Sluw

José Kruijer

Sluw

José Kruijer

1e druk april 2023

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Tom Smits

Auteursfoto: Patty Smit | KEYKfotografie

ISBN 978-94-6464-105-9

ISBN E-book 978-94-6464-106-6

NUR 301

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Voor mijn vriendinnen

Vertrouwen is het grootste bewijs van liefde

Joyce Brothers

Proloog

Ze had nooit weg moeten gaan. Dit was haar avond, haar moment. Vanavond wilde ze niemand om zich heen. Ze moest bijkomen, vooral van hem. Deze uitbarsting had ze verwacht. Hij duldde geen tegengas, hij accepteerde geen weerwoord. Ze verzon ter plekke een afspraak. Hij vermoedde dat ze loog en wist dat hij er geen genoegen mee zou nemen. Gehaast pakte ze haar spullen, aan zijn gezicht zag ze dat hij haar niet geloofde.

Hij weet waar haar zus woont, hij weet dat ze langs haar huis komt en niet het pad op zal rijden. Dan heeft ze helemaal de poppen aan het dansen. Code rood. Alleen gekken gaan de weg op. Ze klemt haar handen krachtig om het stuur. Dit is de stomste actie die ze ooit heeft gedaan. Het is goed dat bijna niemand weet wat ze heeft getekend. Alleen hij. Het was zijn idee. Als ze straks van de weg rijdt, komen ze erachter hoe naïef ze was. Er zijn zoveel mensen in haar omgeving die het geld goed kunnen gebruiken, zoals haar dochter. Voor een mooie toekomst, zij heeft al te veel ellende moeten meemaken. Als ze haar dochters ogen voor zich ziet, komen de eerste tranen. Met opeengeperste lippen trapt ze het gas harder in. Het is onverantwoord. Dit kan nooit goed gaan. Ze kijkt vluchtig naar haar trillende mobiel op de passagiersstoel. Wie blijft haar bellen? Hij is het niet, hij rijdt achter haar. Nog steeds. Waarom neemt hij dat risico op deze gevaarlijke avond? Wat moet hij van haar? Er komt een flauwe bocht in zicht. De autobanden glissen. Ze heeft moeite om het stuur in bedwang te houden. Zijn Volvo lijkt geen last te hebben van de gladheid, zijn banden lijken vastgeplakt aan de weg. Ze trapt het gaspedaal verder in, straks slaat ze op het laatste moment af. Ze gaat niet naar huis, ze hoeft voor niemand thuis te zijn. Weer wordt ze gebeld. Ze wil opnemen. Er is toch niets met…? Dan heeft ze een probleem. Achter haar seint hij met groot licht.

Ooit was hij lief en zorgzaam. Ze dacht dat ze het geluk had gevonden. Zo heeft hij haar ingepalmd. Daar is niets meer van over. Hij heeft haar al haar levensvreugde ontnomen. Ze denkt aan de mooie sieraden die ze van hem kreeg, de weekendjes weg, de lingeriesets en weelderige boeketten. Die ze waarschijnlijk zelf heeft betaald. Na alle vervelende jaren die ze heeft doorstaan, kan het blijkbaar nog wreder. Stuurs kijkt ze voor zich uit. Nog een keer gas bijgeven, ze moet het risico nemen om van hem af te komen. Als ze die weg insteekt, rijdt hij hopelijk rechtdoor.

De Volvo komt steeds dichterbij. Ze kan niet meer helder denken. Moet ze hard doorrijden richting de boom of deze omzeilen? Wie helpt haar na vanavond om van hem af te komen? Dan komt de waarheid boven tafel, de waarheid die ze steeds voor zich heeft gehouden. Ze heeft het al vaak gedacht, het leek een mooie oplossing. De zorg voor haar dochter? Wie doet dat? Ze glimlacht. Ze weet al wie voor haar mag zorgen. Haar zus is het nooit gegund om kinderen te krijgen. Zo zal het toch wel gaan? Ze hebben het er ooit wel eens over gehad. Had ze het maar vastgelegd. De Volvo rijdt met kracht tegen haar aan. Haar hoofd schiet naar voren. Een tegenligger verblindt haar. Haar auto glijdt door de sneeuw en belandt met vaart tegen de boom. Haar auto draait en hij ramt hard tegen haar aan. Expres?

Ze klapt hard met haar hoofd tegen de voorruit.

De tegenligger rijdt door.

De Volvo stopt.

Ze proeft bloed, haar hoofd tolt en langzaam sluit ze haar ogen.

1

Day parkeert haar Twingo naast het huis van Noor en Glenn. Ze stapt uit en opent de achterklep.

Haar tante helpt met uitladen. ‘Zo, Day. Jij bent wat van plan!’

Lachend pakt Day twee wijnflessen en loopt richting voordeur. ‘Ik heb na mijn schaatsles direct boodschappen gedaan. Ik word maar een keer eenentwintig. Er liggen heerlijke gebakjes in mijn auto. We kunnen er vandaag al aan beginnen, Noor.’

‘Hoor ik iets over taart? Ik heb wel trek.’ Glenn draait zich om, doet zijn overall uit en zet de schoffel tegen de schuur. ‘Ben je benieuwd naar je cadeaus, Day? Je raadt het nooit. Zet wel alvast een koffer klaar. Of een paar koffers.’ Hij loopt naar binnen en wrijft door zijn donkere krullen.

‘Doe niet zo flauw, Glenn. Straks verklap je het.’ Noor pakt de laatste tassen, Day sluit de auto af en ze lopen achter Glenn aan naar binnen.

De keuken is versierd met roze slingers. ‘Ik ben alvast begonnen met versieren,’ lacht Noor.’Het is een bijzondere leeftijd, Day. Vergeet dat niet. Ik mag je morgen namens je moeder twee cadeaus overhandigen en van ons krijg je een bijzonder cadeau. Ik kan bijna niet wachten om het te geven. Wat zouden je ouders trots op je zijn.’ Noor kijkt Day liefdevol aan.

Day glimlacht verlegen.

