De koning van Cornouaille

De koning van Cornouaille

Karin Doornik

1e druk februari 2023

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Designs by Lotte

ISBN 978-94-6464-090-8

ISBN e-book 978-94-6464-091-5

NUR 342

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Proloog

Ik woon nog steeds aan zee, aan de baai met de onstuimige golven. Vandaag is het rustig weer, het water is blauwgroen en het strand is bedekt met zand dat glinstert als goudstof in de zon. Overal liggen tere schelpen rondgestrooid, met de kleuren van kostbare juwelen. Hier ben ik thuis, in mijn tweede vaderland.

Het is een goede dag en mijn benen werken mee dus ik klim naar boven en wandel op een smal pad hoog tussen de rotsen. Er is een grote beuk met een uitholling in zijn wortels waar ik precies in kan zitten, met mijn rug tegen de brede stam. Daar kan ik diep in de heldere zee kijken. Ik herinner me het verhaal van de tapijtwever Pierrick die vertelde over de verdronken stad Ys die hier onder de golven is verdwenen. Ik begin te dromen met open ogen. Die rots daar … die lijkt op een machtig fort met wapperende vlaggen. Nog dieper onder het water zijn de daken van talloze huizen en helemaal achteraan rijst het paleis op uit de golven, met haar torens van roze granietsteen die schitteren in het felle licht.

Dan knipper ik met mijn ogen en zie weer de schaduw van de oude beuk en de rotsen die uit zee steken. Ik kijk verder, naar de wazige streep van de horizon, in de richting van mijn oude vaderland overzee. Ik zal er nooit terugkeren want ik ben al oud en binnenkort zal ook mijn roep weerklinken in de Baai van de Overledenen, in het uiterste westen van het rijk Armorica. Voor ik sterf, wil ik mijn verhaal vertellen over de grote koning Gradlon en mijn beide meesteressen Maelgven en haar dochter Dahut, over de ramp die ons is overkomen.

Ik neem je mee over het grote water, naar het land Brittannië in het noorden, terug naar de dag waarop dit verhaal begon.

Deel 1 Brittannië

1

Ik was twaalf jaar, tenger maar gehard en ik kon jagen als de beste. Ik bezat een assegaai, een korte jachtspies die ik zeer nauwkeurig kon werpen. Vader en ik waren al uren onderweg naar ons jachtgebied en hadden de kaalgegraasde weiden met de honderden schapen achter ons gelaten. Onze buit bestond tot dan toe uit drie konijnen en twee hazen. We bereikten het bos en zetten onze paarden vast aan een beuk. ‘Zo stil mogelijk en laag blijven,’ fluisterde mijn vader voor we ons een weg baanden door de varens onder de druipende bomen. Ik was moe, had honger en mijn knieën trilden toen we gehurkt op de grond op de uitkijk zaten.

‘Daar, achter die eik, daar komen ze,’ zei mijn vader zachtjes. Een hertenfamilie kwam voorbij, het mannetje met zijn machtige gewei voorop, gevolgd door zijn hinde en twee jonge herten. Ik bedacht me geen moment en wierp mijn spies naar het achterste jong. Onmiddellijk vluchtte de hertenfamilie verder het bos in, maar het jong was getroffen in de flank en viel meteen neer. Het was mijn eerste hert. Het was bijna te zwaar, maar het lukte ons het dier over vaders paard te tillen.

We deden twee keer zo lang over de terugtocht, maar eindelijk konden we moeder de buit laten zien. Zwijgend maar dankbaar nam ze de hazen en konijnen van me aan en ging mee naar buiten om het hert te bekijken.

Mijn familie behoort tot de stam van de Damnonii in het noorden van Brittannië. Wij woonden in een lieflijk groen dal, niet ver van de Grote Baai, de Firth of Clyde, waar de zee het noorden van ons land binnendringt. Ik ben de dochter van Nolan en Aylin en hun enige kind. Net als de jongens van mijn stam had ik behalve jagen, ook paardrijden en vechten geleerd. Ik stak al een half hoofd boven mijn moeder Aylin uit. De smalle bouw en fijne botten had ik van haar geërfd maar ik had bruine ogen en donker haar, net als mijn vader Nolan en de meeste dorpelingen. Mijn vader was ook niet lang en de mensen uit het dorp plaagden hem wel eens: ‘Nolan, je dochter groeit binnenkort boven je uit, geven jullie haar soms een geheim toverbrouwsel te drinken?’ Mijn vader glimlachte dan een beetje, mijn moeder zei niets en keek een andere kant op.

