ogen gezien hoe hij van de krijtrotsen sprong en op het strand te pletter viel.’

Ik ben een beetje bang van zijn vreemde lach en ik schrik wanneer zijn lichaam schokt als ik tijdens het kriebelen zijn tepel aanraak. Zijn gezicht komt dicht bij dat van mij en ik sluit mijn ogen als ik zijn ruwe stoppelbaard langs mijn wang voel schuren.

‘Jij bewaart ons geheimpje beter, toch?’ Ik knik instemmend. ‘Goed zo, jongen,’ zegt oom Jacques hijgend. ‘Tenslotte wil je niet dat jij net als Louise spoorloos verdwijnt en je papa en mama, net als oma, ook gek van verdriet worden … Toch?’

Zijn grote hand pakt mijn pols en duwt deze naar beneden. Ik denk aan wat papa tegen me zei. Ik moest extra lief zijn en doen wat oom Jacques wil. Bang sluit ik mijn ogen wanneer ik de grote harde bobbel in zijn onderbroek voel.

1

Tranen wellen op wanneer ik, tussen alle chaos in de lade, een oude foto met een jonge Helena poserend op het strand vind. Ondanks dat ik deze nooit eerder heb gezien, zijn de pastelkleurige strandhuisjes op de achtergrond voor mij geen onbekend beeld. Ik vraag me af waarom het mij zo raakt en blijf enigszins verward naar de foto staren.

Sinds het bericht van Helena’s overlijden heb ik moeite mijn gedachten helder te houden. Ik heb haar, ondanks dat ze langer in mijn leven is geweest dan mijn echte moeder, nooit echt als moeder beschouwd. Toch raakt haar overlijden me meer dan ik had verwacht. Eigenlijk best wel gek dat ik nu pas inzie dat, na mijn moeders dood, Helena me dat heeft gegeven waar ik toen behoefte aan had. Haar aandacht en zorgzaamheid vulden deels de achtergebleven leegte. Toch voelt het niet goed om hier alleen in haar huis te zijn; ik voel me een indringer in een leven waar ik de afgelopen drie jaar geen deel van uitmaakte.

Zoekend naar haar uitvaartpolis vind ik meerdere oude foto’s. Mijn vergevingsgezindheid slaat onmiddellijk om wanneer de doorborende blik van mijn vader me aankijkt. Diepgewortelde woede ontluikt.

Ik voel mijn voorhoofd samentrekken en terwijl mijn hart sneller slaat, klem ik mijn kaken stijf op elkaar wanneer ik terugdenk aan de brandende pijn die zijn riem veroorzaakte.

Sinds mama’s dood kon ik werkelijk niets goed doen in mijn vaders ogen. Nog steeds begrijp ik niet waarom Helena het toeliet. Ze zei altijd dat ze van me hield en toch liet ze die hufter met zijn bezopen kop zijn frustraties voor de zoveelste keer op mij botvieren. Waarom in hemelsnaam? Ik kan me alleen maar indenken dat ze zelf als de dood voor hem was. Misschien kreeg ze ook af en toe klappen van hem. Ik zal het nooit weten. 

Zonder er verder bij na te denken, verscheur ik mijn vaders priemende ogen en laat de snippers op de grond vallen. Precies zoals hij mij liet vallen. Verbeten zoek ik verder tussen de puinhoop die Helena heeft achtergelaten.

Een foto met een pittoreske vuurtoren – overwegend hagelwit met opaalgroenen accenten – neemt me helemaal in beslag, dat ik de polis laat voor wat het is. Vol verbazing staar ik naar de krijtrotsen op de achtergrond. Het zijn exact dezelfde krijtrotsen als in mijn dromen.

Mijn lijf huivert, een vlaag van misselijkheid komt op. Enigszins ontdaan pak ik de foto met de strandhuisjes erbij. Zie ik het goed? Het lijkt wel alsof beide foto’s op dezelfde locatie zijn genomen. Als ik ze naast elkaar neerleg, weet ik het zeker. Wat me het meest intrigeert zijn de krijtrotsen en de vuurtoren. Beide komen met enige regelmaat voorbij in mijn nachtmerries, maar dan van grote afstand; alsof ik vliegend als een vogel van grote hoogte een diep dal inkijk.

Een foto van een man trekt mijn aandacht. Ik heb geen idee wie hij is, gezien hij van de camera wegloopt. Toch is het net alsof hij iets bekends over zich heeft. Bijna iets vertrouwds. Het is echter niet het enige dat me intrigeert. Het is vooral het Mariabeeld op de achtergrond dat mijn lichaam doet rillen.

Waarom raakt dit beeld mij? Met gesloten ogen probeer ik mijn op hol geslagen ademhaling te temmen. Wanneer ik enigszins kalmeer open ik mijn ogen. Mijn blik valt op een andere foto met krijtrotsen, ik zie half verscholen achter wat heesters de ingang van een tunnel. Met toegeknepen ogen lees ik Tréport-Terrasse boven de opening. Het lijkt wel Frans.

Ondanks dat ik mij niet kan herinneren ooit in Frankrijk te zijn geweest, zoek ik gedreven verder of er meer foto’s met herkenbare beelden zijn.

Ik trek een andere lade open. Als blijkt dat mijn speurtocht op niets uitdraait, zoek ik naarstig in de tweede lade tussen de wanorde van oude kassabonnen en bankafschriften. Ik ben volkomen ontsteld, wanneer ik een hoeveelheid ongeopende enveloppen aantref.

Helena was vroeger in alles wat ze deed zo punctueel. Haar huishouding was smetteloos en geordend. Iedere kamer werd wekelijks, hetzij niet dagelijks, aan haar schoonmaakrituelen onderworpen. Zelfs de tuin ontkwam niet aan haar dwangmatig gedrag. De begonia’s en vlijtige liesjes werden ieder jaar weer – met de meetlat ernaast – langs het gazon om de dertig centimeter gepoot en de citroengele dahlia regeerde in het midden van de voortuin als een koning in zijn rijk. Haar groene vingers waren Helena’s trots. De voortuin heeft tegenwoordig meer een botanische uitstraling; losgeharkte aarde van de borders heeft plaatsgemaakt voor woekerend groen dat rijkelijk tot voorbij kniehoogte groeit.