‘Jij redt het wel.’

‘Ik blijf hier nog wel een tijdje, hoor. Het lijkt wel alsof je denkt dat ik weg zal gaan.’

Glenn kijkt Noor met een vreemde blik aan. Er volgt een geladen stilte. Hij leest stuurs de krant. Noor zet de doos met gebakjes in de koelkast en sorteert zwijgzaam de post.

Day slaakt een diepe zucht en leest een e-mail op haar telefoon. ‘Waarom doen jullie zo geheimzinnig? Heeft mijn cadeau daarmee te maken?’ vraagt ze nieuwsgierig.

Opnieuw die geladen stilte.

‘Ik ga weer in de tuin aan de slag. Wie komen er morgen overdag?’ vraagt Glenn.

Day grinnikt om de tekst op zijn T-shirt: “TT Assen 1998”. Noor zei laatst al dat hij niets weg kan gooien. ‘Oma Letty komt in de ochtend, oma van Eck komt in de middag en ’s avonds wat vrienden. Ik ben er morgen op tijd uit, ik ga vroeg naar de kapper en haal de hapjes op. Het is niet de bedoeling dat jullie de hele dag in de keuken staan. Jullie hebben altijd een superverjaardag voor me geregeld. De kinderfeestjes waren helemaal te gek.’

Noor pinkt een traan weg.

‘Jullie hebben mij prima opgevoed, mijn ouders zouden trots op jullie zijn. En op oma Letty, zij speelt ook een grote rol in mijn leven. Wil zij morgen bij het overhandigen van de cadeaus zijn, omdat de cadeaus namens mijn moeder worden gegeven? Weet zij ervan?’

‘Nee, Letty weet van niets. Ik denk dat ze zal schrikken, het zijn cadeaus met een emotionele lading. En oma is daar niet zo goed in. Toch zal ze er heel blij mee zijn. Maar alleen als je ja zegt. Meer zeg ik niet.’

Day schudt haar hoofd. ‘Ik ga vanavond naar Robine. Ik ben bang dat je het anders vanavond verklapt, Noor.’

Noor staat op en knuffelt haar. ‘Ik denk dat je gelijk hebt. Ga jij naar Robine. Dat is een mooie afleiding. Ik ruim de boodschappen wel op. Veel plezier!’ Ze duwt Day naar de hal.

2

‘Ik heb zo’n zin in je verjaardag, Day! Het is te lang geleden dat we met de hele vriendengroep bij elkaar waren. Ik kijk ernaar uit om je mijn cadeau te geven. Je hebt het een keer aangewezen, ik weet zeker dat je het mooi vindt,’ zegt Robine, terwijl ze haar haren in een staart doet.

‘Heb je gehuild?’

‘Ik had vanmiddag ruzie met mijn ouders. Het is onwerkelijk om weer thuis te wonen. Toen wij samen een kamer huurden, was ik zo gelukkig. Nu zitten mijn ouders me constant op mijn lip. Ik probeer zoveel mogelijk diensten op te pakken bij de Albert Heijn, maar als ik woonruimte voor mezelf wil, moet ik op zoek naar een vaste baan. Waar hebben ze een enthousiaste redacteur nodig, die regelmatig naar het buitenland mag?’

Day lacht. ‘Kijk of we daar samen aan de slag kunnen, je lijkt me een gezellige collega.’ Speels duwt Day tegen Robines schouder. ‘Maar even serieus, Ro. Opnieuw samenwonen, gaat niet lukken. Hier in de buurt is het allemaal te duur, dat kunnen we zelfs met zijn tweeën niet betalen. Daar komt bij, wil jij niet gaan samenwonen met je vriend?

‘Ja, dat is wel zo, maar Quint studeert voorlopig nog, hij kan niet veel bijdragen. Ik droom lekker verder.’ Ze schudt haar hoofd. ‘Zeg, wat verwacht je van Noor en Glenn te krijgen voor je verjaardag? Het wordt vast iets bijzonders.’

‘Ze verklapten het bijna, vooral Glenn. Het zijn drie bijzondere cadeaus. Oma Letty moet er ook bij zijn, hoewel die ervan zal schrikken, zei Noor. Ik weet dan nooit zo goed hoe ik moet reageren. Kom jij ook? Ze geven de cadeaus in de ochtend.’

‘Dat wil ik graag, maar vindt je familie dat goed?’

‘Het maakt het luchtiger als ik niet alleen met familie ben. Trouwens, jij voelt als familie. Je bent mijn beste vriendin, je bent alles voor me, Robine. Dat weet je toch?’

‘Dan wil ik er wel graag bij zijn. Zal je moeder je iets hebben nagelaten?’ Robine bekijkt Day peinzend. ‘Je bent de laatste tijd erg bezig met je moeders dood. Geloof je niet dat het een ongeluk was?’

Day staart naar buiten. ‘Letty zegt altijd dat mijn moeder onbezorgd in het leven stond. Ze zag bijna nergens een gevaar in. Maar met code rood de weg opgaan, zou ze volgens haar nooit doen. In die tijd had ze een vriend, maar heeft hem nooit voorgesteld aan haar familie. Mijn oma drong niet echt door tot haar dochter in die tijd, Juul was blind van verliefdheid. Noor en Glenn zeggen hetzelfde. Ze nam mij nooit mee als ze met hem afsprak. Dat vind ik allemaal maar mysterieus.’ Day ratelt door. ‘Dus nee, ik geloof niet in een ongeluk. Misschien vind ik ooit een aanwijzing in haar bezittingen. Er staan een paar dozen met haar persoonlijke spullen op zolder. Noor heeft alles voor me bewaard. Ik ben er alleen nog niet aan toe. Misschien ben ik wel bang voor de waarheid. Misschien verandert dat, later.’

Robine gaat naast Day zitten en slaat een arm om haar heen. ‘Ik help je graag. We hebben niet voor niets opgelet tijdens de colleges onderzoeksjournalistiek. Als je eraan wilt beginnen, weet je me te vinden.’