Rond etenstijd waren wij met zijn drieën in onze schemerige woonruimte waar altijd een vuur brandde. Mijn vader en ik maakten vaak grappen waar moeder zelden om lachte. Lag het aan mij dat moeder niet vrolijk was?

Achter ons dorp stroomde een rivier, waar ook vaak gevist werd. Aan het einde van de middag zag ik mijn moeder vaak aan de oever zitten. Als ik dicht in de buurt was, hoorde ik haar zacht spreken, maar er was nooit iemand anders bij haar. Meestal liet ik haar met rust, maar op een keer liep ik aarzelend naar haar toe en ging naast haar zitten. ‘Moeder, tegen wie praat u?’

‘Ik bid tot God.’

‘Is het Boann van de rivier of is het Brigid met wie u praat?’

‘Er is maar één God, de enige ware, tot wie ik bid. Hij heeft alles gemaakt en tot leven gebracht; de aarde, de rivieren, de bossen, de dieren en de mensen. Ik voel Hem in de zon, in het stromende water, in de wind en zelfs dit grassprietje.’

‘Is het Dagda, de vader van Brigid en alle andere goden?’

‘Nee. God is de hemelse Hoogkoning van alle mensen. Hij heeft Zijn zoon Jezus naar de aarde gestuurd om ons van alle zonden te verlossen. Jezus Christus is voor ons gestorven aan het kruis. Onthoud dat er maar één God is die over ons waakt.’

‘Hoe weet u dat allemaal moeder?’

‘Toen jij nog heel klein was, waren er monniken in ons dorp. Dat zijn mannen die op afgelegen plekken wonen en zo goed mogelijk naar Gods wetten willen leven. Zij willen ook andere mensen over Jezus vertellen en reizen daarom vaak rond. Koningin Maelgven joeg ze weg van het hof, en ze zochten hier een plek om te slapen. Zij vertelden over Jezus, die in een land hier ver vandaan in een stal is geboren. Toen Hij opgroeide tot een volwassen man, heeft hij zieke mensen beter gemaakt en wonderen verricht.’

‘Wat is een wonder?’

‘God is aanwezig in een wonder. Jezus voedde duizenden mensen met slechts twee vissen en vijf broden. Hij maakte melaatse en blinde mensen beter door alleen Zijn hand op hun hoofd te leggen. Wij, gewone mensen kunnen geen wonderen verrichten.’

‘Aylin, waar blijf je? Het is allang etenstijd, heb je niks beters te doen dat het kind zulke verhalen te vertellen?’

Geschrokken draaiden we ons om, daar stond vader, we hadden hem niet aan horen komen. En waarom was hij zo streng? Hij vond het anders nooit erg dat moeder uitrustte bij de rivier. We stonden op en liepen met vader terug naar huis. Ik had mijn moeder nog nooit zo lang achter elkaar horen praten. Ze zweeg weer.

Mijn vader en ik konden het goed met elkaar vinden. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit van hem thuis moest blijven om moeder te helpen. Hij heeft nooit laten merken dat hij het jammer vond geen zoon te hebben. Vader was smid aan het hof van de koning en kreeg veel opdrachten voor het vervaardigen van wapens en ketels. Soms maakte hij torques: gouden of zilveren halsringen met prachtige vlechtmotieven. Alleen de hogergeplaatsten aan het hof mochten deze sieraden dragen.

Moeder naaide alle kleding voor de leden van de hofhouding en ze was ook een goede weefster. Ze kende alle geheimen van de verfplanten zoals meekrap en wede waarmee ze de stoffen de mooiste kleuren gaf. De koning en de koningin droegen gewaden in zonnegeel, purperrood en hemelsblauw. Ze weigerde aan het hof te komen werken. Ze mopperde altijd op de koninklijke familie en hun hofhouding. Vader zei vaak: ‘Kom toch eens een kijkje nemen, het gaat er best ordelijk aan toe.’

‘Ze komen allemaal van de heide, mij niet gezien,’ antwoordde ze dan altijd.

Koningin Maelgven hield echter zoveel van haar stoffen dat zij speciaal voor mijn moeder achter ons huis een werkplaats liet bouwen met een grote tafel en een weefraam.

Op koude of regenachtige dagen bleef ik bij haar om te helpen met het koken van de planten, het knippen en naaien van de kostbare stoffen. Ik kreeg het dan snel benauwd en was blij als ik weer naar buiten kon en mijn vader kon helpen in zijn werkplaats bij het hof van de koning. We waren bevoorrecht zo dicht bij koning Neithon en zijn hofhouding te wonen. Onze nederzetting, met ongeveer dertig families, beschermde ons en gaf ons welvaart: onze voorraadschuren waren altijd gevuld.