Binnen is het niet veel beter. Op het aanrecht staat een verzameling aan lege portflessen en er liggen half afgebrande sigarettenpeuken verspreid door het hele huis; het is een wonder dat het huis nooit is afgebrand. Hoe heeft het zover kunnen komen? Een diepe zucht ontsnapt uit mijn mond als ik bedenk hoeveel werk ik hier nog heb te doen.

Ik spreek mezelf moed in en neem me voor om sowieso haar financiën correct af te handelen. Al vervloek ik haar inwendig om haar nalatigheid en de rompslomp waarmee ze mij opzadelt.

Stel dat ik onverwachts het loodje leg, schiet ineens door mijn gedachten. Zelf heb ik ook niets geregeld. Wie verzorgt dan eigenlijk mijn nalatenschap? Ingmar? Dat kan ik toch niet maken? Ik zou dan niets beter zijn dan Helena. Als deze ellende achter de rug is, ga je het regelen, predik ik tegen mezelf.

Dan valt mijn oog op een nog gesloten envelop. Het is geadresseerd aan ons oude huis in Weert. Wat mij het meest opvalt, is dat de stempel op de Belgische postzegel dateert van acht juni 1999. Vreemd. Wie kende Helena in België? Voor zover ik weet niemand. Zal ik hem openmaken? Of is dat ongepast? Mijn onderbuikgevoel zegt me dat het iets belangrijks kan zijn.

Gewoon openmaken, hoor ik het baldadig stemmetje in mijn hoofd prevelen en ik bedenk dat, gezien de huidige omstandigheden, deze inbreuk op Helena’s privacy geoorloofd is.

Mijn nieuwsgierigheid overwint mijn gêne wanneer de briefopener met enige souplesse door het papier glijdt. Alsof ik ieder moment kan worden betrapt, haal ik gespannen een dubbelgevouwen briefje uit de envelop. Doodnieuwsgierig vouw ik het open.

Er valt iets op de grond. Net wanneer ik het wil oppakken, dwingen mijn ogen me te lezen wat de afzender heeft geschreven. Bel me staat met een uitroepteken boven een telefoonnummer geschreven. Verbaasd raap ik het alsnog op. Het blijkt een oude foto te zijn. Ik herken de jonge Helena; ik vermoed dat ze hier een jaar of zeventien is, poserend met een jonge meid van ongeveer dezelfde leeftijd, met weelderig koperrood haar en olijfgroene ogen om in te verdwalen.

Ineens bekruipt me het gevoel dat er overeenkomsten zijn met de andere afbeeldingen. Ik vergelijk Helena’s kleding met wat ze draagt op de foto met de vuurtoren op de achtergrond. Exact dezelfde outfit.

‘Bel me,’ fluister ik als ik de woorden op het briefje opnieuw lees. Ik draai de foto om en lees wat er in een meisjeshandschrift op de achterkant staat geschreven.

‘Helena, Antoinette en Louise?’

Enigszins verward draai ik de foto om, om te zien of ik een derde persoon over het hoofd heb gezien.

Mijn lichaam verstijft en met verwijde ogen staar ik naar het kleine meisje, spelend in het zand op de achtergrond. Volkomen onthutst van de gelijkenis, fluister ik met geknepen stem Zoë’s naam … mijn overleden dochtertje.

2

Ondanks dat ik weet dat het een droom was, blijft de onaangename intensiteit van de zoveelste nachtelijke waanvoorstelling als weerhaken in mijn geheugen hangen. Deze nachtmerrie was realistischer dan alle andere, bijna als een visioen.

Mijn lichaam voelt gespannen. In de hoop de stramme spieren in mijn nek en schouders los te krijgen, draai ik mijn hoofd al kreunend in meerdere richtingen. Geknisper in mijn nek herinnert me aan een naderende aanval van migraine en ik besluit om een flinke dosis pijnstillers te nemen om de scherpe kantjes van het ophanden zijnde onheil te onderdrukken. Kon dat ook maar met het ouder worden, denk ik bedrukt als ik in de spiegel van Helena’s medicijnkastje kijk.

De dieper wordende lijnen in mijn gezicht verraden het geleden leed van de afgelopen jaren. Ik zucht en tel de grijze borstharen. In het begin trok ik ze eruit, maar inmiddels is het al net als in Helena’s voortuin; ze vermenigvuldigen zich zelfs sneller dan het onuitroeibare zevenblad.

Nadat ik de gevonden ibuprofen en paracetamol heb doorgeslikt, doe ik het licht in de badkamer uit. Mijn grijzer wordende baard lijkt nog witter dan dat hij in werkelijkheid is en ook al krijg ik dikwijls complimenten over mijn weelderige bos krullen, de kans op een nieuwe depressie wordt alleen maar vergroot. Eigenlijk vraag ik me af of de vorige ooit is weggegaan.

Eerder waren het vooral gevoelens van angst en eenzaamheid die mijn dromen domineerden. Al overheerste in de droom van afgelopen nacht een onmiskenbaar gevoel van gedrevenheid om het kind in nood te helpen. De donkere, klamme kelder met de penetrante geur van verbrand vlees deed me niets, vergeleken bij de ijzige hulpkreet van het kind.

Mijn ademhaling versnelt als ik terugdenk aan de nachtmerries die ik sinds Zoë’s dood iedere nacht heb. Het gruwelijke beeld was zo levensecht dat ik het nog als de dag van gisteren voor me zie. Ik meende daadwerkelijk dat Zoë, zoals ze geregeld deed, slaapwandelde. Toen ik haar vroeg wat ze kwam doen, toonde ze met gebogen hoofd een bebloed mes. Wat voorgoed in mijn geheugen staat gegrift, zijn haar dichtgenaaide lippen en de zwarte leegte in haar ogen toen ze haar hoofd ophief, alsof ze iets had gezien waarover niet gesproken mocht worden.

Dagenlang beheersten de misselijkmakende beelden mijn gedachten en was ik niet opgewassen tegen het verdriet om het verlies van mijn meisje.