Day knijpt zacht in Robines hand. ‘Dat is lief van je. Ik ga naar Noor en Glenn. Ik zie je morgenochtend, fijn dat je erbij bent. Ik word altijd nerveus van die verwachtingsvolle blikken als ik cadeaus uitpak.’

Robine geeft haar een kus op haar wang. ‘Het komt allemaal goed. We gaan morgen lekker genieten. Eenentwintig jaar, wat een mijlpaal.’

Day lacht. ‘Jouw woonruimte komt er snel aan. Dat zegt mijn gevoel, Ro.’ Ze pakt haar autosleutels en steekt een hand op. Fluitend rijdt ze richting het huis van haar oom en tante aan de Nesdijk. Op de plek waar het gebeurde, fronst ze kort haar wenkbrauwen. Er is niets dat doet denken aan het ongeluk. Hoewel ze eraan gewend zou moeten zijn, na deze weg zo vaak te hebben bereden, flitst zoals altijd door haar hoofd: dit is de weg waar mijn moeder haar laatste adem uitblies.

3

Alies rekent met een brede lach af met een van haar vaste klanten.

Joan pakt de net geleverde dozen uit. Ze houdt een knalroze trui omhoog. ‘Deze is toch geweldig, Alies? Dit wordt de eyecatcher van onze nieuwe collectie. Ik heb een klant in gedachten, die gaat deze zeker kopen. Ik zal haar straks bellen.’

Alies loopt mee naar de deur en houdt deze open. ‘Veel plezier ermee en tot de volgende keer, Letty. De broek is over een paar dagen vermaakt. Ik bel je als hij weer in de winkel is. En feliciteer je kleindochter van me. Eenentwintig jaar is een mijlpaal.’ Met haar slanke vingers duwt ze de deur dicht en loopt naar de nieuwe collectie. ‘Deze is inderdaad heel mooi, Joan. Hij past ook goed bij jouw ravenzwarte haar.’ Alies houdt het truitje naast het pas kort geknipte haar van Joan. ‘Ik ben blij dat ik naar je heb geluisterd bij de inkoop. Het zijn allemaal frisse kleuren, daar zijn we wel aan toe. Ik heb een set nieuwe hangers in het magazijn. Wacht, ik pak ze voor je.’ Als ze terugkomt, hangt Joan de kleding op de hangers en start met de herindeling van de winkel. Alies tekent ondertussen alles af op de lijsten.

‘Wie was dat? Ik ken die klant niet.’

‘Dat is Letty, ze komt hier vaker. Meestal op jouw vrije dag. Ik ken haar smaak inmiddels en houd regelmatig iets voor haar apart. Ze is dol op sprekende kleuren en opvallende dessins. Dat paarse brilmontuur van haar is toch te gek?’ Alies ruimt de lijsten op onder de toonbank. ‘Voor haar leeftijd kleedt ze zich heel jeugdig. Dat is iets van de laatste jaren. Ze heeft veel meegemaakt. Ik heb bewondering voor haar, dat ze zichzelf weer kon herpakken. Haar kleindochter, haar andere dochter Noor en haar schoonzoon geven haar veel vreugde. Gelukkig wonen ze allemaal in Bergen, niet ver van elkaar. Ze zijn heel close. Ik spreek ze vaak bij De Oude Prins, het favoriete restaurant van Han. Zij zijn ook gek op de Oosterse keuken.’

‘Wat was dat over een mijlpaal?’ vraagt Joan nieuwsgierig.

‘Haar kleindochter Day wordt morgen eenentwintig. Na het overlijden van haar moeder woonde ze bij haar oom en tante. Noor en Glenn zijn ongewenst kinderloos en hebben haar liefdevol opgevangen. Ze wonen op de Nesdijk, in het buitengebied. Letty woont dicht bij mij in de Kleine Dorpsstraat.’

‘Wat fijn dat die kleindochter bij familie is opgevangen. Hoe is haar moeder overleden?’

‘Op een gevaarlijke winteravond reed ze tegen een boom. Het was code rood, niemand moest de weg opgaan. Toch ging ze. Er reed iemand achter haar. Die verklaarde dat ze opeens een ruk aan het stuur gaf. Hij was de enige getuige. Er scheen nog een tegenligger te zijn, die bestuurder is nooit gevonden. De man van Juul was jaren daarvoor overleden.’ Alies pakt de laatste doos met nieuwe kleding en legt de inhoud op de toonbank. ‘Juul, de moeder van Day, was somber in die tijd. De familie kwam er niet echt achter waarom. Ze hebben veel met haar proberen te praten, maar ze bouwde een soort muur om zich heen. Het was heel triest allemaal. Ineens had Day geen ouders meer… In het belang van Day wordt er niet veel meer over gesproken. Letty liet wel eens ontvallen dat Day heel nieuwsgierig was. Dat ze altijd het naadje van de kous wilde weten. Ik denk dat ze daarom journalist is geworden.’ Alies maakt de prijskaartjes vast aan de broeken. ‘Letty vertelde vorige week dat ze net haar studie Journalistiek heeft afgerond.’

‘En Noor komt hier nooit?’

‘Letty komt meestal alleen.’

‘Wat een verhaal, Alies. Pluk de dag. Hoe is het trouwens met Han? Met welke klus is hij nu weer bezig?’

‘Hij wil de keuken afmaken. Ik stoor me er elke dag aan, dat ik in een puinhoop binnenkom. Ik blijf vragen wanneer het eindelijk af is. Zonder succes, hij trekt zijn eigen plan. Net als altijd. Mijn wensen zijn weer ondergeschikt aan de zijne. Gelukkig heeft hij een plan gemaakt met Taeke. Het is mooi dat die ook met pensioen is gegaan. Wie weet gaan de klussen voortaan sneller, en heeft hij meer tijd voor mij.’

Joan schudt haar hoofd. ‘Reken daar maar niet op.’