Ik herinner me de geur van het graan dat we die zomer binnenhaalden. We waren vroeg dat jaar, er was weinig regen gevallen en de boeren namen het zekere voor het onzekere. Alle dorpelingen en hun kinderen vanaf een jaar of acht hielpen mee. We bonden de afgemaaide korenhalmen bij elkaar en onze neuzen kriebelden van het stof en de vezels. Ik vond het maar dom boerenwerk, maar verheugde me ondertussen wel op het verse bed dat moeder voor ons zou maken van de uitgedorste aren uit de voorraadschuren, die nu plaats moesten maken voor de nieuwe oogst. De oude matrassen waren gedurende het afgelopen jaar behoorlijk gaan stinken.

Op de avond van de dag dat het laatste koren was binnengehaald vierden we Lughnasadh, het oogstfeest waarbij de allerlaatste schoof op het veld verbrand werd. De as werd door het zaaigoed gemengd om extra groeikracht aan de gewassen te geven. In een feestelijke stoet trokken alle families naar het grote huis van Neithon en zijn vrouw Maelgven. De domus, het hof, lijkt veel op de huizen in het dorp. Het gebouw heeft dikke muren en een rieten dak maar is veel groter dan de huizen van het gewone volk. Het heeft tien keer zoveel kamers en een grote centrale ruimte. Alleen de allerhoogsten in rang werden binnen genodigd, alle anderen vierden het feest buiten, op het omheinde terrein rond het huis van het stamhoofd. Daar waren lange tafels neergezet. We roken van verre al het heerlijke varkensgebraad en het water liep ons in de mond. Er was eten genoeg voor iedereen, vlees, gierstkoeken, honingwijn in overvloed en als dessert wilde vruchten, bosaardbeien, bessen en ook appels uit de boomgaarden. Terwijl we ons tegoed deden aan het fruit kwamen Neithon en Maelgven naar buiten om zich onder het gewone volk te mengen. Onze koning was al een oude man toen hij Maelgven als vrouw nam. Als de koningin een enkele keer in het dorp liep, lieten we alles vallen waar we mee bezig waren en staarden we haar met open mond na. De mannen namen haastig hun pet of muts af. Ze was langer dan de meeste mannen van ons volk. Haar weelderige koperblonde haar reikte tot haar middel en ze hield het uit haar gezicht met een gouden band die bezet was met edelstenen. Haar lichte, zeegroene ogen leken dwars door je heen te kijken. Zij was niet van onze stam en onder het gewone volk deden vele verhalen de ronde. Zij zou uit het donkere Loch Etive op de rug van een zeehond zijn opgedoken en onze koning betoverd hebben. Een ander gerucht vertelde dat zij uit het land van de Picten kwam, gelegen achter de muur van Antoninus. Ik heb het nooit geloofd. Hoe kon zij uit het volk van de beschilderde wildemannen komen dat al eeuwenlang onze vijand was? Zelf had ik bedacht dat zij uit het land van de Ieren aan de overzijde van de zee was gekomen.

Ik mijmerde over haar schoonheid en elegantie toen ik haar opeens met grote maar toch gracieuze stappen naar onze tafel toe zag komen. Ik keek achter me of daar iets bijzonders te zien was, maar ze wilde mijn vader spreken die haastig plaats voor haar maakte. Ze torende boven alle feestgangers uit en het werd opeens stil.

‘Beste man, je dochter is me opgevallen. Gwen, zo heet ze toch? Kom na de maaltijd met haar naar de grote zaal.’

Zonder de reactie van mijn vader af te wachten, nam ze haar rokken op en verdween weer in het geruis van de kostbare stoffen. Ik kon niets uitbrengen en staarde met open mond naar mijn vader en dan weer naar mijn moeder. Even later begon iedereen weer zachtjes te praten en ik voelde de steelse blikken van mijn tafelgenoten. Ze kende mijn naam! Mijn moeder zei niets, ze keek me niet aan. Haar mond was een dunne streep. Ik durfde niets te vragen maar ik keek telkens naar mijn vader, probeerde iets op te maken uit zijn gezichtsuitdrukking. Het enige wat hij zei was: ‘We zullen straks eens gaan horen wat de vrouwe over jou te zeggen heeft,’ en begon daarna tergend langzaam de botjes van de fazant op zijn bord af te kluiven. Ik kon geen hap meer door mijn keel krijgen, zelfs de aardbeien met dikke room niet, waar ik anders zo dol op was.