Sindsdien heb ik in mijn onderbewustzijn, zoals mijn psychologe me verduidelijkte, de herinneringen aan mijn onbeschrijflijke leed verdrongen. Alsof ik de onvoorstelbaarste pijn nooit heb gevoeld. Ik ging verder met mijn leven. Althans, wat ervan over was.

Nu, na twee jaren van intensieve rouw, wordt het me volkomen duidelijk dat ik me niet alleen voor de buitenwereld heb afgesloten, maar vooral voor iedereen die op wat voor manier een handreiking deed.

Overmand door verborgen emoties vraag ik me af wat er met me aan de hand is. Waarom komen deze dromen keer op keer terug? Wat willen mijn nachtelijke hersenspinsels me duidelijk maken? Waarom voel ik me zo leeg, terwijl mijn hoofd zo vol met gedachten zit dat ik af en toe het idee heb dat het uit elkaar barst. Geregeld heb ik het idee dat ik gek word. In ieder geval word ik gek van mijn eigen gedachten.

Ik pak de foto’s van mijn nachtkastje en staar naar het kleine meisje op de achtergrond. Niet begrijpend hoe het kan dat ze zo’n gelijkenis met mijn Zoë heeft, bestudeer ik het andere meisje waarmee mijn stiefmoeder voor de camera poseert. Helena was van 1968 en gezien haar geschatte leeftijd op de foto is deze halverwege de jaren tachtig genomen. Ik was nog niet eens geboren.

Ondanks alle onduidelijkheden merk ik dat mijn onregelmatige ademhaling zijn ritme hervindt en voel ik geleidelijk de rust in mijn lichaam terugkeren.

Tot mijn schrik zie ik hoe laat het is en wetend dat de uitvaarder over anderhalf uur op de stoep staat, verzamel ik alle moed om goed wakker te worden. Ik leg de foto’s op het bed en besluit eerst een douche te nemen. Overmand door alle emoties en het late tijdstip, had ik gisteravond geen kracht meer naar huis te gaan, laat staan nog te douchen.

Opschieten, sommeer ik mezelf en ik laat mijn boxershort op de grond vallen. Mijn lijf voelt plakkerig na de benauwde nacht. Ik draai de douchekraan open en wachtend op warm water probeer ik me te herinneren of Helena in het verleden over Antoinette of Louise heeft gesproken. Hoe diep ik ook in het verleden graaf, er borrelt niets van een herinnering naar boven. Enigszins gefrustreerd stap ik de douchecabine in.

Langzaam doorweekt het iele straaltje lauwe water mijn haar. Ondanks de ontspannende werking lukt het me niet mijn gedachten op orde te krijgen. Ik blijf het vreemd vinden dat Helena een gesloten envelop in de la heeft laten liggen. Sowieso is het raar dat er een foto in zat die op hetzelfde moment is genomen als de foto’s die tussen alle zooi in de lade lagen. Is het meisje op de foto een oude vriendin? Of een familielid waar ze me nooit iets over heeft verteld? Ik heb werkelijk geen idee. Eigenlijk weet ik weinig van mijn stiefmoeder.

Wat als ze vaker brieven kreeg? Het zou kunnen dat de losse foto’s eerder waren gestuurd.

Ineens vraag ik me af of op de achterkant van de andere foto’s iets staat geschreven. Abrupt draai ik de douchekraan dicht. Ik moet het weten.

Nadat ik half afgedroogd de douchecabine uitstap, verdwijnt mijn optimisme als de snelheid van het licht, wanneer ik de foto’s nader bestudeer en blijkt dat de achterzijden van de andere foto’s blanco zijn. Teleurgesteld lees ik weer de drie namen. Aannemende dat de afzender voor Helena geen onbekende is, vraag ik me af of deze van Helena’s overlijden op de hoogte gebracht moet worden. Met een beetje geluk kan de persoon in kwestie me meer vertellen wie het meisje op de achtergrond is.

Ik draai de foto om en bekijk het lachende gezicht dat recht in de lens kijkt. Zou zij Louise zijn? Of Antoinette? Wie nam de foto?

De krijtrotsen schreeuwen om mijn aandacht en onmiddellijk komt weer de vraag naar boven waarom ik continu met deze beelden in mijn dromen word geconfronteerd. Ondanks dat ik diep in mijn geheugen graaf, stijgen antwoorden niet naar de oppervlakte.

Door mijn nachtelijke avonturen heb ik steeds meer moeite met concentreren. Waar menig mens in de stilte van de eenzame nacht tot rust komt, ontwaak ik negen van de tien keer met de herhalende en confronterende lading van mijn angstdromen. Om maar te zwijgen van de keiharde realiteit bij het ontwaken, wanneer het besef binnendringt dat de inhoud van deze dromen voor een groot gedeelte mijn dagelijkse nachtmerrie is. Het wakker worden bevestigt telkens weer, ondanks mijn intense verdriet en ongekende gemis van de kleine meid, dat het leven en bijbehorende ellende gewoon doorgaat.

Toch heb ik al in geen tijden meer over mijn meisje gedroomd. Alsof ik mezelf die confronterende beelden opzettelijk heb ontnomen. Iets waar ik eigenlijk dankbaar voor moet zijn. Het gemis van Zoë is overdag al ondraaglijk genoeg. Nu komt met Helena’s plotselinge overlijden het verleden weer naar boven.

Starend naar Helena’s onbezorgde glimlach op de oude foto, realiseer ik me dat ik niets meer heb te verliezen. Alles wat ik had, is me ontnomen. Mijn Zoë, ons huwelijk, de zaak … Het is allemaal weg.

Mijn huidige baan zorgt ervoor dat ik een dagelijks doel heb. Al is verkoopmedewerker bij Leen Bakker niet bepaald de carrièreswitch die ik voor ogen had, maar wat moet ik anders? Ik heb geen betere opties. De bloembinderij was van Laura’s ouders, ook al heb ik me de pleures gewerkt voor hen en had ik recht op een betere regeling. Wat werd ik er beter van? Niets. Sowieso wilde ik mijn financiële plichten voor mijn kleine meid niet verzaken. Dat is precies waar Laura en haar vader me op zouden pakken, als ze de kans kregen.