4

‘Lang zal ze leven, lang zal ze leven, lang zal ze leven in de gloria. In de gloria, in de gloria! Hieperdepiep, hoezee! Hieperdepiep hoezee!’ Letty zingt het hardst. Noor steekt de eenentwintig kaarsjes op de marsepeinen taart aan, Glenn maakt foto’s. Als Day alle kaarsjes uitblaast, zorgt Robine ervoor dat alles gefilmd wordt.

‘Ga lekker zitten allemaal. Dan pakken we je cadeaus, Day,’ jubelt Noor.

Day kijkt stralend naar de mensen om zich heen. Noor heeft voor deze gelegenheid haar lange rode krullen een keer laten föhnen bij een kapper. Day heeft haar nog nooit in een jurk gezien. Normaalgesproken zijn Noor en Glenn niet met hun uiterlijk bezig, ze is ontroerd dat ze zich speciaal voor haar zo hebben opgedoft.

Robine streelt over de verpakking van haar cadeau.

Noor gaat staan en legt haar cadeaus op tafel.

Letty pinkt een traan weg.

‘Het eerste cadeau is van Glenn en mij. We hebben hier lang voor gespaard.’ Day kijkt haar verbaasd aan en maakt het dunne cadeau open. Er valt een tegoedbon uit. “Een reis naar keuze” staat erop. ‘Je kunt met iemand een stad verkennen, feesten op een partyeiland, cultuursnuiven in Azië. Backpacken in Australië, of iets anders waar meiden van eenentwintig van dromen.’

Day lacht. ‘Wat een mooi cadeau. Na de drukte van mijn afstuderen heb ik daar wel zin in.’ Ze houdt de tegoedbon boven haar hoofd en Glenn maakt een foto.

‘Dan hebben we hier twee persoonlijke cadeaus namens jouw moeder.’ Noor schuift ze naar voren.

Day rukt het papier eraf. Er zit een dagboek in de ene verpakking en een sleutelbos in de andere. Ze houdt ze allebei omhoog en kijkt Glenn en Noor vragend aan.

‘Het is Juuls dagboek. Die is alleen voor jou, we hebben er niet in gelezen. Letty ook niet. Lees het als je eraan toe bent.’

Day rammelt met de sleutelbos en trekt haar wenkbrauwen op. Ze kijkt Noor en Glenn verbaasd aan met haar bambi-ogen.

‘Dat is de sleutelbos van je moeder.’

‘Wat moet ik met haar sleutelbos?’

Robine schudt haar hoofd en knijpt Day in haar hand. ‘Ik denk dat ik weet waar die van is. Van het huis van Juul aan de Kleine Dorpsstraat?’

Noor knikt. Terwijl Glenn de taart verdeelt, pakt Letty een tissue van tafel. Ze dept haar tranen en begint te vertellen. ‘Juul woonde een paar huizen van me vandaan. Na het overlijden van je vader kocht Juul twee huizen in de Kleine Dorpsstraat. Een voor haarzelf en een voor mij. Ik paste veel op jou als je moeder weg moest en ik kon dan bij jou in huis zitten.’

‘Maar wat moet ik nu met die sleutelbos?’

‘We hebben het huis sinds de dood van je moeder verhuurd,’ neemt Glenn het over. ‘Er zit geen hypotheek meer op. Jouw vader heeft met zijn voetbalcarrière zoveel geld verdiend, dat Juul de huizen aan de Kleine Dorpsstraat direct kon afbetalen. Alle huurinkomsten die na haar dood zijn gestort, zijn voor jou. De huurder gaat er bijna uit. Als je het ziet zitten, mag jij in het huis aan de Kleine Dorpsstraat wonen. Vlakbij oma.’

‘Dan kunnen we weer eens samen koken en eten, Day. Het lijkt mij wel wat.’ Lettty straalt en lacht door haar tranen heen.

‘Geweldig…’ fluistert Robine.

‘Er zit ook een zomerhuis bij. Je weet toch nog wel hoe het huis eruitziet?’ vervolgt Noor.

Day knikt. ‘Ik fiets er wel eens langs. Ik heb daar mooie herinneringen met mijn moeder…’

‘Dus de vraag is, wil je verhuizen naar je moeders huis? Dat hoef je nu nog niet te beslissen, hoor. Misschien overvallen we je ermee. Je mag erover nadenken en we vinden het ook heel gezellig als je hier blijft wonen. Van ons hoef je niet weg,’ lacht Glenn, terwijl hij een hap taart neemt.

Day kijkt de anderen een voor een aan. ‘Er zit dus ook een zomerhuis bij?’ vraagt ze aan Noor. ‘Kan daar iemand in wonen?’

‘We verhuurden dat niet apart en het moet opgeknapt worden. Hoezo?’

Day slaat een arm om Robine heen. ‘Dan heb jij over een maand ook woonruimte, Ro. Ik zou het heel gezellig vinden als je bij me komt wonen en toch je eigen plek hebt, zodat je ook samen kunt zijn met je vriend. Ik vraag wel een kleine bijdrage van je.’

Robines ogen glinsteren vochtig, ze knuffelt Day vol overgave. ‘Je weet niet hoe blij je me maakt,’ zegt ze.

‘Dus je doet het?’ vraagt Letty.

Day straalt en kijkt Noor en Glenn aan. ‘Dichtbij Letty wonen, met Robine in mijn achtertuin, dat lijkt me te gek. Dus ja, ik doe het! Het huis heeft een nieuwe bewoner. Kunnen we er volgende week binnenkijken? Dan kan ik daarna plannen maken voor de inrichting.’

‘Dat is een goed idee, de huurder gaat er volgend weekend uit,’ zegt Noor. Snel pinkt ze een traan weg, ze wil Day niet laten zien hoeveel moeite ze hiermee heeft. Ze staat snel op en slaat haar armen om Day heen. Glenn doet hetzelfde. Met z’n drieën houden ze elkaar lange tijd vast.

‘We zullen je aanwezigheid missen, Day,’ zegt Glenn met een brok in zijn keel. Hij geeft een kus op haar wang. ‘Je was een heerlijk kind om in huis te hebben. Wat had ik graag aan je ouders laten zien wat een prachtig mens je bent geworden. Ik geef je met liefde de sleutel voor een nieuwe toekomst, maar mijn hart huilt.’