Eindelijk was het zover dat we met goed fatsoen de tafel konden verlaten, als in één beweging stonden mijn ouders op en met een korte hoofdknik beduidden ze me dat ik met hen mee kon gaan. Ik liep achter hen aan naar de grote zaal waarvan de deuren vandaag wijd open stonden. Hier was het feestmaal ook afgelopen en er was geroezemoes van de voorname gasten die rond de grote haard waren gaan zitten terwijl de bedienden de laatste borden en bekers afruimden. Helemaal rechts zaten koning Neithon en koningin Mael-gven op hun troon. Ze hadden zojuist een onderhoud gehad met enkele van hun gasten die diep bogen en afscheid namen. We wachtten tot de koningin ons in het oog kreeg en wenkte. Met zijn drieën liepen we naar het indrukwekkende koningspaar en van de zenuwen maakte ik een belachelijke buiging en ik schaamde me vreselijk. Gelukkig behielden mijn ouders wel hun waardigheid, zij bleven heel rustig. Maelgven nam het woord: ‘Jullie dochter is snel en vaardig in het werpen van de slinger en de jachtspies. Ik zie haar vaak oefenen met de jongelui op het grote veld en zij is veruit de beste. Ik denk erover Gwen op te nemen in mijn hofhouding als mijn persoonlijke bediende. Zij kan de andere bedienden haar vaardigheden leren en zij steekt weer iets op van de gebruiken en gewoonten aan het hof. Graag heb ik morgen het antwoord.’

Net zo abrupt als ze haar verzoek begon, beëindigde ze het onderhoud, dat eigenlijk een bevel was. We maakten alle drie een kniebuiging en liepen min of meer achterwaarts naar de deur.

‘Ik wil het er nu niet over hebben, dat komt straks wel,’ beantwoordde mijn moeder de vragende blik van mijn vader. Hij gaf me een geruststellend knikje en ik kon weer ademhalen. Onderweg naar huis buitelden in mijn hoofd de gedachten over elkaar heen, het was er een warboel door de vele bekers honingwijn die ik had gedronken. Als het feest is wordt er nauwelijks op de kinderen gelet. Ze kunnen eten en drinken wat ze willen.

‘Gwen, ga nu slapen, je hoort morgen wel wat we besloten hebben, je vader en ik zullen erover praten,’ zei mijn moeder, met nog steeds dat verbeten trekje dat haar anders zo lieve gezicht ontsierde sinds het onderhoud met Maelgven. Ik ging zogenaamd braaf slapen, maar het dunne gordijn dat mijn slaapplaats afscheidde van die van mijn ouders verhinderde niet dat ik hun heftige woordenwisseling kon volgen. Mijn moeder verzette zich tot het uiterste: zij respecteerde koning Neithon maar hield niet van Maelgven. Toch leek het erop dat mijn vader haar ervan wist te overtuigen dat het voor mij een mooie kans was een goede opleiding te volgen en een positie aan het hof te verkrijgen.

‘Ze zal behoren tot de hoogste kringen en later een goed huwelijk sluiten en vergeet niet dat het ons enige kind is,’ zei mijn vader zacht.

Ik huiverde bij het woord “huwelijk”, dat was niet bepaald wat ik in gedachten had over deze prachtige kans.

‘Daar hoef je me niet aan te herinneren, lieve man van me, ze is mijn kostbaarste bezit.’ Mijn vader zweeg een poosje en na een lange, pijnlijke stilte gaf mijn moeder toe. ‘Misschien is het de juiste beslissing, ik help het je hopen.’

Tevreden met het besluit over mijn toekomst viel ik bijna in slaap toen mijn moeder weer op dwingende toon begon te fluisteren: ‘Nolan, ik ben niet gerust op de veiligheid van Gwen. Als voorwaarde stel ik dat je met de koning gaat praten. Ik wil dat hij haar verbiedt tijdens de feesten buiten de domus te gaan dwalen. Je herinnert je toch wel de gebeurtenis met die jonge dienares, Shanna, tijdens Samhain? De ouders zijn nog steeds ziek van verdriet.’

‘Dat is alweer jaren geleden, Aylin, en het is nooit bewezen dat Maelgven er iets mee te maken had. Ik zal spreken met Neithon en het voorzichtig aanpakken want o wee als we de tegen de koningin in gaan.’