Ik begrijp nog steeds niet waarom Laura van me wilde scheiden. Er is zo veel wat ik niet begrijp. Zelfs niet uit mijn leven vóór Laura. Waarschijnlijk kan ik dat niet aan en kunnen de antwoorden op mijn vragen beter in het onbekende blijven. Toch bekruipt me een gevoel dat sommige antwoorden verscholen liggen in dat wat voorhanden is. Iets waar ik nog niet op ben gewezen.

Ik pak de foto met het onbekende meisje. Gezien de gesloten envelop kreeg de verzender uiteindelijk geen gehoor. Typisch Helena dat ze niet reageerde, ik was niet anders van haar gewend. Al die keren dat zij het bij mij liet afweten. Ik ben de tel kwijtgeraakt.

Starend naar het telefoonnummer op het briefje weet ik dat het aan mij is de cirkel van Helena’s nalatigheid te doorbreken. Ik kijk naar de uitbundige lach van beide tienermeisjes, pak de telefoon en toets het nummer in.

3

Als Antoinette thuiskomt, kan ik niet anders dan haar vertellen dat ze is gebeld door ene Rick. De blik in haar ogen verraadt dat ze schrikt. Dat de man een andere taal sprak en ik niet begreep wat hij me duidelijk probeerde te maken, doet ze af met dat het weer een of andere verkoper is geweest. Ik weet dat ze liegt. Haar hele houding zegt me dat ze iets voor me achterhoudt.

Ik word overmand door onrust. Vooral als Antoinette enkele uren later een whatsappbericht krijgt en ze zonder verdere uitleg de kamer uitloopt, baart me zorgen. Het frustreert me dat ze, na alles wat ik heb meegemaakt, iets voor me achterhoudt. Iets wat haar, gezien de uitgelopen mascara onder haar rode ogen, kennelijk diep raakt.

Een onderbuikgevoel zegt me dat het bericht met mij te maken heeft en uit angst dat iemand van de pers ons heeft gevonden, kan ik niet anders dan wachten op een geschikt moment om het whatsappbericht te lezen.

Ik kan mijn ogen niet geloven. Ik vermoed al langere tijd dat er iets niet goed zit, maar dit zag ik niet aankomen. Vol afschuw staar ik naar de oude foto’s in de whatsapp. Vooral die ene met Helena en Antoinette op het strand. Het gezicht van het in het zand spelende meisje op de achtergrond staat voorgoed op mijn netvlies gebrand. Hoe kan ik haar zijn vergeten na alles wat ze me heeft aangedaan.

Toen hij belde, werd ik overspoeld door emoties. Woorden bleven haken in mijn keel. Zijn stem klonk bekend. Als een echo uit een diepe leegte, galmen zijn woorden na in mijn gedachten. Ook al verstond ik geen woord van wat hij zei, in mijn onderbewustzijn voelde het vertrouwd.

Ik moet Antoinette achtervolgen. Ik heb geen keus.

4

‘Mooi gesproken,’ fluistert Ingmar, terwijl ik naast hem ga zitten.

De intro van de door Helena gekozen muziek vult de zaal en met een brok in de keel kijk ik hem even aan. Het doet me goed hem aan mijn zijde te hebben. Ik heb niemand anders.

Na Zoë’s uitvaart belde Helena enkele keren, maar wanneer ik haar bezopen stem hoorde, voelde ik zoveel afkeer dat ik zonder aarzelen de verbinding verbrak. Ik kon niet begrijpen dat ze om mij te kunnen bellen, kennelijk zich eerst moed moest indrinken.

Ik was hevig in haar teleurgesteld. Het laatste waar ik in de donkerste uren van mijn bestaan behoefte aan had, was haar zelfmedelijden en haar gebrek aan empathie. Om maar te zwijgen van haar dronkenmanspraat en loze dreigementen zichzelf van het leven te beroven. Wat dacht ze wel niet? De angst die ze mij opdrong, vergeet ik nooit. Hoe kan ik ook? Niemand mag in angst leven opgedrongen krijgen. Angst dat ik op zekere dag haar aan een balk op zolder zou aantreffen.

Sowieso heb ik nooit begrepen waarom ze toeliet dat mijn vader, sinds mama’s overlijden, mij veel onrecht heeft aangedaan. Hoe kon ze van een man houden die, naast mij, vooral zichzelf verwaarloosde. Het is me nog steeds een raadsel.

Sinds zijn dood heb ik met lede ogen moeten toezien hoe Helena zichzelf verder de vernieling in hielp. Menigmaal heb ik me voorgenomen haar met mijn vragen en mijn frustraties te confronteren. Haar drankverslaving liet het echter niet toe. Ik heb geprobeerd tot haar door te dringen dat ze hulp nodig had. Helaas mondden alle pogingen uit in ruzie.

Wanneer ze nuchter was en ik mijn zorg om haar welzijn met haar deelde, reageerde ze over het algemeen met zwijgen. Zelfs als ik haar vroeg of ik überhaupt iets voor haar betekende.

Nu, luisterend naar de stem van Anne Murray, maakt haar keus voor deze muziek me boos en verdrietig tegelijk. Boos dat ze niet in staat was zichzelf te vergeven voor haar aandeel in mijn ellendige jeugd, verdrietig dat ze haar dood in eenzaamheid tegemoet ging.

Sinds ik de foto’s uit haar jeugd heb gevonden, blijf ik me afvragen wat ze voor mij al die jaren verzweeg. Welk geheim heeft ze haar graf in meegenomen dat zelfs mij buitensluiten rechtvaardiger was dan me de waarheid vertellen?

Sowieso begrijp ik niet hoe het kan dat op een foto uit haar jeugd een klein meisje staat dat sprekend op Zoë lijkt. Wie is die meid met wie ze poseerde? Wie kende Helena in België die haar zonder verdere uitleg verzocht te bellen? Zover ik weet, had ze verder geen naaste familie en over vrienden sprak ze al helemaal niet; op een paar leden van haar sjoelclub na, had ze met de buitenwereld weinig contact.

