HAZLIT

of het boek van belangrijke en onbelangrijke

maar prettige vormen van geluk

Wibo Kosters

HAZLIT

of het boek van belangrijke en onbelangrijke

maar prettige vormen van geluk

Wibo Kosters

1e druk: maart 2023

Uitgever: Godijn Publishing

Coverontwerp: Tom Smits

ISBN 978-94-6464-094-6

ISBN e-book 978-94-6464-099-1

NUR 301

© 2023 Godijn Publishing

www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en Godijn Publishing.

1.

Hazlit was een gelukszoeker. Welk geluk hij zocht, was hem niet duidelijk. Hij meende dat die onduidelijkheid onderdeel was van het zoeken en dacht dat geluk alleen empirisch en niet theoretisch mogelijk was. Daarom verzamelde hij ervaringen. Met zijn hoofd onder water of met een voet met boter besmeerd, vroeg Hazlit zich dan af of hij het geluk gevonden had. Dat bleek niet zo te zijn. Vaak werd hij daar verdrietig van. Verdriet herkende hij feilloos. Zijn eigen taal had daar tweeënveertig uitdrukkingen voor, maar het verdriet van fruit met wat beurse plekken op een oktoberdag, of het verdriet van de terugwijkende haarlijn waren ontdekkingen van Hazlit. Eigenlijk kende Hazlit tegenwoordig vooral één soort verdriet: dat van het verwachte geluk dat geen geluk bleek. De andere waren van ondergeschikt belang.

Hazlit hield van centrale verwarming. Zelfs zoveel, dat hij het opgenomen had in zijn langzaam groeiende vocabulaire van geluk, als het onbelangrijke, maar prettige geluk van met je billen tegen een warme radiator staan op een koude februaridag. In zijn land was geen centrale verwarming, daarom moest hij het woord ervoor zelf uitvinden. Hij stond tot het uiterste geconcentreerd, met het puntje van zijn tong tussen zijn tanden, en krabbelde haastig woorden neer op vodjes papier die hij uit de zakken van zijn kleding opdiepte. Stomerijbonnetjes, bierviltjes, kassabonnetjes, flyers voor feesten en zelfhulpcursussen die hij uit de rekjes meenam in kroegen en buurthuizen.

Soms fantaseerde Hazlit hoe hij als een ontdekkingsreiziger weer huiswaarts keerde. De mensen hingen aan zijn lippen om al zijn verhalen te horen. ‘Die Hazlit,’ zouden ze zeggen, ‘dat is nog eens een vent.’ Er was een kampvuur en ze zouden een jong dier roosteren. Dan zong Hazlit het lied van het stads- en streekvervoer en liet hij nieuwe woorden als vuurwerk gillen en knallen boven de hoofden van zijn toehoorders. Deemoedig zou hij met zijn verzamelde wijsheid zijn rechtmatige plaats als jongste oudste in de raad van oudsten accepteren.

Een van de moeilijkste dingen om uit te leggen, vond Hazlit, was fietsen. Hij had een fietscursus gevolgd en na succesvolle afronding daarvan een nieuwe fiets gekregen. De hele dag fietste hij rondjes over het plein waaraan hij woonde, terwijl hij probeerde woorden te vinden voor wat geen dier was, maar waar je wel op kon zitten. Wat niet liep, maar wel bewoog. Zijn taal bood simpelweg geen plaats aan fietsen.

Het was een zwarte herenfiets met drie versnellingen, en Hazlit snapte niet waarom het een herenfiets was. Net zoals hij alle Nederlanders veel op elkaar vond lijken, leken ook alle fietsen op elkaar. Dat er mannetjes- en vrouwtjesfietsen waren leek hem onwaarschijnlijk, maar zo was het hem verteld. Het compliceerde de uitleg die hij probeerde te verwoorden voor thuis.

Toen het donker werd, zette hij de fiets tegen een lantaarnpaal op het plein. De volgende ochtend was de fiets verdwenen. Hazlit voegde het verdriet van een verdwenen fiets toe aan zijn lijst van verdrietige dingen, en het geluk van niet iets uit te hoeven leggen dat ongeloofwaardig klinkt aan zijn lijst van onbelangrijk, maar prettig geluk.

Hazlit twijfelde weleens of het geluk in Nederland te vinden was. Een dronken man in het kroegje aan het plein vertelde hem dat Nederland een van de gelukkigste landen van de wereld was, waarna hij boven zijn glas huilde en niks meer wilde zeggen.

Hazlit wist niks te antwoorden en ging met zijn sinas wat verderop zitten. Hij vroeg zich af hoe een land gelukkig kon zijn en wat het was dat de man zo bedroefde. Misschien had Nederland beter moeten presteren? Hazlit dronk zijn glas leeg. Het koolzuur prikkelde op een aangename manier zijn gehemelte, de sensatie daarvan had hij gecatalogiseerd als het onbelangrijke, maar prettige geluk nummer drieënzeventig.

Hij stond op en liep naar de man verderop aan de bar toe. ‘Volgend jaar zijn we beslist gelukkiger dan Duitsland.’

2.

Je geluk herinneren is niet hetzelfde als het voelen, dacht Hazlit, terwijl hij zijn geluk ordende. Het onbelangrijke, maar prettige geluk van bloemen die tussen de tegels door groeiden, zei hem achteraf niet veel meer. Terwijl hij zich de gelegenheid waarbij hij de bloemen gezien had nog goed voor de geest kon halen. Een lentedag waarop hij urenlang gekeken had naar voorbijgaand verkeer om vervolgens de bloemen in een flits te zien. Dat was mooi. Misschien was geluk, vinden wat je niet zocht.

Hazlit verdeelde het geluk in kolommen. Alleen was er veel meer onbelangrijk maar prettig geluk, dan er belangrijk geluk was. De ene kolom, de linker, was significant langer dan de andere. Zelfs in die mate, dat hij zich over meerdere pagina’s uitstrekte, terwijl de andere bleef steken op pagina één. De aanschaf van het boekje om alles in op te schrijven stond ook in de linkerkolom. Hazlit voelde zich vaak, als hij in zijn boekje schreef, alsof hij op ontdekkingsreis was. Even vaak was hij teleurgesteld over waar zijn reizen eindigden. Het was een moeizame onderneming om alleen al zijn eigen geluk in kaart te brengen, maar het realiseren van zijn droom, een encyclopedie van alle soorten geluk, leek hem ondoenlijk. Er waren steeds nieuwe omstandigheden waarin hij het geluk ontdekte. Misschien moest hij zijn encyclopedie, als deze lijvig genoeg was, publiceren. Hij zou hem meenemen als hij naar huis ging en er ’s avonds de dorpsbewoners uit voorlezen. Steeds als hij zo fantaseerde, vroegen de mensen naar geluk dat ze beleefd hadden en of dat er in stond. Dan moest hij toegeven dat het niet zo was. ‘Maar,’ pareerde hij, ‘dat geluk bestond nog niet toen ik het boek schreef.’