Ik herinnerde me die gebeurtenissen nog wel, ik was ongeveer tien jaar. Het dorp gonsde van de geruchten, de dag na Samhain, het Keltische Nieuwjaar. De dorpelingen waren teruggekeerd van het heidense feest maar Shanna was weg. Shanna was een mooi, tenger meisje met lang, goudblond haar, een kleur die niet zo veel voorkomt in onze streek. Ik was jaloers op haar want zij was de jonge dienares van de koningin. Maelgven was pas twee dagen later weer gezien aan het hof, zonder het meisje dat haar altijd als een schaduw volgde. Er gingen verhalen rond dat Shanna geroofd zou zijn door krijgers, dat ze misschien zelf weggelopen was. Haar ouders, eenvoudige dorpelingen, waren radeloos. Ze vonden troost in het christendom en baden samen met mijn moeder en vele buren voor haar terugkeer.

Drie maanden later stond ik samen met de andere kinderen op de uitkijk voor de jonge jagers, benieuwd naar hun buit. Na de lange wintermaanden verheugden wij ons op vers vlees. Traag kwam de stoet aangelopen uit het bos, ze droegen heel wat mee. Dat was op zijn minst een hert of misschien wel een everzwijn dat zij op een draagbaar hadden meegenomen. Waarom keken ze zo somber? Ze liepen niet zoals anders triomfantelijk het dorp in maar zetten hun buit een eind van de huizen neer. Een van hen liep rechtstreeks naar het huis van Shanna’s ouders. Even later kwam de moeder met de jager naar buiten en liep met hem mee. Ik zag haar vol ongeloof naar de draagbaar staren en daarna stortte ze zich huilend en schreeuwend op de lading. We hadden geen idee wat er aan de hand was, renden naar de groep toe maar werden tegengehouden door een paar jagers. Kleine Brandon wist ongemerkt met een omweg bij de jagers en de huilende moeder te komen en bespiedde hen vanachter een paar struiken. Hij vertelde ons later wat hij gezien had.

Op de draagbaar lag het lijk van Shanna, naakt, met een koord om haar hals. Er zaten grote kerven in haar hele lichaam en de helft van haar hoofd was kaalgeschoren. Het haar op de andere helft was modderig maar de kleur was door het vuil heen nog te herkennen. Ze hadden Shanna gevonden aan de zuidkant van het bos, met haar gezicht naar beneden, drijvend in het moeras. Iemand had geprobeerd haar in een houten kooi van berkentakken en een steen op de bodem vast te zetten, maar de takken waren losgeraakt en de grote luchtbellen in de modder hadden de aandacht van de jagers getrokken.

Ik vertrouwde mijn vader en geloofde ook niet dat Mael-gven er iets mee te maken had. Mijn avontuur zou binnenkort beginnen, want mijn vader was slim en wist mensen voor zich te winnen, zelfs de ongenaakbare koningin. Ik kon gerust gaan slapen.

2

Een week later was het zover. Het was een warme zomerdag en ik was al vroeg op. Mijn nieuwe leven ging beginnen!

Vader en moeder stonden erop mij naar het hof te brengen. Ik had mijn kleding bij me in een grote draagmand en kletste er op los tegen vader die mijn jachtuitrusting droeg. Moeders gezicht stond zorgelijk. De dorpelingen stonden in de deuropening onze kleine stoet na te kijken.

We werden ontvangen door de hofmeester van de koning, een grote man met een rosse baard. Hij bracht ons naar mijn vertrek, niet ver van de kamers van mijn meesteres. Mijn onderkomen was klein maar ingericht met een comfortabel bed met geweven dekens. Ik legde mijn kleren in de houten kist en zette mijn jachtuitrusting bij de deur. Toen was het tijd om afscheid te nemen.

Mijn vader aaide me over mijn hoofd en trok me even tegen zich aan. Hij legde zijn handen op m’n schouders en duwde me weer van zich af en zei ernstig: ‘Laat je van je beste kant zien, wees je familie tot eer!’

Moeder omhelsde me ook, met tranen in haar ogen.

‘Maakt u zich geen zorgen!’ zei ik tegen haar. Ik ging toch niet naar een ander land! Ik liep met hen mee tot de hoofdingang en keek ze na tot ze de poort door waren.

Ik draaide me om en schrok van de grote gestalte die me stond op te wachten. Het was de majordomus met zijn vlammende haar en baard. ‘Ik heb orders voor je van de koning en de koningin!’ Ik voelde tintelingen door mijn lichaam gaan, nu ging het echte hofleven beginnen!’