Waarom wilde iemand haar dringend spreken en waarom heeft ze de brief genegeerd? Wie had ik aan de lijn toen ik het 06-nummer uit die envelop belde? Er zijn veel onbeantwoorde vragen die continu door mijn gedachten spoken.

Ik had gehoopt de stem van Antoinette of Louise te horen, maar bij het horen van de Franssprekende man was ik enigszins overweldigd. Kennelijk was hij ook niet onder de indruk van mijn Engels, aangezien er na een korte stilte werd opgehangen. ‘Eigenzinnige Fransozen,’ mompel ik in mezelf.

Ik negeer de verbaasde blik van Ingmar en vraag me af wat hij over mijn ondoordachte actie zou zeggen. Wie stuurt in hemelsnaam een wildvreemde via een whatsappbericht een afbeelding van een rouwkaart, hoor ik hem al tieren. Ik kan hem geen ongelijk geven. Met een steelse blik kijk ik voor me.

Sowieso vraag ik me af wat me bezielde om het nummer te bellen. Dacht ik werkelijk dat een wildvreemde mij een of ander duister geheim over mijn overleden stiefmoeder zou vertellen? Ik moet me inhouden niet te lachen om mijn absurde waanideeën.

De laatste klanken van You where always on my mind worden bruut overstemd door open- en dichtgaan van de zaaldeur. Over mijn schouder zie ik een onbekende dame achter in de zaal gaan zitten. Wie is zij? Op haar strak achterovergekamde haren na, zie ik alleen dat ze een grote, modieuze zonnebril draagt. Iets aan haar verschijning intrigeert me, al heb ik geen idee waarom. Haar verzorgde verschijning past totaal niet bij Helena en even bekruipt me het gevoel dat ze mijn blik ontwijkt.

Wanneer ik vlak voor haar Laura met Arjan zie zitten, roep ik in gedachten woorden die ik niet hardop durf te zeggen. Haar aanzien voelt alsof de temperatuur in de zaal plotseling tot onder het vriespunt daalt. Met een gemaakte glimlach kijkt ze naar me. De minachting in haar ogen ontgaat me echter niet.

‘De bitch is er ook.’

‘Niet nu, Rick,’ fluistert Ingmar en hij knikt vriendelijk naar Laura wanneer hij over zijn schouder kijkt.

Ik zucht en staar geïrriteerd naar Helena’s kist, terwijl de voorzitster van de sjoelclub begint te spreken. Het laatste waar ik nu behoefte aan heb, zijn lovende woorden over hoe geweldig Helena was. Het interesseert me niet dat ze zich vol overgave heeft ingezet voor de vereniging. Haar zogenaamde vriendinnen moesten eens weten wie ze werkelijk was.

Mijn gedachten dwalen verder af als ik Laura overdreven hoor snikken. Ik vraag me af waarom ik haar en die vent van haar een kaart heb gestuurd. Ondanks dat Helena zelf een lijst had gemaakt met wie van haar overlijden op de hoogte gebracht moesten worden, heb ik serieus overwogen Laura van de lijst met genodigden te schrappen. Ingmar leek het niet verstandig en wist me te overtuigen dat ook zij in Helena’s leven is geweest en dat het me niet sierde als ik Helena’s laatste wens niet respecteerde.

Ineens bedenk ik dat het voor Laura ook een hele opgave moet zijn om hier in deze aula te zijn. Hoe kan ik daar niet aan gedacht hebben? Ben ik echt zo egoïstisch geworden dat ik me voor het verdriet van anderen afstomp?

Ik voel mijn gezicht kleuren als ik in haar richting kijk. Onze blikken vangen elkaar. Waarom kijkt ze mij zo vreemd aan? Haar gezicht heeft een gelukzalige uitstraling. Geheel onverwacht word ik overmand door emoties, wanneer ik probeer te focussen op de geijkte lovende voorgelezen woorden.

Het lukt me niet om helder te denken. Mijn hoofd loopt over van herinneringen die te confronterend zijn. Het doet pijn. Klam zweet breekt me uit en al waar ik aan denk, is dat ik dit niet wil. Ik wil hier niet zijn.

5

Geleidelijk brengen de aanwezigen een laatste groet aan Helena. Vanuit mijn ooghoek zie ik Laura en Arjan de kist naderen. Verbazing raast door mijn lijf als Laura me schuin aankijkt en haar hand op haar buik legt. Als door de bliksem getroffen, dringt tot me door wat de reden van haar vreemde uitstraling is. Het is dezelfde gloed over haar gezicht als toen ze zwanger was van onze Zoë.

Mijn ademhaling versnelt en een drukkend gevoel op mijn borstkas zegt me dat ik frisse lucht nodig heb.

‘Ik moet hier weg,’ fluister ik tegen Ingmar en ik verlaat onder begeleiding van verbaasde blikken de zaal. Ik schrik van Ingmar als hij bij me komt staan in de centrale hal. ‘Sorry ... Ik wilde je niet laten schrikken.’ Een diepe zucht verlaat mijn gespannen lijf.

‘Gaat het met je?’

‘Ze is zwanger.’ Mijn afschuw ontgaat Ingmar niet. De verwarring in zijn ogen spreekt boekdelen. ‘Laura is zwanger.’ Ongekende woede laait in me op. ‘Waarom wist ik dat niet? Waarom moet dat wijf mij dat uitgerekend op deze dag laten weten? Hoe kan ze zo ongevoelig zijn. Godsamme!’

‘Niet zo hard,’ fluistert Ingmar. ‘Iedereen hoort je!’

Ik negeer zijn onhandige poging me te kalmeren. ‘Dringt het wel tot je door wat ik zeg?’ Mijn verbolgenheid galmt door de kille hal. ‘Ons meisje is twee jaar geleden vanuit dezelfde aula …’ Ik hap naar adem en voel een vlaag van misselijkheid opkomen als ik vanuit mijn ooghoeken Laura zie verschijnen. Al mijn woede spuw ik als een vulkaaneruptie over haar heen. ‘Hoe kun je zo harteloos zijn?’ Mijn verontwaardiging ketst tegen de muren. Iedereen in de aula kan mijn relaas horen en eigenlijk kan het me helemaal niets schelen. Iedereen mag weten dat Laura een wolf in schaapskleren is en hoezeer ze mij heeft gepijnigd. Nog steeds pijnigt, corrigeer ik mezelf in gedachten.