Noor loopt naar de keuken en haalt een fles champagne uit de koeler. Ze ontkurkt de fles en vult de glazen. Ze gaan allemaal rond de eettafel staan en proosten met elkaar. Day kijkt de kring rond met glinsterende ogen. ‘Op een mooie toekomst,’ zegt ze. ‘Dit zijn de mooiste verjaardagscadeaus die ik ooit heb gekregen.’

5

‘Wat bedoel je?’

‘Ik heb geen zin in gasten. Ik ben niet voor niets hiernaartoe vertrokken.’

‘Ik snap je niet.’

‘Ik wil het leven niet meer dat we in Nederland hadden, altijd de zoete inval. Ik wil rust. Snap dat dan, Reentje.’

Hij baalt van de paniek in zijn stem.

‘Noem me geen Reentje als je zo tegen me praat. Ik heb hier ook wat te vertellen.’

‘Ga dan naar Nederland, spreek daar af.’

‘Ligt het aan deze persoon, of wil je helemaal geen vrienden of familie zien? Ben je overspannen?’

‘Helemaal niet. Ben je gelijk overspannen als je rust wil? Doe je eigen ding. Laat mij tot mezelf komen. We hebben het goed met elkaar, Reentje. Ik hoef hier niet steeds met anderen te zijn.’

‘Als je me nog een keer Reentje noemt…’

‘Nou?’

‘Ik heb wél behoefte aan mensen. Dat bepaal jij niet voor mij.’

‘Je hebt je yogaclub, je wandelt met mensen. Elke week heb je een lunchafspraak,’ zegt hij zo rustig mogelijk. Zo voelt hij zich niet.

‘Ik wil mensen uit mijn verleden zien. Het is een deel van mezelf. Ik heb het altijd heel fijn gevonden met…’

‘We kijken wel. Voorlopig wil ik het niet.’

Hij kijkt hoe ze wegloopt naar de veranda. Daar is hij weer nét onderuit gekomen. Hoe moet hij het de volgende keer aanpakken? Hij weet dat ze doorgaat tot ze haar zin krijgt. En deze keer kan dat niet. Hij loopt naar de slaapkamer en pakt de envelop uit de kast. Dit mag ze nooit lezen. Waar moet hij het verstoppen? Hij wordt misselijk.

Ze moet erover ophouden. Het gaat te veel oprakelen. Hij verstijft. Hij moet met een plan komen. Iets goeds bedenken. Anders gaat het helemaal mis.

6

Alies plukt onkruid tussen de klinkers vandaan. Han fietst net het pad op. Zijn grijze krullen staan alle kanten op, zijn baard moet nodig getrimd worden.

‘Je bent veel te laat, Han. Je hebt me de hele ochtend laten wachten,’ sist Alies.

Han grinnikt. ‘Gaan die mensen naast ons verhuizen? Weet jij of er nieuwe huurder in komt, Alies?’ zegt hij hees. Hij leunt over zijn stuur.

‘Je kapt me af. Ik vroeg je wat, Han,’ bromt ze.

‘Toen ik hier na mijn scheiding kwam wonen, waren deze mensen er al. Ik heb het idee dat ze het van iemand huren, ik zie af en toe een vrouw die wat klussen met ze doorneemt. Die vrouw was er net ook bij.’ Han stapt af en loopt met zijn fiets aan zijn hand naar de achtertuin. ‘Ben je bijna klaar?’

‘Je wacht maar, Han. Je luistert niet naar me, het gaat weer om jou.’ Han zet zijn fiets weg en loopt naar binnen.

‘Genoeg erover, Han. Bedenk voortaan hoe je me afkapt. Wat waren dat voor mensen, die nieuwe huurders?’ vraagt Alies, terwijl ze haar handen wast.

‘Ik heb ze niet goed gezien, het leek een stel jonge meiden. Als we maar niet elke week een feestje naast ons hebben. Ik ben gehecht aan mijn nachtrust. Waar kunnen die nou zo’n huis van betalen, met een zomerhuis erbij?’

‘Dat weet je nooit. Jij kon ook snel met pensioen. Daar hebben mensen uit jouw omgeving ook vraagtekens bij gezet, Han. Dat je dit huis kocht na de scheiding en ook van alles betaalde voor Laurens. Plus dat je het ervan neemt en veel geld uitgeeft. Heb je daar weleens over nagedacht?’

Han kijkt Alies met opgetrokken wenkbrauwen aan. ‘Hoe bedoel je?’ sist hij. Hij duwt zijn zwarte montuur wat hoger op zijn neus.

‘Je hebt je administratiekantoor goed verkocht…’

‘Bemoei je er niet mee, Alies. Jij geniet ook van mijn weelde. Over een tijdje zit je weer als een prinses op Ibiza,’ antwoordt hij, met een vreemde klank in zijn stem.

‘Ik ben net zo lief hier. Ik geniet van mijn zaak, mijn zus, mijn hobby’s, mijn vriendinnen, van jou. Meer heb ik niet nodig. Ik hoef niet steeds weg, zoals jij.’

‘Je blijft toch niet tot het bittere einde doorwerken? Neem personeel aan. Dan kunnen we ook eens een nachtje weg. Ik zie je in het weekend bijna nooit. Zaterdag en zondag sta je in Boetiek Alies. Jij kunt toch afwisselen met Joan, allebei een dag aan de slag in het weekend? Heb je haar dat al eens voorgesteld?’

Alies schudt haar hoofd. ‘In het weekend komen juist de meeste klanten. We hebben net de nieuwe collectie uitgepakt, dat was een grote klus. Maar het zou fijn zijn als iemand de dag opstart, in de ochtend is het niet echt druk. Dan kan ik even boodschappen doen, of uitslapen. Ik mis de tijd met elkaar. Maar jij bent ook vaak vroeg op pad met Taeke. Altijd in de weer met klussen. En anders is Laurens hier. Die draait dag en nacht om. Over een goede nachtrust gesproken… Weet je wat, Han, ik vraag het straks aan Joan. Of zij volgende week het hele weekend werkt.’