‘Vanmiddag ga je in de keuken werken, als bediende van de kok.’

Hij las de teleurstelling van mijn gezicht en met enig leedvermaak voegde hij eraan toe: ‘Verbeeld je maar niets jongedame, je begint helemaal onderaan.’

Mijn nieuwe leven begon dus in de keuken. Daar werkten een koksmaatje en vijf keukenhulpen onder commando van de kok. Met de jongen, Colin, kon ik redelijk overweg maar mijn pogingen vriendschap te sluiten met de vijf keukenmeisjes liepen op niets uit. Als ik een praatje met ze wilde maken, reageerden ze niet en bleven bezig met hun werk of keken langs me heen. Wat deed ik verkeerd? Als ik voorgetrokken werd of bepaalde privileges kreeg, kon ik het wel begrijpen, maar ik kreeg die eerste week het zwaarste werk te doen. Ketels schrobben met zand, eindeloos hout aanslepen voor de twee vuren die de hele dag moesten branden, er leek geen eind aan de dag te komen. Als ik ‘s avonds als laatste karwei de vloer had aangeveegd, kroop ik gebroken in mijn bed. Dit was niet het leven dat ik me gedroomd had. De koningin kreeg ik niet te zien.

De tweede week werd het iets beter. Ik leerde de lievelingsgerechten van Maelgven te bereiden: patrijs in witte saus van amandelmelk met krenten, ragout van kippenlevertjes en groentesoep. Van het herten- en wildezwijnenvlees dat de koning het liefst at, moest ik afblijven. ‘Vrouwen kunnen geen wild bereiden,’ beweerde de kok. Zijn gezicht was net zo bleek en pafferig als het deeg dat hij kneedde en hij praatte alleen als het hoogstnoodzakelijk was.

‘s Avonds was ik niet meer zo uitgeput en vaak lag ik nog uren wakker. Ik miste mijn vertrouwde omgeving thuis, de rustige maaltijden rond het vuur met vader en moeder. Hier in de keuken at ik snel wat tussendoor en werkte gewoon verder als ik de anderen bij elkaar zag zitten. De vernedering van weer afgewezen te worden of simpelweg niet gezien, wilde ik mezelf besparen. Ik hield mezelf voor dat het vast beter zou worden, ik zou niet jammerend weglopen naar huis. Kon ik maar eens flink ruzie maken met die meiden in de keuken, maar ze bleven doen alsof ik lucht was. Colin koos geen partij, die ging in zijn vrije uurtjes naar zijn maten die elders op het hof werkten: in de stallen en de werkplaatsen.

Op een avond in de derde week mocht ik de koning en de koningin bedienen. Ze zaten in de grote zaal, met zijn tweeën. Dat maakte me nerveus, liever had ik het geroezemoes van een zaal vol gasten gehad. De koning zat wat onderuitgezakt, mopperde over de kwaliteit van de wijn. Koningin Maelgven torende boven hem uit, met hoog opgemaakt haar en in een geelzijden japon. Met gebogen hoofd serveerde ik de eenvoudige maaltijd, ik durfde amper in hun richting te kijken. Bij het afruimen zag ik dat er maar weinig overgebleven was. Ik was blij, want buiten medeweten van de kok, had ik de groentesoep en de ragout op smaak gebracht met selderij, koriander en bonenkruid. Dit ging ik beslist aan mijn moeder vertellen!

De volgende dag kreeg ik orders om het slaapvertrek van de koningin op orde te brengen. Her en der lagen jurken en onderrokken over de vloer. Voorzichtig pakte ik ze op en schuierde ze af met een borstel met fijn marterhaar. De gouden en zilveren kettingen en armringen legde ik netjes naast elkaar op de grote toilettafel. ‘s Middags werkte ik weer in de keuken. Ik zou de koningin bewijzen dat ik van alle markten thuis was: koken, sjouwen, schoonmaken. Mij kon ze alles toevertrouwen, maar wat verlangde ik naar de buitenlucht! ‘s Avonds lag ik somber in mijn bed. Geen enkele vriend of vriendin had ik hier kunnen maken, het zonlicht en de blauwe lucht had ik nauwelijks gezien. Ik leek wel een gevangene! Op deze manier zou ik al mijn vaardigheden als jager kwijtraken. Gelukkig had ik nog mijn spierkracht behouden door het zware werk. In een van mijn onrustige nachten maakte ik plannen om weg te lopen, en viel toch in slaap van uitputting.