Zonder enig mededogen hoor ik haar zeggen dat ze me van haar zwangerschap op de hoogte had moeten brengen.

‘En wanneer dan wel,’ sneer ik vol walging. Mijn stem schiet een octaaf omhoog. ‘Tijdens de condoleance? Of als we gezellig aan de koffie met cake zitten?’ vraag ik met een sarcastische ondertoon.

In vermoorde onschuld slaat ze haar ogen neer.

‘Hoever ben je eigenlijk? Zo te zien al ver over de helft.’

Terwijl Ingmar mijn arm vastpakt, hoor ik hem mijn naam zeggen. Zijn stem klinkt geïrriteerd. ‘Beheers je, Rick. Dit is niet het moment om een scène te maken. Gun haar deze vertoning niet.’

‘Ik bepaal zelf wat ik haar wel of niet gun!’ bijt ik hem toe, terwijl ik zijn hand van mijn arm veeg.

‘Alles in orde Laura?’ hoor ik haar vent in de deuropening vragen.

‘Rick weet dat ik in verwachting ben.’ De toon in haar stem klinkt voor mij vertrouwd, kil en zonder enig mededogen.

Arjan sluit de deur achter zich. Alsof niemand het mag horen.

Hij heeft geen idee wat deze dag, hier in deze aula voor ons betekent. ‘Weet je wat ik het ergste vind? Dat dat loeder van je niet het fatsoen heeft gehad om mij voor het begin van de dienst daarvan op de hoogte te brengen.’

‘Loeder?’ Laura’s schelle stem ketst tegen de zwijgende muren.

Bijna heb ik moeite een minachtende glimlach te onderdrukken. Dacht ze werkelijk dat ik blij zou zijn met haar aanstaande moederschap? ‘Waar haal je het gore lef vandaan om bij Helena’s kist, mij met zo’n gelukzalige blik aan te kijken en dan ook nog je hand op je buik te leggen zodat ik het zie?’

‘Mensen, laten we nu niet …’

‘Wat niet, Ingmar?’ sneer ik met een brok in mijn keel. ‘Mag hij niet weten wat voor serpent de moeder van zijn ongeboren kind werkelijk is? Ze is voor de duivel niet bang,’ ik richt me tot Arjan, ‘maar dat ondervind je zelf vroeg of laat wel.’ Zonder dat ik er erg in heb ga ik dreigend tegenover hem staan en spuw een reeks woorden van verontwaardiging in zijn gezicht. Door de geschrokken blik in zijn ogen en zijn afhangende schouders voel ik me gesterkt om te laten zien hoe ik me daadwerkelijk voel. ‘Uitgerekend in dezelfde aula waar we twee jaar geleden afscheid van onze dochter hebben genomen, laat de moeder van je ongeboren kind mij weten dat ze weer een kind krijgt.’

Ik zie hem slikken. Kennelijk was hij niet op de hoogte. Kent hij Laura toch niet zoals ik haar ken?

‘Luister niet naar deze onzin,’ zegt Laura, terwijl ze haar klauwen om Arjans bovenarm klemt en hem met een dwingende blik sommeert met haar mee te gaan.

Vol walging kijk ik haar na. Ik verlies alle controle over mijn zelfbeheersing. Het boeit me niet wat een ander van me vindt en ik laat me gaan. ‘Ik wist dat iemand als jij weinig begrip voor een ander zijn gevoelens heeft, maar dat je zo diep bent gezonken om uitgerekend vandaag tijdens Helena’s afscheidsdienst …’

Abrupt draait Laura zich om. ‘Ach, houd toch op met dat slachtoffergedoe van je.’

‘Slachtoffergedoe?’

‘Alsof jij zo begaan was met Helena,’ sist ze.

In een paar stappen staat ze voor me. Haar parfum – Dior Addict – dringt zich genadeloos aan me op. In een ver verleden was ik in extase geweest en had haar lichaam de hele nacht willen beminnen. Nu voel ik vooral een diepe afkeer van de kruidige geur. Nog voor ik een woord kan zeggen, spuwt ze haar vilein in mijn gezicht.

‘Die arme vrouw heeft de laatste jaren amper wat van je gehoord en dan hang je nu met die krokodillentranen een beetje de vermoorde onschuld uit?’

Mijn verontwaardiging triggert haar woede. ‘Ons meisje is …’

‘Waag het niet onze Zoë in je waanideeën te betrekken,’ onderbreekt ze me. ‘Haar dood is jouw schuld! Als jij haar die dag zelf bij me had gebracht, had ze nog geleefd!’

Alsof een mes diep in mijn hart wordt geramd, dringen haar woorden tot in de kern van mijn ziel. Achteraf heb ik het al die tijd geweten. Ze verwijt me Zoë’s dood.

‘Stoppen jullie,’ snauwt Ingmar. Zijn ingrijpen smoort mijn woede. Alsof ik uit mijn lichaam ben getreden, hoor ik Laura tegen Ingmar tekeergaan en hoe graag ik mijn beste vriend ook in bescherming wil nemen, ik heb niet de kracht om tegen haar tirade in te gaan.

Wanneer Laura en Arjan zijn vertrokken en de rust in de hal is wedergekeerd, staar ik door de enorme pui naar de imposante rode beuk. ‘Ik trek het niet meer, Ingmar.’ Ik bespeur begrip in zijn blik. ‘Hoe goed ik ook mijn best doe mijn misnoegen over Laura te laten varen, Zoë blijft ons altijd verbinden. Zelfs twee jaar na haar dood en sinds we haar daar bij die rode beuk …’ Mijn stem breekt.

‘Ik weet het, Rick.’ Ingmar legt zijn arm om me heen.