‘Dat is dan afgesproken, jij krijgt volgende week ontbijt op bed van mij.’ Hij geeft haar een kus.

‘Dat klinkt goed. Ik probeer het te regelen.’

7

‘Dit waren de vertrekken van het woonhuis, weet je al wat je op wilt knappen? Nu is het nog precies zoals het was toen je hier met je moeder woonde, maar het wordt jouw huis, Day. Kom, dan gaan we naar het zomerhuis.’ Het zomerhuis staat op een zonnige plek in de achtertuin. Het houtwerk is onlangs geschilderd in een friswitte kleur. Noor opent de achterdeur. Ze staan direct in de verouderde keuken. Er hangt een muffe geur. ‘Er komt in ieder geval een nieuwe keuken in, Robine. Met dit oude gasfornuis kook je niet prettig.’ Noor loopt door naar de woonkamer. De hakken van Robine tikken op de houten vloer.

Day kijkt naar de balken. ‘Sfeervol. Ik mocht wel eens met een vriendinnetje in het zomerhuis logeren. Ik was vergeten hoe het eruitziet.’

‘We gaan het hier lekker opfrissen. Robine, jij mag zeggen hoe je het wil hebben. Ik zal de schilder na het weekend bellen,’ zegt Noor.

Day opent de tuindeuren en gaat op een tuinstoel zitten. ‘Ik zie mezelf hier wel zitten met jou, Ro. Met een wijntje in de zon…’

Robine steekt haar duim op. ‘Je weet niet hoe blij ik ben met deze woonruimte. Het is groot genoeg, zelfs als Quint komt logeren.’

‘Dan nu de praktische dingen. Robine. Wij zorgen voor een nieuwe keuken. We laten de schilder komen om hier even alles op te frissen. Je betaalt een huurvergoeding aan Day, dan willen we ook dat alles voor elkaar is. Glenn maakt een huurcontract voor je,’ laat Noor weten.

‘Dat is heel lief van jullie, ik heb er zo’n zin in.’

‘Ik vind het fijn dat je dichtbij me bent. Ik zal het samenwonen met Noor en Glenn missen.’

‘Daarom is het fijn dat je het dagboek van Juul…’ zegt Noor voorzichtig.

‘Ben je al begonnen?’ vraagt Robine. Ze bindt haar blonde haar vast in een rommelige knot.

Day schudt haar hoofd. ‘Ik vind het best spannend. Laatst droomde ik erover, badend in het zweet werd ik wakker. Er zat iemand achter mijn moeder aan. Iemand die kwaad wilde, iemand met een bizar plan. Toen ik bijna bij de ontknoping was, stopte de droom. Net als met Netflix, zodat je dan toch weer een aflevering kijkt. Ik kon niet meer verder kijken. Mijn gevoel zegt…’

Noor geeft haar snel een knuffel. ‘Gaan jullie gezellig mee naar de Nesdijk? Glenn maakt een Indische rijsttafel en anders eet ik de hele week van de restjes. Na het eten kunnen we gelijk plannen maken voor de schilder. En inpakken. De verhuisdozen staan klaar, Day.’

8

De afgelopen weken zijn omgevlogen. Alle dozen zijn ingepakt. Het zomerhuis van Robine is geschilderd. Er is een nieuwe vloer gelegd en de wanden hebben een roodbruine kleur gekregen. Over een week wordt de keuken geplaatst. De komende dagen gaat de schilder aan de slag in het woonhuis van Day en worden daar diverse dingen veranderd. Day heeft gekozen voor een zwarte keuken en een pvc-vloer met een dessin van vergrijsde eiken planken. De wanden worden in een kiezelkleur gesausd. Ze heeft taupekleurige gordijnen, een fluwelen bank en zwarte kussentjes met goudkleurige lijnen besteld.

‘Het wordt vast heel mooi. Jammer dat Juul het niet kan zien, dit is toch een mijlpaal. Ik ben blij dat ik jouw bonusmoeder ben.’

Day straalt. ‘Ik heb er heel veel zin in.’

‘Ik hoop dat het dagboek niet te veel emoties bij je oproept. Je hoeft het mij niet te vertellen, hoor, dat is iets van jou en je moeder. Misschien ook wel van je vader. Ik sta ervoor open als je me wilt spreken of iets bijzonders in het dagboek vindt, maar ik zal proberen er zelf niet meer over beginnen. Letty zal wel wat meer doorvragen, vrees ik.’ Noor babbelt maar door.

Day lacht.

‘Ik denk dat dat de journalist in haar is. Je hebt de liefde voor dat vak niet van een vreemde. Jouw oma is altijd bezig met lopende zaken en buurtonderzoeken. Daar zal ze tot in haar sterfbed mee doorgaan.’

9

Letty zit al een tijdje te wachten bij Loetje, haar favoriete restaurant. Ze kijkt op haar goudkleurige horloge en houdt haar hoofd schuin. Day is bijna nooit te laat. Ze zal het wel druk hebben met de verhuizing. Gisteren zag ze alle dozen klaarstaan bij Noor. Er zitten vast ook spullen van Juul tussen.

Letty moet zich inhouden om daar niet tussen te snuffelen. Net als Day is ze nieuwsgierig, ze wil graag weten wat er werkelijk met Juul gebeurd is. Ze kan er met Noor en Glenn niet goed over praten, Noor wil het laten rusten. Met Day gelukkig wel. Voor Day is Juul levend, ze kan zoveel anekdotes vertellen en omschrijven hoeveel ze van haar moeder hield.

Dan komt Day het terras oplopen, ze staat op en zwaait. Als Day voor haar staat, omhelst ze haar stevig. ‘Hé, oma! Wat zie je er goed uit! Ben je weer bij Boetiek Alies geweest?’