Vroeg in de ochtend bonsde de hofmeester hard op de deur: ‘Jachtkleren aan!’ Haastig deed ik mijn hosen en tuniek aan en liep met de majordomus mee naar de wapenkamer. Een paar opgeschoten jongens stonden met glanzende ogen te kijken. Er hing een groot assortiment speren en bogen aan de muren. ‘Kies er een aantal uit, er staan buiten nog meer jongens op je te wachten om les te krijgen. Het zal me benieuwen, je vader gaf hoog over je op. Ik hoop dat je de majesteit niet teleurstelt, anders kan je meteen weer naar huis, reken daar maar op!’ Ik koos een aantal niet al te lange werpsperen en deelde ze uit aan de jongens. Ik nam de assegaai en een kleine boog, de majordomus droeg een paar grote bogen.

Eindelijk mocht ik naar buiten om de andere bedienden les te geven in speerwerpen. De stalknechten stonden me onwillig op te wachten maar ik won hun respect toen ze zagen hoe behendig ik was met de assegaai. Er waren jongens bij die ook heel vaardig waren in het werpen, maar de meesten kon ik nog wel wat leren. Ze waren me wel de baas in het boogschieten: sommige van hen hadden enorme longbows die de lengte van een volwassen man hadden. Ik miste de kracht om zo’n boog te spannen en trots demonstreerden de jongens hun vaardigheid. Met mijn eigen kleine boog kon ik heel redelijk overweg. We hadden ook veel plezier in de wedstrijdjes wie het verst kon werpen. Het was fijn dat ik niet meer de hele dag binnen hoefde te werken maar ook buiten voelde ik me niet echt vrij, alsof de ogen van de koningin dwars door de muren van de domus konden kijken. Mijn gevoel bedroog me niet.

Na een week liet Maelgven me ontbieden in haar privévertrek. ‘Gwen, ik heb je de afgelopen dagen goed gadegeslagen. Vooral in het werpen van de assegaai ben je redelijk goed. Bovendien ben je snel en vrij onopvallend.’

Ik was verbaasd over haar opmerking, ik torende voor mijn gevoel boven iedereen uit maar vergeleken bij Maelgven was ik een grauw muisje.

‘Ik heb een speciale opdracht voor je. Je moet het legerkamp bij Dun Breatann gaan bespieden. Er is veel onrust in dit gebied, de Picten vallen telkens het fort aan en het schijnt verdedigd te worden door een koning die over het grote water is gekomen, uit Armorica. Dit fort is ongeveer een halve dagreis van hier, op de noordoever van de Clyde, precies daar waar de rivier uitmondt in de Grote Baai. Weet je waar dat is?’

‘Ja vrouwe, ik ben er met mijn vader geweest om te vissen. Vanaf hier langs de rand van het woud almaar zuidwaarts lopen tot je bij het klooster komt en daar moet je rechts afbuigen en de rivieroever volgen.’ Maelgven keek tevreden.

‘Juist, je moet dus te voet, want je mag geen enkel geluid maken. Je vertelt niemand over deze taak, ook je ouders niet. Zorg dat je alles ziet en alles onthoudt. Je brengt aan mij en aan mij alleen verslag uit. Ga nu rusten en op tijd slapen, vertrek morgenochtend bij het eerste ochtendlicht.’

Met wat proviand en een kruik water ging ik de volgende ochtend nog voor zonsopgang op pad. Het beloofde een mooie nazomerdag te worden en ik schoot flink op. Mijn vader en moeder hadden me naar het hof laten gaan in het vertrouwen dat ik onze nederzetting nooit in mijn eentje zou verlaten. Ik duwde die gedachte weg, ik was immers verplicht de bevelen van mijn koningin op te volgen.

Ik had de route gelukkig goed in mijn hoofd en volgens plan arriveerde ik bij de oever van de Clyde. Van verre zag ik in het westen hoog op een rots het fort Dun Breatann. Dit was het gebied waar de Romeinen meer dan zes eeuwen geleden de muur van Antonius hadden gebouwd die sindsdien de noordgrens van Brittannië vormde. De forten die er tegenaan gebouwd waren, werden gebruikt als verdediging en uitvalsbases in de oorlogen tegen de Scoti en de Picten. Dun Breatann was het grootste fort en in oorlogstijd de verblijfplaats van de koning of krijgsheer die Brittannië verdedigde tegen vijandelijke aanvallen. Onze koning Neithon was kennelijk te oud en te zwak om ten strijde te trekken; dat moest die koning van overzee doen, de koning uit Armorica, zo noemde de koningin dat verre land.