Wat ben ik dankbaar voor zijn vriendschap. Ondanks zijn gespierde verschijning – voor de buitenwereld is hij een stoere vent, die continu met zijn lichaam bezig is – heeft hij het vermogen om zich in te leven in mijn gevoel. Hij begrijpt me als geen ander en toch voel ik een diepe eenzaamheid. Een gevoel dat niemand anders beter begrijpt dan ikzelf. Hoe kan ik hem laten voelen hoe pijnlijk mijn zojuist opengereten wonden zijn?

De eenzame stilte die ik de laatste twee jaar heb verbannen, zou ik nu graag omarmen. Gewoon wegkruipen in de schoot van leegte. Niemand die luistert. Niemand die iets zegt. Helemaal alleen.

6

Het frisse water in mijn gezicht laat de sporen van mijn emoties niet verdwijnen. Mijn spiegelbeeld toont mij hoe belabberd ik er eigenlijk uitzie. Nog geen veertig en het aftakelproces is al begonnen en dan zeggen ze dat mannen met de jaren alleen maar charmanter worden. Een cynisch glimlachje tekent mijn gezicht. Ik zucht, trek mijn colbert weer aan en verlaat het toilet.

Tot mijn opluchting is de hal leeg. Ingmar is vast naar de koffiezaal gegaan om mij te excuseren. Terwijl ik door de grote glazen pui naar buiten staar, zie ik vanuit mijn ooghoek de dame met de grote zonnebril gehaast naar de parkeerplaats lopen.

‘Wie ben jij,’ prevel ik binnensmonds. Iets zegt me dat ik achter haar aan moet en zonder er ook maar een seconde over na te denken, verlaat ik de bedompte lucht in de hal en ren naar de parkeerplaats. Met ferme passen nader ik haar. Ik moet het weten. Ik moet weten waarom ze op de uitvaart is.

‘Wacht …’

Ze blijft abrupt staan.

‘Neem me niet kwalijk,’ volkomen buiten adem blijf ik op enkele meters afstand staan, ‘mag ik vragen waar u Helena van heeft gekend?’

Haar afhangende schouders vertellen me dat ze me liever niet had gesproken. Alsof ze liever ongezien ervandoor was gegaan.

‘Wie bent u als ik vragen mag?’

Terwijl ze zich omdraait, zet ze haar zonnebril af. Ik herken gelijk haar olijfgroene ogen. Haar haren zijn niet meer koperrood, eerder rossig beige, maar die blik in haar ogen is onmiskenbaar dezelfde.

‘U bent het meisje van de foto in Le Tréport,’ stamel ik.

Ze wendt haar blik van me af. ‘Ik ben een oude vriendin van Helena.’ Haar stem hapert. ‘Ik … Ik had niet moeten komen,’ zegt ze enigszins nerveus en ontsluit op afstand de sloten van een nabij geparkeerde rode auto. ‘Zorg goed voor jezelf, Étienne.’

Haar vochtige ogen zijn me niet ontgaan voor ze bij me wegliep. Verward kijk ik haar na. ‘Wacht … Ik heet Rick. Niet Étienne.’

Nog voor mijn stem haar bereikt, slaat haar portier dicht en start ze de auto. Ik probeer haar tegen te houden, maar mijn inspanning is tevergeefs. Met hoge snelheid verlaat de Renault Clio de parkeerplaats.

7

‘Gaat het met u?’ vraagt een bezorgde stem, terwijl ik mijn telefoon voel trillen.

Enigszins geschrokken staar ik naar de donkere schim, waarachter de zon diens visueel beeld onherkenbaar maakt. Het felle licht flikkert door de toppen van de bomen. Met mijn hand probeer ik de schaduw voor mijn toegeknepen ogen te vangen.

Het gaat helemaal niet, maar dat verbloem ik in een poging haar vriendelijk af te wimpelen. Weer voel ik trillingen in mijn broekzak. Mopperend dat ik op dit moment geen behoefte heb aan een overdaad aan medeleven op WhatsApp, hoor ik haar zeggen dat sommigen zich afvragen of het wel goed met me gaat. Gegeneerd kijk ik naar haar bezorgde gezicht.

‘Dat is niet nodig. Het gaat wel weer.’ Mijn verwarring probeer ik voor haar te verbergen. ‘Ik zit hier om in alle rust bij te komen van de dienst.’

Een onderzoekende blik staart me enigszins wantrouwend aan en nadat de aulamedewerkster opnieuw haar bezorgdheid heeft geuit, weet ik haar ervan te overtuigen dat ze zich geen zorgen om me hoeft te maken. Hoewel ik vermoed dat ze er niet volledig gerust op is, loopt ze op mijn aandringen – zichtbaar met enige twijfel – terug naar het uitvaartcentrum.

Het is al bijna kwart voor vijf. Hoelang zit ik hier al? Ik heb Ingmar met de genodigden laten zitten en als ik wil opstaan, valt mijn oog op de rode beuk; de plek waar Zoë haar laatste rustplaats vond.

Mistroostig denk ik aan onze laatste vakantie samen op Schiermonnikoog, hoe mijn kleine meid nog als een hertenjong onvermoeibaar en vol levenslust door de tuin huppelde.

De weelderige borders met een overdaad aan bloemen rondom het vakantiehuisje waren een walhalla voor de rijkelijk aanwezige vlinders. Zoë kreeg geen genoeg van het lieftallig gefladder dat zich tegoed deed aan het buffet van de karmijnrode spoorbloem en de lichtblauwe bloeiaren van salie.

Ik herinner me het moment dat ik Zoë vertelde dat haar oma, mijn moeder, geloofde dat vlinders de ziel dragen van wie we moeten missen. Zoë keek met glinsterende oogjes naar een dartelende dagpauwoog. Ze vroeg of de vlinder misschien haar oma was, waarop Laura schaamteloos begon te lachen. Nog voel ik mijn verwarring toen ik op dat moment voor het eerst met Laura’s ware aard werd geconfronteerd. Het sneue snoetje van Zoë brak mijn hart, toen Laura laconiek vertelde dat haar oma gewoon dood was.