Letty knikt en gaat staan. ‘Deze blouse heb ik vorig jaar gekocht. De rest heb ik nieuw. Eerlijk zeggen, Day. Is het niet te fel? Kan dit wel voor mijn leeftijd?’

Day grinnikt en kijkt naar het fuchsiakleurige pak. ‘Het pak kleurt prachtig bij je bril en je witte haar. Je bent de hipste oma van het dorp. Ik ben heel trots op je.’ Ze geeft haar oma een zoen. ‘Sorry, dat ik je liet wachten. Ik was in mijn nieuwe huis.’

‘Ik vind het zo fijn voor je, Day. Lekker een eigen plek.’

‘Ik had nog jaren bij Glenn en Noor kunnen wonen, ze voelen echt als mijn ouders.’

‘Maar iets van jezelf, een interieur in je eigen stijl, je eigen meubels, je eigen kleuren. Met je beste vriendin. Dat is toch geweldig? Wordt het mooi?’

De serveerster loopt naar hun tafel.

‘Ik wil graag een cappuccino,’ zegt Letty.

‘Doe mij maar een wijntje. Kan dat al?’ lacht Day.

‘Doe mij dat ook maar, de cappuccino slaan we over.’

‘Wilt u ook wat eten?’

‘Ja, graag. Mijn maag rammelt al een tijdje,’ zegt Day.

De serveerster deelt de menukaarten uit.

‘Je ziet er goed uit, Day. Lag je niet wakker van het dagboek? Of wil je er niet over praten? We kunnen ook weer eens samen het Rondje Bergerbosch lopen…’ probeert Letty.

‘Er valt nog weinig over te zeggen, ik heb het dagboek onder in mijn la gestopt. Ik heb de laatste dagen alleen maar gespeurd naar verfkleuren, meubels, een keuken. Het dagboek is niet meer voorgekomen in mijn gedachten. Ik dacht aan de reis die ik kreeg van Noor en Glenn. Ik denk dat ik al weet waar ik naartoe ga. Dat hoor je later.’

Letty kijkt haar vragend aan.

De serveerster zet twee glazen wijn neer.

‘Ik wil graag een focaccia met geitenkaas,’ zegt Letty.

‘Die wil ik ook,’ vult Day aan.

Als de serveerster wegloopt, probeert Letty nog een keer over de reis te beginnen.

‘Nee! Ik zeg het niet. Een ding weet ik wel zeker.’

Letty vouwt haar handen in elkaar en kijkt Day opgetogen aan.

‘Die reis maak ik in mijn eentje.’

Even vertrekt Letty’s gezicht. Day wrijft over haar arm.

‘Ik moet het alleen doen, oma. Maak je geen zorgen.’

10

Joan legt een stapel sweaters op de toonbank. Boetiek Alies is net een halfuur open. Alies maakt de ceintuur van haar donkergroene jurk met vlindermouwen wat strakker vast.

‘Heb jij nog plannen dit weekend, Alies?’

Alies kijkt naar buiten. Een verliefd stel kust elkaar uitgebreid voor haar etalage. Zo zou zij ook met Han door een onbekende stad willen lopen. Nieuwe winkels ontdekken, een terrasje pakken, uitslapen in een sjiek hotel. Ze moet er nu echt met Joan over beginnen. ‘Ik wil weleens plannen maken voor het weekend. Mijn weekenden zijn vaak hetzelfde: ik werk hier, in Boetiek Alies. Ik weet wat je zult zeggen, Joan. Het is jouw zaak. Jij moet er vaak zijn.’

Joan schudt haar hoofd. ‘Ik zeg niets, ik luister. Alies, wil je me iets vertellen? Gewoon doen, ik word niet boos.’

‘Han heeft voorgesteld eens een heel weekend wat met elkaar te doen. We leven een beetje langs elkaar heen de laatste tijd. Vooral als Laurens er is, die kan de sfeer zo verpesten. Ik krijg er steeds meer een hekel aan als hij een paar dagen bij ons is. Terwijl ik echt aardig voor hem probeer te zijn.’

‘Het is een puber, Alies, laat hem. Hij is de zoon van Han. Opvoeden moet hij doen. Gelukkig zijn jullie in het weekend regelmatig samen,’ zegt Joan.

‘Dat is dus niet zo, ik werk bijna altijd. Dat is mijn eigen keuze, ik kan ook iemand aannemen. Maar voordat die in het weekend alleen in de boetiek kan staan, moet ik die eerst inwerken. Eigenlijk ben ik afhankelijk…’

‘… van mij?’

‘Ja, van jou. Misschien wil jij een keer een heel weekend voor me werken, Joan? Dan kan ik eens uitslapen, of iets met Han doen. Zou je dat willen doen?’ Alies kijkt hoopvol naar Joans amandelvormige ogen.

‘Vanzelfsprekend doe ik dat voor jou. Je vraagt nooit zoiets aan me. Ik werk volgend weekend. Maar dan moet je me een ding beloven.’

‘En dat is?’

‘Laat Laurens in zijn sop gaarkoken en doe ook iets voor jezelf. Zonder Han. Hij richt zich toch ook vaak op Taeke en wat hij belangrijk vindt in zijn leven?’

Alies kijkt Joan strak aan. ‘Zoals?’ vraagt ze nors, terwijl ze haar koffie opdrinkt.

‘Zichzelf,’ zegt Joan resoluut.

Alies zucht en haalt haar schouders op. ‘Je hebt gelijk, ik zet mezelf altijd op de laatste plaats. Boetiek Alies, jij en Han gaan meestal voor.’

‘En Laurens,’ vervolgt Joan. ‘Ik bedoel het niet rot, Alies. Ik hou van je, daarom wil ik dat je gelukkig bent. Dus luister een keer naar me. Ik werk volgende week het hele weekend. Zorg jij dan dat je daarna heel blij en uitgerust weer in de winkel verschijnt? Ik gun het je zo. En je mag me het hele weekend niet bellen.’

Alies opent haar mond, maar als ze ziet hoe streng Joan naar haar kijkt, sluit ze hem weer snel. Het hele weekend niet bellen, dat wordt moeilijk voor haar.