Ik liep weer noordwaarts om beschutting te zoeken in de bossen op de heuvelrug en liep daar verder naar de richting van het legerkamp. De dunne najaarszon was boven de hoogste bomen uitgestegen toen ik zicht kreeg op de tenten. Aan de andere kant van de heuvel kon ik een deel van de Grote Baai zien met een groot aantal schepen. Dit was een uitstekende plek om alles ongestoord te observeren. Ik lag plat op mijn buik en hield voortdurend de grootste tent in de gaten. Mijn waterkruik was leeg, ik moest nodig plassen en mijn armen en gezicht jeukten van de brandnetels, maar ik hield vol.

Een tentflap werd opzij geworpen en een grote, zwaargebouwde man met donker haar en een baard kwam naar buiten. Mijn lichaam tintelde van schrik. Hij liep in mijn richting, de heuvel op. Snel zocht ik een betere schuilplaats. Onder de wortels van een eik was een verlaten vossenhol waar ik haastig in kroop. De man naderde tot een pas of tien en keek uit over de Baai waar zijn vloot oorlogsschepen lag. Ik probeerde zo zacht mogelijk te ademen en niet in paniek te raken. Plotseling werd de stilte verbroken door het klapwieken van een grote vogel. Ik keek tussen de wortels door en volgde de blik van de grote man. Een zeeadelaar wiekte langzaam op en trok cirkels boven zijn nest.

‘Ja, ik heb de boodschap begrepen, je krijgt je domein weer terug,’ zei de man. Ik kon hem verstaan, hij sprak onze taal! Hij draaide zich om en liep de heuvel af. Een man met een grote roofvogel op zijn hand kwam haastig de heuvel op gelopen en riep: ‘Heer, heer!’

De bebaarde man werd aangesproken als een hooggeplaatste leider: een legeraanvoerder of misschien wel een koning. ‘Wat moet je, bij Taranis!’ schreeuwde hij.

‘Heer, kijkt u eens wat Barteau heeft meegebracht!’ antwoordde de valkenier en voorzichtig maakte hij een voorwerp los uit de gebogen snavel van de havik. Hij gaf de vogel direct iets te eten, als beloning.

‘Laat eens kijken wat er zo bijzonder is,’ vroeg de baardman.

De valkenier toonde een klein voorwerp in zijn hand, ik kon absoluut niet zien was het was.

‘Ja, èn?’ snauwde de heer.

‘Heer koning, deze ring is van een hooggeplaatste edele, die hem hier in het bos heeft verloren. Ik denk van een vrouw, de ring is erg smal. Kijkt u eens naar het fijne smeedwerk,’ zei de valkenier. De grote man met de baard was dus inderdaad een koning. Hij keek even vluchtig in de uitgestoken hand van de valkenier en begon een preek af te steken tegen zijn onderdaan.

‘Je vertelt sprookjes, Hamon. Wat hebben we hier anders gezien dan wilde horden soldaten die zo gehard zijn dat ze niets aan hun lijf dragen. De enige vrouwen die ik gezien heb waren net zo woest, laat staan dat ze gouden sieraden droegen. En het hof van Neithon is wel een halve dagreis van hier, niemand heeft hem of zijn hovelingen ooit bij Dun Breatann gezien. Eigenlijk had ik er zo in kunnen trekken, in dat fort. Maar uit respect voor de oude koning heb ik dat niet gedaan, raar eigenlijk, hij zou het uit dankbaarheid toestaan. We hebben de Picten hier verslagen. Dat mag trouwens een wonder heten met onze verzwakte mannen, die klagen en zeuren over het eten en drinken en ‘s nachts beginnen te roepen om hun moeder.’

Beleefd hoorde de valkenier het hele verhaal aan, begeleid door weidse armgebaren van de koning. Hij wachtte af tot de koning uitgefoeterd was en deed nog een poging: ‘Heer, de ring, bekijkt u hem nog eens …’ en hield hem voor tussen duim en wijsvinger.

Dit keer nam de koning de ring aan en bekeek hem nauwkeurig, wreef met zijn linkerhand eens over zijn baard, krabde op zijn achterhoofd. Hij spuugde erop, wreef hem op met zijn mouw en borg hem zorgvuldig weg in zijn leren heuptas. ‘Geen woord meer hierover, Hamon, laten we kijken of er nog wat te eten valt in dit vervloekte kamp.’