Achteraf was dat het begin van de verwijdering tussen Laura en mij. Ik zie nu in dat je iets wat er niet was, je ook niet kunt verliezen. Sindsdien, wanneer ik Zoë om wat voor reden dan ook probeerde te troosten, ging Laura dwars tegen me in. Ze hield geen rekening met de gevoelens van een ander. Zelfs niet met die van haar eigen dochter.

Nog geregeld vraag ik me af hoe ik zo blind kon zijn voor haar narcistische trekjes. Ik weet nu dat Laura een ster is in haar eigen toneelspel. Haar diverse maskers kan ze als een ervaren toneelspeler aanpassen en in het verleden tuimelde ik er iedere keer weer in; als er een award voor geloofwaardigheid bestond, zou Laura deze met volle overtuiging in de wacht slepen. Met haar toneelspel weet ze iedereen om haar vinger winden. Nu weet ik dat ik simpelweg niet tegen haar charmes was opgewassen. Ik was naïef.

De onzinnige woordenwisseling over vlinders was snel bekoeld toen Zoë riep dat er een vlinder op haar schouder zat en ze met haar helderblauwe ogen volkomen gebiologeerd naar het dier keek. Mijn moeder had dezelfde bewondering voor vlinders. Ik hoor het haar nog zeggen dat ze beeldschoon zijn, zo vrij en vol levensvreugde, zo kwetsbaar, zo luchthartig. Ze zijn alles wat wij willen zijn.

Toen ik Zoë over haar oma vertelde en haar diep in haar helderblauwe ogen keek, was het net alsof mijn moeder bij me was. Alsof ze me vanuit het hiernamaals door de ogen van Zoë liet weten dat ze er altijd voor mij zou zijn. Wat ik nog niet wist, was dat ik haar helderblauwe ogen nooit meer in het echt kan zien. God, wat mis ik mijn kleine prinses.

Ik sluit mijn brandende ogen en zoek in de duisternis naar haar verlichtende aanwezigheid. Het blijft donker. Zelfs de echo van haar stem vervaagt in mijn gedachten. Begin ik mijn kleine meid te vergeten?

Angstig neem ik het daglicht weer tot me. Ik ben de laatste tijd behoorlijk neerslachtig. Daar moet verandering in komen. Ik moet hulp zoeken.

Zuchtend staar ik naar de border met de contrasterende bloemen waar Zoë’s as is verstrooid. Mijn positieve gedachten verdwijnen onmiddellijk als ik me Laura’s gelukzalige uitstraling in de aula weer voor de geest haal. Ik pak mijn telefoon. Het zou me niet verbazen als ze haar relaas via een appje heeft gestuurd. Mijn hart slaat over als ik het 06-nummer van het briefje herken.

Vandaag

Dag Rick,

Het spijt me dat ik overhaast ben vertrokken.

Helena’s overlijden heeft me erg aangegrepen 16:41

Ø Dit bericht is verwijderd 16:42

Sorry 16:42

Het ga je goed, Rick 16:43

Dat is het? Meer heeft ze me niet te zeggen? Teleurgesteld trap ik meerdere malen tegen het houten bankje; alsof deze schuldig is aan Antoinette’s lafheid. Een ongekende woede neemt bezit van me en zonder over de gevolgen na te denken, spreek ik een bericht in. Dat de autocorrectie van WhatsApp mijn stem af en toe verkeerd interpreteert, zal me een zorg zijn. Het bericht is al verzonden. Wanneer ik het teruglees, heb ik gelijk spijt.

Wat flik je me nou. Is dit wat je te zeggen hebt? Llekkere vriendin ben je voor Lena. Bart toch ook? 16:50

Gegeneerd staar ik naar het dubbele blauwe vinkje. Ze heeft het gelezen.

8

Ik kan mijn ogen niet geloven. Het is waar.

Al die jaren had ik het gevoel dat er iets ontbrak. Nu zie ik met eigen ogen dat wat ik diep vanbinnen altijd heb geweten. Étienne leeft nog.

De leegte, het gevoel van incompleet zijn en niet weten wat de grondslag voor mijn eenzaamheid was, worden in één oogopslag ontbonden. Een gevoel van euforie verdringt mijn neerslachtige houding.

Het liefst wil ik hem benaderen, maar ik weet dat het onder de huidige omstandigheden beter is afstand te houden.

Ik voelde me eerst behoorlijk schuldig dat ik de oproep had beantwoord. Ondanks dat ik niet begreep wat werd gezegd, klonk zijn stem vertrouwd. Er ging zelfs een ongekend gevoel van herkenning door me heen toen hij zich aan me voorstelde.

Denkend aan Antoinette, begrijp ik niet hoe ze dit al die jaren voor mij heeft kunnen verzwijgen. Als ze die bewuste avond haar telefoon niet was vergeten had ik zonder haar medeweten niet zijn whatsappbericht gelezen. Ik had nooit geweten dat ze op de hoogte was van zijn bestaan.

Ondanks zijn verdriet, vraag ik me af of hij nog weet wie ik ben. Dat hij zich herinnert hoe we … Ik huiver bij de gedachte dat de kans groot is dat ook hij slachtoffer is van de Zes. Mijn euforie spat als een ballon uit elkaar wanneer de gedachte aan de Zes als een speld door mijn herinneringen prikt. Al wat ik hoop, is dat Étienne zich niets herinnert. Als hij het zich wel kan herinneren, dan was hij beter af geweest als de vuurzee hem net als papa had verslonden.

9

‘Het spijt me dat ik je heb laten zitten met Helena’s sjoelclubleden.’ Ondanks het sarcasme in mijn stem, durf ik Ingmar amper in de ogen te kijken wanneer hij naast me gaat zitten. Ik vertel hem niets over het bericht van Antoinette.

‘Luister Rick … Maak je er niet druk om. Ik heb het voor je afgehandeld. Trouwens … Ze denken dat wij een stelletje zijn.’

Ik kijk hem verontwaardigd aan.

'Zo’n nare gedachte is dat toch niet, knul van me,’ zegt Ingmar op overdreven verwijfde toon. ‘Laat dat simpele volk lekker over je lullen, joh. Je ziet die gasten never nooit weer. So who cares!’