‘Lief van je, Joan. Ik ga gelijk plannen maken.’

Dan klinkt de winkelbel. Ze kijken allebei om.

‘Joehoe! Goedemorgen! Is mijn broek al binnen?’

11

Taeke pakt een doos met tegels uit de achterbak en draagt deze naar de keuken. Zijn gespierde bovenarmen steken uit een rood T-shirt. Hij ademt zwaar.

Han pakt de tegellijm. ‘We betegelen eerst de wand. Daar komt een kastenwand en tot slot monteren we een nieuwe keukenkraan. Eindelijk is alles dan klaar.’

‘En dan gaan we naar Ibiza. Heb je de tekening af?’ vraagt Taeke.

‘Ja, het is helemaal voorbereid.’

‘Zullen we volgende week vertrekken? Ik heb goedkope tickets gezien. Vrijdagavond weg. Woensdagavond terug.’

Han zet de tegellijm op de grond en zucht diep. ‘Laurens komt volgend weekend hier,’ liegt hij. ‘Christel vermoordt me als ze hoort dat ik weer afbel.’

Taeke wrijft over zijn goed getrimde, zwarte baardje, waar steeds meer grijze haren in komen. Ook in zijn zwarte krullenbos verschijnen steeds meer grijze haren bij zijn slapen. Toch ziet hij er jonger uit dan Han. Het steekt Han dat Taeke veel meer aandacht van de vrouwen krijgt. Hij lacht benepen.

‘Dat doe je wel vaker, dat geloof ik niet.’ Taeke schudt zijn hoofd.

Han denkt aan de afspraak die hij met Alies heeft gemaakt. Ze zou het vandaag aan Joan vragen. Een heel weekend samen. Hoelang is dat geleden?

‘Han, ik ken je langer dan vandaag. Ruil een weekend met je ex, maestro. Doe niet zo moeilijk. Nou, kan ik de tickets boeken? Dan kan het boutiquehotel eerdaags open en kun je er met Alies naartoe. Ze houdt van knap, schoon en netjes. Je kunt haar nu niet meenemen.’

Han schatert. ‘Ze wil ook helemaal niet mee.’

Taeke trekt zijn wenkbrauwen op en schudt zijn hoofd. ‘De tickets worden elke dag duurder, Han. Je kletst eroverheen. Wat is er nou? Heb je Alies iets beloofd?’ bromt hij.

‘Ik heb haar gevraagd of ze volgende week het hele weekend vrij neemt. Soms neemt ze wekenlang geen vrije dag. Ik ben vaak alleen. De keuken is volgende week klaar. En als ik dan niets te klussen heb, verveel ik me.’

Taeke schudt zijn hoofd. ‘Zet vanavond een mooie bos bloemen neer. Haal wat lekkers bij de traiteur en warm dat op. Een flesje wijn erbij. En dan stel je dit rustig voor. Ik weet wel hoe ik bij vrouwen mijn zin moet krijgen.’ Hij kijkt nog eens op de site van de luchtvaartmaatschappij. ‘Dat is me bijna altijd nog gelukt. Goedschiks of kwaadschiks.’ Hij schatert. ‘Alies draait wel weer bij, het komt goed. Ik boek de tickets alvast.’

‘Doe maar. Ik vind het een goed plan. Alies en ik kunnen ook een ander weekend wat samen doen. Haar zus wil vast een ander weekend voor haar invallen.’ Toch voelt Han een knoop in zijn maag. Tegen Taeke kan hij niet op, hij geeft vaak toe. Straks moet hij Alies recht in haar ogen kijken, hij weet niet of hij dat kan. Hij denkt vooral aan zichzelf, dat zegt Alies vaak. Hij ziet dat zelf anders. Zou ze hier boos om worden? Wat als Joan ja heeft gezegd? Alies is de rustige en de meegaande, Joan de felle en rebelse. Ze houdt hem in de gaten, hij voelt het elke keer als hij in haar aanwezigheid is. Zij zal er niet blij mee zijn als hij Alies in de steek laat. Hij had het zo goed bedacht; een weekend voor Alies, echt het hele weekend aandacht voor haar hebben.

Ze krijgt het weer niet.

12

Voor de envelop vindt hij een goede verstopplek. Daar vindt Reentje hem niet. Eigenlijk moet hij het stuk papier verbranden, niemand mag het ontdekken, maar hij kan er geen afstand van doen. Hij wil dit handschrift blijven zien. De mooie herinneringen overheersen, hij ontving zoveel mooie briefjes en kaarten met dit handschrift. De harde woorden op dit vel ziet hij niet eens meer, hij leest erover heen. Hij weet waarom de schrijver tot deze woorden kwam. Hij moet het spel meespelen. Als hij alles onder controle heeft en zeker weet dat hij zich niet verspreekt, kan Reentje heus wel visite laten komen.

‘Kunnen we de agenda’s straks even trekken?’

‘Want?’

‘Ik ga naar Nederland, ik zou het fijn vinden als jij dan…’ zegt Reentje.

‘Hoezo moet je opeens naar Nederland?’

‘Er zijn mensen die me graag willen zien.’

‘Je bent niet duidelijk, Reentje.’

‘Vriendinnen, familie. Je bent zo veranderd, ik word er gek van.’

Hij staat op en loopt naar het raam. De stilte. De rust. Dat is waarom hij hier woont. Zijn bedrijf kan hij vanaf hier goed begeleiden. Reentje heeft gelijk, ze heeft al zoveel voor hem opgegeven. Hij wordt steeds egoïstischer. Het komt door dat whatsappbericht. Van hem. De laatste betaling is binnen. Hier moet hij het mee doen. Alle communicatie tussen hen is gewist en niet meer te traceren. Hij voelt zweetdruppels langs zijn hoofd glijden. Gisteren las hij in een magazine dat ze bij justitie altijd berichten boven water kunnen krijgen. Hij voelt hoe het bloed uit zijn gezicht wegtrekt. Kon hij de tijd maar terugdraaien. Als ze erachter komt…